1
ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH THANH HÓA
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NÔNG NGHIỆP THANH HÓA
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC/MÔ ĐUN: CÂY ĂN QUẢ 2
NGÀNH/NGHỀ: KHOA HỌC CÂY TRỒNG
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-… ngày…….tháng….năm .........
…………........... của……………………………….
............., năm..................
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể
được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và
tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh
doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
3
LỜI GIỚI THIỆU
Giáo trình "Cây ăn quả 2" là tài liệu giảng dạy và học tập được biên soạn dựa trên chương trình đào tạo trình độ cao đẳng ngành Khoa học cây trồng của Trường Cao đẳng Nông nghiệp Thanh Hóa.
Giáo trình này được xây dựng nhằm cung cấp cho người học những kiến thức
chuyên sâu và kỹ năng thực hành về kỹ thuật trồng, chăm sóc, phòng trừ sâu
bệnh và thu hoạch một số loại cây ăn quả phổ biến và có giá trị kinh tế như
chuối, dứa, xoài, cam quýt và vải.
Trong quá trình biên soạn, nhóm tác giả đã tham khảo nhiều tài liệu chuyên môn trong và ngoài nước, đồng thời vận dụng thực tiễn sản xuất tại các địa phương, phù hợp với điều kiện sinh thái, khí hậu và trình độ canh tác hiện nay ở Việt Nam. Nội dung giáo trình được trình bày
một cách logic, dễ hiểu, kết hợp chặt chẽ giữa lý thuyết và thực hành, giúp
người học có khả năng vận dụng linh hoạt vào thực tế sản xuất.
Chúng tôi xin trân trọng cảm ơn sự chỉ đạo của Ban giám hiệu Trường Cao đẳng Nông nghiệp Thanh Hóa, sự hỗ trợ của các đơn vị chuyên môn, các cơ sở sản xuất, cùng các cá nhân đã cung cấp tài liệu và đóng góp ý kiến quý báu trong quá trình hoàn thiện giáo trình này.
Mặc dù đã có nhiều cố gắng, song không tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến từ đồng nghiệp và người học để giáo trình ngày càng hoàn thiện hơn.
…............, ngày…..........tháng…........... năm……
Tham gia biên soạn
1. Chủ biên
2. ……….
3. ………..
………...
MỤC LỤC
GIÁO TRÌNH.........................................................................................................................1
LỜI GIỚI THIỆU...................................................................................................................3
BÀI 1. CÂY CHUỐI..............................................................................................................9
1. Giá trị dinh dưỡng, nguồn gốc, phân loại và giống trồng..............................................9
1.1 Giá trị dinh dưỡng và sử dụng..................................................................................9
1.2 Nguồn gốc, phân loại và giống trồng.......................................................................9
2. Đặc điểm sinh trưởng, phát triển và yêu cầu sinh thái của cây chuối..........................12
2.1 Đặc điểm sinh trưởng phát triển của cây chuối......................................................12
2.2 Yêu cầu sinh thái của cây chuối.............................................................................12
3.1 Chuẩn bị đất trồng.................................................................................................. 13
3.2 Nhân giống và chuẩn bị giống trồng......................................................................14
3.3 Kỹ thuật trồng.........................................................................................................15
3.4 Chăm sóc................................................................................................................ 16
3.5 Điều khiển thời điểm thu hoạch chuối...................................................................18
3.6 Sâu bệnh hại chuối.................................................................................................18
3.7. Kỹ thuật trồng chuối bằng màng phủ....................................................................24
4. Thu hoạch, vận chuyển và bảo quản............................................................................26
4.1. Độ chín của quả.....................................................................................................26
4.2 Phân loại, đóng gói và bảo quản chuối...................................................................27
BÀI 2. CÂY DỨA................................................................................................................28
1. Giá trị dinh dưỡng, nguồn gốc, phân loại và giống trồng............................................28
1.1 Giá trị dinh dưỡng và sử dụng................................................................................28
1.2 Nguồn gốc, phân loại và giống trồng.....................................................................28
2. Đặc điểm sinh trưởng, phát triển và yêu cầu sinh thái của cây dứa.............................32
2.1 Đặc điểm sinh trưởng phát triển của cây dứa.........................................................32
2.2 Yêu cầu sinh thái của cây dứa................................................................................32
3. Kỹ thuật trồng và chăm sóc..........................................................................................36
3.1 Chuẩn bị đất trồng.................................................................................................. 36
3.2 Nhân giống và chuẩn bị giống trồng......................................................................37
3.3. Kỹ thuật trồng........................................................................................................39
3.4. Chăm sóc............................................................................................................... 40
3.5 Điều khiển ra hoa đậu quả (rải vụ dứa)..................................................................43
3.6 Sâu bệnh hại dứa....................................................................................................46
4. Thu hoạch, vận chuyển và bảo quản............................................................................47
4.1 Xác định thời điểm thu hoạch dứa.........................................................................47
4.2 Vận chuyển và bảo quản dứa.................................................................................47
BÀI 3: CÂY CAM QUÝT...................................................................................................49
1. Một số giống cây ăn quả có múi phổ biến ở nước ta....................................................49
1.1. Các giống cam chanh (cam ngọt) - Citrus sinensis...............................................49
1.2. Các giống guít - Citrus reticulata..........................................................................50
1.3. Các giống bưởi - Citrus grandis Osbeck...............................................................50
1.4. Bưởi chùm - còn gọi là grape fruit - Citrus paradisi.............................................51
1.5 . Các giống chanh................................................................................................... 51
2. Yêu cầu điều kiÖn ngoại cảnh.....................................................................................51
2.1 Nhiệt độ.................................................................................................................. 51
2.2. Ánh sáng................................................................................................................52
2.3. Nước......................................................................................................................52
5
2.3. Gió.........................................................................................................................52
2.5. Ðất......................................................................................................................... 52
3. Nhân giống................................................................................................................... 53
4. Kỹ thuật trồng và chăm sóc..........................................................................................54
4.1. Mật độ và khoảng cách trồng................................................................................54
4.2. Chuẩn bị hố trồng..................................................................................................54
4.3. Thời uô trồng.........................................................................................................54
Miền Bắc:..................................................................................................................... 54
4.4. Trồng cây...............................................................................................................54
4.5. Chǎm sóc sau khi trồng.........................................................................................54
Hình 5. Kỹ thu¾t tạo tán cam guýt..............................................................................56
Bón phân.......................................................................................................................56
Bảng 4: Lượng phân bón cho cam guýt ở thời kỳ kiến thiết cơ bản............................56
Bảng 5: Lượng phân bón cho cam guýt ở thời kỳ kinh doanh (g/cây).........................57
5. Các loại sâu bệnh hại chính và cách phòng trừ........................................................58
6.Thu hoạch......................................................................................................................60
BÀI 4: CÂY XOÀI...............................................................................................................61
1. Yêu cầu điều kiÖn ngoại cảnh.....................................................................................61
2. Giống cây xoài và gốc ghép.........................................................................................61
4.1. Kỹ thuËt trồng và chăm sóc......................................................................................62
4.1.1. M¾t dé uà khoảng cách......................................................................................62
4.1.2. Thời uô trồng......................................................................................................62
4.1.3. Chuẩn bị hố trồng...............................................................................................62
4.1.4. Trồng uà chǎm sóc sau trồng..............................................................................62
4.2. Một số loài sâu bÖnh chính hại xoài.........................................................................64
4.2.1. Rầy xanh còn gọi là rầy nhảy.............................................................................64
4.2.2. Ruồi dôc guả.......................................................................................................64
4.2.3. RÖp sáp.............................................................................................................. 65
4.2.4. BÖnh thán thư....................................................................................................65
4.2.5. BÖnh nấm phấn trắng.........................................................................................65
4.2.6. BÖnh thối guả - khô dọt.....................................................................................65
4.3. Thu hoạch..................................................................................................................65
5. Yêu cầu điều kiÖn ngoại cảnh.....................................................................................66
1.5.1. NhiÖt dé.............................................................................................................66
1.5.2. Nước uà chế dé ẩm.............................................................................................66
1.5.3. Ánh sáng.............................................................................................................66
1.5.4. Ðất dai................................................................................................................67