1
Lêi nãi ®Çu
HiÖn nay, trong ®iÒu kiÖn nÒn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn vËn
hµnh theo c¬ chÕ thÞ trêng cã sù qu¶n lý cña Nhµ níc. Bªn c¹nh nh÷ng mÆt
thuËn lîi còng kh«ng tÝ nh÷ng mÆt khã kh¨n th¾c m¾c víi doanh nghiÖp. V×
vËy muèn ®¶m b¶o u thÕ c¹nh tranh thu lîi nhuËn cao trong ho¹t ®éng s¶n
xuÊt kinh doanh. §iÒu nµy ®ßi hái doanh nghiÖp kh«ng ngõng t×m tßi s¸ng
t¹o, s¶n xuÊt ra s¶n phÈm cã chÊt lîng mÉu m· ®Ñp, hîp thÞ yÕu cña ngêi
tiªu dïng, mét yÕu tè quan träng kh¸c lµ s¶n phÈm ®ã ph¶i cã gi¸ thµnh h¹,
phï hîp víi søc mua cña ngêi tiªu dïng. Muèn vËy th× doanh nghiÖp ph¶i
qu¶n lý tèt chi phÝ ®Ó tiÕt kiÖm chi phÝ, h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm còng cã nghÜa
lµ doanh nghiÖp cÇn tæ chøc tèt c«ng t¸c h¹ch to¸n chi phÝ vµ tÝnh gi¸ thµnh
s¶n phÈm. §Ó cã thÓ n¾m b¾t kÞp thêi ®Çy ®ñ vÒ c¸c th«ng tin bªn trong vµ bªn
ngoµi cña doanh nghiÖp, c¸c nhµ qu¶n lý doanh nghiÖp sö dông nhiÒu c«ng cô
qu¶n lý kh¸c nhau, trong ®ã kÕ to¸n lµ c«ng cô quan träng kh«ng thÓ thiÕu
trong hÖ thèng c¸c c«ng cô qu¶n lý s¶n xuÊt kinh doanh. Trong c«ng t¸c kÕ
to¸n, kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ mét phÇn hµnh
quan träng.
ViÖt Nam ®ang trong qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp hãa hiÖn ®¹i hãa ®Êt níc
tiÕn tíi trë thµnh 1 quèc gia c«ng nghiÖp. V× thÕ ngµnh s¶n xuÊt vËt liÖu x©y
dùng c¬ b¶n lµ ®ãng gãp vai trß chñ yÕu trong viÖc s¶n xuÊt t¹o ra c¬ së vËt
chÊt cho nÒn kinh tÕ quèc d©n… c¸c s¶n phÈm cña ngµnh phôc vô cho mäi
lÜnh vùc cña ®êi sèng x· héi, gãp phÇn x©y dùng c¬ së h¹ tÇng n©ng cao n¨ng
lùc cho nÒn kinh tÕ. Vèn ®Çu t vµo x©y dùng c¬ b¶n ®ang t¨ng m¹nh, ®ßi hái
sù qu¶n lý nguån vèn ®Çu t cã hiÖu qu¶ kh¾c phôc t×nh tr¹ng l·ng phÝ, chèng
thÊt tho¸t vèn trong s¶n xuÊt c¬ b¶n.
Cho nªn c«ng t¸c h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm
trong c«ng ty Cæ phÇn s¶n xuÊt th¬ng m¹i Viglacera rÊt ®îc chó träng.
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
2
Qua thêi gian thùc tÕ vµ nh÷ng kiÕn thøc trong häc tËp nªn em ®· chän
®Ò tµi: "Ho¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm" mong
r»ng sÏ gãp phÇn nhá bÐ vµo qu¸ tr×nh kÕ to¸n t¹i c«ng ty.
Ngoµi phÇn më ®Çu cña néi dung chuyªn ®Ò ®îc chia lµm 3 phÇn:
PhÇn I: C¸c vÊn ®Ò chung vÒ CP s¶n xuÊt tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm.
PhÇn II: Thùc tr¹ng c«ng t¸c kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸
thµnh s¶n phÈm cña doanh nghiÖp.
PhÇn III: NhËn xÐt vµ kiÕn nghÞ vÒ c«ng t¸c kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt
vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm cña doanh nghiÖp.
§Ó hoµn thµnh chuyªn ®Ò, em ®· nhËn ®îc sù híng dÉn rÊt tËn t×nh
cña c« gi¸o Phan ThÞ Thóy Quúnh vµ sù gióp ®ì cña c¸c c¸n bé trong phßng
Tµi chÝnh kÕ to¸n cña c«ng ty.
Tuy nhiªn, do thêi gian thùc tÕ cßn cha nhiÒu vµ tr×nh ®é cßn h¹n chÕ
nªn bµi viÕt cña em kh«ng tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt, em kÝnh mong nhËn
®îc sù ®ãng gãp ý kiÕn cña c¸c thÇy c« gi¸o vµ c¸n bé phßng Tµi chÝnh - KÕ
to¸n cña c«ng ty ®Ó ®Ò tµi cña em ®îc hoµn thiÖn h¬n. Em xin tiÕp thu ý kiÕn
vµ ch©n thµnh c¶m ¬n c« gi¸o Phan ThÞ Thóy Quúnh cïng c¸c c¸n bé phßng
Tµi chÝnh kÕ to¸n cña c«ng ty cæ phÇn sn xuÊt th¬ng m¹i Viglacera ®· nhiÖt
t×nh gióp ®ì em hoµn thµnh ®Ò tµi tèt nghiÖp nµy.
Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n!
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
3
PhÇn I
c¸c vÊn ®Ò chung vÒ chi phÝ s¶n xuÊt
vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm
I. §Æc ®iÓm tæ chøc s¶n xuÊt cña ngµnh s¶n xuÊt c«ng nghiÖp
Chi phÝ ®îc ®Þnh nghÜa theo nhiÒu ph¬ng diÖn kh¸c nhau. Chi phÝ cã
thÓ biÓu hiÖn mét c¸ch trõu tîng lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn nh÷ng hao phÝ lao
®éng sèng vµ lao ®éng vËt hãa ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng s¶n xuÊt
kinh doanh, hoÆc chi phÝ lµ nh÷ng phÝ tæn vÒ nguån lùc, tµi s¶n cô thÓ trong
ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh.
Theo chuÈn mùc kÕ to¸n ViÖt Nam ®ît 2 ban hµnh theo quyÕt ®Þnh
165/2002/Q§-BTC th× "Chi phÝ lµ Tæng gi¸ trÞ c¸c kho¶n lµm gi¶m lîi Ých
kinh tÕ trong kú kÕ to¸n díi h×nh thøc c¸c kho¶n tiÒn chi ra, c¸c kho¶n khÊu
trõ tµi s¶n hoÆc ph¸t sinh c¸c kho¶n nî dÉn ®Õn lµm gi¶m vèn chñ së h÷u,
kh«ng bao gåm kho¶n ph©n phèi cho cæ ®«ng hoÆc chñ së h÷u cã nhiÒu quan
®iÓm, h×nh thøc thÓ hiÖn chi phÝ nhng tÊt c¶ ®Òu thõa nhËn mét vÊn ®Ò chung:
chi phÝ lµ phÝ tæn tµi nguyªn, vËt chÊt, lao ®éng vµ ph¶i ph¸t sinh g¾n liÒn víi
môc ®Ých kinh doanh ®©y chÝnh lµ b¶n chÊt kinh tÕ cña chi phÝ trong ho¹t ®éng
s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. B¶n chÊt kinh tÕ nµy gióp nhµ qu¶n trÞ
ph©n biÖt ®îc chi phÝ vµ chi tiªu chi phÝ víi vèn. ThËt vËy chi phÝ g¾n liÒn víi
ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh ®îc tµi trî tõ vèn kinh doanh vµ ®îc bï ®¾p
tõ thu nhËp ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh.
ChÝnh v× thÕ c¸c doanh nghiÖp lu«n quan t©m ®Õn vÊn ®Ò qu¶n lý chi
phÝ nh»m tiÕt kiÖm chi phÝ trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh.
II. Kh¸i niÖm chi phÝ s¶n xuÊt vµ c¸ch ph©n lo¹i chi phÝ sn
xuÊt chñ yÕu.
1. Kh¸i niÖm chi phÝ s¶n xuÊt
Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña toµn bé c¸c hao
phÝ vÒ lao ®éng sèng vµ lao ®éng vËt hãa mµ doanh nghiÖp bá ra cã liªn quan
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
4
®Õn ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh trong mét thêi kú nhÊt ®Þnh (th¸ng, quý,
n¨m).
Nãi c¸ch kh¸c, chi phÝ lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña toµn bé qu¸ tr×nh s¶n
xuÊt vµ tiªu thô s¶n phÈm.
2. C¸c c¸ch ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt chñ yÕu.
a. Ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt theo tÝnh chÊt kinh tÕ (yÕu tè chi phÝ)
- §Ó phôc vô cho viÖc tËp hîp, qu¶n lý chi phÝ theo néi dung kinh tÕ ®Þa
®iÓm ph¸t sinh, chi phÝ ®îc ph©n theo yÕu tè. C¸ch ph©n lo¹i nµy gióp cho
viÖc x©y dùng vµ ph©n tÝch ®Þnh møc vèn lu ®éng còng nh viÖc lËp, kiÓm tra
vµ ph©n tÝch dù to¸n chi phÝ.
Theo quy ®Þnh hiÖn hµnh ë ViÖt Nam, toµn bé chi phÝ ®îc chi lµm 7
yÕu tè sau:
+ YÕu tè nguyªn liÖu, vËt liÖu: bao gåm toµn bé gi¸ trÞ nguyªn vËt liÖu
chÝnh, vËt liÖu phô, phô tïng thay thÕ, c«ng cô dông cô… sö dông vµo s¶n
xuÊt kinh doanh (lo¹i trõ gi¸ trÞ dïng kh«ng hÕt nhËp l¹i kho vµ phÕ liÖu thu
håi cïng víi nhiªn liÖu, ®éng lùc).
+ YÕu tè nhiªn liÖu, ®éng lùc sö dông vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh
doanh trong kú (trõ sè dïng kh«ng hÕt nhËp l¹i kho vµ phÕ liÖu thu håi).
+ YÕu tè tiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n phô cÊp l¬ng: ph¶n ¸nh tæng sè tiÒn
l¬ng vµ phô cÊp mang tÝnh chÊt lîng ph¶i tr¶ cho ngêi lao ®éng.
+ YÕu tè BHXH, BHYT, KPC§ trÝch theo tû lÖ qui ®Þnh trªn tæng sè
tiÒn l¬ng vµ phô cÊp l¬ng ph¶i tr¶ lao ®éng.
+ YÕu tè khÊu hao TSC§: ph¶n ¸nh tæng sè khÊu hao TSC§ ph¶i trÝch
trong kú cña tÊt c¶ TSC§ sö dông cho s¶n xuÊt kinh doanh trong kú.
+ YÕu tè chi phÝ dÞch vô mua ngoµi: ph¶n ¸nh toµn bé chi phÝ dÞch vô
mua ngoµi dïng vµo s¶n xuÊt kinh doanh.
+ YÕu tè chi phÝ kh¸c b»ng tiÒn: ph¶n ¸nh toµn bé chi phÝ kh¸c b»ng
tiÒn cha ph¶n ¸nh vµo c¸c yÕu tè trªn dïng vµo ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh
doanh trong kú.
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
5
b. Ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt theo c«ng dông kinh tÕ chi phÝ (kho¶n môc
chi phÝ).
C¨n cø vµo ý nghÜa cña chi phÝ trong gi¸ thµnh s¶n phÈm vµ ®Ó thuËn
tiÖn cho viÖc tÝnh gi¸ thµnh toµn bé, chi phÝ ®îc ph©n theo kho¶n môc c¸ch
ph©n lo¹i nµy dùa vµo c«ng dông cña chi phÝ vµ møc ph©n bæ chi phÝ cho tõng
®èi tîng. Gi¸ thµnh toµn bé cña s¶n phÈm bao gåm 5 kho¶n môc chi phÝ sau:
- Chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp
- Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp
- Chi phÝ s¶n xuÊt chung
- Chi phÝ b¸n hµng
- Chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp
+ Chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp lµ toµn bé chi phÝ nguyªn vËt liÖu
®îc sö dông trùc tiÕp cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt chÕ t¹o sn phÈm, lao vô, dÞch
vô.
+ Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp: bao gåm tiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n ph¶i tr¶
trùc tiÕp cho c«ng nh©n s¶n xuÊt, c¸c kho¶n trÝch theo tiÒn l¬ng cña c«ng
nh©n sn xuÊt nh kinh phÝ c«ng ®oµn, b¶o hiÓm x· héi, b¶o hiÓm y tÕ…
+ Chi phÝ s¶n xuÊt chung: lµ c¸c kho¶n chi phÝ s¶n xuÊt liªn quan ®Õn
viÖc phôc vô vµ qu¶n lý s¶n xuÊt trong ph¹m vi c¸c ph©n xëng ®éi s¶n xuÊt,
chi phÝ sn xuÊt chung bao gåm c¸c yÕu tè chi phÝ s¶n xuÊt sau.
- Chi phÝ nh©n viªn ph©n xëng bao gåm chi phÝ tiÒn l¬ng, c¸c kho¶n
ph¶i tr¶, c¸c kho¶n trÝch theo l¬ng cña nh©n viªn ph©n xëng vµ ®éi s¶n xuÊt.
- Chi phÝ vËt liÖu: bao gåm chi phÝ vËt liÖu dïng chung cho ph©n xëng
s¶n xuÊt víi môc ®Ých lµ phôc vô qu¶n lý s¶n xuÊt.
- Chi phÝ dông cô: bao gåm vÒ chi phÝ c«ng cô, dông cô ë ph©n xëng
®Ó phôc vô s¶n xuÊt vµ qu¶n lý s¶n xuÊt.
- Chi phÝ khÊu hao TSC§: bao gåm toµn bé chi phÝ khÊu hao cña TSC§
thuéc c¸c ph©n xëng s¶n xuÊt qu¶n lý sö dông.
- Chi phÝ dÞch vô mua ngoµi: gåm c¸c chi phÝ dÞch vô mua ngoµi dïng
cho ho¹t ®éng phôc vô vµ qu¶n lý s¶n xuÊt cña ph©n xëng vµ ®éi s¶n xuÊt.
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.