Green marketing -Tuyệt
chiêu thời “ô nhiễm”?
Những ngày tháng 9 oi bức vừa qua, giới làm marketing trong
nước “nhận” được hai bài học quý giá liên quan đến môi trường
và sự phát triển bền vững. Ở trong nước, báo chí liên tục đưa tin
trường hợp Công ty Vedan, sau nhiều năm “tiết kiệm” chi phí môi
trường bằng biện pháp xả thẳng ra kênh Thị Vải nước thải chưa
qua xử lí, đã bị các cơ quan quản lý môi trường phanh phui. Ở
ngoài nước, người tiêu dùng sữa Trung Quốc và các nước xung
quanh trở nên hoảng loạn sau vụ việc 6.000 trẻ em phải nhập
viện do dùng sữa bột của Tập đoàn Tam Lộc có chứa chất
melamine gây sạn thận, ít nhất bốn trẻ đã tử vong. Có thể nhìn
các vụ việc này từ nhiều khía cạnh khác nhau, nhưng trên “góc
độ xanh”, giới marketer hẳn sẽ rút ra những kinh nghiệm thấm
thía…
Marketing xanh (Green Marketing)
Marketing môi trường – Marketing sinh thái là những thuật ngữ
tương đồng dùng để chỉ hoạt động marketing các loại sản phẩm
được cho là tốt cho môi trường. Marketing xanh bao gồm hàng
loạt các hoạt động doanh nghiệp từ thay đổi thiết kết sản phẩm,
quy trình sản xuất, bao bì đóng gói, kể cả hoạt động quảng cáo…
nhằm đáp ứng “nhu cầu xanh” của người tiêu dùng và xã hội, từ
đó tạo lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp trước các đối thủ.
Trong thế giới kinh doanh thế kỷ XXI, khi nhân loại đang phải đối
mặt với những thách thức lớn từ môi trường, thay đổi khí hậu,
dịch bệnh… thì marketing xanh đang là một chiến lược được
nhiều hãng vận dụng hiệu quả.
Chữ xanh từ đâu ra?
Hãy cùng quay trở lại những năm 90 của thế kỷ trước, thời điểm
các quốc gia, sau những năm vật lộn với tăng trưởng kinh tế đã
dần ý thức được tầm quan trọng của sự phát triển bền vững và
bảo vệ môi trường. Những “phong trào xanh” bắt đầu nổi lên và
dần trở thành xu hướng toàn cầu, cùng với sự xuất hiện ngày
càng nhiều của những khái niệm mới như thực phẩm xanh, đồ
gia dụng xanh, công xưởng xanh… đã thúc đẩy hoạt động “tiêu
dùng xanh” - tiêu dùng những sản phẩm không có hại cho môi
trường - gia tăng mạnh mẽ. Nhiều học giả đã dự báo rằng thế kỷ
21 này sẽ là “thế kỷ xanh” và nhân loại đang cùng nhau bước vào
“thời đại xanh”.
Trong bối cảnh đó, marketing xanh, được xem là một hiện tượng
mới ngược với marketing truyền thống, dần phát triển mạnh mẽ
và có ảnh hưởng vô song tới hoạt động thương mại quốc tế.
Nhiều chuyên gia cho rằng, sự gia tăng của hoạt động marketing
xanh bắt nguồn từ ba nguyên nhân chính sau: (1) “phát triển bền
vững” trở thành mối quan tâm hàng đầu của nhân loại, chính phủ
các nước xây dựng hệ thống luật pháp điều chỉnh về môi trường
với những quy định nghiêm ngặt; (2) sự “thức tỉnh lương tâm bảo
vệ môi trường” thúc đẩy phong trào “tiêu dùng xanh” phát triển;
(3) sự tồn tại của hệ thống “hàng rào kỹ thuật” trong thương mại
quốc tế dưới cái ô “môi trường xanh”.
Quy trình cơ bản
Có thể chia marketing xanh làm hai công đoạn chính: chuẩn bị và
đưa sản phẩm ra thị trường.
Công đoạn chuẩn bị bao gồm các hoạt động thu thập thông tin dữ
liệu, định vị và phát triển “sản phẩm xanh”. Đây là một quá trình
phức tạp nhưng đóng vai trò tiên quyết cho sự thành công của
chiến lược marketing xanh, gồm ba khâu chính: thiết kế, sản xuất
và đóng gói sản phẩm xanh. Trong khâu thiết kế, doanh nghiệp
cần chú ý tới nguyên tắc 3R (Reduction - giảm thiểu vật liệu và