TRƢỜNG ĐẠI HỌC BÀ RỊA VŨNG TÀU
CHỦ BIÊN:
TH.S VŨ THỊ HUỆ
KIỂM TOÁN TÀI
CHÍNH 1
GIÁO TRÌNH NỘI BỘ
TRƢỜNG ĐẠI HỌC BÀ RỊA VŨNG TÀU
CHỦ BIÊN:
TH.S VŨ THỊ HUỆ
KIỂM TOÁN TÀI
CHÍNH 1
GIÁO TRÌNH NỘI BỘ
3
LỜI MỞ ĐẦU
Hệ thống kiểm toán Việt Nam những năm gần đây không ngừng đƣợc hoàn thiện
cho phù hợp với xu hƣớng hội nhập của nền kinh tế nƣớc ta. Hệ thống chuẩn mực kiểm
toán Việt Nam đƣợc hoàn thành trở thành căn cứ pháp lý quan trọng trong kiểm toán và
nghiệp vụ kiểm toán hiện nay.
Sự tiến bộ của xã hội đòi hỏi ngƣời hành nghề ở bất kỳ lĩnh vực nào cũng phải
tuân thủ đạo đức về nghề nghiệp. Trong đó, kiểm toán vừa đƣợc coi là một nghề, một
công việc, vừa đƣợc coi là một công cụ quản lý, giám sát chặt chẽ, có hiệu quả mọi hoạt
động kinh tế, tài chính, cung cấp thông tin đầy đủ, trung thực, kịp thời, công khai, minh
bạch, đáp ứng đƣợc yêu cầu của tổ chức, quản lý điều hành của các cơ quan, đơn vị, tổ
chức,…
Chính vì thế, Tác giả biên soạn giáo trình nội bộ Kiểm toán tài chính 1 nhằm giới
thiệu tới ngƣời đọc, sinh viên những kiến thức, kỹ năng cần thiết về kiểm toán báo cáo
tài chính của doanh nghiệp đối với một số khoản mục. Từ đó có thể lập và trình bày hồ sơ
kiểm toán cho một khoản mục cụ thể, có khả năng đánh giá rủi ro và thiết kế các thủ tục
kiểm toán phù hợp cho từng khoản mục trên báo cáo tài chính, có khả năng nghiên cứu,
liên kết, phân tích và vận dụng các kiến thức để giải quyết tình huống trong kiểm toán
báo cáo tài chính.
Kết cấu giáo trình gồm 7 chƣơng, với mục tiêu xác định các sai sót, rủi ro tiềm
tàng và đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ đối với từng khoản mục. Trên cơ sở đó thiết
lập các thủ tục kiểm toán phù hợp nhằm giảm thiểu rủi ro kiểm toán, phù hợp với chuẩn
mực và chế độ kế toán Việt Nam hiện hành.
Ngoài ra, Tác giả cón bổ sung đa dạng các phần ôn tập cuối mổi chƣơng: Trắc
nghiệm, bài tập tự luận, bài tập tình huống, câu hỏi cũng cố kiến thức…
Tác giả xin cảm ơn và ghi nhận những đóng góp hữu ích từ phía bạn đọc, các
giảng viên, các sinh viên để giáo trình ngày một hoàn thiện tốt hơn. Trân trọng!
Tác giả
Th.S Vũ Thị Huệ
4
MỤC LỤC
CHƢƠNG I: TỔNG QUAN VỀ KIỂM TOÁN BCTC ................................................ 8
1.1 KHÁI NIỆM, MỤC TIÊU TIÊU KIỂM TOÁN BCTC ...................................... 8
1.1.1 KHÁI NIỆM ........................................................................................................ 8
1.1.2 Mục tiêu kiểm toán BCTC ................................................................................... 9
1.1.3 Đảm bảo hợp lý và hạn chế vốn có ...................................................................... 9
1.2 NỘI DUNG KIỂM TOÁN BCTC ..................................................................... 11
1.2.1 Những nguyên tắc cơ bản chi phối kiểm toán BCTC ........................................ 11
1.2.2 Nội dung kiểm toán báo cáo tài chính ................................................................ 11
1.3 KIỂM SOÁT CHẤT LƢỢNG BCTC ............................................................... 12
1.3.1 Nguyên tắc cơ bản chi phối kiểm toán BCTC ................................................... 12
1.3.2 Quy trình kiểm toán BCTC ................................................................................ 13
NỘI DUNG ÔN TẬP CHƢƠNG I ............................................................................. 18
CHƢƠNG II: KIỂM TOÁN TIỀN ............................................................................. 20
2.1 NỘI DUNG VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA KHOẢN MỤC TIỀN ............................... 20
2.1.1 Nội dung khoản mục .......................................................................................... 20
2.1.2 Đặc điểm khoản mục .......................................................................................... 21
2.1.3 Mục tiêu kiểm toán ............................................................................................. 21
2.2 KIỂM SOÁT NỘI BỘ ĐỐI VỚI KHOẢN MỤC TIỀN .................................. 22
2.2.1 Yêu cầu của kiểm soát nội bộ ............................................................................ 22
2.2.2 Các nguyên tắc kiểm soát nội bộ........................................................................ 22
2.2.3 Kiểm soát nội bộ đối với thu tiền ....................................................................... 23
2.2.4 Kiểm soát nội bộ đối với chi tiền ....................................................................... 24
2.3 CÁC THỦ TỤC KIỂM TOÁN ĐỐI VỚI KHOẢN MỤC TIỀN ...................... 25
2.3.1 Nghiên cứu và đánh giá kiểm soát nội bộ .......................................................... 25
2.3.2 Thử nghiệm cơ bản............................................................................................. 27
NỘI DUNG ÔN TẬP CHƢƠNG II ........................................................................... 33
CHƢƠNG III: KIỂM TOÁN NỢ PHẢI THU KHÁCH HÀNG .............................. 40
3.1 NỘI DUNG ĐẶC ĐIỂM NỢ PHẢI THU KHÁCH HÀNG ............................. 40
3.1.1 Nội dung khoản mục .......................................................................................... 40
3.1.2 Đặc điểm khoản mục .......................................................................................... 40
3.1.3 Mục tiêu kiểm toán ............................................................................................. 40
5
3.2 KIỂM SOÁT NỘI BỘ ĐỐI VỚI CÁC KHOẢN NPTKH ................................ 41
3.2.1 Lập lệnh bán hàng (hay phiếu xuất kho) ............................................................ 42
3.2.2 Xét duyệt bán chịu ............................................................................................. 42
3.2.3 Xuất kho hàng hóa ............................................................................................. 42
3.2.4 Gửi hàng ............................................................................................................. 42
3.2.5 Lập và kiểm tra hóa đơn ..................................................................................... 42
3.2.6 Theo dõi thanh toán ............................................................................................ 43
3.2.7 Xét duyệt hàng bán bị trả lại và giảm giá .......................................................... 43
3.2.8 Cho phép xóa sổ các khoản nợ không thu hồi đƣợc .......................................... 43
3.3 KIỂM TOÁN NỢ PHẢI THU KHÁCH HÀNG ............................................... 43
3.3.1 Nghiên cứu và đánh giá kiểm soát nội bộ .......................................................... 43
3.3.2 Thử nghiệm cơ bản............................................................................................. 46
NỘI DUNG ÔN TẬP CHƢƠNG III .......................................................................... 61
CHƢƠNG IV: KIỂM TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH ................................................... 68
4.1 NỘI DUNG VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA KHOẢN MỤC.......................................... 68
4.1.1 Nội dung ............................................................................................................. 68
4.1.2 Đặc điểm ............................................................................................................ 68
4.1.3 Mục tiêu kiểm toán ............................................................................................. 69
4.2 KIỂM SOÁT NỘI BỘ ĐỐI VỚI TSCĐ ............................................................ 69
4.2.1 Mục đích của kiểm soát nội bộ đối với tài sản cố định ...................................... 69
4.2.2 Các thủ tục kiểm soát tài sản cố định ................................................................. 69
4.3 KIỂM TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH ................................................................... 71
4.3.1 Nghiên cứu và đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ ........................................... 71
4.3.2 Thử nghiệm cơ bản............................................................................................. 72
NỘI DUNG ÔN TẬP CHƢƠNG IV .......................................................................... 81
CHƢƠNG V: KIỂM TOÁN NGUỒN VỐN CHỦ SỞ HỮU ................................... 88
5.1 NỘI DUNG VÀ ĐẶC ĐIỂM KHOẢN MỤC VỐN CHỦ SỞ HỮU ................ 88
5.1.1 Nội dung ............................................................................................................. 88
5.1.2 Đặc điểm ............................................................................................................ 88
5.2 MỤC TIÊU KIỂM TOÁN ................................................................................. 88
5.3 THỦ TỤC KIỂM TOÁN ĐỐI VỚI VỐN CHỦ SỞ HỮU ................................ 89
5.3.1 KSNB đối với vốn chủ sở hữu ........................................................................... 89