SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
GIÁO DỤC VỆ SINH VÀ BẢO VỆ MÔI
TRƯỜNG CHO TRẺ MẪU GIÁO
A. Phần mở đầu
“ Trẻ em hôm nay thế giới ngày mai”
Thật vậy, trẻ em không chỉ là niềm vui, niềm hạnh phúc của mỗi gia đình
mà còn là những mầm non tương lai của đất nước. Ngay từ lúc sinh ra trẻ em
như một tờ giấy trắng, các em luôn phải chịu sự tác động rất lớn của môi trường
xung quanh. Như chúng ta đã biết môi trường xung quanh có tầm ảnh hưởng
quan trọng hết sức to lớn đối với cuộc sống và sinh hoạt hàng ngày của trẻ.
Vậy, chúng ta phải làm như thế nào để vệ sinh môi trường xung quanh để mang
lại cho trẻ một cuộc sống vui-khoẻ, thoải mái và bổ ích đó cũng chính là những
vấn đề mà mỗi chúng ta cần phải quan tâm. “ Bộ trưởng Bộ GD&ĐT đã có chỉ
thị: Nhiệm vụ trong tâm đối với ngành giáo dục mầm non là cung cấp cho trẻ
những hiểu biết ban đầu về môi trường sống của bản thân và môi trường sống
của con người nói chung, có một hành vi ứng xử phù hợp để giữ gìn và bảo vệ
môi trường, biết sống hòa nhập vào môi trường nhằm đảm bảo sự phát triển lành
mạnh về cơ thể và trí tuệ.”
Cơ thể trẻ còn non yếu, rất dễ bị các yếu tố về môi trường tác động làm
ảnh hưởng tới sức khoẻ và sự phát triển trí tuệ của trẻ. Vì vậy, trẻ em cần phải
được sống trong một môi trường thật sự an toàn, không bị ô nhiễm. Muốn làm
được điều đó thì trước hết chúng ta phải xây dựng cho trẻ tự ý thức về vệ sinh và
biết bảo vệ môi trường trong đời sống hàng ngày của trẻ. Vệ sinh và bảo vệ môi
trường đang là nhiệm vụ sống còn của mỗi chúng ta không phải riêng một ai ,
không phân biệt lớn, nhỏ. Đây là một nhiệm vụ hết sức quan trọng trong việc
đào tạo thế hệ trẻ và càng được quan tâm ngay từ tuổi ấu thơ nhằm hình thành
cho trẻ kỷ năng, thói quen tốt về vệ sinh môi trường.
Là một giáo viên trực tiếp đứng lớp ( lớn 1 ) Tôi luôn xem công tác giáo
dục vệ sinh và bảo vệ môi trường là một trong những công tác quan trọng không
thể thiếu được trong chương trình chăm sóc và giáo dục trẻ ở bậc học Mầm non.
Chính vì thế mà tôi mạnh dạn chọn đề tài “ Giáo dục vệ sinh và bảo vệ môi
trường cho trẻ mẫu giáo” để làm sáng kiến kinh nghiệm. Tôi hy vọng sự đóng
góp nhỏ nhoi của mình “ một hạt cát giữa sa mạc” sẽ giúp cho trẻ tự ý thức
được về vệ sinh và biết bảo vệ môi trường sống của mình một cách lành mạnh,
đảm bảo cho trẻ có một sức khoẻ tốt phát triển một cách toàn diện hơn.
B. Phần nội dung
1. Cơ sở lí luận.
Để giúp trẻ tự ý thức được về vệ sinh và biết bảo vệ môi trường thì chúng
ta phải có một kiến thức vững chắc về môi trường. Vậy môi trường là gì? Môi
trường chính là những yếu tố tự nhiên và vật chất nhân tạo bao quanh con người,
có ảnh hưởng đến đời sống sản xuất sự tồn tại, phát triển của con người và sinh
vật. Theo nghĩa rộng thì môi trường là tổng hợp những điều kiện bên ngoài có
ảnh hưởng tới một vật thể hoặc một sự kiện, một vật thể hay một sự kiện nào
cũng tồn tại và diễn ra trong một môi trường. Chính vì thế mà đối với cơ thể
sống, môi trường sống là tập hợp tất cả những điều kiện bên ngoài có ảnh hưởng
tới đời sống và sự phát triển của cơ thể cho nên trẻ em cần phải thực sự có một
môi trường an toàn, xanh- sạch- đẹp, được sống trong một bầu không khí trong
lành, muốn làm được điều đó thì người giáo viên phải đưa nội dung giáo dục vệ
sinh và bảo vệ môi trường vào các hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ một cách
hợp lí, rèn kỷ năng sống văn minh cho trẻ, xây dựng môi trường mầm non
không bị ô nhiểm và an toàn đối với đời sống của trẻ. Thường xuyên phối hợp
với phụ huynh để tuyên truyền phổ biến kiến thức, kỷ năng giáo dục vệ sinh và
bảo vệ môi trường tại cộng đồng.
Xuất phát từ trách nhiệm và lòng nhiệt huyết với nghề, từ mục tiêu giáo
dục con người mới phát triển toàn diện đáp ứng nhu cầu của toàn xã hội. Đối với
trẻ việc giáo dục và chăm sóc sức khoẻ ban đầu đóng một vai trò quan trọng
trong quá trình hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ.
“Trẻ em như búp trên cành
Biết ăn, biết ngủ,biết học hành là ngoan”
Vậy làm thế nào để trẻ có một bữa ăn ngon, cho trẻ có một giấc ngủ say,
có một sức khoẻ tốt để vui chơi và học hành thì trước hết phải có một môi
trường giáo dục vệ sinh lành mạnh và an toàn; đó cũng chính là điều mà tôi luôn
băn khoăn và trăn trở để tìm ra những biện pháp hữu hiệu nhất để áp dụng vào
thực tế hiện nay tại đơn vị.
2. Cơ sở thực tiễn.
Là một giáo viên tôi rất tự hào khi đang được giảng dạy tại một mái
trường có bề dày thành tích về phong trào thi đua dạy tốt và học tốt, một trường
đạt chuẩn quốc gia giai đoạn 2002-2005 và nhiều năm liền đạt danh hiệu tiên
tiến xuất sắc cấp tỉnh, là trường đi đầu trong việc thực hiện cuộc vận động Hai
không do Bộ GD& ĐT phát động, tuy với đồng lương còn hạn chế , đời sống
giáo viên gặp rất nhiều khó khăn nhưng đội ngủ giáo viên ở đây rất tâm huyết
với nghề, tận tình và chu đáo trong việc chăm sóc và giáo dục trẻ.
Là giáo viên giảng dạy trong nhà trường tôi xác định rõ vai trò trách
nhiệm của mình, cùng với chị em phấn đấu để trường đạt được kết quả trên, mà
trước hết là việc nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ. Khi bước vào thực
hiện đề tài này tôi gặp những thuận lợi và khó khăn sau:
* Thuận lợi:
Bản thân được sự quan tâm chỉ đạo sâu sát của Ban giám hiệu nhà trường
về bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, kỹ năng sư phạm và cung cấp trang thiết
bị dạy học. Nhất là hoạt động xây dựng trường học Xanh- sạch- đẹp và một xã
hội trong lành.
Điều may mắn nhất là tôi được sống trong tập thể chị em đoàn kết, yêu
thương quan tâm, cùng nhau trao đổi kinh nghiệm, giúp đỡ nhau trong cuộc
sống cũng như trong công việc. Từ đó tôi học được điều hay lẽ phải, những kinh
nghiệm quý. Bản thân tôi cũng có những thế mạnh của mình là ham tìm hiểu học
hỏi phấn đấu và có ý thức trong công tác, nhanh nhẹn, hoạt bát. Với những chức
năng cao cả của mình, vừa là người mẹ, vừa là người thầy tôi luôn có tấm lòng
bao dung, rộng mở yêu thương chăm sóc trẻ bằng tâm huyết của mình, say sưa
nghiên cứu bài dạy , sáng tạo nhiều cái mới trong giảng dạy. cố gắng rèn luyện
bản thân về chuẩn mực đạo đức, nhân cách, hành vi, tác phong của một nhà giáo
làm tấm gương sáng cho trẻ noi theo.
* Khó khăn:
Trường Mầm non phong thuỷ là một trường nằm ở vùng nông thôn, phần
lớn là con em của những gia đình nông nghiệp, cuộc sống con vất vã, lam lũ.
Việc chăm sóc giáo dục trẻ chưa được quan tâm và coi trọng. Nhất là hoạt động
giáo dục vệ sinh và bảo vệ môi trường. Nhiều trẻ đến trường chân tay, mặt mũi
còn bẩn, trẻ chưa có ý thức cho môi trường sạch sẽ, vứt rác bừa bãi.
Bên cạnh đó sự tác động của môi trường xung quanh diễn ra rất phức tạp,
mặt khác đội ngủ giáo viên chưa được đào tạo cơ bản về bảo vệ môi trường nên
kiến thức còn hạn chế nên chưa đi sâu vào giáo dục vệ sinh và bảo vệ môi
trường cho trẻ, chính vì điều đó mà sự tự ý thức của trẻ chưa cao như: vứt rác
bừa bãi, đi tiểu tiện đại tiện chưa đúng nơi quy định, hiện nay tình trạng ô nhiễm
môi trường đang diễn ra trên quy mô rộng, tầng ozôn đang bị chúng ta hủy hoại,
sự biến đổi về khí hậu và tần xuất thiên tai thì ngày càng gia tăng.
Cơ sở vật chất của nhà trường con thiếu thốn như : thùng rác có nắp đậy,
dàn dây leo.
Kiến thức và kinh nghiệm của giáo viên còn hạn chế.
Nhận thức của một số phụ huynh trong việc giáo dục vệ sinh và bảo vệ
môi trường chưa cao, chưa biết phối hợp với cô giáo để thực hiện.
Một khó khăn nữa là trẻ trong lớp có cùng một độ tuổi nhưng có trẻ sinh
đầu năm, có trẻ sinh cuối năm nên sự tiếp thu của trẻ không đồng đều.
* Điều tra thực tế đầu năm:
STT
Thành phần gia đình TS
cháu
Có ý thức vệ
sinh cá nhân
Có ý thức vệ
sinh trong và
ngoài lớp học
Có ý thức bảo
vệ môi trường
TS Tỷ lệ
%
TS Tỷ lệ
%
TS Tỷ lệ
%
1 Gia đình cán bộ viên
chức
5 2 40 3 60 1 20
2 Gia đình nông nghiệp
22 12 54,5 15 68 14 63,6
3 Gia đình kinh doanh 6 4 60 3 50 2 33,3
Khảo sát trẻ vệ sinh có ý thức vệ sinh cá nhân
- Tổng số trẻ trong lớp : 33 cháu
- Biết thực hiện thao tác vệ sinh: 17 cháu, tỷ lệ: 51,5%
- Trẻ biết vệ sinh đồ dùng đồ chơi trong và ngoài lớp học: 20 cháu, tỷ lệ:
60,6%.
- Trẻ biết vệ sinh trong ăn uống: 22 cháu, đạt tỷ lệ: 66,6%
Với những tình hình thực tế của lớp tôi phụ trách như vậy nên tôi rất băn
khoăn lo lắng, suy nghĩ tìm tòi biện pháp tối ưu nhất để làm sao giáo dục có hiệu
quả về giáo dục vệ sinh và bảo vệ môi trường và tôi đã mạnh dạn đưa ra một số
biện pháp sau:
3 Biện pháp thực hiện.
3.1. Luôn tự học tập, bồi dưỡng kiến thức kỹ năng về giáo dục vệ sinh và bảo vệ
môi trường.
Học tập và nghiên cứu các văn bản và chỉ thị cấp trên về giáo dục vệ sinh
và bảo vệ môi trường.
Tham gia tốt các đợt tập huấn do phòng và nhà trường tổ chức. Trong đó
chú trọng về giáo dục vệ sinh và bảo vệ môi trường trong trường mầm non.
Thường xuyên tìm tòi sách báo, nghiên cứu và tìm hiểu thêm về vai trò và
tầm quan trọng của giáo dục vệ sinh và bảo vệ môi trường nhằm đảm bảo sự
phát triển lành mạnh về cơ thể và trí tuệ cho trẻ.
