intTypePromotion=1

Giáo trình Cơ học lý thuyết: Phần 1 - NXB Xây Dựng

Chia sẻ: Thangnamvoiva25 Thangnamvoiva25 | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:140

0
120
lượt xem
37
download

Giáo trình Cơ học lý thuyết: Phần 1 - NXB Xây Dựng

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Giáo trình cơ học lý thuyết giới thiệu tới người đọc các kiến thức về nghiên cứu trạng thái cân bằng của vật rắn dưới tác dụng của các lực đặt lên vật đó; khảo sát chuyển động của chất điểm hay vật rắn về phương diện hình học mà không xét đến nguyên nhân gây ra chuyển động.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Giáo trình Cơ học lý thuyết: Phần 1 - NXB Xây Dựng

NGUY N THÚC AN - NGUY N ÌNH CHI U - KH NG DOÃN<br /> <br /> I N<br /> <br /> GIÁO TRÌNH<br /> <br /> CƠ H C LÝ THUY T<br /> <br /> NHÀ XU T B N XÂY D NG<br /> <br /> THÔNG TIN TÁC GI<br /> A. Tác gi c a giáo trình: Lý thuy t dao<br /> <br /> ng<br /> <br /> 1. GS.TS Nguy n Thúc An<br /> - Năm sinh: 25/02/1939<br /> - Nguyên quán: Xã T o Dương văn, huy n ng hòa, Hà n i<br /> - Trú quán: Phòng 101 nhà 9 t p th trư ng<br /> i h c Th y<br /> l i<br /> i n Tho i: 04.38533673<br /> - Cơ quan công tác: i h c Th y l i<br /> <br /> 2. PGS.TS Nguy n ình Chi u<br /> - Năm sinh: 19/9/1946<br /> - Nguyên quán: Xã Yên Nam huy n Duy Tiên t nh Hà nam<br /> - Trú quán: 515 Nguy n Tam Trinh qu n Hai Bà trưng, Hà<br /> n i<br /> i n Tho i: 04.36241860<br /> - Cơ quan công tác: i h c Th y l i<br /> <br /> 3. PGS.TS Kh ng Doãn i n<br /> - Năm sinh: 08/10/1946<br /> - Nguyên quán: Phư ng B ch h c thành ph Vi t trì, t nh<br /> Phú th<br /> - Trú quán: T p th trư ng i h c Th y l i, ng a,<br /> Hà n i<br /> i n Tho i: 38528515<br /> - Cơ quan công tác: i h c Th y l i<br /> <br /> B. Ph m vi và i tư ng s d ng:<br /> 1. Ngành h c: K thu t công trình, Công ngh k thu t xây d ng, Th y i n và<br /> năng lư ng tái t o, K thu t tài nguyên nư c, K thu t cơ khí, Th y văn, K<br /> thu t b bi n.<br /> 2. Trư ng h c: i h c Th y l i<br /> 3. T khóa: Cơ h c, Cơ lý thuy t.<br /> 4. Yêu c u ki n th c: Toán cao c p<br /> 5. S l n xu t b n: 01<br /> 6. Nhà xu t b n: NXB Xây d ng<br /> <br /> L I NÓI<br /> <br /> U<br /> <br /> Trong hơn 40 năm qua, giáo trình Cơ h c lý thuy t dùng<br /> gi ng d y và h c t p<br /> Trư ng i h c Thu l i ư c biên so n nhi u l n. Ch t lư ng b n in t ng th i kỳ<br /> có khác nhau, nhưng n i dung v n m b o cho gi ng d y và h c t p, áp ng yêu c u<br /> c a ào t o và chương trình khung c a H i ng Ngành Cơ h c c a B<br /> i h c và<br /> Trung h c chuyên nghi p trư c ây, nay là B Giáo d c và ào t o.<br /> L n in năm 1977, chương trình có t i hơn 20 chương, nhi u năm li n sinh viên<br /> Trư ng<br /> i h c Thu l i ư c h c theo chương trình y<br /> ó. Qua nhi u l n c i<br /> cách, chương trình b rút b t và g n ây theo chương trình khung c a H i ng Ngành<br /> Xây d ng, không còn d y các n i dung: Chuy n ng c a v t r n có m t i m c<br /> nh, chuy n ng c a v t r n t do, H p chuy n ng c a v t r n, ng l c h c v t<br /> r n, lý thuy t va ch m, … và rút g n cách trình bày ph n Tĩnh h c.<br /> thu n ti n cho sinh viên có nguy n v ng h c y<br /> và nâng cao, ng th i<br /> áp ng yêu c u c a tình hình m i, chúng tôi biên so n l i giáo trình Cơ h c lý thuy t,<br /> trong ó có các chương hi n không có trong chương trình khung (như Chương V ph n<br /> th 2 và Ph n ph l c), vì theo chúng tôi, có như v y chương trình m i y . Cách<br /> s p x p các ph n cũng không áp ng ư c cho t t c các ngành, chúng tôi chia theo<br /> chương trình h c c a ngành h c y<br /> nh t.<br /> Phân công trách nhi m vi t các ph n như sau:<br /> - PGS. TS Kh ng Doãn i n vi t các Chương: I, II, III ph n th nh t; Ph n m<br /> u, Chương I, II, III, IV ph n th hai và cùng GS Nguy n Thúc An vi t<br /> Chương II ph n M t vài Nguyên lý Cơ h c.<br /> - PGS. TS Nguy n ình Chi u vi t Chương V ph n th hai; Chương I, II ph n<br /> th ba và Chương I, III ph n ph l c.<br /> - GS. TS Nguy n Thúc An vi t Chương I và cùng PGS Kh ng Doãn i n vi t<br /> Chương II ph n M t vài Nguyên lý Cơ h c; Chương II ph n ph l c.<br /> T p th tác gi chân thành c m ơn GS. TSKH Nguy n ông Anh và GS. TS<br /> Nguy n Văn Phó v nh ng ý ki n óng góp quý báu trong quá trình biên so n giáo<br /> trình này.<br /> Chúng tôi r t mong nh n ư c góp ý c a các ng nghi p và ngư i h c. C m ơn<br /> Th.S Nguy n Ng c Huyên vì s óng góp công s c vào hình th c th hi n giáo trình<br /> này.<br /> Xin chân thành c m ơn.<br /> Hà N i, tháng 4 năm 2007<br /> Các tác gi<br /> 3<br /> <br /> M<br /> <br /> U<br /> <br /> Cơ h c lý thuy t là m t trong nh ng môn h c cơ s c a Khoa h c k thu t hi n<br /> i, nó là Khoa h c nghiên c u các quy lu t t ng quát v s chuy n ng và s cân<br /> b ng chuy n ng c a các v t th .<br /> Trong Cơ h c lý thuy t, ta hi u chuy n ng là s thay i v trí c a các v t th<br /> trong không gian theo th i gian, còn v t th ư c bi u di n dư i d ng mô hình là ch t<br /> i m và cơ h .<br /> Cơ h c lý thuy t ư c xây d ng theo phương pháp tiên , t c là d a vào m t s<br /> khái ni m cơ b n và h tiên c a Niutơn, b ng suy di n toán h c lôgíc mà suy ra các<br /> k t qu . Ngư i ta g i ó là Cơ h c c i n hay Cơ h c Niutơn, nó nghiên c u chuy n<br /> ng v i v n t c nh so v i v n t c ánh sáng c a nh ng v t th vĩ mô, t c là v t th<br /> có kích thư c l n hơn kích thư c c a m t nguyên t r t nhi u.<br /> Trên cơ s nh ng bài toán ư c nghiên c u, Cơ h c lý thuy t ư c chia ra làm ba<br /> ph n: Tĩnh h c, ng h c và ng l c h c.<br /> Ph n tĩnh h c, nghiên c u tr ng thái cân b ng c a v t r n dư i tác d ng c a các<br /> l c t lên v t ó.<br /> Ph n ng h c kh o sát chuy n ng c a ch t i m hay v t r n v phương di n<br /> hình h c mà không xét n nguyên nhân gây ra chuy n ng.<br /> Ph n ng l c h c nghiên c u quy lu t chuy n<br /> tác d ng c a l c.<br /> <br /> ng c a ch t i m và cơ h dư i<br /> <br /> Cơ h c lý thuy t có vai trò và ý nghĩa r t l n. Nó không ch là cơ s khoa h c c a<br /> nhi u lĩnh v c Khoa h c k thu t hi n i, mà nh ng quy lu t và phương pháp nghiên<br /> c u c a cơ h c lý thuy t cho phép ta tìm hi u và gi i thích các hi n tư ng t nhiên c a<br /> th gi i xung quanh ta.<br /> i v i các Trư ng i h c k thu t nói chung và Trư ng i<br /> h c Thu l i nói riêng, Cơ h c lý thuy t là môn h c r t quan tr ng nó là cơ s cho<br /> nhi u môn h c khác, như S c b n v t li u, Nguyên lý máy, Thu l c, Bê tông c t<br /> thép, Thu năng, Thi công, ....<br /> h c t t môn h c, c n ph i n m ư c cơ s c a gi i tích toán h c, hình h c gi i<br /> tích, i s cao c p, phương pháp vi phân. Ngoài ra, nh ng ki n th c v hình h c và<br /> i s sơ c p, v lư ng giác thì ph i n m th t v ng.<br /> L ch s phát tri n c a Cơ h c lý thuy t g n li n v i v i s phát tri n c a s n xu t,<br /> ó là c m t quá trình r t lâu dài.<br /> T xa xưa,<br /> xây d ng nh ng công trình vĩ<br /> ã dùng nh ng kinh nghi m tích lũy v cơ h c<br /> 4<br /> <br /> i như Kim t tháp Ai c p, ngư i ta<br /> chuyên ch hay ưa v t n ng lên<br /> <br /> cao b ng nh ng công c<br /> .... S chuy n ti p t nh<br /> nh ng quy lu t chung v<br /> th c t phong phú do k<br /> ngư i.<br /> <br /> ơn gi n như: Xe trư t, con lăn òn b y, m t ph ng nghiêng,<br /> ng hi u bi t ơn thu n do kinh nghi m d n n vi c thi t l p<br /> cơ h c òi h i m t th i gian dài tích lu d n nh ng tài li u<br /> t qu quan sát, do kinh nghi m ho t ng s n xu t c a con<br /> <br /> Nhà thu t Cơ h c lý thuy t (ph n tĩnh h c) là Ácximét (287-212 TCN), ã gi i<br /> quy t ư c nhi u v n<br /> cơ h c như: Xét i u ki n cân b ng c a òn, xây d ng lý<br /> thuy t v tr ng tâm, s c y c a nư c lên v t t trong nư c và nhi u phát minh trong<br /> k thu t Quân s .<br /> Dư i th i trung c , cơ h c cũng như nh ng môn h c khác<br /> kìm hãm và s th ng tr hà kh c c a ch<br /> phong ki n th n h c.<br /> <br /> ub<br /> <br /> ình tr do s<br /> <br /> vanhxi (1452-1513) là m t<br /> Nhà ho sĩ và nhà V t lý h c ngư i Ý tên là Lê-ô-na<br /> trong nh ng ngư i u tiên dùng toán h c trong cơ h c. Ông ã nghiên c u hi n tư ng<br /> ma sát trong Máy, s trư t c a v t trên m t ph ng nghiêng và ưa ra khái ni m<br /> mômen c a l c.<br /> Côpécních (1473-1543) ã l p ra lý thuy t “m t tr i là trung tâm”, l t<br /> “trái t là trung tâm” óng góp cho l ch s phát tri n cho l ch s cơ h c.<br /> Kêple (1571-1630) tìm ra ba<br /> <br /> nh lu t n i ti ng v s chuy n<br /> <br /> lý thuy t<br /> <br /> ng c a các vì sao.<br /> <br /> Galilê (1564-1642) ã ưa ra khái ni m v v n t c, gia t c và gi i quy t chính xác<br /> v n chuy n ng c a viên n, ã t n n móng cho ph n ng l c h c.<br /> Nhà Toán h c và Cơ h c n i ti ng ngư i Anh là Ixac Niutơn (1643-1727) ã có<br /> công l n trong vi c xây d ng hoàn ch nh cơ s c a Cơ h c c i n; trong ó, ông ã<br /> l p ra nh ng nh lu t cơ b n và xu t phát t nh ng nh lu t này ông ã trình bày<br /> ph n ng l c h c m t cách có h th ng. Ngoài ra ông còn tìm ra nh lu t v n v t h p<br /> d n và là ngư i u tiên l p ra môn Cơ h c các vì sao.<br /> Sau ó nhà toán h c Ơle (1707-1783) ã dùng gi i tích<br /> nghiên c u cơ h c m t<br /> cách tri t<br /> hơn, phương pháp nghiên c u cơ h c b ng gi i tích ư c phát tri n hơn<br /> nh các công trình nghiên c u c a Lagrăng (1736-1813).<br /> Nhà khoa h c ngư i Pháp alămbe (1717-1813) d a trên nguyên lý di chuy n o<br /> c a Bécnulli, ã ưa ra nguyên lý n i ti ng mang tên ông.<br /> Ngoài ra, các nhà khoa h c Pháp như Laplas, Poátxông và các nhà khoa h c<br /> c<br /> như Gaoxơ, Écxơ ã óng góp nhi u công trình giá tr cho s phát tri n c a cơ h c<br /> gi i tích.<br /> Vào gi a th k 19 do s phát tri n nhanh chóng c a khoa h c và k thu t,<br /> ng yêu c u th c d ng, môn Cơ h c k t c u ra i.<br /> 5<br /> <br /> áp<br /> <br />
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2