1
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NÔNG NGHIỆP THANH HÓA
KHOA KINH TẾ
GIÁO TRÌNH
MÔ ĐUN: KIỂM TOÁN
NGHỀ: KẾ TOÁN DOANH NGHIỆP
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-… ngày…….tháng….năm ......... của
Hiệu trưởng Cao Đẳng Nông Nghiệp Thanh Hóa
Thanh Hóa, năm 2022
2
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu Kiểm toán này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể
được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham
khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
3
LỜI GIỚI THIỆU
Giáo trình Kiểm toán được biên soạn nhằm phục vụ cho chương trình đào tạo hệ
cao đẳng ngành Kế toán doanh nghiệp, theo định hướng phát triển năng lực thực hành
nghề nghiệp cho người học. Đây là một trong những học phần quan trọng giúp học viên
có cái nhìn tổng quan và đầy đủ về vai trò, quy trình, kỹ thuật và đạo đức nghề nghiệp
trong hoạt động kiểm toán - một lĩnh vực có vai trò hỗ trợ và kiểm tra hiệu quả công tác
kế toán tài chính trong doanh nghiệp.
Giáo trình được biên soạn trên cơ sở các tài liệu kiểm toán uy tín trong và ngoài
nước, kết hợp với kinh nghiệm thực tiễn trong giảng dạy, nghiên cứu. Trong quá trình
biên soạn, tác giả đã bám sát khung chương trình đào tạo, đồng thời tham khảo ý kiến
từ giảng viên và chuyên gia trong lĩnh vực kế toán - kiểm toán để đảm bảo tính chính
xác, thực tiễn và phù hợp với trình độ của học viên.
Giáo trình gồm 5 chương, được xây dựng theo trình tự logic, dễ tiếp cận, cụ thể
như sau:
1. Tổng quan về kiểm toán: Trình bày những khái niệm, mục tiêu, chức năng và
phân loại kiểm toán.
2. Đối tượng và các khái niệm cơ bản trong kiểm toán: trình bày đối tượng và
các khải niệm cơ bản trong kiểm toán.
3. Hệ thống các phương pháp kiểm toán: trình bày nôi dung cơ bản của phương
pháp kiểm toán cơ bản và phương pháp kiểm toán tuân thủ.
4. Trình tự các bước kiểm toán: Cung cấp kiến thức về các bước trong quy trình
kiểm toán từ lập kế hoạch đến thực hiện và kết thúc kiểm toán.
5. Kiểm toán các khoản mục chủ yếu của Báo cáo tài chính: Trình bày được nội
dung chủ yếu của kiểm toán hàng tồn kho, kiểm toán nợ phải thu, kiểm toán nợ
phải trả.
Giáo trình không chỉ giúp học viên nắm vững kiến thức nền tảng, mà còn hỗ trợ
phát triển kỹ năng thực hành và tư duy nghề nghiệp trong công tác kế toán - kiểm toán
sau khi tốt nghiệp. Đây cũng là tài liệu tham khảo hữu ích cho giáo viên và những người
quan tâm đến lĩnh vực kiểm toán doanh nghiệp.
Tác giả biên soạn chân thành cảm ơn các đơn vị, cá nhân đã đóng góp ý kiến, tài
liệu và kinh nghiệm để hoàn thiện giáo trình. Rất mong nhận được sự góp ý từ người
học, giảng viên và các chuyên gia để giáo trình ngày càng hoàn thiện và cập nhật hơn
trong các lần tái bản tiếp theo. Trân trọng!
Thanh Hóa, ngày tháng năm 2022
Nhóm tác giả biên soạn:
1. Chủ biên: Nguyễn Thị Mai
2. Lê Thị Quỳnh Mai
4
MỤC LỤC
CHƯƠNG 1 T NG QUAN VỀ KI M TOÁNỔ Ể ..................................................................................................9
1. Khái niệm kiểm toán.........................................................................................................................9
1.1. Các quan điểm về kiểm toán.....................................................................................................9
1.2. Khái niệm về kiểm toán...........................................................................................................10
2. Các chức năng của kiểm toán.........................................................................................................11
2.1.Chức năng xác minh.................................................................................................................11
2.2.Chức năng bày tỏ ý kiến...........................................................................................................11
3. ngh a và tác dụng của kiểm toánÝ ĩ .................................................................................................11
3.1.Kiểm toán góp phần tạo niềm tin cho những người quan tâm................................................11
4. Mục đích và phạm vi của kiểm toán...............................................................................................12
4.1. Mục đích của kiểm toán..........................................................................................................12
4.2. Phạm vi kiểm toán...................................................................................................................12
5. Các loại kiểm toán..........................................................................................................................12
5.1. Phân loại kiểm toán theo chức năng.......................................................................................12
5.2. Phân loại kiểm toán theo chủ thề kiểm toán..........................................................................13
6. Kiểm toán viên................................................................................................................................14
6.1.Khái niệm – phân loại kiểm toán..............................................................................................14
6.2. Trách nhiệm - quyền hạn của kiểm toán viên độc lập.............................................................14
7.Thực hành........................................................................................................................................15
PHẦN I: TRẮC NGHIỆM KI M TRA KIẾN THỨC TIẾP THUỂ................................................................15
PHẦN II: C U H I TRẢ L I Đ NG HO C SAIÂ Ỏ Ờ Ú Ặ ..................................................................................17
PHẦN III: C U H I THẢO LU NÂ Ỏ Ậ ......................................................................................................18
PHẦN IV: T M HI U V N BẢN PHÁP LU T KI M TOÁNÌ Ể Ă Ậ Ể ...................................................................18
PHẦN V: B I T P T NH HUỐNGÀ Ậ Ì ......................................................................................................19
PHẦN VI: KI M TRA NGHIỆP VỤ KẾ TOÁNỂ......................................................................................20
1. Đối tượng kiểm toán.......................................................................................................................22
1.1. Khái quát chung về đối tượng và khách thể............................................................................22
1.2.Thực trạng hoạt động tài chính - đối tượng chung của kiểm toán...........................................22
1.4. Thực trạng tài sản, nghiệp vụ tài chính, đối tượng cụ thể của kiểm toán..............................23
1.5. Hiệu quả, hiệu năng, đối tượng cụ thể của kiểm toán............................................................23
2. Cơ sở dẫn liệu, bằng chứng kiểm toán và hồ sơ kiểm toán...........................................................23
2.1.Cơ sở dẫn liệu...........................................................................................................................23
5
2.2. Bằng chứng kiểm toán.............................................................................................................24
2.3.Hồ sơ kiểm toán.......................................................................................................................25
a. Khái niệm....................................................................................................................................25
3. Gian lận và sai sót...........................................................................................................................26
3.1.Khái niệm gian lận và sai sót, mối quan hệ giữa gian lận và sai sót.........................................26
3.2.Các nhân tố ảnh hưởng đến mức độ gian lận và sai sót..........................................................27
3.3. Trách nhiệm của kiểm toán viên đối với gian lận và sai sót....................................................29
4. Trọng yếu và rủi ro.........................................................................................................................29
4.1.Trọng yếu......................................................................................................................................29
4.2. Rủi ro........................................................................................................................................30
5. Khái niệm về hoạt động liên tục....................................................................................................33
5.1. Khái niệm................................................................................................................................33
5.2. Trách nhiệm của kiểm toán viên..............................................................................................33
6. Hệ thống kiểm soát nội bộ.............................................................................................................34
6.1.Khái niệm..................................................................................................................................34
6.2. Các yếu tố cấu thành hệ thống kiểm soát nội bộ....................................................................34
7. Chuẩn mực kế toán.........................................................................................................................35
7.1.Khái niệm..................................................................................................................................35
7.2. Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam.............................................................................................36
8. Thực hành.......................................................................................................................................39
PHẦN I: TRẮC NGHIỆM KI M TRA KIẾN THỨC TIẾP THUỂ................................................................39
PHẦN II: C U H I TRẢ L I Đ NG HO C SAIÂ Ỏ Ờ Ú Ặ ..................................................................................44
PHẦN IV : T M HI U V N BẢN PHÁP LU T KI M TOÁNÌ Ể Ă Ậ Ể .................................................................45
PHẦN IV B I T P T NH HUỐNGÀ Ậ Ì ......................................................................................................48
PHẦN V: KI M TRA NGHIỆP VỤ KẾ TOÁNỂ.......................................................................................49
CHƯƠNG 3: HỆ THỐNG CÁC PHƯƠNG PHÁP KI M TOÁNỂ.....................................................................52
1. Khái quát hệ thống phương pháp kiểm toán.................................................................................52
1.1. Phương pháp kiểm toán cơ bản..............................................................................................52
1.2. Phương pháp kiểm toán tuân thủ...........................................................................................55
2. Phương pháp kiểm toán chứng từ.................................................................................................56
2.1. Kiểm toán cân đối....................................................................................................................56
2.2. Đối chiếu logic.........................................................................................................................57
2.3. Đối chiếu trực tiếp...................................................................................................................57
3. Phương pháp kiểm toán ngoài chứng từ...........................................................................................58
3.1. Kiểm kê........................................................................................................................................58