SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
HIỆU TRƯỞNG VỚI PHONG TRÀO
“TỰ HỌC TIN HỌC” Ở TRƯỜNG
THCS NGƯ THUỶ BẮC
I. Đặt vấn đề:
ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học ở trường THCS là một nhu
cầu không thể thiếu, là một công cụ hỗ trợ đắc lực nhất cho đổi mới phương
pháp dạy học, học tập ở tất cả các môn học.
Hiện nay nhà trường đã được trang cấp tương đối đầy đủ thiết bị dạy học
cho tất cả các khối lớp, nhưng để sử dụng có hiệu quả tất cả các thiết bị đó thì
không hề đơn giản chút nào. Không nói đến phương pháp quản lý của hiệu
trưởng, không nói đến ý thức tự giác sử dụng thiết bị dạy học của giáo viên,
không nói đến cơ sở vật chất của các phòng chức năng, mà tôi chỉ muốn nói
đến một điều : “ Nếu giáo viên không biết tin học thì không thể sử dụng tốt các
thiết bị dạy học , không thể đổi mới phương pháp giảng dạy, học tập ”
Chúng ta đã bước vào kỷ nguyên mới, công nghệ thông tin là một
phương tiện rất quan trọng của sự phát triển, đang làm biến đổi sâu sắc đời
sống kinh tế, văn hoá, xã hội, giáo dục của đất nước chúng ta. Nhưng một thực
tế là :giáo viên chúng ta vẫn còn nhiều đồng chí chưa biết sử dụng máy tính,
chưa thể sử dụng các phần mềm dạy học vào công tác dạy học trên lớp, và điều
đó còn chưa khắc phục thì công cuộc đổi mới phương pháp dạy học còn gặp
nhiều khó khăn bất cập.
Nhưng làm thế nào ? bắt đầu từ đâu ? để trong điều kiện thực tế của nhà
trường trong thời gian ngắn nhất mọi giáo viên đều biết sử dụng máy vi tính
(tương đương chứng chỉ A tin học) biết ứng dụng công nghệ thông tin trong
dạy học (chủ yếu biết sử dụng phần mềm soạn giảng điện tử Violet ) Từ những
câu hỏi và mục tiêu đặt ra như vậy, tôi suy nghỉ chỉ có một cách đó là “ Phát
động phong trào tự học tin học trong nhà trường”. Nhưng để phong trào này
thực sự có hiệu quả thì người Hiệu trưởng phải làm những gì ? bắt đầu từ đâu
? bởi vì vai trò của người Hiệu trưởng vô cùng to lớn, quyết định đến thành
công của phong trào .
Xuất phát từ thực tế của trường THCS Ngư Thuỷ Bắc, từ năm học 2005-
2006 với vai trò của người Hiệu trưởng tôi đã phát động phong trào : “ Tự
học tin học” và đã được tất cả giáo viên nhiệt tình hưỡng ứng, tích cực tham
gia, nhưng cũng có vô vàn khó khăn trở ngại, song hôm nay đã thu được kết
quả tốt đẹp. Vì vậy tôi viết những công việc đã làm, những việc đã làm được,
những kết quả thu được, và những khó khăn cần chia sẻ để mong cùng với các
đồng nghiệp rút ra kinh nghiệm xây dựng, chỉ đạo phong trào tự học nói chung
và phong trào tự học tinh học nói riêng trong các nhà trường của chúng ta
ngày càng tốt hơn.
II. Thực trạng ở trường chúng tôi:
Trong năm học 2005-2006 trường THCS Ngư Thuỷ Bắc có 20 cán bộ,
giáo viên, nhân viên nhưng chỉ có 01 giáo viên ( Nguyễn Mạnh Hiền) thành
thạo về sử dụng vi tính, một số giáo viên khác tuy đã có chứng chỉ tin học
nhưng sử dụng còn ở mức chập chững (đ/c kế toán cũng rất khó khăn trong
công tác nghiệp vụ do yếu về trình độ tin học)
Do trình độ tin học còn hạn chế của đội ngũ cho nên có một số thiết bị
dạy học được trang bị (máy chiếu qua đầu… ) chưa được khai thác, sử dụng có
hiệu quả.
Công việc ra đề kiểm tra trắc nghiệm do vậy cũng còn khó khăn: nhiều
môn, nhiều đề kiểm tra dồn về 1 giáo viên (Nguyễn Mạnh Hiền ) thực hiện.
Về cơ sở vật chất thì rất khó khăn: nhà trường chỉ có 1 máy vi tính, giáo
viên thì chưa có đồng chí nào có máy vi tính riêng ở gia đình.
Có thể nói bức tranh về trình độ tin học, máy vi tính của trường THCS
Ngư Thuỷ Bắc những ngày đầu của năm học 2005-2006 thật mờ nhạt. Song
tiềm ẩn bên trong là một sức sống mãnh liệt, những thế mạnh chưa được phát
huy … là điều trăn trở của người hiệu trưởng. Đội ngũ chúng ta có những điểm
mạnh nào ? phải bắt đầu từ đâu để khơi dậy thế mạnh đó ? thuận lợi của chúng
ta ở đâu ? những khó khăn của chúng ta là gì ? đâu là khó khăn trở ngại lớn
nhất phải vượt qua ?những câu hỏi đó luôn hiện hữu trước mắt tôi, và cũng nhờ
vậy mà tôi đã có câu trả lời thoả đáng, và từ đó ( tháng 11 năm 2005- nhân dịp
kỷ niện ngày nhà giáo Việt Nam ) phong trào : “Tự học tin học ”của trường
THCS Ngư Thuỷ Bắc được khởi động, bắt đầu từ câu nói định hướng: Đã là
giáo viên thì phải biết sử dụng máy tính.
III. Những việc đã làm.
A. Người Hiệu trưởng phải biết phân tích những khó khăn để tìm cách vượt
qua, những thuận lợi để phát huy thế mạnh một cách cụ thể, sát đúng với tình
hình của đội ngũ.
1. Phân tích khó khăn và hướng giải quyết :
Khó khăn :
- Nhà trường chưa có phòng máy vi tính nên việc tự học sẻ thực hiện như
thế nào ? điều này có thể giải quyết như sau : học lý thuyết kỹ lưỡng rồi thay
nhau học thực hành trên máy của nhà trường (trường chỉ có 1 máy)
- Tâm lý ngại khó, công việc chuyên môn nhiều nên thiếu thời gian cho tự
học, thiếu người thành thạo vi tính để hướng dẫn. Nếu để giáo viên tự đi học
tinh học ở trung tâm dạy nghề thì chỉ đến khi có mở lớp và chỉ học được trong
dịp hè, hoặc học lớp ban đêm. Muốn xoá bỏ tâm lý ngại khó thì phải xây dựng
được phong trào, tạo ra được sức mạnh dư luận : giáo viên phải biết sử dụng
thành thạo vi tính vào công tác giảng dạy của mình . Tạo cho giáo viên một
nhu cầu học tin học. Phải xây dựng được điển hình, phải tạo điều kiện cho giáo
viên tự học. Trong khó khăn này vai trò người Hiệu trưởng vô cùng to lớn,
trước hết (và cơ bản nhất) là người Hiệu trưởng phải là tấm gương tự học (
Hiệu trưởng thuôc người lớn tuổi mà chịu khó học và học được thì các giáo
viên trẻ không thể không học, và chắc chắn học tốt …)
- Khi giáo viên đã có ý thức và quyết tâm học thì người hiệu trưởng phải tạo
điều kiện . Những điều kiện phải tạo cho đội ngũ là gí ? đó là tìm những thuận
lợi để bù đắp , xoá bỏ khó khăn.
- Nhiều đ/c giáo viên chưa biết gì về sử dụng máy tính, tôi xác định đây
không phải là khó khăn lớn, và để biến khó khăn lớn thành khó khăn nhỏ tôi đã
khơi dậy ở các giáo viên trẻ một nhu cầu phải học tin học. Khi giáo viên đã có
nhu cầu học tập tôi vạch ra kế hoạch học tập một cách cụ thể , dễ thực hiện, đó
là dùng tài liệu ở sách giáo khoa lớp 6, người hướng dẫn là người bạn đã biết
trước mình chút ít, do vậy người hướng dẫn cũng đã tự học một cách rất tốt và
hiệu quả.
2-Phân tích thuận lợi và tận dụng thuận lợi :
Thuận lợi:
- Trường THCS Ngư Thuỷ Bắc có đội ngũ trẻ, nhiều đ/c ở nội trú do vậy
đây là một thuận lợi để giúp nhau tự học tin học. Để phát huy thuận lợi này
người Hiệu trưởng phải tác động đến tất cả các tổ chức, đoàn thể trong nhà
trường tham gia, đặc biệt là chi đoàn giáo viên. Chi đoàn giáo viên được chi bộ
chỉ đạo xây dựng kế hoạch hành động: Trong một năm học tất cả giáo viên
phải biết sử dụng máy tính ở mức độ khác nhau. Mức độ 1: là biết sử dụng máy
tính vào soạn thảo văn bản (mức độ này dành cho các giáo viên chưa biết gì về
tin học) Mức độ 2: biết ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học, chủ yếu
biết sử dụng phần mềm soạn giảng điện tử Violet ( mức độ này dành cho các
giáo viên đã biết sử dụng máy tính – 2 đ/c) . Chương trình hành động của chi
đoàn giáo viên đã được triển khai có quy củ, có tùng bước đi cụ thể.
- Đội ngũ giáo viên trẻ, nhạy bén với cái mới, ham học hỏi … song cũng có
thể là lười học hỏi, thích chơi bời … Phân tích và nắm bắt được ý thích,
nguyện vọng, năng lực … của từng cá nhân, tôi đã tạo nên phong trào : Tự học
máy vi tính . Để phong trào tự học có sức sống thì người hiệu trưởng phải biết
nuôi dưỡng, chăm sóc cho phong trào. Để nuôi dưỡng phong trào tôi đã kết
hợp nhiều biện pháp như sau :
1. Trên cơ sở các giáo viên tự giác đăng ký “ Tự học tin học”, người hiệu
trưởng phải thúc đẩy để mọi giáo viên có ý thức : “ Thi đua nhau học tập”, trở
thành nhu cầu của người giáo viên .
2. Đưa phong trào tự học vào nội quy của nhà trường, của các tổ chức như :
Công đoàn, Chi đoàn giáo viên, Chi bộ .
3. Xây dựng gương tốt, nhân rộng điển hình : lấy chi bộ làm nòng cốt
cho phong trào tự học, vì chi bộ là các giáo viên lớn tuổi hơn so với các
giáo viên khác, bởi vậy khi các giáo viên lớn tuổi tự học thì có tác dụng lôi
kéo cho tất cả giáo viên khác .
4.Tạo điều kiện cho giáo viên tự học :
a) Tạo điều kiện CSVC : tuy nhà trường năm 2005 mới chỉ có 01 máy vi
tính nhưng tôi đã mạnh dạn cho giáo viên thay nhau học ở máy vào thời
gian từ 17giờ đến 22 giờ hàng ngày, và học suốt cả ngày đối với các ngày
chủ nhật, ngày nghỉ.
b) Tạo tâm lý, tinh thần thi đua học tập
B. Hoạch định thời gian và mục tiêu cần đạt trong từng giai đoạn:
Để phong trào tự học tin học có kết quả như mong muốn thì người Hiệu
trưởng phải có định hướng đúng, có mục tiêu sát đúng cụ thể nhằm giúp
cho giáo viên tự tin và có ý thức vươn lên để đạt được mục tiêu. Chính vì
vậy từ ngày phát động (20/11/2005) phong trào tự học tin học trong toàn thể
đội ngũ, tôi đã định ra một kế hoạch cụ thể chi tiết cho mỗi cá nhân trong
từng khoảng thời gian nhất định.
Giai đoạn 1:
Từ tháng 11 năm 2005 đến tháng 5 năm 2006 trong thời gian 6 tháng
phấn đấu 100% giáo viên làm quen, biết sử dụng vi tính trong việc đánh văn
bản.
Giai đoạn 2 :
Từ tháng 5 năm 2006 đến tháng 8 năm 2006 ( hè 2006) biết sử dụng vi
tính tương đương chứng chỉ A (Những giáo viên chưa đạt được chỉ tiêu tự
học thì đi học tập trung trong hè tại TTKT-DN )
Giai đoạn 3 :
