KT QU NGHIÊN CU A MO VÀ TRM TÍCH  T NHM
XÁC NH T GÃY HIN I TI TUYN P THU IN PA VINH
LÊ C AN
1
, NGÔ QUANG TOÀN
2
1
Vin a lý, Vin KH & CN VN, Ngha ô, Cu Giy, Hà Ni
2
Cc a cht và Khoáng sn Vit Nam, 6 Phm Ng Lão, Hà Ni
Tóm tt: Trong khuôn kh bài báo này, các tác gi trình bày kinh nghim
nghiên cu a cht  t và a mo nhm phát hin các biu hin ca t gãy
hin i trên a hình và trong trm tích  t trong mt khu vc hp ca tuyn
p thu in. Các kt qu nghiên cu cho thy: trong phm vi p Pa Vinh, không
phát hin ư"c các biu hin trên a hình và trong trm tích  t chuyn ng
hin i ca các t gãy phương ông - tây c$t qua vai p % c b& b$c và b& nam.
Kt lun v' s v$ng m(t ca t gãy này có th ư"c kh)ng nh nu như các kho
sát, o c a vt lý, a cht công trình 'u không phát hin.
M* U
Tuyn p thu in Pa Vinh trên sông à ã ư"c nghiên cu rt chi tit bng
các phương pháp a cht, a vt lý, (c bit là ã thi công mt kh+i lư"ng rt l,n
các công trình khoan và hm, lò. Tuy nhiên, mt vn ' “nóng” ư"c (t ra là liu
có hay không mt t gãy hin i ang hot ng theo hư,ng tây-ông c$t qua
tuyn p này.
 tr l&i câu h-i ó, cn thit phi s. dng tng h"p nhi'u phương pháp
nghiên cu như a cht, kin to, a vt lý các loi, trong ó có phương pháp
nghiên cu a mo và trm tích  t mà các tác gi s/ gi,i thiu trong bài này.
Vic nghiên cu thc a vùng tuyn p Pa Vinh ca các tác gi và x. lý tài liu
trong phòng ã ư"c thc hin trong khuôn kh ca các "t kho sát do Cc a
cht và Khoáng sn Vit Nam t chc.
I. PHƯƠNG PHÁP VÀ N2I DUNG NGHIÊN CU
t gãy hin i ư"c các tác gi hiu là các t gãy hot ng trong Holocen,
(c bit trong khong 5.000 - 4.000 n3m trư,c n nay.
Cơ s% ca phương pháp a mo và trm tích  t  nghiên cu t gãy hin
i là da vào các c3n c sau ây:
- t gãy hin i ang hot ng thư&ng  li du vt trên a hình hin ti
do các quá trình ngoi sinh chưa kp phá hu các du vt.
- t gãy hin i cng thư&ng  li du vt trong các trm tích Pleistocen và
Holocen mà nó c$t qua.
Vic phân tích bn 4 a hình t l l,n (1:5.000 và 1:1.000) là rt quan tr5ng.
Ni dung ca phân tích này là tìm ra nh6ng “d thư&ng” a hình có th có liên
quan v,i t gãy hin i. ó là các vai núi to các bc a hình thp ven sông; các
khúc ngo(t t ngt ca su+i khi  vào sông; tr$c din d5c áy su+i dng bc,
thung lng treo và các m(t nh- (facet) song song v,i b& sông. Cn quan tâm các
su+i chy theo phương kinh tuyn phát hin t gãy phương tây-ông. 4ng
th&i cng xác nh sơ b các a im phát trin các trm tích  t có ngu4n g+c
khác nhau (a, ap, ad...).
Công tác nghiên cu thc a bao g4m vic kim tra nh6ng “d thư&ng” a
hình; kho sát tt c các vt l trm tích  t; kho sát các vách á g+c, (c bit
nơi có hin tư"ng trư"t l%, l%. Các +i tư"ng nghiên cu c th như sau:
- Bên b& trái (b& b$c): di ven sông t7 c.a su+i Bn Pênh n c.a su+i phía
ông nam Nm P3m (1.000 m).
- Bên b& phi (b& nam): t7 Bn Bình theo di ven sông t,i bãi ni gi6a lòng
dư,i p.
- Khu vc Bn Tim: a hình 4i và lòng su+i Bn Tim (nơi có kh n3ng t
gãy hin i c$t qua).
Tr5ng tâm nghiên cu là các d thư&ng a hình su+i Nm P3m, su+i Bn Pênh,
su+i Bn Bình, su+i Bn Tim; các vt l trm tích bãi b4i aluvi ven sông và trong
su+i và các tích t  t khác.
II. KHÁI QUÁT V8 9C I:M TRM TÍCH  T VÀ A MO KHU
V;C
1. Trm tích  t
Các trm tích  t vùng tuyn p Pa Vinh chim din tích áng k phân b+
theo sông à và các su+i nhánh v,i nhi'u ngu4n g+c khác nhau.
a. Các trm tích tui Pleistocen gi6a-mun
Trm tích sông-l (apQ
1
2-3
): là các khonh có din tích nh- hp (200-500 m
2
)
phân b+ % b$c bn phà T Bú ch7ng 600 m, nm cao hơn 25-30 m so v,i mc
nư,c sông à hin ti, ngay trên v- phong hoá á g+c bazan. Vt liu ca trm tích
h<n h"p này g4m cui, ít cui tng (cui ch yu là thch anh, á phun trào, á
xâm nhp...) l=n v,i s-i, sn, cát, bt sét v,i b' m(t b laterit màu gch vàng. Chi'u
dày 1-4 m (nh 1).
nh 1. Trm tích sông - l tui Pleistocen gi6a-mun % b$c T Bú 600 m