TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham
khảo.
Nghiêm cấm mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng mục đích
kinh doanh thiếu lành mạnh.
LỜI GIỚI THIỆU
Cung cấp điện là môn học chuyên môn nghề bắt buộc, nằm trong chương
trình khung đào tạo nghề điện Công nghiệp do Tổng cục Giáo dục Nghề nghiệp
– Bộ Giáo dục đào tạo phê duyệt. Việc chỉnh sửa và biên soạn cuốn giáo trình
Cung cấp điện để phục vụ cho đào tạo nghề điện Công nghiệp và Tự động hoá
công nghiệp thuộc cấp trình độ Cao đẳng và Trung cấp của Trường Cao Đẳng
Công Nghiệp Thanh Hóa là cần thiết trong giai đoạn Công nghiệp hóa, hiện đại
hóa hiện nay.
Căn cứ chương trình khung và những kinh nghiệm rút ra từ thực tế giảng
dạy, nhóm tác giả đã biên soạn giáo trình Cung cấp điện trên cơ sở chỉnh sửa
lần thứ hai. Cuốn giáo trình này là tài liệu để phục vụ cho công tác giảng dạy và
học tập của học sinh, sinh viên trong nhà trường, đồng thời là tài liệu tham khảo
hữu ích cho đông đảo bạn đọc quan tâm đến lĩnh vực ngành điện.
Nội dung giáo trình Cung cấp điện gồm 9 chương:
Chương 1: Khái quát chung về hệ thống cung cấp điện.
Chương 2: Xác định phụ tải tính toán.
Chương 3: Chọn phương án cung cấp điện.
Chương 4: Tính toán mạng điện.
Chương 5: Trạm biến áp.
Chương 6: Lựa chọn thiết bị điện trong lưới cung cấp điện.
Chương 7: Chống sét và nối đất.
Chương 8: Tính toán chiếu sáng.
Chương 9: Nâng cao hệ số công suất.
Ở mỗi chương, ngoài việc cung cấp những kiến thức lý thuyết, giáo trình
còn đưa ra những ví dụ để vận dụng những kiến thức lý thuyết đã học vào việc
tính toán thực tế.
Phần cuối của giáo trình là Phụ lục giúp sinh viên tra cứu các thông số kỹ
thuật cần thiết.
Mặc dù nhóm tác giả đã có nhiều cố gắng trong công việc chỉnh sửa, biên
soạn nhưng chắc chắn không thể tránh khỏi khiếm khuyết. Nhóm tác giả rất
mong nhận được sự đóng góp ý kiến quý báu của quý Thầy, Cô và bạn đọc để
cuốn giáo trình được hoàn thiện hơn trong những lần tái bản sau.
Mọi góp ý xin gửi về Khoa Điện – Tự động hoá Trường Cao Đẳng Công
nghiệp Thanh Hóa, số 64 đường Đình Hương – P. Đông Cương – TP Thanh
Hóa.
Thanh Hóa, ngày 30 tháng 05 năm 2025
Tham gia biên soạn:
1. Chủ biên: Phạm Thị Thuý Hà
2. Ngô Thị Huyền
3. Lê Hồng Chiến
MỤC LỤC TRANG
Tuyên bố bản quyền
1
Lời giới thiệu
2
Mục lục
3
Chương1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ HỆ THỐNG CUNG CẤP ĐIỆN....
1. Đặc điểm của quá trình sản xuất và phân phối điện năng.................
2. Hệ thống điện....................................................................................
3. Các dạng nguồn điện.........................................................................
3.1. Nhà máy nhiệt điện.................................................................
3.2. Nhà máy thuỷ điện..................................................................
3.3. Nhà máy điện nguyên tử.........................................................
4. Hộ tiêu thụ điện.................................................................................
5. Những yêu cầu và nội dung chủ yếu khi thiết kế hệ thống cung cấp
điện........................................................................................................
5.1. Những yêu cầu thiết kế hệ thống cung cấp điện......................
5.2. Những nội dung khi thiết kế cung cấp điện............................
7
7
8
9
9
9
10
11
12
12
14
Chương 2. XÁC ĐỊNH PHỤ TẢI TÍNH TOÁN (PTTT)............................
1. Khái niệm chung về phụ tải tính toán................................................
2. Các đại lượng cơ bản và hệ số tính toán............................................
3. Phương pháp xác định phụ tải tính toán............................................
3.1. Xác định PTTT theo công suất đặt và hệ số nhu cầu..............
3.2. Xác định PTTT theo suất phụ tải trên một đơn vị diện tích....
3.3. Xác định PTTT theo suất tiêu hao điện năng trên đơn vị sản
phẩm.......................................................................................................
3.4. Xác định PTTT theo hệ số cực đại và phụ tải trung bình........
3.5. Tính phụ tải đỉnh nhọn.............................................................
16
16
16
21
21
22
23
24
26
Chương 3. CHỌN PHƯƠNG ÁN CẤP ĐIỆN............................................
1. Khái quát chung.................................................................................
2. Các sơ đồ nối dây trong hệ thống cung cấp điện...............................
3. Kết cấu của mạng điện công nghiệp..................................................
28
28
29
30
Chương 4. TÍNH TOÁN MẠNG ĐIỆN......................................................
1. Sơ đồ thay thế....................................................................................
2. Tính toán tổn thất điện áp..................................................................
2.1. Tổn thất điện áp trên đường dây.................................................
2.2. Tổn thất điện áp trong máy biến áp............................................
34
34
36
36
38
3. Tính toán tổn thất công suất..............................................................
3.1. Tổn thất công suất trên đường dây............................................
3.2. Tổn thất công suất trên máy biến áp..........................................
4. Tổn thất điện năng.............................................................................
4.1. Tổn thất điện năng trên đường dây.............................................
4.2. Tổn thất điện năng trong máy biến áp........................................
40
40
44
46
46
46
Chương 5. TRẠM BIẾN ÁP.......................................................................
1. Khái niệm chung về trạm biến áp......................................................
2. Chọn vị trí, số lượng và công suất của trạm......................................
3. Sơ đồ nối dây của trạm biến áp.........................................................
4. Đo lường, vận hành và kiểm tra trạm biến áp...................................
49
49
51
54
57
Chương 6. LỰA CHỌN THIẾT BỊ ĐIỆN...................................................
1. Khái niệm chung................................................................................
2. Lựa chọn cầu dao, cầu chì hạ áp........................................................
2.1. Lựa chọn cầu dao hạ áp..............................................................
2.2. Lựa chọn cầu chì hạ áp...............................................................
3. Lựa chọn áptomat..............................................................................
4. Lựa chọn dây dẫn và cáp...................................................................
4.1. Giới thiệu về các phương pháp và phạm vi áp dụng.................
4.2. Lựa chọn tiết diện theo mật độ dòng điện kinh tế.....................
4.3. Lựa chọn tiết diện dây dẫn theo điều kiện tổn thất điện áp cho
phép........................................................................................................
4.4. Xác định tiết diện dây dẫn theo điều kiện phát nóng.................
5. Lựa chọn thanh cái............................................................................
60
60
62
62
63
68
69
69
71
73
75
76
Chương 7. CHỐNG SÉT VÀ NỐI ĐẤT.....................................................
1. Bảo vệ chống sét................................................................................
1.1. Khái niệm chung.....................................................................
1.2. Bảo vệ chống sét đánh trực tiếp..............................................
1.3. Bảo vệ chống sét đánh trực tiếp vào đường dây.....................
1.4. Bảo vệ chống sét từ đường dây truyền vào trạm.....................
2. Nối đất...............................................................................................
2.1. Khái niệm chung.....................................................................
2.2. Điện trở nối đất tiêu chuẩn......................................................
2.3. Tính toán trang bị nối đất........................................................
81
81
81
82
85
87
92
92
93
93
Chương 8. TÍNH TOÁN CHIẾU SÁNG.....................................................
1. Khái niệm chung về chiếu sáng.........................................................
96
96
2. Một số đại lượng dùng trong tính toán chiếu sáng............................
3. Các loại đèn dùng trong chiếu sáng...................................................
3.1. Đèn sợi đốt..................................................................................
3.2. Đèn huỳnh quang........................................................................
3.3. Đèn thuỷ ngân, cao áp................................................................
4. Thiết kế chiếu sáng............................................................................
4.1. Phương pháp suất phụ tải chiếu sáng trên đơn vị diện tích........
4.2. Phương pháp hệ số sử dụng........................................................
97
98
98
99
102
104
104
106
Chương 9. NÂNG CAO HỆ SỐ CÔNG SUẤT..........................................
1. Hệ số công suất và ý nghĩa của việc nâng cao hệ số công suất.........
2. Các phương pháp nâng cao (bù) hệ số công suất..............................
2.1. Phương pháp bù cos tự nhiên...................................................
2.2. Phương pháp nhân tạo................................................................
3. Phân phối tối ưu công suất bù trên lưới điện xí nghiệp.....................
111
111
113
113
115
116