
SỞ LAO ĐỘNG THƯƠNG BINH & XÃ HỘI HÀ NỘI
TRƯỜNG TRUNG CẤP NGHỀ TỔNG HỢP HÀ NỘI
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC/MÔ ĐUN: KHÍ CỤ ĐIỆN
NGÀNH/NGHỀ: ĐIỆN CÔNG NGHIỆP
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP
Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-TCNTH ngày … tháng … năm 2023
của Hiệu trường trường Trung cấp nghề Tổng hợp Hà Nội
Hà Nội, năm 2023


TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể
được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và
tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích
kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
1

LỜI GIỚI THIỆU
Môn học “ Khí cụ điện” là một trong những môn học chuyên môn mang
tính đặc trưng cao thuộc nghề “Điện công nghiệp”. Môn học trang bị cho
người học những kiến thức và kỹ năng cơ bản về cấu tạo, nguyên lý hoạt động
của một số khí cụ điện đóng, cắt thường được sử dụng trong mạng hạ thế, trung
thế và trong các doanh nghiệp công nghiệp, trang bị cho học viên về kỷ năng
lựa chọn được các khí cụ điện để sử dụng cho từng trường hợp cụ thể theo tiêu
chuẩn Việt Nam, biết cách kiểm tra, phát hiện và sửa chữa lỗi các khí cụ điện
đóng, cắt theo thông số kỹ thuật của nhà sản xuất. Môn học này đòi hỏi người
học phải có khả năng tư duy, kiên trì nắm vững được kiến thức đã được học
trong các môn học cơ sở để ứng dụng.
Nội dung của giáo trình “Khí cụ điện” đã được xây dựng trên cơ sở kế
thừa những nội dung giảng dạy của các trường, kết hợp với những nội dung mới
nhằm đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo phục vụ sự nghiệp công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước..
Khi biên soạn, nhóm biên soạn đã cố gắng cập nhật những kiến thức mới có
liên quan đến nội dung chương trình đào tạo và phù hợp với mục tiêu đào tạo,
nội dung lý thuyết và thực hành được biên soạn gắn với nhu cầu thực tế trong
sản xuất đồng thời có tính thực tiển cao. Nội dung giáo trình được biên soạn với
dung lượng thời gian đào tạo 45 giờ gồm có:
Chương 1: Khái niệm và công dụng của khí cụ điện
Chương 2:N Khí cụ điện đóng cắt
Chương 3: Khí cụ điện bảo vệ
Chương 4: Khí cụ điện điều khiển
Tuy nhiên, tùy theo điều kiện cơ sở vật chất và trang thiết bị, các trường
có thề sử dụng cho phù hợp. Mặc dù đã cố gắng tổ chức biên soạn để đáp ứng được
mục tiêu đào tạo nhưng không tránh được những khiếm khuyết. Rất mong nhận được
đóng góp ý kiến của các thầy, cô giáo, bạn đọc để nhóm biên soạn sẽ hiệu chỉnh hoàn
thiện hơn. Các ý kiến đóng góp xin gửi về Trường Trung cấp nghề Tổng hợp Hà Nội.
Hà Nội, ngày … tháng ….. năm 2023
Chủ biên
Đỗ Thị Thúy Bình
MỤC LỤC
TRANG
2

TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN.............................................................................1
LỜI GIỚI THIỆU...............................................................................................2
CHƯƠNG 1: KHÁI NIỆM VÀ CÔNG DỤNG CỦA KHÍ CỤ ĐIỆN............9
1. Khái niệm về khí cụ điện..............................................................................9
1.1. Khái niệm..................................................................................................9
1.2. Sự phát nóng của khí cụ điện....................................................................9
1.3.Tiếp xúc điện............................................................................................12
1.4. Hồ quang và các phương pháp dập tắt hồ quang..................................19
1.5. Lực điện động.........................................................................................21
2. Công dụng và phân loại khí cụ điện..........................................................26
2.1. Công dụng của khí cụ điện.....................................................................26
2.2. Phân loại khí cụ điện..............................................................................26
CHƯƠNG 2: KHÍ CỤ ĐIỆN ĐÓNG CẮT.....................................................29
1. Cầu dao........................................................................................................29
1.1. Cấu tạo...................................................................................................29
1.2. Nguyên lý hoạt động...............................................................................31
1.3. Hư hỏng và các nguyên nhân gây hư hỏng............................................32
1.4. Sửa chữa cầu dao...................................................................................32
2. Các loại công tắc và nút điều khiển..........................................................33
2.1. Công tắc..................................................................................................33
2.2. Công tắc hộp...........................................................................................34
2.3. Công tắc vạn năng..................................................................................35
2.4. Công tắc hành trình................................................................................36
2.5. Nút điều khiển.........................................................................................37
2.6. Sửa chữa công tắc và nút điều khiển......................................................39
3. Dao cách ly:.................................................................................................39
3.1. Cấu tạo:..................................................................................................39
3.2. Nguyên lý hoạt động...............................................................................40
3.3. Hư hỏng và các nguyên nhân gây hư hỏng............................................42
3.4. Sửa chữa dao cách ly..............................................................................43
4. Máy cắt điện................................................................................................43
4.1. Cấu tạo máy cắt dầu...............................................................................43
4.2. Nguyên lý hoạt động...............................................................................44
3

