1
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép
dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
2
LỜI GIỚI THIỆU
Linh kiện điện tử là một trong những mô đun cơ sở ca nghề Trung cấp Điện
tử dân dụng được biên soạn dựa theo chương trình khung đ xây dựng và ban hành
năm 2017 ca trưng Cao đng nghề Cn Thơ dành cho nghề Điện tử dân dụng hệ
Trung cấp.
Giáo trình được biên soạn làm tài liệu học tập, giảng dạy nên giáo trình đ được
xây dựng ở mức độ đơn giản và dễ hiểu, trong mỗi bài học đều có thí dụ và bài tập
tương ứng để áp dụng và làm sáng tỏ phn lý thuyết.
Khi biên soạn, nhóm biên soạn đ dựa trên kinh nghiệm thực tế giảng dạy, tham
khảo đồng nghiệp, tham khảo các giáo trình hiện có và cập nhật những kiến thức mới
có liên quan để phù hợp với nội dung chương trình đào tạo và phù hợp với mục tiêu
đào tạo, nội dung được biên soạn gắn với nhu cu thực tế.
Nội dung giáo trình được biên soạn với lượng thi gian đào tạo 60 gi gồm có:
Bài 01 MĐ10-01: Bài mở đu
Bài 02 MĐ10-02: Linh kiện thụ động
Bài 03 MĐ10-03: Linh kiện bán dẫn
Bài 04 MĐ10-04: linh kiện quang điện tử
Giáo trình cũng là tài liệu giảng dạy và tham khảo tốt cho các nghề, cơ điện tử,
điện công nghiệp và điện dân dụng.
Mặc dù đ cố gắng tổ chức biên soạn để đáp ứng được mục tiêu đào tạo nhưng
không tránh được những thiếu sót. Rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến ca các
thy, cô, bạn đọc để nhóm biên soạn sẽ điều chỉnh hoàn thiện hơn.
Cn Thơ, ngày tháng 8 năm 2018
Tham gia biên soạn
1. Chủ biên: Phạm Thành Phương
3
MỤC LỤC
LỜI GIỚI THIỆU ......................................................................................................... 2
GIÁO TRÌNH MÔN HỌC/MÔ ĐUN ......................................................................... 6
BÀI 1: BÀI MỞ ĐẦU ..................................................................................................... 8
1. Vật liệu dẫn điện và cách điện .................................................................................... 8
1.1. Vật liệu dẫn điện và cách điện: ............................................................................... 8
1.2. Điện trở cách điện ca linh kiện và mạch điện tử: ................................................... 8
2. Các hạt mang điện và dòng điện trong môi trưng .................................................... 8
2.1 Dòng điện trong kim loại .......................................................................................... 8
2.2 Dòng điện trong chất điện phân: ............................................................................ 10
2.3 Dòng điện trong chân không ................................................................................. 11
2.4. Dòng điện trong chất bán dẫn .............................................................................. 12
BÀI 2: LINH KIỆN THỤ ĐỘNG .............................................................................. 15
1. Điện trở .................................................................................................................... 15
1.1 Ký hiệu, phân loại, cấu tạo: .................................................................................... 15
1.2. Cách đọc, đo, cách mắc điện trở ............................................................................ 16
1.3. Các linh kiện khác cùng nhóm và ứng dụng: .................................................... 23
2. Tụ điện: ..................................................................................................................... 30
2.1 Ký hiệu, phân loại, cấu tạo tụ điện: ........................................................................ 30
2.2. Cách đọc, đo và cách mắc tụ điện .......................................................................... 32
2.3. Các linh kiện khác cùng nhóm và Ứng dụng ca tụ điện ...................................... 36
3. Cuộn Cảm ................................................................................................................. 38
3.1 Ký hiệu, phân loại, Cấu tạo: ................................................................................... 38
3.2. Cách đọc, cách đo, mắc cuộn cảm: ........................................................................ 38
Bài 3: LINH KIỆN BÁN DẪN ................................................................................... 43
1. Khái niệm chất bán dẫn: ........................................................................................... 43
1.1. Chất bán dẫn thun: ................................................................................................ 43
1.2. Chất bán dẫn loại P ................................................................................................ 43
1.3. Chất bán dẫn loại N. ............................................................................................... 44
2 Tiếp giáp P-N và điốt: ............................................................................................... 44
2.1. Tiếp giáp P-N: ........................................................................................................ 44
2.1. Điốt tiếp mặt: ..................................................................................................... 45
2.3 Một số didoe khác ................................................................................................. 46
2.5 Các mạch ứng dụng dùng diode .............................................................................. 51
2.6 Lặp mạch nguồn một chiều đơn giản ...................................................................... 55
4
3. Transistor BJT: ........................................................................................................ 56
3.1 Cấu tạo và phân loại ............................................................................................... 56
3.2 Nguyên lý làm việc ................................................................................................. 56
3.3 Chế độ phân cực và ổn định nhiệt .......................................................................... 57
3.4 Các tham số cơ bản và tham số tới hạn ca tranzito: ............................................ 60
3.5. Đo, kiểm tra transistor BJT ................................................................................ 61
4. Transistor UJT: ...................................................................................................... 63
4.1 Cấu tạo .................................................................................................................... 63
4.2 Nguyên lý làm việc ................................................................................................. 64
4.3 Ứng dụng: ............................................................................................................... 66
4.4 Đo, kiểm tra transistor UJT .................................................................................... 67
5. Transistor Trưng (FET) .......................................................................................... 67
5.1. JFET: ...................................................................................................................... 67
5.2 MOSFET ............................................................................................................... 71
5.3 Đo, kiểm tra transistor MOSFET,JFET ............................................................ 75
6. Linh kiện tiếp giáp: ................................................................................................. 79
6.1 Thyristor (SCR): ................................................................................................... 79
6.2 Triac: ...................................................................................................................... 84
6.3. IGBT: .................................................................................................................... 86
6.4. DIAC ..................................................................................................................... 88
6.5. Nhận dạng, kiểm tra và xác định cực tính và chất lượng ca SCR, TRIAC,DIAC
...................................................................................................................................... 90
BÀI 4: LINH KIỆN QUANG ĐIỆN TỬ................................................................... 94
1. Ánh sáng: .................................................................................................................. 94
2. Điện trở quang (Phortoresistor) ............................................................................... 95
2.1 Cấu tạo- ký hiệu- hình dạng: ................................................................................. 95
2.2 Đặc tính ca điện trở quang .................................................................................... 96
2.3 Ứng dụng: .............................................................................................................. 96
3. Diode quang ............................................................................................................. 97
3.1 Cấu tạo – ký hiệu – hình dạng : .............................................................................. 97
3.2 Nguyên lý làm việc - Đặc tính ca diode quang: ................................................... 97
3.3. Mạch điều khiển từ xa dùng diode quang .............................................................. 98
4. Transistor quang (Phototransistor) ........................................................................... 98
4.1 Cấu tạo: ................................................................................................................... 99
4.2 Các mạch ứng dụng dung quang tranisitor ............................................................. 99
5. Các bộ ghép quang ................................................................................................ 100
5.1 Bộ ghép quang transistor ( OPTO – Transistor ) ................................................. 100
5
5.2 Bộ ghép quang với quang Darlington – Transistor : ............................................. 101
4.3 Bộ ghép quang với quang Thyristor ( OPTO- Thyristor ): .................................. 101
4.4 Bộ ghép quang với quang Triac ( OPTO – Triac ): ............................................. 102
5.5 Ứng dụng ca OPTO – COUPLERS: ................................................................... 102
Bài tập thực hành của học viên ................................................................................ 104