BỘ CÔNG THƯƠNG
TRƯỜNG CAO ĐẲNG DU LỊCH VÀ CÔNG THƯƠNG HẢI DƯƠNG
GIÁO TRÌNH MÔN HỌC AN TOÀN
ĐIỆN Nghề: Kỹ thuật lắp đặt điện và điều khiển trong công
nghiệp Trình độ: Cao đẳng
(Ban hành kèm theo Quyết định số 873/QĐ-DLCT ngày 26/8/2022 của Hiệu
trưởng Trường Cao đẳng Du lịch và Công Thương)
Hải Dương, Năm 2022
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có
thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào
tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục
đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
LỜI NÓI ĐẦU
Trong những năm gần đây, nguồn công suất và sản lượng điện năng ở nước
ta đã tăng đáng kể. Điện năng ngày càng được sử dụng rộng rãi khắp các ngành
kinh tế quốc dân, trong sinh hoạt, giải trí…. Song song với việc sử dụng điện năng
một cách hợp lý và tiết kiệm điện, một vấn đề cấp bách nữa được đặt ra là phải
đảm bảo tuyệt đối an toàn trong quá trình sử dụng nó.
Tài liệu lưu hành nội bộ: kỹ thuật an toàn đã trình bày các khái niệm chung,
cung cấp cho người đọc các kiến thức cơ bản để am hiểu và phòng ngừa các tai nạn
điện giật, những phương tiện an toàn khi tiếp xúc với điện, những biện pháp đơn
giản và hữu hiệu sơ cứu người bị điện giật. Giáo trình trình bày những vấn đề kỹ
thuật an toàn trong cung cấp và sử dụng điện, chủ yếu ở mạng điện hạ áp dùng cho
sản xuất và sinh hoạt. Tài liệu còn nên lên những vấn đề cụ thể trong các sơ đồ
điện, các chế độ trung tính, các bài toán thường gặp trong sản xuất và sinh hoạt,
cũng như cách tính chọn các phương thức và lựa chọn và khí cụ lựa chọn trong an
toàn.
Nhóm biên soạn đã tham khảo các tài liệu: "Giáo trình An toàn điện"
dùng cho sinh viên các trường Cao đẳng, Đại học kỹ thuật của tác giả PGS.TS.
Nguyễn Thế Đạt - NXBGD 2002 và nhiều tài liệu khác.
Mặc dù nhóm biên soạn đã có nhiều cố gắng nhưng không tránh khỏi
những thiếu sót. Rất mong đồng nghiệp và độc giả góp ý kiến để giáo trình
hoàn thiện hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
Hải Dương, ngày...tháng...năm 2022
Chủ biên: Lê Thị Lương
MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU………………………………………………………………… 1
MỤC LỤC……………………………………………………………………… 2
GIÁO TRÌNH MÔN HỌC………………………………………….......... 3
Bài mở đầu……………………………………………............................. 5 1.
Những khái niệm cơ bản về bảo hộ lao động và an toàn lao động……. 5 2. Mục
đích, ý nghĩa, tính chất của công tác bảo hộ lao động…………… 7
3. Nghĩa vụ, quyền của các ngành, các cấp trong công tác bảo hộ lao
động…..........................……………………………………………………...... 11
4. Các phương pháp phòng tránh tai nạn về điện..................................... 14
Chương 1: Các biện pháp phòng hộ lao động………………..…....... 15
1. Phòng chống nhiễm độc……………………………………………...
15 2. Bụi trong sản xuất.................................................................................18 3.
Thông gió công nghiệp…………………………………………...….. 21
4. Phòng chống cháy, nd………………………………...………………25
Chương 2. An toàn điện………………………………………………...
39 1. Khái niệm cơ bản……………………………………………………..
40
2. Tiêu chuẩn về an toàn điện……………………………………………44 3.
Nguyên nhân gây ra tai nạn điện………………………………………..46
4. Các Biện pháp sơ cấp cứu cho nạn nhân bị điện giật……………………
46 5. Các biện pháp bảo vệ an toàn
điện........................................................49
6. Hệ thống bảo vệ an
toàn...........................................................................61 TÀI LIỆU THAM
KHẢO…………………………………………………..
GIÁO TRÌNH MÔN HỌC
Tên môn học: An Toàn Điện
Mã môn học: MH07
Thời gian thực hiện môn học: 30 giờ; (Lý thuyết 29 giờ; Thực hành, thí nghiệm,
thảo luận, bài tập: giờ; Kiểm tra 1 giờ)
I. Vị trí. tính chất của môn học:
- Vị trí: Môn học An toàn điện được bố trí học trước các môn học, mô đun
chuyên môn nghề.
- Tính chất: Là môn học kỹ thuật cơ sở.
II. Mục tiêu môn học:
+ Về kiến thức:
- Trình bày được những nguyên nhân gây ra tai nạn, mức độ tác hại của dòng
điện, biện pháp an toàn điện;
- Trình bày được nguyên nhân và biện pháp phòng chống cháy
nd; - Sử dụng được các phương tiện chống cháy
+ Về kỹ năng:
- Sơ cứu được người bị tai nạn lao động, bị điện giật, cháy
bỏng + Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:
- Cứu được người bị tai nạn điện giật , cháy bỏng ra khỏi vùng nguy hiểm an
toàn.
- Có ý thức tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn, bảo hộ lao động.
III. Nội dung môn học:
1. Nội dung tdng quát và phân bd thời gian:
Số
TT
Tên chương, mục Thời gian (giờ)
T.số LT Thực hành,
thí nghiệm,
thảo luận,
bài tập
Kiểm
tra
Bài mở đầu 2 2
1 Chương 1. Các biện pháp
phòng hộ lao động 8 8
1.Phòng chống nhiễm độc.
1.1.Đặc tính chung của hóa
chất độc
1.2.Tác hại của hóa chất độc
1.3.Cách phòng tránh nhiễm
độc
1
0,25
0,5
0,25
2. Phòng chống bụi.
2.1.Định nghĩa và phân loại bụi 2.2.Tác hại của
bụi
1
0,25 0,25
2.3.Cách phòng chống bụi 0,5
3.Phòng chống cháy, nd
3.1.Khái niệm về cháy, nd
3.2.Những nguyên nhân
gây cháy, nd và biện pháp
phòng chống
1
0,25
0,75
4.Thông gió công nghiệp
1.4.1.Mục đích của thông
gió công nghiệp
4.2.Các biện pháp thông gió
4.3.Lọc sạch khí thải trong
công nghiệp
2
0,5
1
0,5
2 Chương 2: An toàn điện 20 19 1
1.Một số khái niệm cơ bản về
an toàn điện
1.1.Tác động của dòng điện
đối với cơ thể con người
2
1
1.2.Các dạng tai nạn điện
2.Tiêu chuẩn về an toàn điện.
1
1
3.Nguyên nhân gây ra tai
nạn điện. 1
3.1.Do bất cẩn
3.2.Do sự thiếu hiểu biết
của người lao động 0,25
3.3.Do sử dụng thiết bị
điện không an toàn 0,25
3.4.Do quá trình td chức thi
công và thiết kế 0,25
3.5.Do môi trường làm
việc không an toàn 0,25
4.Các biện pháp sơ, cấp cứu
cho nạn nhân bị điện giật 1
4.1.Tách nạn nhân ra khỏi
lưới điện 0,5
4.2.Hô hấp nhân tạo 0,25
4.3.Xoa bóp tim ngoài lồng ngực 0,25
5.Các biện pháp bảo vệ an toàn
cho người và thiết bị khi sử
dụng điện.
2
5.1.Các qui tắc chung để
đảm bảo an toàn điện 0,5
5.2.Các biện pháp về td chức 0,5
5.3.Các biện pháp kỹ thuật
an toàn điện 1
6. Lắp đặt hệ thống bảo vệ
an toàn. 1
6.1.Lắp đặt nối đất bảo vệ 0,5
6.2.Lắp đặt nối trung tính bảo vệ 0,25
6.3.Lắp đặt chống sét bảo vệ 0,25
* Kiểm tra
30 29 1
Bài mở đầu: Khái quát chung về an toàn điện
Mục tiêu:
- Trình bày được mục đích, ý nghĩa của công tác bảo hộ lao động.