GIÁO TRÌNH
VẼ KỸ THUẬT
1
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép
dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành
mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
LỜI GIỚI THIỆU
Với những nghề kỹ thuật thì vẽ là một môn học cần thiết và quan trọng. Môn học
này sẽ giúp người học những kiến thức cần thiết để có thể đọc hoặc tự tạo ra bản vẽ theo ý
đồ của mình bằng thủ công hoặc bằng phần mềm AutoCad chuyên ngành.
Môn học này đòi hỏi người học phải có thời gian nghiên cứu và thực hành nhiều để
nắm vững những kiến thức về các phương pháp chiếu, các hình thức diễn hoạ, các ký hiệu
vật liệu…
Giáo trình gồm 2 phần: phần vẽ kỹ thuật và phần đọc bản vẽ xây dựng.
Trong phần vẽ kỹ thuật, người học sẽ làm quen và thực hành vẽ với các phép chiếu
nhằm tạo ra các hình chiếu từ vật thể hoặc từ các hình chiếu mà vẽ lại thành vât thể.
Trong phần đọc bản vẽ, người học sẽ tiếp xúc với các bản vẽ công trình xây dựng
dân dụng như: bản vẽ mặt bằng, mặt đứng, mặt cắt, các bản vẽ kết cấu và chi tiết. Bên cạnh
đó, ở mỗi bài đọc sẽ có một khoản thời gian để sinh viên làm quen với phần mềm AutoCad
để hiểu và có thể thực hành vẽ trên phần mềm này thông qua một số lệnh vẽ cơ bản.
Giáo trình này được biên soạn trên cơ sở chương trình đào tạo chi tiết của Tổng cục
dạy nghề và có tham khảo nguồn tài liệu khác. Tác giả xin cảm ơn đồng nghiệp, các tác giả
đã cung cấp nguồn tài liệu quí giá để biên soạn giáo trình này.
Giáo trình sẽ có nhiều thiếu sót, rất mong sự đóng góp ý kiến của đồng nghiệp và
người học để giáo trình hoàn thiện hơn.
Cần Thơ, ngày …… tháng …… năm 2021
Biên soạn
1. Nguyễn Trung Quang
2. Đỗ Đức Thành
2
MỤC LỤC
TT
Tên chương, bài
Trang
1
Lời giới thiệu
1
2
Chương trình mô đun
3
3
Chương 1. Một số quy ước trong bản vẽ kỹ thuật và vẽ hình học
4
1. Một số quy ước trong bản vẽ kỹ thuật
4
2. Vẽ hình học
6
Chương 2. Phương pháp vẽ hình chiếu thẳng góc
19
Khái niệm chung
19
Vẽ hình chiếu thẳng góc của vật thể
21
4
Chương 3. Hình chiếu trục đo
43
Khái niệm
43
Các loại hình chiếu trục đo
43
Phương pháp vẽ hình chiếu trục đo và vẽ hình chiếu trục đo các trường
hợp cụ thể
46
Bài tập + Kiểm tra
5
Chương 4. Hình cắt và mặt cắt
54
Khái niệm
54
Cách xây dựng hình cắt, mặt cắt và các quy ước
58
6
Chương 5. Vẽ kỹ thuật xây dựng
68
Khái niệm và Một số ký hiệu dùng trong bản vẽ xây dựng
68
Các bộ phận chính của ngôi nhà
71
Bản Vẽ mặt bằng ngôi nhà
75
Bản vẽ mặt đứng ngôi nhà
78
Bản vẽ mặt cắt ngôi nhà
81
Bản vẽ kỹ thuật chi tiết
82
Bài tập tổng hợp + Kiểm tra
7
Tài liệu tham khảo
89
3
GIÁO TRÌNH MÔN HỌC
Tên môn học: Vẽ kỹ thuật
Mã số môn học: MH 07
Thời gian môn học: 60 giờ (lý thuyết: 48 giờ; thực hành: 8 giờ, kiểm tra 4)
I.VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔN HỌC:
- Vị trí môn hoc: Môn Vẽ Kỹ thuật là một trong các kỹ thuật cơ sở, được bố trí học
trước các môn học/mô đun chuyên môn nghề.
- Tính chất môn học: là môn học lý thuyết kỹ thuật cơ sở. Môn Vẽ Kỹ thuật là môn
học làm cơ sở cho việc tiếp thu kiến thức chuyên ngành ở các môn chuyên môn, thực tập
và hỗ trợ các hoạt động nghề nghiệp.
II. MỤC TIÊU MÔN HỌC
Về kiến thức:
- Trình bày được những kiến thức cơ bản về tiêu chuẩn bản vẽ kỹ thuật.
- Nêu được các bước vẽ hình học, cách biểu hiện vật thể trên bản vẽ.
Về kỹ năng:
- Đọc được các bản vẽ mặt bằng, mặt cắt và các chi tiết của nghề .
- Biểu diễn được vật thể trên 3 mặt phẳng hình chiếu và trên bản vẽ.
Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:
- Rèn luyện tính kiên trì, tập trung nhằm phát triển các kỹ năng về vẽ và đọc bản vẽ
xây dựng nói chung.
III. NỘI DUNG MÔN HỌC
4
CHƯƠNG 1
MỘT SỐ QUY ƯỚC TRONG BẢN VẼ KỸ THUẬT VÀ VẼ HÌNH HỌC
BÀI 1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ BẢN VẼ KỸ THUẬT
Giới thiệu:
Đối tượng nghiên cứu về vẽ kỹ thuật là bản vẽ kỹ thuật, bản vẽ kỹ thuật là
công cụ chủ yếu để diễn đạt ý đồ của nhà thiết kế, là văn kiện kỹ thuật cơ bản dùng
để chỉ đạo sản xuất, là phương tiện thông tin kỹ thuật để trao đổi thông tin giữa
những người làm kỹ thuật với nhau
Ngày nay, bản vẽ kỹ thuật đã được dùng rộng rãi trong tất cả mọi hoạt động
sản xuất và đời sống. Bản vẽ kỹ thuật đã trở thành “ngôn ngữ“của kỹ thuật
Mục tiêu:
- Trnh bày đưc khái quát v bản vẽ kỹ thuật
- La chn và s dng đng vật liệu và dng c vẽ
- Rn luyện đưc tnh chủ đng và nghiêm tc trong công việc
1. Khái quát chung:
Bản vẽ kỹ thuật là một phương tiện thông tin kỹ thuật, là tài liệu kỹ thuật cơ
bản dùng để thực thi và chỉ đạo sản xuất.Bản vẽ kỹ thuật thực hiện bằng các phương
pháp khoa học, chính xác theo qui tắc thống nhất của tiếu chuẩn nhà nước, quốc tế
2. Vật liệu và dụng cụ vẽ kỹ thuật
Mc tiêu:
Lựa chọn và sử dụng được vật liệu và dụng cụ vẽ đúng yêu cầu
2.1.Vật liệu vẽ
a.Giấy vẽ:
Trong vẽ kỹ thuật người ta thường dùng các loại giấy vẽ sau:
- Giấy kẻ ô li: Dùng để vẽ phác
- Giấy bóng mờ: dùng để can in ( Hiện nay ít dùng )
- Giấy trắng; Là loại giấy dầy, nhẵn, được dùng phổ biến
b. Bút chì
- Loại chì cứng được kí hiệu H, có kí hiệu từ 1H,2H,3H.....9H dùng để vẽ những
đường yêu cầu độ sắc nét cao
- Loại chì có độ cứng trung bình được kí hiệu HB, dùng để vẽ những đường yêu
cầu độ đậm trung bình
- Loại chì mềm được kí hiệu B, có các kí hiệu từ 1B,2B... 9B, dùng để vẽ những