Kiến thức Mạng máy tính: Tổng hợp đầy đủ, chi tiết nhất

Ụ Ụ M C L C

Ụ Ụ M C L C 1 .........................................................................................................................

ươ Ch 1 ng 1 ...........................................................................................................................

Ớ Ề Ạ Ệ GI I THI U V M NG MÁY TÍNH 1 .............................................................................

ộ ố ơ ả ệ 1 1.1. M t s khái ni m c b n .......................................................................................

ạ ạ 2 1.2. Phân lo i m ng máy tính ........................................................................................

ế 4 1.3. Mô hình tham chi u OSI và mô hình TCP/IP .........................................................

ươ Ch 13 ng 2 .........................................................................................................................

ƯỚ Ứ Ụ Ầ CÁC T NG H NG NG D NG 13 ...............................................................................

ầ ầ ễ 13 2.1. T ng phiên và t ng trình di n ..............................................................................

ầ 13 2.1.1. T ng phiên ........................................................................................................

ụ ầ ứ 13 2.2. T ng ng d ng ...................................................................................................

ươ Ch 19 ng 3 .........................................................................................................................

Ầ Ậ Ể T NG CHUY N V N 19 ...................................................................................................

ơ ả ệ 3.1. Các khái ni m c b n 19 ..........................................................................................

ứ 21 3.2. Giao th c TCP và UDP .........................................................................................

ớ ệ ề ạ ầ 3.3. Gi i thi u ph n m m phân tích m ng Wireshark 24 ...............................................

ớ ệ ề ế ế ấ ạ 3.4. Gi ầ i thi u ph n m m thi t k và c u hình m ng Cisco Packet Tracer 25 ..............

ươ Ch 27 ng 4 .........................................................................................................................

Ầ Ạ T NG M NG 27 ..................................................................................................................

ụ ủ ầ ứ ạ ệ 4.1. Ch c năng và nhi m v c a t ng m ng 27 ..............................................................

ế ố ạ ở ầ ứ ạ 4.2. K t n i các m ng t ng m ng và giao th c IP 29 ..................................................

ạ ộ ủ ế ị 44 4.3. Đ nh tuy n và ho t đ ng c a router ....................................................................

ươ Ch 47 ng 5 .........................................................................................................................

Ế Ữ Ệ Ầ 47 T NG LIÊN K T D LI U ..........................................................................................

ế ữ ệ ổ ề ầ 47 5.1. T ng quan v t ng liên k t d li u .....................................................................

ệ 56 5.2. Công ngh Ethernet ..............................................................................................

ạ ở ầ ế ữ ệ ế ố 5.3. K t n i m ng 62 t ng liên k t d li u .................................................................

ươ Ch 70 ng 6 .........................................................................................................................

Ậ Ầ T NG V T LÝ 70 ...............................................................................................................

ề ổ ườ ẫ 6.1. T ng quan v môi tr ề 70 ng truy n d n .................................................................

ườ 6.2. Các môi tr ề 71 ng truy n có dây. .............................................................................

ườ ề 6.3. Các môi tr 77 ng truy n không dây ........................................................................

ươ 6.4. Các ph ữ ệ 81 ng pháp mã hóa d li u .........................................................................

ươ Ch 84 ng 7 .........................................................................................................................

Ố Ả Ạ Ệ 84 B O TRÌ H TH NG M NG MÁY TÍNH ...................................................................

ớ ệ ơ ả ệ ố ề ả ạ 7.1. Gi 84 i thi u c b n v b o trì h th ng m ng ......................................................

ươ ể ử ụ 7.2. S d ng ph ế ố 84 ng pháp ki m tra k t n i ..............................................................

ụ ệ ố ắ ạ 7.3. Kh c ph c h th ng m ng t ố ơ t h n 89 .....................................................................

Ả Ệ TÀI LI U THAM KH O 92 ................................................................................................

ươ Ch ng 1

Ớ Ề Ạ Ệ GI I THI U V M NG MÁY TÍNH

ộ ố ơ ả ệ 1.1. M t s khái ni m c b n

ạ ợ ượ ố ớ ở ườ ộ ậ M ng máy tính là m t t p h p các máy tính đ c n i v i nhau b i đ ề ng truy n

ộ ấ ổ ạ theo m t c u trúc nào đó và thông qua đó các máy tính trao đ i thông tin qua l i cho

nhau.

ệ ố ườ ề ế ị ề ẫ Đ ng truy n là h th ng các thi t b truy n d n có dây hay không dây dùng đ ể

ệ ử ừ ể ệ ệ ử ế ệ chuy n các tín hi u đi n t t máy tính này đ n máy tính khác. Các tín hi u đi n t đó

ị ữ ệ ể ị ướ ạ ấ ả ị bi u th các giá tr d li u d ệ i d ng các xung nh phân (on off). T t c các tín hi u

ượ ộ ạ ệ ừ ữ ề ộ đ ề c truy n gi a các máy tính đ u thu c m t d ng sóng đi n t ầ ố ủ . Tùy theo t n s c a

ệ ừ ể ườ ề ể ề ậ sóng đi n t có th dùng các đ ng truy n v t lý khác nhau đ truy n các tín hi u. ệ Ở

ườ ề ượ ế ố ụ ể ắ ồ đây đ ng truy n đ c k t n i có th là dây cáp đ ng tr c, cáp xo n, cáp quang, dây

ệ ế ạ ườ ề ữ ệ ạ ủ ấ ạ đi n tho i, sóng vô tuy n ... Các đ ng truy n d li u t o nên c u trúc c a m ng. Hai

ệ ườ ơ ả ủ ữ ư ề ặ ạ ấ khái ni m đ ng truy n và c u trúc là nh ng đ c tr ng c b n c a m ng máy tính.

ữ ư ế ố ể ạ ộ Nh ng u đi m khi k t n i các máy tính thành m t m ng máy tính:

ườ ề ể ệ ầ ề • Nhi u ng ộ i có th dùng chung m t ph n m m ti n ích.

ễ ạ ổ ộ • Trao đ i thông tin trong m t m ng máy tính d dàng

ượ ữ ữ ả ậ ơ ổ ữ ệ • D li u đ c qu n lý t p trung nên an toàn h n, trao đ i gi a nh ng ng ườ ử i s

ậ ợ ơ ơ ụ d ng thu n l i h n, nhanh chóng h n.

ể ế ị ẽ ế ạ • Có th dùng chung thi ắ ề t b ngo i vi hi m, đ t ti n (máy in, máy v ,...).

ườ ử ụ ứ ễ ổ ớ • Ng ư i s d ng trao đ i v i nhau th tín (EMail), tin t c d dàng.

ộ ố ườ ử ụ ắ ề ầ ả ấ • M t s ng ị i s d ng không c n ph i trang b máy tính đ t ti n (chi phí th p

ạ ứ ǎ mà ch c n ng l ạ i m nh).

ạ ấ ườ ệ ừ ủ ệ ử ộ • M ng máy tính cung c p môi tr ng làm vi c t xa (chính ph đi n t , h i ngh ị

ừ t xa, elearning..).

ạ ạ 1.2. Phân lo i m ng máy tính

ủ ệ ạ ạ ạ ị ượ ấ Khái ni m: Topo m ng xác đ nh c u trúc c a m ng. Các lo i topo đ c dùng ph ổ

ế ệ bi n hi n nay:

a. Bus

ố ườ ư ủ ẽ Theo cách b trí hành lang các đ ng nh hình v thì máy ch (host) cũng nh t ư ấ t

ề ặ ượ ố ề ớ ả c các máy tính khác (workstation) ho c các nút (node) đ u đ c n i v v i nhau trên

ộ ụ ườ ể ả ể ệ m t tr c đ ng dây cáp chính đ chuy n t i tín hi u.

ạ Hình 1.1. M ng BUS

ề ử ụ ấ ả ườ ầ T t c các nút đ u s d ng chung đ ng dây cáp chính này. Phía hai đ u dây cáp

ượ ị ở ộ ế ị ọ ữ ệ đ c b t b i m t thi ệ t b g i là terminator. Các tín hi u và gói d li u (packet) khi di

ể ề ặ ố ạ ơ ế ỉ ủ ạ chuy n lên ho c xu ng trong dây cáp đ u mang theo đi ch c a n i đ n. Lo i hình

ấ ợ ữ ặ ậ ạ ấ ẽ ễ ắ m ng này dùng dây cáp ít nh t, d l p đ t. Tuy v y cũng có nh ng b t l i đó là s có

ớ ư ượ ữ ệ ể ắ ự ỏ ớ ở ạ ự s ùn t c khi di chuy n d li u v i l u l ng l n và khi có s h ng hóc đo n nào

ộ ự ừ ấ ườ ữ ẽ ể ử ừ ệ đó thì r t khó phát hi n, m t s ng ng trên đ ng dây đ s a ch a s ng ng toàn b ộ

ệ ố h th ng.

b. Ring

ạ ạ ạ ố ườ ượ ế ế M ng d ng này, b trí theo d ng xoay vòng, đ ng dây cáp đ c thi t k làm

ệ ề ạ ộ ộ ề thành m t vòng khép kín, tín hi u ch y quanh theo m t chi u nào đó. Các nút truy n

ỉ ượ ể ệ ờ ỗ ề ả ộ tín hi u cho nhau m i th i đi m ch đ ữ ệ c m t nút mà thôi. D li u truy n đi ph i có

ỉ ụ ể ủ ỗ ạ ậ ợ ế ậ ạ ạ ị kèm theo đ a ch c th c a m i tr m ti p nh n. M ng d ng vòng có thu n l i là có

ể ớ ộ ổ ườ ầ ế ể ơ ớ ượ th n i r ng ra xa, t ng đ ng dây c n thi t ít h n so v i hai ki u trên. Nh ể c đi m

ườ ắ ở ộ ơ ộ ệ ố ế ả ị là đ ng dây ph i khép kín, n u b ng t m t n i nào đó thì toàn b h th ng cũng b ị

ng ng.ừ

ạ Hình 1.2. M ng Ring

c. Star

ế ố ấ ả ớ ở ộ ể ộ K t n i t t c các cáp t ế ố ế ử ụ i m t đi m trung tâm. N u s d ng star m r ng k t n i

ạ ớ ể ở ộ ặ ạ các star l ạ i v i nhau thông qua HUB ho c SWITCH. D ng này có th m r ng ph m

ứ ộ ủ ủ ạ vi và m c đ bao ph c a m ng.

ở ộ ạ Hình 1.3. M ng Star và Star m r ng

d. Mesh

ạ ỗ ườ ố ớ ấ ả ạ ả M i host trong m ng có đ ng n i riêng t t c các host còn l i t i. Tăng kh năng

ị ỏ ụ ạ ộ ị ị tránh b gián đo n d ch v khi m t máy b h ng.

ạ Hình 1.4. M ng Mesh

ế 1.3. Mô hình tham chi u OSI và mô hình TCP/IP

ể ả ứ ạ ế ế ạ ộ ấ ứ ộ Đ gi m đ ph c t p thi t k , các m ng đ ượ ổ c t ch c thành m t c u trúc đa

ỗ ầ ượ ự ầ ướ ộ ố ị ụ ẽ ấ ầ t ng, m i t ng đ c xây d ng trên t ng tr c nó và s cung c p m t s d ch v cho

ầ ơ ượ ử ụ ể ự ự ươ ế ầ t ng cao h n. Ki n trúc phân t ng đ c s d ng đ tr c quan hóa s t ữ ng tác gi a

ứ ể ế ầ ộ ả ạ ộ ủ các giao th c. M t ki n trúc phân t ng có th mô t ho t đ ng c a các giao th c ứ ở

ư ự ươ ỗ ầ ề ướ ề ầ ớ m i t ng, cũng nh s t ng tác v i các t ng k trên và k d i.

ự ế ầ ể D a trên ki n trúc phân t ng có th :

ệ ợ ế ế ạ ộ ứ ứ ở ộ ầ Tr giúp vi c thi t k giao th c: do các giao th c ho t đ ng m t t ng c th ụ ể

ử ụ ệ ượ nào đó luôn s d ng thông tin và giao di n đã đ ị c xác đ nh rõ.

ự ạ ủ ế ẩ ả Khuy n khích s c nh tranh: do các s n ph m c a các hãng khác nhau có th ể

ạ ộ cùng ho t đ ng

ổ ề ứ ệ ở ộ ầ ả ổ Ngăn c n các thay đ i (thay đ i v ch c năng và công ngh ) ả m t t ng gây nh

ưở ớ ế ầ h ng t i các t ng k nó

ữ ể ấ ộ ả ạ ộ ứ Cung c p m t ngôn ng chung đ mô t các ch c năng và ho t đ ng

ồ ạ ệ ế ầ Trong ki n trúc phân t ng hi n nay t n t i hai mô hình:

ấ ủ ộ ậ ứ ợ  Mô hình giao th cứ là m t t p h p có phân c p c a các giao th c liên quan v i ớ

ứ ả ấ ả ứ ầ ộ ộ nhau trong m t b giao th c mô t t c các ch c năng c n thi t ế ể ể ệ t đ th hi n

ạ mô hình m ng.

ứ ộ ả ứ ủ các ch c năng c a các giao Ví d :ụ TCP/IP là m t mô hình giao th c. Nó mô t

ứ ộ ở ừ ầ th c trong b TCP/IP t ng t ng.

ể ả ấ ấ ộ  Mô hình tham chi uế cung c p m t mô hình tham kh o đ duy trì tính nh t quán

ấ ả ụ ạ ạ ị trong t ứ t c các lo i giao th c và d ch v m ng.

ụ ủ ả ấ ặ ả ế o M c đích c a mô hình tham chi u không ph i là cung c p các đ c t

ặ ế ể ị ụ ế ộ ị ho c thông tin chi ti t đ đ nh nghĩa các d ch v trong m t ki n trúc

ạ m ng.

ể ể ủ ụ ế ộ ợ ạ o M c đích chính c a m t mô hình tham chi u là tr giúp đ hi u rõ ho t

ộ đ ng và các quá trình có liên quan.

ổ ế ệ ế ượ ử ụ ử c s d ng trong s a Ví dụ: OSI là mô hình tham chi u ph bi n hi n nay, đ

ữ ự ố ặ ả ạ ộ ế ế ạ ữ ệ ch a s c , đ c t ho t đ ng và thi t k m ng d li u.

1.3.1. Mô hình TCP/IP

ườ ượ ọ Mô hình Internet cũng th ng đ c g i là mô hình TCP/IP, đây là mô hình giao

ứ ề ạ ầ ầ ượ ự th c có phân t ng đ u tiên dành cho truy n thông liên m ng đ c xây d ng t ừ

ữ ầ đ u nh ng năm 1970.

ể ự ệ ề ầ ố ị ứ Mô hình này đ nh nghĩa b n nhóm ch c năng c n có đ th c hi n truy n thông

ẩ ộ ở Mô hình TCP/IP là m t chu n m

Hình 1.5. Mô hình TCP/IP

ầ ứ ụ ủ ụ ứ ể ầ T ng ng d ng c a mô hình TCP/IP ki m soát T ng ng d ng (Application):

ứ ở ầ ể ề ễ ể ạ ộ các giao th c t ng cao, bi u di n thông tin, mã hóa, đi u khi n h i tho i.

ầ ậ ỗ ợ ữ ề ề ế ị H tr truy n thông gi a nhi u thi t b khác ể T ng v n chuy n (Transport):

ề ạ ạ nhau qua nhi u lo i m ng khác.

ầ ủ ầ ụ ườ ố M c đích c a t ng này là tìm đ ng đi t t nh t t ấ ớ i T ng Internet (Internet):

ề ạ đích cho gói tin trong quá trình truy n trên m ng.

ậ ầ ạ ề ế ị ể Đi u khi n các thi ầ ứ t b ph n c ng và T ng truy c p m ng (Network Access):

ườ ế ố ậ ẫ ạ ề ạ các môi tr ộ ng truy n d n t o ra m t m ng k t n i v t lý.

1.3.2. Mô hình OSI

ượ ế ế ở ổ ứ ố ế Mô hình OSI đ c thi t k t b i t ẩ ch c tiêu chu n hóa qu c t ằ ISO nh m cung

ệ ố ụ ứ ự ệ ộ ở ộ ấ c p m t “khung” cho vi c xây d ng các b giao th c cho các h th ng m . M c tiêu

ể ượ ử ụ ố ế ứ ể ạ ầ ộ ộ ban đ u là B giao th c này có th đ ể c s d ng đ phát tri n m t m ng qu c t mà

ệ ố ụ ề ầ ộ ộ không c n ph thu c vào các h th ng đ c quy n.

ề ạ ượ ể ậ ấ Do m ng Internet trên n n TCP/IP đ c ch p nh n và phát tri n nhanh chóng,

ế ệ ấ ộ ộ ỉ ị hi n nay mô hình OSI ch là m t mô hình tham chi u, cung c p m t danh sách các d ch

ứ ể ở ừ ầ ữ ề ầ ụ v và ch c năng có th có t ng t ng và mô t ả ươ t ề ng tác gi a các t ng li n k .

ế Hình 1.6. Mô hình tham chi u OSI

ộ ậ ầ ấ ươ ủ ụ ệ ề ở ng ti n truy n tin, th t c kh i T ng m t V t lý Physical : Cung c p ph

ữ ệ ở ạ ủ ỏ ế ậ ề ạ t o, duy trì và h y b các liên k t v t lý cho phép truy n các dòng d li u d ng bit.

ầ ế ậ ủ ỏ Thi t l p, duy trì, h y b các liên k t d ế ữ ế ữ ệ T ng Liên k t d li u – Data Link:

ữ ệ ụ ỗ ệ ể ệ ắ ồ li u, ki m soát lu ng d li u, phát hi n và kh c ph c l ề i truy n tin.

ầ ạ ườ ề ế ị ọ Ch n đ ự ạ ng truy n tin trong m ng (đ nh tuy n), th c T ng M ng Network:

ắ ợ ữ ệ ữ ệ ụ ệ ể ồ ắ hi n ki m soát lu ng d li u, kh c ph c sai sót, c t h p d li u.

ầ ữ ệ ủ ữ ể ồ ắ Ki m soát gi a các nút c a lu ng d li u, kh c ậ T ng Giao v n Transport:

ắ ợ ữ ệ ể ự ụ ệ ph c sai sót, có th th c hi n ghép kênh và c t h p d li u.

ầ ế ậ ủ ộ ồ ỏ Thi t l p duy trì đ ng b hóa và h y b các phiên T ng Phiên Session:

ả ượ ề ế ế ậ ạ ố ổ truy n thông. Liên k t phiên ph i đ c thi t l p thông qua đ i tho i và trao đ i các

ể ố ề thông s đi u khi n.

ầ ủ ể ễ Bi u di n thông tin theo cú pháp c a ng ườ i ễ T ng Trình di n Presentation:

ữ ệ ử ụ ề ấ ạ ử ụ s d ng. Lo i mã s d ng và v n đ nén d li u.

Ứ ụ ầ ữ ườ ử ụ ệ Là giao di n gi a ng i s d ng và môi T ng ng d ng Application:

ườ ở ử ệ ố ủ ả ế ậ tr ữ ng h th ng m . X lý ng nghĩa c a thông tin và gi ỹ i quy t các k thu t mà các

ươ ụ ứ ể ế ạ ớ ch ng trình ng d ng dùng đ giao ti p v i m ng.

ệ 1.3.3 Khái ni m PDU (Protocol Data Unit)

ữ ệ ủ ứ ụ ượ ể ố ướ ế Khi d li u c a ng d ng đ c chuy n xu ng d ứ i trong ngăn x p giao th c

ướ ườ ứ ạ ề ỗ ầ ổ tr ư c khi đ a lên đ ng truy n, các giao th c t i m i t ng b sung thêm thông tin

ỏ ủ ữ ệ ể ủ ữ ệ ề ầ ỗ ượ ị đi u khi n c a chúng vào d li u. M i ph n nh c a d li u sau khi đ ạ c đ nh d ng

ượ ọ ạ t ỗ ầ i m i t ng đ c g i là PDU (Protocol Data Unit).

ề ướ ạ ầ ậ ừ ầ Trong quá trình đóng gói, t ng k d i l i đóng gói PDU nó nh n t t ng k ế

ươ ứ ứ ớ ượ ử ụ trên, t ng ng v i giao th c đang đ c s d ng.

ạ ủ ạ ỗ T i m i giai đo n c a quá trình, PDU có tên riêng:

ể ỉ ậ ở ầ ứ ụ t ng ng d ng  Data – Thu t ng chung đ ch PDU ữ

ở ầ ể ậ t ng v n chuy n  Segment – PDU

ở ầ t ng Internet  Packet PDU

ở ầ ạ ậ t ng truy c p m ng  Frame – PDU

ở ầ ậ t ng v t lý  Bits – PDU

ữ ệ ở ế 1.3.4. Ti n trình đóng gói và m gói d li u trong mô hình OSI và TCP/IP

a. Mô hình OSI

ữ ệ ế Hình 1.7. Ti n trình đóng gói d li u trong mô hình OSI

ơ ị ữ ệ ạ ầ i các t ng trong mô hình

Hình 1.8. Đ n v d li u PDU t OSI

ữ ệ ứ ầ ượ ủ ầ ứ ụ ổ ụ – T ng ng d ng: D li u đ ể c b sung header c a t ng ng d ng và chuy n

ầ ố xu ng t ng Presentation.

ữ ệ ễ ầ ạ ượ ủ ầ ễ ổ – T ng trình di n: T i đây d li u đ c b sung header c a t ng trình di n và

ể ầ ố chuy n xu ng t ng Session.

ữ ệ ầ ượ ủ ầ ể ổ – T ng phiên: D li u đ ố c b sung header c a t ng phiên và chuy n xu ng

ể ậ ầ t ng v n chuy n.

ữ ệ ượ ể ầ ậ ỏ – T ng v n chuy n: D li u đ c chia nh thành các TCP segment

ỗ ượ ứ ề ộ ậ c gán m t header ch a thông tin v quá trình nh n o M i TCP segment đ

ượ ể ầ ố trên máy đích và segment này đ c chuy n xu ng t ng Network.

ầ ạ ộ ượ ộ ộ ớ – T ng m ng: Toàn b segment TCP đ c đóng gói vào m t gói tin IP v i m t IP

header.

ứ ị ủ ồ ỉ o IP header ch a đ a ch IP c a máy ngu n và máy đích.

ế ữ ệ ể ầ ổ – T ng liên k t d li u: B sung frame header và frame trailer đ đóng gói IP

packet thành frame.

ứ ị ỉ ậ ủ ồ o Frame header ch a đ a ch v t lý c a máy ngu n và máy đích.

ể ỗ i. ứ o Frame trailer ch a thông tin ki m tra l

ầ ậ ượ ư ạ ườ ề – T ng v t lý: Các bit đ c card m ng mã hóa và đ a lên đ ng truy n.

b. Mô hình TCP/IP

ữ ệ ạ ầ Hình 1.8. Quá trình đóng gói d li u t i các t ng trong mô hình TCP/IP

ầ Ứ ữ ệ ượ ủ ầ ứ ụ ổ ụ – T ng ng d ng: D li u đ ể c b sung header c a t ng ng d ng và chuy n

ể ầ ậ ố xu ng t ng v n chuy n.

ữ ệ ượ ể ầ ậ ỏ – T ng V n chuy n: D li u đ c chia nh thành các TCP segment

ỗ ượ ứ ề ộ ậ c gán m t header ch a thông tin v quá trình nh n o M i TCP segment đ

ượ ể ầ ố trên máy đích và segment này đ c chuy n xu ng t ng Internet.

ầ ộ ượ ớ – T ng Internet: Toàn b segment TCP đ ộ ộ c đóng gói vào m t gói tin IP v i m t

IP header.

ứ ị ủ ồ ỉ o IP header ch a đ a ch IP c a máy ngu n và máy đích.

ể ầ ậ ạ ổ – T ng Truy c p m ng: B sung frame header và frame trailer đ đóng gói IP

packet thành frame.

ứ ị ỉ ậ ủ ồ o Frame header ch a đ a ch v t lý c a máy ngu n và máy đích.

ể ỗ i. ứ o Frame trailer ch a thông tin ki m tra l

ượ ư ạ ườ ề c card m ng mã hóa và đ a lên đ ng truy n. o Các bit đ

ươ Ch ng 2

ƯỚ Ứ Ụ Ầ CÁC T NG H NG NG D NG

ễ ầ ầ 2.1. T ng phiên và t ng trình di n

ầ 2.1.1. T ng phiên

ở ạ ữ ứ ụ ạ ầ ồ ố T ng phiên kh i t o và duy trì các đ i tho i gi a ng d ng ngu n và đích.

ể ắ ầ ề ạ ầ ả ấ ố ổ ữ T ng phiên qu n lý v n đ trao đ i thông tin đ b t đ u các đ i tho i, gi cho chúng

ạ ộ ở ạ ạ ị ượ ử ụ ờ ho t đ ng và kh i t o các phiên b gián đo n hay không đ c s d ng trong th i gian

ư ụ ứ ế ầ ự ế dài. Trong h u h t các ng d ng, nh là web browsers hay các email client, có s k t

ẽ ủ ủ ặ ầ ợ h p ch t ch c a các t ng 5, 6 và 7 c a mô hình OSI

ễ ầ 2.1.2. T ng trình di n

ứ ễ ầ T ng trình di n có 3 ch c năng chính:

ổ ữ ệ ủ ầ ứ ữ ệ ở ả ằ ể ả ụ ế Mã hóa và bi n đ i d li u c a t ng ng d ng đ đ m b o r ng d li u thi ế t

ể ượ ồ ở ứ ụ ể ợ ế ị ị b ngu n có th đ c hi u b i ng d ng phù h p trên các thi t b đích.

ữ ệ ể ộ ế ị ể ả Nén d li u theo cùng m t cách đ các thi t b đích có th gi i nén.

ề ả ữ ệ ượ ữ ệ ậ ở ế ị ữ ệ Mã hóa d li u truy n và gi i mã d li u khi d li u đ c nh n thi t b đích.

ụ ị ạ Các ví d : QuickTime, Motion Picture Experts Group (MPEG), Các đ nh d ng

GIF, JPEG, TIFF.

ụ ầ ứ 2.2. T ng ng d ng

ầ ứ ứ ụ ủ ề ệ ầ ấ ầ T ng ng d ng là t ng th 7 c a mô hình OSI, t ng này cung c p v giao di n

ữ ụ ườ ầ ớ ướ ệ ượ ứ gi a các ng d ng ng i dùng v i các t ng phía d i mà qua đó các thông đi p đ c

ứ ủ ầ ứ ụ ề ườ ượ ổ ữ ệ ể truy n đi. Các giao th c c a t ng ng d ng th ng đ c dùng đ trao đ i d li u

ữ ươ ầ ạ ồ gi a các ch ư ng trình ch y trên máy ngu n và máy đích. T ng này đóng vai trò nh

ạ ộ ử ụ ứ ậ ằ ị ụ ử ổ c a s dành cho ho t đ ng x lý các trình ng d ng nh m truy nh p các d ch v

ụ ỗ ợ ự ế ữ ứ ụ ể ễ ạ ị ườ ẳ m ng. Nó bi u di n nh ng d ch v h tr tr c ti p các ng d ng ng i dùng, ch ng

ậ ơ ở ữ ệ ư ầ ề ể ạ h n nh ph n m m chuy n tin, truy nh p c s d li u và email …

Hình 2.1. Mô hình OSI và TCP/IP

ơ ả ệ 2.2.1. Các khái ni m c b n

a) Giao th cứ

ứ ậ ế ị ạ ử ụ ể ề ớ Giao th c là các lu t mà các thi t b m ng s d ng đ truy n thông v i nhau.

ạ ộ ả ứ Các b giao th c m ng mô t ư các quá trình nh :

ủ ệ ạ  Khuôn d ng và c u trúc c a thông đi p. ấ

ươ ế ị ạ ẻ ề ườ ớ  Ph ng pháp mà các thi t b m ng chia s thông tin v các đ ng đi v i các

ạ m ng khác nhau.

ủ ệ ố ượ ử ế ị  Các thông báo l iỗ và thông báo c a h th ng đ ữ c g i gi a các thi t b nh th ư ế

ạ ờ nào và t ể i th i đi m nào .

ế ậ ề ữ ệ ế  Thi t l p và k t thúc các phiên truy n d li u

ầ ứ ụ ụ ị b) Các d ch v trên t ng ng d ng

ụ ụ ứ ầ ị ươ ế ạ ẩ Các d ch v trên t ng ng d ng là các ch ng trình giao ti p m ng và chu n b ị

ể ề ươ ụ ị ữ ệ d li u đ truy n. Các ch ể ầ ự ỗ ợ ủ ng trình khác có th c n s h tr c a các d ch v này đ ể

ề ậ ặ ư ư ạ ữ ạ ờ ử ụ s d ng các tài nguyên m ng, nh là truy n t p tin ho c l u gi t m th i khi in qua

m ng.ạ

ụ ầ ề ứ c) Ph n m m ng d ng

ề ứ ụ ầ ươ ượ ử ụ ở Các ph n m m ng d ng là các ch ng trình máy tính đ c s d ng b i con

ườ ể ụ ề ế ạ ng ạ i đ giao ti p qua m ng. Email clients và web browsers là các ví d v các lo i

ề ứ ụ ầ ph n m m ng d ng này.

ộ ầ Ứ ụ ạ ứ 2.2.2. Phân lo i giao th c thu c t ng ng d ng

ạ ử ụ ứ ầ ụ ủ ụ ứ ể ị Giao th c t ng ng d ng có th chia làm hai lo i: s d ng d ch v c a TCP và

ụ ủ ị ử ụ s d ng d ch v c a UDP.

ứ ầ ứ ộ ố ử ụ ụ ủ ụ ị  M t s giao th c t ng ng d ng s d ng d ch v c a TCP:

ườ ượ ử ụ ề ả ể – Hypertext Transfer Protocol (HTTP) th ng đ c s d ng đ truy n t i các

trang Web.

ư ệ ử ơ ứ ể – Simple Mail Transfer Protocol (SMTP) giao th c chuy n th đi n t ả đ n gi n

ườ ượ ử ụ ề ả ể ư ệ ậ th ng đ c s d ng đ truy n t i các thông đi p th tín và các t p tin đính

kèm.

ỏ ế ị ầ ố ườ ượ ứ – Telnet, giao th c mô ph ng thi t b đ u cu i, th ng đ ấ ể c dùng đ cung c p

ậ ừ ớ ế ị ạ truy c p t xa t ủ i máy ch và các thi t b m ng.

ườ ượ ữ ề ể ậ – File Transfer Protocol (FTP) th ng đ c dùng đ truy n các t p tin gi a các

ệ ố h th ng.

ứ ầ ứ ộ ố ử ụ ụ ủ ụ ị  M t s giao th c t ng ng d ng s d ng d ch v c a UDP

ườ ượ ử ụ ể ể ổ – Domain Name Service Protocol (DNS) th ng đ c s d ng đ chuy n đ i tên

ề ỉ ị mi n sang đ a ch IP.

ư ệ ử ừ ể ấ – Post Office Protocol (POP) dùng đ l y th đi n t t server mail.

ứ ử ụ ộ ố ụ ủ ị  M t s giao th c s d ng c hai d ch v c a TCP và UDP: ả

ế ị ạ – Dynamic Host Configuration Protocol (DHCP) cho phép các thi ậ t b m ng nh n

ỉ ừ ị đ a ch IP và các thông tin khác t ủ máy ch DHCP.

ộ ố ạ ứ ứ ụ 2.2.3 M t s lo i gao th c ng d ng

ứ ụ ị a. Giao th c và d ch v SMTP

ư ệ ử ệ ố ệ ể ả ỏ Công vi c phát tri n các h th ng th đi n t (Mail System) đòi h i ph i hình thành

ề ư ệ ử ẩ ử ề ệ ậ các chu n chung v th đi n t ệ . Đi u này giúp cho vi c g i, nh n các thông đi p

ượ ả ữ ả ơ ổ đ c đ m b o, làm cho nh ng ng ườ ở i ể các n i khác nhau có th trao đ i thông tin cho

nhau.

ề ư ệ ử ẩ ấ ọ ượ ử ụ ề Có 2 chu n v th đi n t quan tr ng nh t và đ c s d ng nhi u nh t t ấ ừ

ướ ế ườ tr c đ n nay là X.400 và SMTP (Simple Mail Transfer Protocol). SMTP th ng đi

ụ ẩ ớ ủ kèm v i chu n POP3. M c đích chính c a X.400 là cho phép các Email có th đ ể ượ c

ứ ề ầ ạ ấ ấ ấ ậ ạ truy n nh n thông qua các lo i m ng khác nhau b t ch p c u hình ph n c ng, h ệ

ứ ề ề ẫ ạ ượ ả đi u hành m ng, giao th c truy n d n đ ẩ c dùng. Còn chu n SMTP miêu t cách

ủ ề ệ ề ể ạ ẩ ọ đi u khi n các thông đi p trên m ng Internet. Đi u quan tr ng c a chu n SMTP là gi ả

ư ệ ử ứ ử ậ ả ủ ộ ị đ nh máy nh n ph i dùng giao th c SMTP g i th đi n t cho m t máy ch luôn luôn

ạ ộ ườ ậ ẽ ế ấ ư ừ ủ ố ho t đ ng. Sau đó, ng i nh n s đ n l y th t ọ máy ch khi nào h mu n dùng giao

ứ ượ ả ế th c POP (Post Office Protocol), ngày nay POP đ c c i ti n thành POP3 (Post Officce

Protocol version 3).

ụ ủ ứ ị Hình 2.2. Mô hình d ch v c a giao th c SMTP và POP3

ứ ở ứ ứ ụ ử ớ SMTP là giao th c m c ng d ng trong mô hình 7 l p OSI cho phép g i các

ệ ạ ượ ở ổ ứ ể ứ b c đi n trên m ng TCP/IP. SMTP đ c phát tri n vào năm 1982 b i t ch c IETF

ượ ẩ ẩ (Internet Engineering Task Force) và đ c chu n hoá theo tiêu chu n RFCs 821 và 822.

ủ ụ ử ư ệ ử ử ụ ủ ặ ậ ổ SMTP s d ng c ng 25 c a TCP. M c dù, SMTP là th t c g i và nh n th đi n t

ộ ố ặ ổ ế ủ ụ ư ể ẫ ấ ọ ph bi n nh t nh ng nó v n còn m t s đ c đi m quan tr ng có trong th t c X400.

ế ế ả ạ ấ ủ ứ ệ ả ầ Ph n thi ỗ ợ t y u nh t c a SMTP là kh năng h tr cho các b c đi n không ph i d ng

ế ợ ệ ấ ỗ ợ ủ ụ ư Text. Ngoài ra SMTP cũng có k t h p thêm hai th t c khác h tr cho vi c l y th là

POP3 và IMAP4.

ứ ụ ị b. Giao th c và d ch v FTP

ữ ứ ề ứ FTP (File Transfer Protocol) là giao th c truy n file gi a các máy tính. Giao th c

ệ ừ ộ ự ữ ử ỉ ấ này xu t hi n t ệ ẫ nh ng năm 1971 (khi Internet v n ch là m t d án th nghi m)

ư ượ ử ụ ế ậ ộ ượ ặ ả ẫ nh ng v n còn đ c s d ng r ng rãi cho đ n t n ngày nay. FTP đ c đ c t trong

RFC 959.

ữ ổ Hình 2.3. FTP cho phép trao đ i file gi a hai máy tính

ệ ủ ườ ủ ệ Trong phiên làm vi c c a FTP, ng i dùng làm vi c trên máy tính c a mình và

ộ ổ ở ỗ ớ trao đ i file v i m t máy tính ch khác.

ậ ớ ể ườ ệ ả Đ truy c p t i máy tính khác, ng ậ i dùng ph i đăng nh p thông qua vi c cung

ị ườ ữ ẩ ậ ượ ể ấ c p đ nh danh ng i dùng và m t kh u. Sau khi nh ng thông tin này đ ứ c ki m ch ng

ề ệ ừ ệ ố ệ ố ủ ế thì công vi c truy n file t h th ng file trên máy tính c a mình đ n h th ng file ở

ể ượ ự ệ ớ ầ đ u kia m i có th đ c th c hi n.

ả ườ ươ ớ ươ ư Nh mô t trên ng i dùng t ng tác v i FTP thông qua ch ế ng trình giao ti p

ườ ủ ầ ườ ề ng i dùng c a FTP. Đ u tiên ng i dùng nh ế pậ tên máy tính c n truy n file. Ti n ầ

ở ộ ế ố ở ạ ớ ế trình FTP client kh i t o m t k t n i TCP t i ti n trình FTP server sau đó ng ườ i

ư ứ ể ể ề ẩ ậ ượ dùng đ a các thông tin v tên và m t kh u đ server ki m ch ng. Sau khi đ c server

ườ ể ự ệ ố ữ ệ ệ ớ ổ ị xác đ nh, ng i đùng m i có th th c hi n vi c trao đ i file gi a hai h th ng file.

ứ ề ể ề ề ấ ặ HTTP và FTP đ u là giao th c truy n file và có r t nhi u đ c đi m chung nh ư

ề ử ụ ụ ủ ữ ứ ậ ị ể ả c hai đ u s d ng các d ch v c a TCP. Tuy v y hai giao th c này có nh ng đi m

ổ ậ ế ố ử ụ ơ ả ể ấ khác nhau c b n. Đi m khác nhau n i b t nh t là FTP s d ng hai k t n i TCP song

ộ ườ ề ề ể song, m t đ ng truy n thông tin đi u khi n (control connection) và m t đ ộ ườ ng

ữ ệ ư ề ề ể ị truy n d li u (data connection). Các thông tin đi u khi n nh thông tin đ nh danh

ườ ư ụ ệ ệ ặ ậ ẩ ậ ng ổ i dùng, m t kh u truy nh p, l nh thay đ i th m c, l nh "PUT" ho c "GET" file

ữ ượ ườ ườ ề ể gi a hai máy tính đ ổ c trao đ i qua đ ề ề ng truy n thông tin đi u khi n. Đ ng truy n

ự ự ể ề ệ ề ồ ữ ệ ữ ệ d li u đ truy n file d li u th c s . Vì FTP phân bi ể t lu ng thông tin đi u khi n

ồ ượ ọ ử ể ữ ệ ớ v i lu ng d li u nên nó d ề c g i là g i thông tin đi u khi n outofband.

ữ ệ ề ể ồ ế ố Hình 2.4. FTP g m 2 k t n i đi u khi n và d li u

ườ ắ ầ ệ ẽ ầ ộ ế ậ Khi ng i dùng b t đ u m t phiên làm vi c FTP, đ u tiên FTP s thi ộ t l p m t

ườ ế ố ề ể ổ ủ ứ đ ng k t n i thông tin đi u khi n TCP qua c ng 21 . Phía client c a giao th c FTP

ề ị ề ườ ư ệ ậ ẩ ổ truy n thông tin v đ nh danh ng i dùng và m t kh u cũng nh l nh thay đ i th ư

ụ ườ ề ừ ế ầ ộ ổ ế ố m c qua k t n i này. Khi ng i dùng có m t yêu c u trao đ i file (truy n t /đ n máy

ườ ở ộ ế ố ữ ệ ể ề ổ ng ề i dùng), FTP m m t k t n i TCP đ truy n d li u qua c ng 21. FTP truy n

ế ố ạ ế ố ề ộ đúng m t file qua k t n i này và ngay sau khi truy n xong thì đóng k t n i l ế i. N u

ệ ườ ề ầ trong cùng phiên làm vi c ng ẽ ở ộ ế i dùng có yêu c u truy n file thì FTP s m m t k t

ư ậ ề ể ớ ồ ượ ồ ạ ở ố n i khác. Nh v y v i FTP, lu ng thông tin đi u khi n đ c m và t n t ố i trong su t

ệ ủ ườ ỗ ế ố ữ ệ ư ượ ạ ỗ phiên làm vi c c a ng i dùng, nh ng m i k t n i d li u đ ộ c t o ra cho m i m t

ụ ề ầ ế ố ữ ệ yêu c u truy n file (k t n i d li u là không liên t c).

ệ ả ố ề ạ Trong su t phiên làm vi c, FTP server ph i gi ữ ạ l i các thông tin v tr ng thái

ườ ặ ệ ả ế ợ ề ể ớ ủ c a ng i dùng, đ c bi ả ủ t nó ph i k t h p các thông tin đi u khi n v i tài kho n c a

ườ ư ữ ư ụ ờ ườ ậ ng i dùng. Server cũng l u gi ệ th m c hi n th i mà ng i dùng truy c p cũng nh ư

ườ ạ ủ ạ ỗ ư ụ ủ cây th m c c a ng i dùng. Ghi l ệ i các thông tin tr ng thái c a m i phiên làm vi c

ệ ồ ể ổ ế ố ờ ạ h n ch đáng k t ng s phiên làm vi c đ ng th i.

ươ Ch ng 3

Ầ Ậ Ể T NG CHUY N V N

ơ ả ệ 3.1. Các khái ni m c b n

ụ ủ ầ ể ậ ệ 3.1.1. Các nhi m v c a T ng chuy n v n

ữ ệ ở ể ả ả ầ ấ ậ ể ồ T ng v n chuy n cung c p kh năng phân m nh d li u ngu n đ có th ể

ề ề ả truy n các m nh này qua các kênh truy n thông khác nhau.

ủ ầ ụ ệ Nhi m v chính c a t ng này là:

ế ố ữ ứ ụ ồ (cid:0) Duy trì các k t n i riêng bi ệ t gi a các ng d ng trên host ngu n và host đích.

(cid:0) ữ ệ ở ự ế ệ ả ơ ả ơ ồ Th c hi n c ch phân m nh d li u ả ế ngu n và có c ch qu n lý các m nh

ữ ệ d li u này.

ả ụ ạ ị các d ch v phân đo n d li u ữ ệ ở ứ ủ ớ o Các giao th c c a l p Transport mô t

ụ ầ ứ t ng ng d ng.

Ở ầ ữ ệ ẽ ượ ả ỗ ứ ắ ộ đ u m i m nh d li u s đ c g n thêm m t header ch a thông tin o

ể ậ ủ ầ c a t ng chuy n v n.

ả ữ ệ ủ ỗ ứ ể ạ ồ (cid:0) Ghép các m nh d li u t ữ ệ ạ ụ i đích đ t o thành lu ng d li u c a m i ng d ng

ướ ầ ứ ụ ẩ tr c khi đ y lên t ng ng d ng.

(cid:0) ữ ệ ẽ ượ ạ ả ợ ạ ộ T i host đích, các m nh d li u s đ c tái h p l ữ ệ i thành m t dòng d li u

ầ ứ ể ẩ ụ ỉ hoàn ch nh đ đ y lên t ng ng d ng

(cid:0) ở ạ ụ ứ ệ ể ậ ả Có kh năng nh n di n các ng d ng khác nhau nghĩa là có th kh i t o, duy

ả ưỡ ế ộ trì, b o d ng, k t thúc khác nhau trên cùng m t thi ế ị t b .

ữ ệ ớ ể ụ ứ ả ầ ợ ậ i các ng d ng phù h p, t ng Transport ph i nh n ể o Đ chuy n d li u t

ệ ượ ứ di n đ ụ c ng d ng đích.

ỗ ứ ụ ể ệ ầ ộ ệ o Đ làm vi c này, t ng Transport gán cho m i ng d ng m t ký hi u

ố ổ ạ ậ ọ nh n d ng g i là s c ng.

ộ ứ ụ ậ ầ ạ ỗ ượ ộ ổ c gán cho m t c ng o M i m t ng d ng khi c n truy c p m ng thì đ

duy nh t.ấ

ộ ầ ể ậ ứ 3.1.2. Các giao th c thu c T n chuy n v n

a. Phân lo iạ

ứ ể ậ ượ ạ ộ ầ Các giao th c thu c t ng chuy n v n đ ứ c chia làm hai d ng chính: Các giao th c

ướ ế ố ư h ng k t n i (connectionoriented) nh TCP (Transmission Control Protocol), SCTP

ứ ướ (Stream Control Transmission Protocol) và các giao th c không h ố ế ng k t n i

ư (connectionless) nh UDP (User Datagram Protocol).

ộ ầ ứ ể ặ ậ b. Đ c tính các nhóm giao th c thu c t ng chuy n v n

ứ ướ ế ố ấ ươ ứ ạ Các nhóm giao th c h ng k t n i cung c p các ph ệ ng th c linh ho t và hi u

ả ể ự ạ ộ ữ ệ ệ ệ ậ ấ ỗ ề qu đ th c hi n các ho t đ ng truy n d li u tin c y, hi u su t cao và ít l ả i, đ m

ế ố ạ ộ ụ ư ề ồ ộ ả b o tính đ ng b và k t n i song công. Ví d nh các ho t đ ng truy n mail, instant

ứ ướ ế ể ầ ậ ố ộ messenger…Các giao th c h ng k t n i thu c t ng v n chuy n là TCP

(Transmission Control Protocol), SCTP (Stream Control Transmission Protocol).

ứ ướ ế ố ượ ử ụ ữ ứ Các nhóm giao th c không h ng k t n i đ ụ c s d ng cho nh ng ng d ng

ỏ ộ ữ ệ ụ ể ề ậ ấ ậ ị không đòi h i đ tin c y cao, cung c p d ch v truy n nh n d li u theo ki u không

ụ ứ ư ế ướ ế ố liên k t. Ví d nh game online, VoIP…Giao th c không h ộ ầ ng k t n i thu c t ng

ể ậ v n chuy n là UDP (User Datagram Protocol).

ứ 3.2. Giao th c TCP và UDP

ứ ủ ấ 3.2.1. C u trúc gói c a giao th c TCP

ạ ộ ứ TCP (tranmission Control Protcol) là giao th c ho t đ ng ở t ng ầ 3 trong mô hình

ươ ứ OSI. T ng ng là giao th c ứ ở t ng ầ ể chuy n v n ậ trong mô hinh TCP/IP. Trong t ngầ

ể ề ể ượ ứ ứ ể chuy n v n ậ thì giao th c TCP là giao th c có th đi u khi n đ c quá trình truy n d ề ữ

ệ ượ ề ờ ượ ộ li u. Nó làm đ c đi u này là nh có header đ c đính kèm vào segment. M t gói tin

ầ ồ TCP bao g m 2 ph n:

– Header

ữ ệ – D li u

ầ ườ ườ ắ ộ ườ ứ Ph n header có 11 tr ng trong đó 10 tr ng b t bu c. Tr ng th 11 là tùy

ch n.ọ

ủ ấ Hình 3.1. C u trúc c a gói tin TCP

ụ ứ ượ ẽ ượ ề ạ ệ ở Các ng d ng khác nhau khi đ c truy n trên m ng s đ c phân bi t b i giao

ứ ớ ỗ ứ ỉ ố ụ ẽ ồ th c l p transport là UDP hay TCP, m i ng d ng s có ch s port ngu n và port đích.

ể ạ ồ ồ ừ Port ngu n, port đích g m 16 bit nên có th t o ra 65536 port khác nhau, t 0 > 65535.

Ở ộ ố ỗ ứ ụ ứ ụ ể ệ ị đây port là m t s nguyên dùng đ xác đ nh các ng d ng, m i ng d ng làm vi c

ở ộ ố m t s port riêng.

ỉ ố ề ằ ồ ộ ữ ệ Sequence number có chi u dài 32bit, đây là ch s nh m đ ng b d li u

ữ ề ồ ượ ử ụ ữ ệ ể ắ ạ truy n gi a ngu n và đích đ ế c s d ng đ s p x p d li u chính xác t i đích.

ố ứ ự ủ ư ờ ử ự ế ượ ậ ố Sequence number là s th t c a gói đ oc g i đi n u nh c SYN đ c b t. S này

ố ứ ự ầ ộ ằ b ng s th t ử byte đ u tiên g i đi c ng thêm 1 .

ỉ ố ề ượ ử c g i cho host Acknowledgement Number có chi u dài 32 bit, ch s này đ

ằ ồ ồ ế ậ ố ữ ệ ứ ế ả ngu n, nh m thông báo cho host ngu n bi t đã nh n t t d li u đ n m nh th n và

ầ ử ế ả ậ ố ứ mong mu n nh n m nh th n+1 trong l n g i ti p theo.

ế ủ ủ ề t chi u dài c a header c a TCP. TCP Header length cho bi

ư ượ ử ụ ượ c s d ng và đ ằ c gán b ng 0. Reserved là các bit ch a đ

ồ ề Flags (Code bits) có chi u dài 6 bit và bao g m:

ườ ng urgent pointer 1. URG Cho phép tr

ờ ườ ng Acknowledgement 2. ACK C cho tr

3. PSH Hàm Push

ế ậ ạ ườ t l p l i đ ề ng truy n 4. RST Thi

ồ ộ ạ ố ứ ự i s th t 5. SYN Đ ng b l

ố ệ ử 6. FIN Không g i thêm s li u

ắ ầ ể ậ ồ ị ừ khi có gói tin ố Window g m 16 bit quy đ nh s byte có th nh n b t đ u tính t

ườ ề ể ậ ồ ỹ ậ báo nh n. Tr ng này dùng trong k thu t đi u khi n lu ng.

ườ ị ủ ề ố ộ ườ Tr ng cu i cùng không thu c v header. Giá tr c a tr ng này là thông tin

ề ầ ứ ủ ầ ầ dành cho các t ng trên (trong mô hình 7 t ng OSI). Thông tin v giao th c c a t ng

ượ ụ ầ ổ ộ ỉ ượ trên không đ c ch rõ trong ph n header mà ph thu c vào c ng đ ọ c ch n.

ủ ứ ấ 3.2.2. C u trúc gói c a giao th c UDP

ọ ỗ ộ ượ ầ M i gói thông tin UDP g i là m t Datagram đ c phân làm 2 ph n header và

ề ị ỉ ổ ỉ ổ ứ ồ ộ ị data trong đó header ch a thông tin v đ a ch c ng ngu n, đ a ch c ng đích, đ dài

ủ c a gói và checksum.

ứ ủ ấ Hình 3.2. C u trúc gói c a giao th c UDP

ỉ ố ồ ị Source port xác đ nh ch s port ngu n

ỉ ố ị Destination port xác đ nh ch s port đích

ủ ộ ộ ồ ị ả ề Length có đ dài 16 bit xác đ nh chi u dài c a toàn b datagram bao g m c

ữ ệ ề ầ ố ữ ệ ể ph n header và d li u. Chi u dài t i thi u là 8 byte khi gói tin không có d li u, ch ỉ

có header.

ể ệ ồ ỗ ủ ầ i c a ph n header và dữ Checksum bao g m 16 bit dùng cho vi c ki m tra l

ươ ượ ị li uệ . Ph ng pháp tính checksum đ c đ nh nghĩa trong RFC 768.

ổ ệ 3.2.3. Khái ni m c ng (port)

ụ ự ị ấ ả ứ Các d ch v d a trên TCP và UDP theo dõi t ề ụ t c các ng d ng đang truy n

ề ả ườ ữ ụ ể ậ thông. C TCP và UDP đ u có tr ấ ệ ứ ng header đ nh n di n ng d ng. Nh ng d u

ệ ệ ậ ấ ọ ổ hi u nh n di n duy nh t này g i là “c ng”.

ứ ổ ủ ừ ặ ồ ổ Trong header c a t ng segment ho c datagram ch a c ng ngu n và c ng đích.

ố ổ ố ươ ồ ủ ứ ứ ụ ề ồ ớ – S c ng ngu n là s t ng ng v i truy n thông c a ng d ng ngu n trên

ụ ộ máy c c b .

ố ổ ố ươ ủ ứ ụ ứ ề ớ – S c ng đích là s t ng ng v i truy n thông c a ng d ng đích trên máy

xa.ở

ố ổ ượ ụ ử ệ ệ ề S c ng đ ộ c gán theo nhi u cách, ph thu c vào vi c thông đi p g i đi là

ủ ượ ủ ử ế ầ ả ồ “yêu c u” hay là “ph n h i”. Trong khi các ti n trình x lý c a máy ch đ c gán s ố

ộ ố ổ ộ ộ ạ ọ ộ ỗ ổ c ng tĩnh thì các máy khách ch n đ ng m t s c ng cho m i cu c h i tho i.

ủ ổ ứ ụ ứ ử ụ ầ ư Khi ng d ng máy khách g i yêu c u cho ng d ng máy ch , c ng đích l u

ủ Ứ ố ổ ụ ạ ị ụ trong header chính là s c ng gán cho d ch v daemon ch y trên máy ch . ng d ng

ả ế ổ ụ ớ máy khách ph i bi ệ t c ng nào gán v i process nào trên server. Ví d , khi trình duy t

ổ ử g i request cho server, nó dùng TCP và c ng 80.

ủ ặ ồ ổ ừ C ng ngu n trong TCP header ho c UDP header c a request t máy khách đ ượ c

ẫ tính ng u nhiên.

ộ ớ ổ ấ ỳ ổ ể ọ ệ ố – Client có th ch n b t k c ng nào không xung đ t v i c ng khác trên h th ng

ị ớ ơ và giá tr l n h n 1024.

ỉ ả ề ố ổ ứ ử ụ ụ ầ ị – S c ng này có tác d ng làm đ a ch tr v cho ng d ng g i yêu c u.

ở ạ ụ ứ ể ầ ầ ậ ổ ậ – T ng v n chuy n theo dõi c ng này và ng d ng kh i t o yêu c u. Khi nh n

ượ ế ớ ể ả ồ ứ ờ đ ẽ c ph n h i, nó s chuy n ti p t ụ i đúng ng d ng đang ch .

ớ ệ ề ầ ạ 3.3. Gi i thi u ph n m m phân tích m ng Wireshark

ộ ề ầ ị ử ườ ầ WireShark có m t b d y l ch s . Gerald Combs là ng ể i đ u tiên phát tri n

ề ầ ả ầ ượ ọ ượ ph n m m này. Phiên b n đ u tiên đ c g i là Ethereal đ c phát hành năm 1998.

ể ừ ầ ả ờ ừ ỏ ệ Tám năm sau k t khi phiên b n đ u tiên ra đ i, Combs t b công vi c hi n t ệ ạ ể i đ

ộ ơ ộ ề ệ ậ ổ ạ ể ờ theo đu i m t c h i ngh nghi p khác. Th t không may, t i th i đi m đó, ông không

ể ạ ượ ề ủ ề ệ ả ả ậ ớ ươ th đ t đ c tho thu n v i công ty đã thuê ông v vi c b n quy n c a th ệ ng hi u

ầ ạ ủ ự ộ Ethereal. Thay vào đó, Combs và ph n còn l ộ ể i c a đ i phát tri n đã xây d ng m t

ươ ự ệ ẩ ả ớ th ng hi u m i cho s n ph m “Ethereal” vào năm 2006, d án tên là WireShark.

ế ể ể ế ẽ ạ WireShark đã phát tri n m nh m và đ n nay, nhóm phát tri n cho đ n nay đã lên t ớ i

ồ ạ ướ ả ẩ ộ ượ 500 c ng tác viên. S n ph m đã t n t i d i cái tên Ethereal không đ ể c phát tri n

thêm.

ợ ạ ư ệ ở L i ích Wireshark đem l ổ ế i đã giúp cho nó tr nên ph bi n nh hi n nay. Nó có th ể

ủ ả ứ ư ư ệ ệ ầ đáp ng nhu c u c a c các nhà phân tích chuyên nghi p và nghi p d và nó đ a ra

ỗ ố ượ ề ể nhi u tính năng đ thu hút m i đ i t ng khác nhau.

ự ượ ỗ ợ ở Các giao th c đ c h tr b i WireShark:

ượ ộ ề ỗ ợ ứ ả ạ WireShark v ả t tr i v kh năng h tr các giao th c (kho ng 850 lo i), t ừ

ổ ế ạ ặ ữ ư ữ ế ạ ệ ư nh ng lo i ph bi n nh TCP, IP đ n nh ng lo i đ c bi t nh là AppleTalk và Bit

ở ượ ể ồ ở Torrent. Và cũng b i Wireshark đ ữ c phát tri n trên mô hình mã ngu n m , nh ng

ớ ẽ ượ ứ ứ ể ằ giao th c m i s đ c thêm vào. Và có th nói r ng không có giao th c nào mà

ể ỗ ợ Wireshark không th h tr .

ớ ườ ủ ữ ệ ộ ệ Thân thi n v i ng i dùng: Giao di n c a Wireshark là m t trong nh ng giao

ứ ụ ệ ề ễ ấ ầ ồ ạ ớ di n ph n m m phân tích gói d dùng nh t. Wireshark là ng d ng đ ho v i

ượ ư ộ ố ả ễ ể ố ệ ố h th ng menu rât rõ ràng và đ ẩ c b trí d hi u. Không nh m t s s n ph m

ứ ạ ạ ủ ư ệ ệ ồ ử ụ s d ng dòng l nh ph c t p nh TCPdump, giao di n đ ho c a Wireshark

ệ ờ ế ớ ủ ứ ữ ừ ứ ậ th t tuy t v i cho nh ng ai đã t ng nghiên c u th gi i c a phân tích giao th c.

ộ ả ể ả ề ẻ ễ ẩ ạ Giá r : Wireshark là m t s n ph m mi n phí GPL. B n có th t ử ụ i v và s d ng

ấ ỳ ụ ể ả ớ ụ ươ ạ Wireshark cho b t k m c đích nào, k c v i m c đích th ng m i.

ỗ ợ ủ ữ ộ ồ ộ ộ ồ ố H tr : C ng đ ng c a Wireshark là m t trong nh ng c ng đ ng t t và năng

ấ ủ ồ ở ự ộ đ ng nh t c a các d án mã ngu n m .

ạ ệ ề ỗ ợ ầ ệ ề ỗ ợ ế H đi u hành h tr Wireshark: Wireshark h tr h u h t các lo i h đi u hành

ệ hi n nay.

ớ ệ ề ế ế ấ ạ 3.4. Gi ầ i thi u ph n m m thi t k và c u hình m ng Cisco Packet Tracer

ề ầ ộ ả ậ ọ ậ ử ụ ạ Packet Tracer là m t ph n m m gi l p m ng dùng trong h c t p s d ng các

ế ị ạ ủ ượ ễ ấ thi t b m ng (router/switch) c a Cisco. Nó đ c hãng Cisco cung c p mi n phí cho

ườ ả ạ ớ ọ ươ ủ ạ các tr ng l p, sinh viên đang gi ng d y/ theo h c ch ả ng trình m ng c a Cisco. S n

ắ ơ ả ủ ụ ể ạ ẩ ấ ộ ứ ph m cung c p m t công c đ nghiên c u các nguyên t c c b n c a m ng và các

ệ ớ ệ ố ỹ k năng làm vi c v i h th ng Cisco.

ỗ ợ ả ậ ủ ệ ạ ả ộ ươ Phiên b n hi n nay c a Packet Tracer h tr gi l p m t lo t các ph ứ ng th c

ươ ế ơ ả ứ ị ụ ầ ứ t ng ng d ng và các ph ư ng th c đ nh tuy n c b n nh RIP, OSPF, và EIGRP trong

ươ ế ề ấ ầ ắ ộ ầ ủ yêu c u c a ch ng trình CCNA. Trong khi ph n m m nh m đ n cung c p m t môi

ườ ả ậ ỉ ử ụ ứ ạ ộ ượ ấ tr ng gi l p m ng, nó ch s d ng m t ít ch c năng đ c cung c p trên Cisco IOS.

ạ ậ ợ ướ ả ớ ự ấ Vì v y, Packet Tracer không thích h p làm mô hình m ng l ắ i s n xu t. V i s ra m t

ớ ượ ề ả ủ c a phiên b n 5.3, nhi u tính năng m i đ ồ c thêm vào, bao g m BGP. BGP không

ươ ư ằ ạ ả ươ ằ n m trong ch ng trình gi ng d y CCNA, nh ng n m trong ch ng trình CCNP.

ươ Ch ng 4

Ạ Ầ T NG M NG

ụ ủ ầ ứ ạ ệ 4.1. Ch c năng và nhi m v c a t ng m ng

ổ ừ ủ ụ ấ ầ ầ ạ ị ả T ng M ng, là t ng 3 c a mô hình OSI, cung c p d ch v trao đ i t ng m nh

ữ ế ị ầ ố ị ể ự ệ ạ ữ ệ d li u qua m ng gi a các thi t b đ u cu i đã xác đ nh t ừ ướ tr c. Đ th c hi n đ ượ c

ữ ệ ề ế ị ầ ố ầ ủ ầ ố vi c truy n thông gi a các thi t b đ u cu i, t ng 3 c a mô hình OSI c n b n quá

ơ ả ử trình x lý c b n:

ủ ầ ứ Hình 4.1. Ch c năng c a t ng Network

ị ỉ a. Đánh đ a ch

ể ị ượ ế ị ầ ề ạ ầ ầ ố Đ xác đ nh đ c các thi t b đ u cu i trong truy n thông, t ng M ng c n cung

ỉ ị ấ ơ ế c p c ch đánh đ a ch cho các thi ế ị t b .

ế ả ố ỗ ượ ế ị ầ ố ị ữ ệ M i m nh d li u mu n đ n đ c chính xác thi ỉ ủ t b đ u cu i thì đ a ch c a

ế ị ầ ấ ả ố thi t b đ u cu i ph i là duy nh t

ạ ộ ế ị ầ ố ượ ộ ị ỉ Trong m ng, khi m t thi t b đ u cu i đ c gán m t đ a ch thì thi ế ị ầ t b đ u

ố ượ ọ cu i đó đ c g i là host.

ữ ệ b. Đóng gói d li u

ể ả ữ ệ ề ể ớ ế ị ầ Đ m nh d li u có th truy n chính xác t ộ i m t thi ố t b đ u cu i thì ngoài

ệ ỉ ế ị ầ ứ ị ầ ố ỉ ị vi c gán đ a ch cho thi t b đ u cu i đó, gói tin cũng c n ch a đ a ch này.

ầ ậ ạ ượ ủ ầ ể ậ Khi t ng M ng nh n đ c các PDU c a t ng trên (Transport chuy n v n) nó

ữ ệ ự ệ th c hi n quá trình đóng gói d li u.

ữ ệ ầ ầ Quá trình đóng gói d li u là quá trình thêm vào các PDU t ng trên ph n header.

ứ ự ề ầ ớ Ph n header m i thêm vào ch a đ ng nhi u thông tin khác nhau, trong đó có

ỉ ủ ế ị ầ ỉ ủ ố ị ề ị thông tin v đ a ch c a thi ề t b đ u cu i đang truy n thông. Đ a ch c a thi ế ị t b

ỉ ủ ọ ồ ị ị ế ị ậ ị ỉ ỉ ử g i tin g i là Đ a ch ngu n, đ a ch c a thi ọ t b nh n tin g i là Đ a ch đích.

ế ị c. Đ nh tuy n

ể ộ ể ề ừ ộ ồ ớ ầ ộ Đ m t packet có th truy n đi t m t host ngu n t ạ i m t host đích, t ng M ng

ụ ỉ ườ ấ ế ượ ể ề ị cung c p d ch v ch đ ng cho gói tin có th truy n đ n đ c đích.

ả ằ ạ ồ ộ Host ngu n và host đích không ph i lúc nào cũng n m trên cùng m t m ng. Trên

ự ế ể ể ế ượ ề ề ả ấ th c t , đ gói tin có th đ n đ ạ c đích, nó ph i truy n qua r t nhi u m ng

ề ầ ượ ỉ ẫ ể khác nhau. Trong quá trình truy n gói tin đó, gói tin c n đ c ch d n đ có th ể

ố ế ượ đ n đ c đích cu i cùng chính là host đích.

ề ề ệ ể ạ ể ế Vi c giúp các gói tin có th truy n qua nhi u m ng khác nhau và có th đ n

ượ ượ ự ệ ở ộ ế ị đ c đích đ c th c hi n b i m t thi t b có tên là Router.

ọ ườ ủ ể ế Vai trò c a Router là ch n đ ế ng đi và chuy n ti p gói tin đ n đích.

ọ ườ ư ậ ế ể ọ ị Quá trình ch n đ ng đi và chuy n ti p gói tin nh v y g i là quá trình đ nh

tuy n.ế

ừ ể ế ả ồ Trong quá trình gói tin đi t host ngu n đ n host đích, nó có th ph i đi qua

ế ị ề nhi u thi t b trung gian.

ế ị ể ế ầ ế ị ỗ M i thi t b trung gian là router mà gói tin c n đi qua đ đ n thi t b trung gian

ế ượ ọ ti p theo đ c g i là hop.

ữ ệ ở d. M gói d li u

ế ượ ẽ ượ ử ở ầ ủ Khi gói tin đ n đ c đích, nó s đ c x lý t ng 3 c a mô hình OSI.

ế ị ự ắ ằ ệ ể ệ ể ắ ị Thi ỉ t b th c hi n vi c ki m tra Đ a ch đích đ ch c ch n r ng gói tin đ ượ c

ử g i cho mình.

ớ ị ỉ ủ ế ỉ ị ế ị ữ ệ ự ệ N u đ a ch đích trùng v i đ a ch c a thi ở t b , nó th c hi n m gói d li u và lo i b ạ ỏ

ữ ệ ợ ở ầ ụ ể ầ ộ ị header t ng 3, chuy n n i dung d li u lên d ch v phù h p t ng 4.

ế ố ạ ở ầ ứ ạ 4.2. K t n i các m ng t ng m ng và giao th c IP

4.2.1. Các giao th cứ

ứ ở ầ ữ ệ ạ ườ ừ Các giao th c t ng m ng cho phép mang d li u ng i dùng t host này t ớ i

ạ ư host khác trên m ng, nh :

ả IPv4 (Internet Protocol phiên b n 4)

ả IPv6 (Internet Protocol phiên b n 6)

IPX (Novell Internetwork Packet Exchange)

AppleTalk

CLNS/DECNet (Connectionless Network Service)

ệ ố ượ ứ ả ạ ớ c v i nhau ph i ch y cùng giao th c trên c ả Chú ý: Các host mu n làm vi c đ

ồ host ngu n và host đích.

ụ ứ ứ ủ ệ ấ ả IPv4 là phiên b n thông d ng nh t hi n nay c a giao th c IP. Nó là giao th c duy

ấ ở ầ ượ ử ụ ữ ệ ể ậ ể ườ nh t t ng 3 đ c s d ng đ v n chuy n d li u ng i dùng qua Internet. IPv6

ượ ạ ộ ộ ố ụ ự ể đ ớ c phát tri n và áp d ng trong m t s lĩnh v c. IPv6 đang ho t đ ng song song v i

ể ẽ ế ươ IPv4 và có th s thay th nó trong t ng lai.

ơ ả ủ ể ặ Các đ c đi m c b n c a IPv4 :

ế ố ế ậ ướ Phi k t n i– không thi t l p liên phiên tr ề c khi truy n packet.

ơ ế ơ ế ề ề ậ “Best effort” (c ch truy n không tin c y) – không có c ch truy n gói tin tin

ồ ớ ậ ừ c y t ngu n t i đích.

ớ ườ ạ ộ ộ ậ ề ớ ườ ề ữ ệ ộ ậ Đ c l p v i đ ng truy n – ho t đ ng đ c l p v i môi tr ng truy n d li u.

ị ỉ 4.2.2. Đ a ch IPv4

ấ ỉ ị a. C u trúc đ a ch IPv4

ị ỉ ướ ượ ỗ Đ a ch IPv4 có kích th c 32bit đ c chia làm 4 nhóm. M i nhóm khi đ ượ c

ễ ẽ ượ ể ấ ấ ở bi u di n s đ c phân tách nhau b i 1 d u ch m.

Ví d :ụ 192.168.1.1, 172.16.1.200

ố ớ ồ ỗ ị ỉ ượ ể M i nhóm g m 8 bits=1octet. Đ i v i máy tính đ a ch IPv4 đ ễ c bi u di n

ướ ạ ố ớ ị ạ ớ ạ ậ d i d ng nh phân trong khi đ i v i chúng ta l ậ i quen v i d ng th p phân. Do v y

ẽ ượ ệ ể ỉ ế ướ ạ ậ ầ ồ ị ị khi bi u di n đ a ch IPv4 s đ c vi t d i d ng th p phân g m hai ph n đ nh danh

ạ ạ ị ị ả ạ ộ ộ m ng và đ nh danh máy. Đ nh danh m ng mô t m ng mà m t host nào đó thu c vào.

ị ả ị ỉ Đ nh danh máy mô t ụ ể đ a ch IP gán cho 1 host c th .

ủ ị ấ ỉ Hình 4.2. C u trúc c a đ a ch IPv4

ộ ố ầ ạ ỉ ở ầ ượ ễ ị Ph n m ng: Trong đ a ch IPv4, m t s bit đ u đ ị ể ể c dùng đ bi u di n đ a

Ở ầ ạ ượ ẫ ộ ị ỉ ạ ch m ng. t ng 3, m ng đ c đ nh nghĩa là m t nhóm các host có cùng m u bit ở

ủ ị ầ ỉ ph n network c a đ a ch .

ầ ố ở ố ượ ầ ị ể Ph n host: S bit dùng ph n host xác đ nh s l ng host có th có trong

m ng.ạ

ế ạ ầ ấ ầ ố Ví d :ụ N u c n có ít nh t 200 host trong m ng, chúng ta c n dùng s bit trong

ủ ể ể ể ễ ẫ ấ ầ ỉ ị ph n host sao cho đ đ bi u di n ít nh t 200 m u bit khác nhau. Đ gán đ a ch duy

ừ ể ấ ả ộ ố ớ nh t cho t ng host, chúng ta ph i dùng toàn b octet cu i cùng. V i 8 bit có th xây

ượ ổ ổ ợ ố ạ ự d ng đ ộ c t ng c ng 256 t h p bit khác nhau. Khi đó s bit còn l ầ i trong 3 octet đ u

ễ ầ ẽ ể s bi u di n ph n network.

b. Subnet mask

ướ ầ ầ ỗ Subnet mask có kích th ằ c 32 bit, chia làm 4 ph n m i ph n cách nhau b ng

ộ ấ ủ ể ầ ấ ộ ị ị ỉ m t d u ch m (.). Subnet mask dùng đ xác đ nh ph n nào c a đ a ch IP thu c v ề

ộ ề ầ ầ ầ ạ ị ị ph n đ nh danh m ng và ph n nào thu c v ph n đ nh danh máy.

ị ầ Ví d :ụ đ a chi IP 172.16.1.1 có subnet mask là 255.255.0.0 nghĩa là 16 bit đ u

ề ạ ầ ộ ị ỉ ị ạ ề ộ ố ủ c a đ a ch IP đó thu c v ph n đ nh danh m ng, còn l ầ i 16 bit cu i thu c v ph n

ị đ nh danh máy.

ể ấ ế ừ ể ặ ộ Có th th y m t subnet mask có đ c đi m có các bit 1 liên ti p t ả trái qua ph i

ớ ế ế ồ r i m i đ n các bit 0 liên ti p.

ể ể ư ậ ễ ầ ạ ố ỉ ị ể ể Prefix là s bit trong đ a ch dùng đ bi u di n ph n m ng, nh v y có th hi u

ủ ễ ể prefix là cách bi u di n khác c a subnet mask.

ớ ỉ ị ể ế ươ t t ng Ví d :ụ đ a ch ip 192.168.1.1 v i subnet mask 255.255.255.0 có th vi

ươ đ ng thành 192.168.1.1/24 trong đó 24 là prefix.

ắ ế ợ ữ c. Các nguyên t c k t h p gi a IPv4 và subnet mask

ầ ạ ầ ị * Xác đ nh ph n m ng và ph n host

ề ượ ồ ỗ Subnet mask có chi u dài 32bit đ c chia thành 4 nhóm, m i nhóm g m 8 bit và

ượ ộ ấ ễ ể ấ ở ượ ự ằ đ c bi u di n cách nhau b i m t d u ch m Subnet mask đ c xây d ng b ng cách

ấ ả ươ ứ ủ ầ ạ ươ ứ ị gán giá tr 1 cho t t c các bit t ng ng c a ph n m ng. Các bit t ầ ủ ng ng c a ph n

ậ ị host nh n giá tr 0.

ộ ị ể ế ỉ ộ t bit nào thu c v ề Ví dụ: cho m t đ a ch IP: 172.16.4.1 chúng ta không th bi

ộ ề ị ư ế ạ ị đ nh danh m ng, bit nào thu c v đ nh danh máy. Tuy nhiên n u nh có Subnet mask là

ẽ ế ộ ề ị ầ ạ ố 255.255.255.0 chúng ta s bi t 3 byte đ u thu c v đ nh danh m ng và byte cu i cùng

ộ ề ị thu c v đ nh danh máy.

ị ỉ Ví d :ụ xem xét đ a ch host sau 172.16.4.35/27:

ị ỉ Đ a ch IP

172.16.20.35

10101100.00010000.00010100.00100011

Subnet mask: 255.255.255.224

11111111.11111111.11111111.11100000

ỉ ạ ị Đ a ch m ng

172.16.20.32

10101100.00010000.00010100.00100000

ư ậ ừ ộ ị ộ ề ạ ố ỉ ỉ ị ị Nh v y t m t đ a ch IP mu n xác đ nh đ a ch IP đó thu c v m ng nào thi ta

ữ ị ự ệ ỉ ị ươ ứ th c hi n phép AND nh phân gi a đ a ch IP đó và subnet mask t ng ng.

ỉ ạ ỉ ị ỉ ị ị ị * Xác đ nh đ a ch M ng, đ a ch Host và đ a ch Broadcast

ỉ ạ ể ạ ỉ ị ị ị ị ỉ Đ a ch IPv4 có th chia ra làm 3 lo i: đ a ch m ng, đ a ch broadcast, đ a ch ỉ

host.

ấ ả ỉ ạ ệ ạ ộ ị ị Đ a ch m ng ỉ ạ : đây là đ a ch đ i di n cho m t m ng nào đó. T t c các host

ẽ ạ ầ ạ ố ị trong 1 m ng s có ph n đ nh danh m ng gi ng nhau.

ỉ ạ ệ ạ ị ỉ ị ừ 10.0.0.1 > Ví d :ụ Đ a ch 10.0.0/24 là đ a ch m ng đ i di n cho các host t

ấ ả ế ị ẽ ạ ầ ị 10.0.0.254. T t c các thi ạ t b trong m ng này s có chung ph n đ nh danh m ng

10.0.0.0.

ộ ị ỉ ặ ả ị ỉ ệ ượ ử ụ Đ a ch qu ng bá: đây là m t đ a ch đ c bi c s d ng đ g i d li u t ể ử ữ ệ ớ i t đ

ố ớ ị ầ ạ ạ ố ị ấ ả t t c các host trong m ng mà có ph n đ nh danh m ng gi ng nhau. Đ i v i đ a ch ỉ

ầ ạ ị ỉ ị ạ Broadcast có 2 lo i: Local broadcast là đ a ch khi các bit trong ph n đ nh danh m ng

ề ầ ỉ ị ị ị và đ nh danh máy đ u là 1. Directed broadcast là đ a ch khi các bit trong ph n đ nh

danh máy là 1

ố ớ ả ạ ỉ ị Ví d :ụ Đ i v i m ng 10.0.0.0/24 thì đ a ch qu ng bá là 10.0.0.255.

ỉ ượ ị ị ỉ ế ị ầ ạ ố Đ a ch host: Đây là đ a ch đ c gán cho các thi t b đ u cu i trong m ng.

ữ ị ỉ ạ ỉ ằ ả ả ị ị ỉ ượ Các đ a ch n m trong d i gi a đ a ch m ng và đ a ch qu ng bá đ c gán cho

ế ị ạ các thi t b trên m ng.

ệ ử ụ ể ạ ớ ộ V i vi c s d ng các subnet mask khác nhau chúng ta có th chia m t m ng ra

ớ ế ề ả ạ ị ị thành nhi u m ng con. V i k t qu này các giá tr Broadcast cũng có giá tr khác nhau.

ư ị ỉ Ví d :ụ nh đ a ch : 172.16.20.0 /25. (32 – 25 = 7 bits)

Cho bi t:ế

ề ị ề ị ạ ầ ộ ộ  25 bit đ u tiên thu c v đ nh danh m ng, 7 bit sau thu c v đ nh

danh máy

ỉ ạ ầ ỉ ị ị ị  Đ a ch m ng là đ a ch các bit trong ph n đ nh danh máy là 0.

ầ ị ỉ ỉ ị  Đ a ch Directed Broadcast là đ a ch khi các bit trong ph n đ nh ị

danh máy là 1.

ấ ằ ả ị ứ ẽ ắ ỉ Căn c vào quy t c trên chúng ta th y r ng d i đ a ch 172.16.20.0/25 s có các

ợ ệ ỉ ượ ừ ị đ a ch IP h p l ể có th gán đ c cho host là t ị : 172.16.20.1 > 172.16.20.126 và đ a

ẽ ỉ ươ ớ ườ ứ ợ ch Directed broadcast s là: 172.16.20.127 t ng ng v i tr ầ ng h p 7 bit trong ph n

ị đ nh danh máy là 1.

ạ * Chia m ng con

ề ạ ạ ạ ừ ộ ỉ Chia m ng (subnetting) cho phép t o ra nhi u m ng logic t ố ị m t kh i đ a ch duy

nh t. ấ

ư ự ủ ặ ầ ằ ạ ầ Xây d ng m ng con b ng cách đ a thêm 1 ho c vài bit c a ph n host vào ph n

ạ m ng.

ặ ạ ể ượ ở ộ ầ ừ ầ ư ầ ạ C n m r ng m t n đ m n thêm các bit t ph n host đ a vào ph n m ng.

ượ ố ượ ề ự ạ ượ ớ Càng m n thêm nhi u bit s l ng m ng con xây d ng đ c càng l n.

ố ạ ượ ẽ ấ ỗ M i bit m n thêm s làm tăng g p đôi s m ng con.

ể ạ ể ạ ượ ượ ụ ế ế ạ Ví d : n u m n 1 bit có th t o ra 2 m ng con, n u m n 2 bit có th t o ra

ạ 4 m ng con.

ượ ừ ề ế ạ ả ố Chú ý: n u bit vay m n càng nhi u thì s máy trong t ng m ng càng gi m.

ố ạ ượ ứ ạ ố Công th c tính m ng con: s m ng con = 2^n trong đó n là s bit m n.

ạ ộ ố ố ố S host: s các host trong m t m ng con = 2^n 2 trong đó n là s bit còn l ạ ủ i c a

ầ ph n host.

ả ử ị ẽ ạ ạ ỉ s đ a ch là 192.168.1.0/24, chúng ta s t o ra hai m ng con. Ví d :ụ Gi

ượ ừ ầ ằ M n 1 bit t ph n host b ng cách dùng subnet mask 255.255.255.128 thay cho

ặ ị subnet mask m c đ nh (255.255.255.0)

ị ủ ượ ẽ ệ ạ ạ ộ ớ Các giá tr c a bit vay m n này s phân bi t hai m ng con v i nhau, m t m ng có

ạ ạ bit = 0, m ng còn l i có bit = 1.

ộ ố ấ ề ề ị ỉ 4.2.3. M t s v n đ v đ a ch IPv4

ớ ệ ớ a. Khái ni m IP phân l p, IP không phân l p

ỉ ạ ế ớ ộ ị ị ỉ ừ Đ a ch IP phân l p là m t ki n trúc đánh đ a ch m ng trên Internet t năm 1981

ế ờ ươ ị ỉ cho đ n khi VLSM ra đ i năm 1993. Ph ng pháp chia không gian đ a ch IPv4 thành 5

ỗ ớ ỉ ị ượ ệ ằ ủ ầ ớ l p đ a ch A, B, C, D và E. M i l p đ c phân bi ầ t b ng 5 bit đ u tiên c a octet đ u

ỗ ớ ề ị ị ỉ ướ tiên trong đ a ch IPv4. M i l p khác nhau có quy đ nh khác nhau v kích th ạ c m ng.

ụ ố ượ ạ ạ ớ ớ ộ Ví d : s l ng host cho m ng unicast (l p A, B, C) hay m t m ng multicast (l p D).

ớ ớ ớ ố ượ ể ự ặ ị L p cu i cùng trong các l p là l p E đ c quy đ nh dành đ d phòng ho c dùng trong

phòng thí nghi m.ệ

Ví d : ụ

ộ ớ ộ ị ị ỉ ỉ Đ a ch IP: 10.0.0.1 là m t đ a ch thu c l p A

ộ ớ ộ ị ỉ ị ỉ Đ a ch IP: 172.16.1.1 là m t đ a ch thu c l p B.

ử ụ ỉ ạ ế ớ ộ ỉ ị ị Đ a ch IP không phân l p là m t ki n trúc đánh đ a ch m ng s d ng công

ớ ệ ố ớ ố ố ị ệ ợ ớ ỉ ngh VLSM. V i h th ng IP không phân l p, các kh i đ a ch phù h p v i s host

ượ ặ ổ ứ ầ ớ đ c gán cho các công ty ho c t ch c mà không c n quan tâm t ộ ớ i chúng thu c l p

nào.

ả ạ ị ỉ ượ ể ị ỉ c dùng đ gán đ a ch cho Ví d :ụ đ a ch m ng 172.16.1.128/28 có kh năng đ

14 host.

ớ ị ỉ b. Các l p đ a ch IPv4

ớ ừ ớ ỉ ị ớ ớ ể Đ a ch IPv4 có th chia làm 5 l p t l p A t i l p E:

ớ ượ L p A,B,C đ c dùng cho unicast

ớ L p D dùng cho Multicast

ứ ớ L p E dùng cho nghiên c u

ỉ ị ớ Hình 4.3. Các l p đ a ch IP v4

ạ ầ ầ ớ ị ị L p A: Có 8 bit trong ph n đ nh danh m ng và 24bit trong ph n đ nh danh máy

ượ ố ượ ạ đ ữ c dùng cho nh ng m ng có s l ấ ớ ng Host r t l n

ầ ầ ớ ị ị ạ L p B: có 16 bit trong ph n đ nh danh m ng và 16 bit trong ph n đ nh danh máy

ượ ử ụ ố ượ ạ đ c s d ng cho các m ng có s l ng IP trung bình.

ầ ạ ầ ớ ị ị L p C có 24 bit trong ph n đ nh danh m ng và 8 bit trong ph n đ nh danh máy

ượ ử ụ ỉ ị đ ỏ ạ c s d ng cho các m ng có đ a ch IP nh .

ố ượ ợ ệ ị ể ượ ẽ ố ị S l ỉ ng đ a ch IP h p l có th đ c gán cho host s là 2^(s bit đ nh danh

Ở ạ ỏ ọ ị ị ỉ ị máy)2. đây b đi 2 đ a ch . Đ/c khi các bit đ nh danh m ng toàn 0 g i là đ a ch ỉ

ạ ỉ ị ượ ọ ị ị m ng. Đ a ch khi các đ nh danh máy toàn là 1 đ c g i Directed broadcast. 2 đ a ch ỉ

ượ ể ạ này không đ c dùng đ gán cho các PC trên m ng.

ệ ị ủ ớ ỉ Cách phân bi t đ a ch IP c a các l p:

Số

nượ l ố ượ S l ng ố ượ ị g bit ố ượ S l ng S l ị ng đ a Đ a ch ỉ ị Bit b tắ bit bi uể ỉ ế Đ a ch k t ạ ỉ Class bi uể ể m ng bi u ch host t ươ ng b tắ ễ đ uầ ầ di n ph n thúc di nễ di nễ ngứ đ uầ m ngạ ph nầ

host

Class 127.255.255.2 0 8 24 128 (27) 16,777,216 (224) 0.0.0.0 A 55

Class 128.0.0. 191.255.255.2 10 16 16 16,384 (214) 65,536 (216) B 55 0

Class 192.0.0. 223.255.255.2 110 24 8 2,097,152 (221) 256 (28) C 55 0

Class Khôn D Không Không đ nhị Không đ nhị 224.0.0. 239.255.255.2 1110 g đ nhị (multi ị đ nh nghĩa nghĩa nghĩa 55 0 nghĩa cast)

Class Khôn E Không Không đ nhị Không đ nhị 240.0.0. 255.255.255.2 1111 g đ nhị (reser 55 0 ị đ nh nghĩa nghĩa nghĩa nghĩa ved)

ỉ ỉ ị ị c. Đ a ch IP public và đ a ch IP private

ể ạ ỉ ỉ ị ị ỉ ạ ị Trên m ng có th chia ra làm 2 lo i đ a ch : đ a ch public và đ a ch private.

ể ổ Hình 4.4. Mô hình chuy n đ i Private IP sang Public IP

ỉ ượ ị ị ỉ ộ ộ ề ạ Đ a ch private là đ a ch đ c gán cho các mi n m ng n i b và không có kh ẳ

ị ườ ẽ ượ ủ ủ ế năng đ nh tuy n trong môi tr ng c a ISP. Các router biên c a ISP s đ c thi ế ậ t l p

ị ỉ ể ọ đ l c các đ a ch Private này.

ể ị ế ị ị ỉ ượ ườ Đ a chi public là đ a ch có th đ nh tuy n đ c trong môi tr ủ ạ ng m ng c a

ề ạ ậ ằ ậ ố ượ ISP. Do v y khi host n m trang mi n m ng Private mu n truy c p đ c Internet thì

ổ ị ạ ừ ộ ị ụ ể ệ ả ỉ Router biên ph i làm nhi m v chuy n đ i đ a ch . Có ngĩa là ánh x t m t đ a ch ỉ

ộ ị ể ị ế ỉ ượ ườ Private sang m t đ a ch public và có th đ nh tuy n đ c trong môi tr ủ ng c a ISP.

ơ ế ượ ọ C ch đó đ c g i là NAT (Network Address Translation).

ầ ỉ ượ ế ế ố ượ ậ ị ị Ban đ u đ a ch IPv4 đ c thi t k là 32bit do v y s l ỉ ng đ a ch IPv4 có

ể ồ ạ ạ ơ ị ỉ ỉ th t n t i trên m ng là 2^32, h n 1 t đ a ch IP

ế ị ụ ị ế ấ ầ ạ ỉ ị Các thi t b trên m ng yêu c u đ a ch IP r t nhanh, do đó thi u h t đ a ch ỉ

ế ườ ả ằ ắ ị ỉ IPv4. Chính vì th ng ư i ta đ a ra gi i pháp đ a ch IP private nh m g n cho các host

ộ ộ ề ầ ạ ế ố ằ n m trong các mi n m ng n i b . Khi mà các host này không có nhu c u k t n i

ườ ớ ỉ ượ ỗ ớ ớ th ng xuyên t ị i Internet. Đ a ch Private đ c gán cho 3 l p. Trong m i l p unicast

ả ị ả ị ư ẻ ớ ớ ỉ ỉ ề đ u có d i đ a ch Private. Nh trong l p A s có d i đ a ch 1.0.0.0/8. Trong l p B s ẽ

ẽ ớ là 172.16.0/12. Trong l p C s là 192.168.0.0/16.

ị ượ ử ụ ể ỉ Đ a ch public đ ầ c s d ng đ gán cho các host. Khi các host này có nhu c u

ư ậ ẽ ả ậ ạ ỉ ị truy c p m ng Internet. Nh v y các host trong d i Private s không có đ a ch public.

ế ể ậ ượ ư ậ ằ Chính vì th nó không th truy c p đ ề c Internet. Nh v y các host n m trong mi n

ế ể ổ ị ỉ ừ ể ạ ầ ả ơ m ng Private c n ph i có c ch đ chuy n đ i đ a ch t Private sang Public khi nó

ỉ ạ ể ế ậ ầ ậ ị ị ơ có nhu c u truy c p Internet. Do v y c ch chuy n d ch đ a ch m ng NAT đ ượ ử c s

ộ ị ộ ị ể ể ổ ỉ ỉ ườ ụ d ng đ chuy n đ i m t đ a ch Private sang m t đ a ch Public. Thông th ng c ch ơ ế

ượ ủ ự ệ ạ NAT đ c th c hi n trên các router biên c a m ng Private.

ậ ỹ d. K thu t NAT

ề ả ế ằ ậ ộ Nói v NAT chúng ta ph i bi t r ng có 2 kĩ thu t là tĩnh và đ ng. Trong tr ườ ng

ự ầ ườ ợ ớ ợ h p đ u thì s phân chia IP là rõ ràng còn tr ng h p sau thì ng ượ ạ c l i. V i NAT tĩnh

ồ ộ ượ ấ ỳ ờ ỉ ộ ể thì m t IP ngu n luôn đ c chuy n thành ch m t IP đích trong b t k th i gian

ộ ờ ổ ế nào.Trong khi đó NAT đ ng thì IP này là thay đ i trong các th i gian và trong các k t

ố n i khác nhau.

ậ ỹ Hình 4.5. K thu t NAT

ạ ậ ỹ ị ỉ e. K thu t gán đ a ch IP trong m ng

ể ạ ạ ị ỉ Khi phân ho ch đ a ch IP có th chia ra làm 2 lo i: Classful và Classless

ả ị ỉ ộ D i đ a ch Classful đó là khi chúng ta gán các Class A, class B, class C cho m t

ớ ơ ố ượ ệ ế ộ ị ỉ công ty hay m t doanh nghi p nào đó. V i c ch gán Classful s l ng đ a ch IP

ượ ẽ ư ừ ị ệ ẽ ấ ớ ộ ỉ đ c gán cho m t doanh nghi p s r t l n do đó s d th a đ a ch IPv4.

ố ượ ứ ẽ ớ ầ ế Trong khi đó v i cách gán Classless ta s căn c vào s l ng host c n thi t trên

ể ừ ỗ ượ ề ầ ợ ạ m i m ng đ t ư đó đ a ra đ ả ử ụ c chi u dài Subnet h p lý mà không c n ph i s d ng

ẩ các class chu n(class A, B, C).

ế ế ạ ấ ầ ọ Khi thi t k m ng, ph n quan tr ng nh t là IP Planning cho các thi ế ị ằ t b n m

ệ ố ả ị ư ạ ỉ ấ ủ ạ bên trong h th ng m ng c a mình. D i đ a ch c p phát nên l u l ả i thành file văn b n

đ : ể

ệ ấ ạ ả ỗ ộ ị ỉ Ngăn vi c c p phát đ a ch trùng nhau: m i host trong m t liên m ng ph i có

ộ ị m t đ a chi IP riêng.

ề ể ậ ấ ấ ộ Cung c p và đi u khi n truy c p: m t vài host cung c p tài nguyên cho các

ỉ ủ ạ ị ượ ế m ng bên ngoài và bên trong. N u đ a ch c a tài nguyên không đ c lên k ế

ạ ề ề ả ậ ớ ấ ậ ế ị ho ch và đ ượ ư ạ c l u l i thì v n đ v b o m t và truy c p t i các thi t b đó s ẽ

ứ ạ ấ r t ph c t p.

ể ằ ả ậ ự ạ ệ Giám sát b o m t và hi u năng: nh m ki m soát đ ượ ư ượ c l u l ng m ng d a vào

ậ ủ ỉ ử ị đ a ch g i hay nh n c a gói tin.

ộ ườ ạ ồ ế ị ạ Trong m t m ng thông th ng g m có 4 lo i thi t b khác nhau: các thi ế ị t b

ố ế ị ậ ớ ể ạ ầ đ u cu i cho user, các server và thi t b ngo i vi, các host có th truy c p t i Internet

ế ị ỗ ộ ế ị ầ ượ ấ ỉ và các thi t b trung gian. M i m t thi t b c n đ ợ ộ ị c c p phát m t đ a ch thích h p

ố ị trong kh i đ a ch h p l ỉ ợ ệ .

ế ị ủ ể ầ ọ ộ M t ph n quan tr ng c a IP Planning là quy t đ nh xem, khi nào và đi m nào có

ể ử ụ ể ử ụ ị ướ ế ị ỉ th s d ng đ a ch Private. Chúng ta có th s d ng 3 khuy n ngh d i đây:

ế ị ượ ế ố ớ ề ạ ỉ ượ ấ ố S thi c k t n i t t b đ ơ ố ị i m ng nhi u h n s đ a ch IP public đ c c p phát

ở b i ISP?

ế ị ầ ượ ậ ừ Thi t b nào c n đ c truy c p t ộ ộ ạ bên ngoài m ng n i b ?

ỗ ợ ị ụ ể ạ ể ị ị M ng có h tr d ch v NAT đ thi ế ị ượ t b đ ề c gán đ a ch private có th truy n

ầ ạ thông ra ngoài m ng khi c n?

f. Gán IP tĩnh

ớ ơ ế ấ ả ấ ả ằ ấ ả ị ạ V i c ch c p phát tĩnh, qu n tr m ng ph i c u hình b ng tay trên t t c các

ườ ả ấ ả ị ấ host. Khi c u hình ng i qu n tr ph i c p phát đ/c IP, Subnet mask, Default getway,

ượ ủ ể ươ ả DNS, . . . Nh c đi m c a ph ứ ạ ng pháp này là tính ph c t p trong qu n lý cũng nh ư

ở ộ ả ự ấ ả ả ỉ ị ị kh năng m r ng kém. Khi gán đ a ch tĩnh, qu n tr viên ph i t ừ c u hình cho t ng

host.

ị ỉ Hình 4.6. Gán đ a ch IP tĩnh cho host

ặ ạ ạ ỏ ị ệ ể ố ị ỉ ỉ T i thi u vi c gán đ a ch tĩnh đòi h i đ a ch IP, m t n m ng con và default gateway.

ộ ố ư ớ ị ỉ ộ ể ỉ ị Đ a ch tĩnh có m t s u đi m so v i đ a ch đ ng:

ộ ố ủ ế ị ầ ậ Dùng cho máy in, máy ch và m t s thi ế t b mà máy khách c n truy c p. N u

ể ặ ậ ớ ủ ề ấ ổ ỉ ị đ a ch máy ch thay đ i, các máy khác có th g p v n đ khi truy c p t i.

ị ườ ể ạ ỉ Gán đ a ch tĩnh giúp tăng c ng ki m soát tài nguyên m ng.

ượ Nh ể c đi m:

ể ấ ẽ ố ừ ề ờ S t n nhi u th i gian đ c u hình cho t ng host.

ử ụ ầ ỉ ị ữ ị ỉ Khi s d ng đ a ch IP tĩnh, c n duy trì và gi chính xác danh sách đ a ch gán

cho thi ế ị t b .

ế ậ ứ ộ g. Thi t l p IP đ ng và giao th c DHCP

ớ ơ ế ấ ấ ộ ị V i c ch c p phát đ ng, DHCP cho phép c p phát đ a IP, Subnet mask, Getway

ự ộ ế ị ầ ố ươ ơ và các thông tin khác t đ ng cho các thi t b đ u cu i. Ph ả ng pháp này đ n gi n,

ở ộ ệ ả ố ả hi u qu và kh năng m r ng t t.

ườ ượ ử ụ ề ạ ớ ơ ỉ DHCP th ng đ ị c s d ng nhi u h n khi gán đ a ch host trong m ng l n do nó

ệ ể ả ả ộ ị ỗ ậ gi m thi u công vi c cho đ i ngũ qu n tr và tránh l i nh p thông tin.

ự ộ ấ ỉ ỉ ị ị DHCP cho phép t đ ng c p phát đ a ch và thông tin liên quan (đ a ch IP, subnet

ầ ấ ộ ị ố ị ủ mask, default gateway…). Trong c u hình c a DHCP server c n xác đ nh m t kh i đ a

ẽ ỉ ượ ứ ị ch (address pool) s gán cho các host. Trong pool này không đ c ch a các đ a ch ỉ

ạ ế ị ỉ dùng cho các lo i thi t b khác (ch dùng cho host).

Ư ế ủ ễ ỉ ị ị ỉ u th c a DHCP là đ a ch không gán vĩnh vi n cho host mà ch “cho thuê” đ a ch ỉ

ị ắ ế ả ộ ặ ắ ỏ ị ỉ ờ trong m t kho ng th i gian. N u host b t ạ t ho c ng t kh i m ng, đ a ch này s đ ẽ ượ c

ố ớ ử ụ ả ề ể ể ặ ọ ườ ộ tr v pool đ tái s d ng. Đây là đ c đi m quan tr ng đ i v i ng i dùng di đ ng,

ườ ạ không th ế ố ng xuyên k t n i vào m ng.

ả ạ ộ ủ ế ị ở ộ Mô t ho t đ ng c a DHCP: Khi thi t b kh i đ ng:

ủ ạ ộ Hình 4.7. Ho t đ ng c a DHCP

ể ẽ ả ị Nó s phát qu ng bá gói tin “DHCP DISCOVER” đ xác đ nh các máy ch ủ

ạ ộ DHCP đang ho t đ ng.

ủ ứ ằ ồ ị ỉ Máy ch DHCP h i âm b ng gói tin “DHCP OFFER”, ch a đ a ch IP, subnet

ặ ị mask, DNS server, gateway m c đ nh.

ậ ượ ể ề ề ế Máy khách có th nh n đ c nhi u DHCP OFFER khác nhau n u có nhi u máy

ọ ự ạ ộ ủ ả ạ ằ ch DHCP cùng ho t đ ng trên m ng. Khi đó nó ph i ch n l a server b ng

ủ ẽ ể ả ộ ị cách phát qu ng bá m t “DHCP REQUEST” đ xác đ nh rõ máy ch s “thuê”

IP.

ủ ề ị ẫ ế ặ ỉ ị ự ầ N u đ a ch IP do máy khách yêu c u (ho c do máy ch đ ngh ) v n còn t do,

ủ ẽ ể ẳ ằ ậ ộ ị máy ch s xác nh n b ng m t gói tin “DHCP ACK” đ kh ng đ nh và thông

ế ế ợ ồ báo cho máy khách bi t, “h p đ ng” đã ký k t xong.

ứ h. Giao th c ARP

ế ố ệ ỉ ớ ị ị ị ARP (Address Resolution Protocol): xác đ nh đ a ch l p liên k t s hi u (đ a ch ỉ

ế ướ ị ỉ MAC) khi đã bi c đ a ch IP. t tr

ư ế ị ẽ ử ệ ạ ỉ Khi ch a bi ộ t đ a ch MAC, nó s g i m t thông đi p cho toàn m ng.

ử ả Hình 4.8. G i gói tin qu ng bá

ỉ ư ẽ ử ồ ạ ả ị Máy nào có đ a ch nh trên s g i ph n h i l i.

ỉ ị ậ Hình 4.9. Xác nh n đ a ch MAC

ạ ộ ủ ế ị 4.3. Đ nh tuy n và ho t đ ng c a router

ể ế ủ 4.3.1. Quá trình chuy n ti p gói tin c a Router

ủ ế ế ể ọ ị Quá trình chuy n ti p gói tin c a router hay còn g i là quá trình đ nh tuy n là

ở ạ ượ ự ệ ỗ ử quá trình x lý gói tin d ng packet và đ ừ c th c hi n trên t ng hop. M i gói tin

ượ ử ộ ậ ọ ườ ừ ồ ớ đ ỗ c x lý đ c l p trên m i router d c theo con đ ng t ngu n t i đích. Router s ẽ

ố ớ ự ệ ộ ộ th c hi n m t trong 3 hành đ ng đ i v i gói tin. Đó là:

ể ế ớ Chuy n ti p gói tin t i nexthop

ế ế ể Chuy n ti p gói tin đ n đích

ặ ỏ Ho c huy b gói tin.

ụ ả ậ Ví d : Trên hình mô t quá trình router nh n gói tin trên 1 interface và forward ra

ẽ ạ ỏ ế ầ ộ ớ m t interface khác. Đ u tiên router s lo i b đóng gói l p 2. Sau đó router ti n hành

ế ế ể ớ ị ỉ ẽ ể ki m tra đ a ch IP đích. K ti p router s ki m tra IP đích có trùng v i Entry nào trong

ế ạ ị ượ ấ ả ị ả b ng đ nh tuy n hay không. M ng 172.16.2.0 đ ế c tìm th y trong b ng đ nh tuy n,

ậ ạ ữ ệ ể ể ố ớ ẽ ế do v y router s ti n hành đóng gói l ố i d li u đ chuy n xu ng l p 2. Cu i cùng gói

ượ ể ớ ạ tin đ c chuy n t i m ng 192.168.1.2

ế ủ ị Hình 4.10. Quá trình đ nh tuy n c a Router

ứ ế ế ạ ả ợ ị N u b ng đ nh tuy n không ch a thông tin nào phù h p cho m ng đích, gói tin s ẽ

ượ ế ớ ộ ị ỉ ượ ở ị đ ể c chuy n ti p t i m t đ a ch Interface nào đó đ c xác đ nh b i default route.

ọ ườ ế 4.3.2 Ti n trình h c đ ủ ng đi c a Router

ứ ị ế ượ ử ụ ữ ằ ị ườ – Các giao th c đ nh tuy n đ c s d ng gi a các router nh m xác đ nh đ ng đi

ư ế ả ị ượ ạ cho các gói tin, cũng nh duy trì các b ng đ nh tuy n đ ứ c t o ra. Giao th c

ữ ế ẻ ế ế ấ ơ ị ị đ nh tuy n cung c p c ch chia s thông tin đ nh tuy n gi a các router, các

ể ậ ế ả ậ ớ ị ả router thông tin v i nhau đ c p nh t và duy trì b ng đ nh tuy n. Sau khi b ng

ế ượ ự ể ị đ nh tuy n đ c xây d ng router có th forward gói tin.

ộ ố ứ ế ị ượ ử ụ ổ ế ư ạ – M t s giao th c đ nh tuy n đ c s d ng ph bi n trên m ng nh : RIP,

IGRP, EIGRP, OSPF, BGP . . .

ố ớ ứ ể ế ạ ị ự – Đ i v i giao th c đ nh tuy n có th chia ra làm 2 lo i: static route xây d ng

ự ế ế ả ằ ộ ị ị ả b ng đ nh tuy n b ng tay; Dynamic route xây d ng b ng đ nh tuy n đ ng, các

ự ế ể ẽ ả ổ ớ ị ị router s trao đ i thông tin đ nh tuy n v i nhau đ xây d ng lên b ng đ nh

tuy n.ế

ớ ơ ế ớ ạ ợ ớ – V i c ch static route, các nút t i m ng đích v i nexthop phù h p s đ ẽ ượ c

ế ậ ằ thi t l p b ng tay trên router.

ứ ị ể ự ế ậ ậ ộ – Giao th c đ nh tuy n đ ng là 1 t p các lu t cho phép các router có th d a vào

ứ ẻ ế ể ề ế ộ ị ị đó đ chia s thông tin đ nh tuy n. Có nhi u giao th c đ nh tuy n đ ng đang

ư ạ ồ ạ t n t i trên m ng nh : RIP, EIGRP, OSPF…

ươ Ch ng 5

Ế Ữ Ệ Ầ T NG LIÊN K T D LI U

ế ữ ệ ổ ề ầ 5.1. T ng quan v t ng liên k t d li u

ế ữ ệ ệ ụ ủ ầ 5.1.1. Các nhi m v c a t ng liên k t d li u

ế ữ ệ ấ ầ ươ ổ ữ ệ ệ T ng liên k t d li u cung c p ph ng ti n cho quá trình trao đ i d li u thông

ươ ế ữ ệ ụ ơ ả ự ệ ề ệ ẫ ầ ị qua ph ng ti n truy n d n. T ng liên k t d li u th c hi n hai d ch v c b n đó là:

ậ ườ ề ử ụ ậ ỹ ớ Cho phép các l p trên truy c p đ ng truy n s d ng k thu t framming;

ữ ệ ề ể ượ ặ ườ ề ậ Đi u khi n cách d li u đ c đ t vào đ ng truy n và cách nh n d li u t ữ ệ ừ

ườ ề ử ụ ộ ố ỹ ư ề ể ậ ậ ườ đ ng truy n s d ng m t s k thu t nh đi u khi n truy c p đ ề ng truy n

ơ ế ệ ỗ và c ch phát hi n l i.

ế ữ ệ ử ử ầ ầ T ng liên k t d li u chia thông tin c n g i thành các frame, g i các frame đi

ầ ự ộ ử ậ m t cách tu n t ậ ử ề , và x lý các frame bên nh n do bên nh n g i v .

ế ữ ệ ụ ệ ầ ở T ng liên k t d li u có nhi m v cách ly quá trình thông tin ớ các l p trên

ỏ ườ ậ kh i đ ề ng truy n v t lý.

ữ ệ ở ớ ộ ể ặ ầ l p 3 có th là gói tin IPv4 ho c IPv6, không c n bi ế t Ví d :ụ M t gói d li u

ươ ữ ề ệ ph ẫ ng ti n truy n d n gi a 2 host đó.

ế ữ ệ ứ ầ ữ ệ ấ ị Giao th c t ng liên k t d li u quy đ nh c u trúc khung d li u khác nhau trên

ươ ứ ề ệ ẫ các ph ể ử ụ ng ti n truy n d n khác nhau. Các giao th c khác nhau có th s d ng

ươ ề ệ ẫ ph ng ti n truy n d n khác nhau.

ọ ỗ ườ ề ừ ồ ớ ộ ế ị Trên m i hop d c theo đ ng truy n t ngu n t i đích, m t thi t b trung gian

ậ ề ả nh n gói tin t ừ ườ đ ng truy n, gi ộ i đóng gói frame, sau đó forward các gói trong m t

ủ ỗ ớ ượ ạ ộ ị ươ ệ khung m i. Header c a m i frame đ c đ nh d ng tùy thu c vào ph ề ng ti n truy n

ẫ ượ ử ụ d n đ c s d ng.

ế ữ ệ ồ ạ ầ ư ộ ầ ế ố ử ữ T ng liên k t d li u t n t ầ i nh m t t ng k t n i gi a quá trình x lý ph n

ằ ở ướ ủ ề ậ ằ ớ ớ ế ữ ệ ầ m m c a các l p n m trên và l p v t lý n m d ẩ i nó. T ng liên k t d li u chu n

ể ề ạ ớ ươ ệ ề ể ẫ ồ ị b cho các gói tin l p m ng đ truy n trên ph ng ti n truy n d n có th là cáp đ ng,

ặ cáp quang ho c không khí.

ế ượ ề ể ậ ườ ề 5.1.2. Các chi n l c đi u khi n truy c p môi tr ng truy n

ứ ặ ữ ệ ườ ề ượ ể ọ – Cách th c đ t các frame d li u vào đ ng truy n đ ề c g i là đi u khi n truy

ườ ươ ứ ề ể ậ ườ ề ậ c p đ ề ng truy n. Ph ng th c đi u khi n truy c p đ ng truy n đ ượ ử c s

ẻ ườ ộ ề ạ ụ d ng tùy thu c vào cách chia s đ ư ng truy n, cũng nh topology m ng.

ẻ ườ ớ ẻ ườ ề ề ng truy n, các Node chia s đ ng truy n trong quá o V i cách chia s đ

ề ữ ệ trình truy n d li u.

ạ ớ ả ế ố ữ ệ ấ cách k t n i gi a các Node xu t hi n trong o V i topology m ng mô t

ế ữ ệ ầ t ng liên k t d li u.

ế ủ ơ ế ề ể ậ ườ ề ự ầ – S c n thi t c a c ch đi u khi n truy c p đ ạ ế ng truy n: N u trong m ng

ơ ế ề ử ể ậ ườ không có c ch đi u khi n truy c p thì các host s dung trung đ ng truy n s ề ẽ

ộ ẽ ả ượ ộ ề ạ ễ ả d x y ra xung đ t. Khi đó các frame xung đ t s ph i đ c truy n l ế i. N u có

ế ề ể ậ ườ ề ẳ ả ơ c ch đi u khi n quá trình truy c p vào đ ng truy n thì kh năng x y ra

ộ ẽ ượ ể ả xung đ t s đ c gi m thi u.

ế ượ ượ ể ể ậ ườ ề – Có 2 chi n l c đ c dùng đ ki m soát truy c p đ ng truy n:

ị ể o “B ki m soát”

ự ấ o D a trên tranh ch p

ươ ể ậ ườ ề ể ể Ph ng pháp ki m soát truy c p đ ớ ị ng truy n ki u “b ki m soát”: V i

ươ ế ị ạ ướ ề ệ ườ ph ng pháp này, các thi t b m ng tr c khi truy n tín hi u lên đ ề ẽ ầ ng truy n s l n

ờ ớ ượ ử ụ ườ ị ể ề ượ l t ch t ủ i phiên c a mình đ c s d ng đ ậ ng truy n. Truy c p b ki m soát đ ượ c

ế ố ơ ư ệ ả ế ị ờ ế ượ ả ắ s p x p t t h n nh ng không hoàn toàn hi u qu do thi t b ph i ch đ n l t mình

ườ ề ớ ươ ứ ỉ ượ ể ử ụ đ s d ng đ ng truy n. V i ph ng th c này ch có 1 host đ ề c truy n trên

ươ ẫ ạ ề ệ ể ộ ờ ế ị ph ng ti n truy n d n t i m t th i đi m, các thi ề ữ ệ ầ t b khác có nhu c u truy n d li u

ờ ế ả ươ ể ự ệ ượ ứ ộ ph i ch đ n phiên, ph ng th c này không có xung đ t. Đ th c hi n đ ệ c vi c này

ẽ ử ụ ệ ử ẻ ạ ộ ự ẻ ề ượ ề trên m ng s s d ng m t th bài đi n t , th bài đ oc truy n ng ồ c chi u kim đ ng

ữ ệ ẽ ắ ề ỗ ữ ẻ ề ầ ồ h , m i khi host có nhu c u truy n d li u s b t gi ữ ệ th bài, sau đó truy n d li u

ườ ụ ẻ ế ề ể ạ ị vào đ ng truy n, đ tránh 1 host chi m d ng th bài quá lâu, trong m ng quy đ nh

ụ ẻ ế ờ ố ể ạ ườ th i gian chi m d ng th bài t i đa. Các topo m ng ki u TokenRing th ử ụ ng s d ng

ươ ph ng pháp này.

ậ ườ ể ề ị ể ề Hình 5.1. Đi u khi n truy c p đ ể ng truy n ki u b ki m soát

ươ ể ậ ườ ể ề ấ Ph ng pháp ki m soát truy c p đ ự ng truy n ki u “d a trên tranh ch p”:

ươ ế ạ ự ơ ậ ườ ề ọ Ph ng pháp d a vào c ch c nh tranh, giành gi t đ ng truy n g i là non

ấ ỳ ế ị ể ậ ườ t b nào cũng có th truy c p đ ề ng truy n khi nó deterministic, cho phép b t k thi

ệ ượ ể ầ ạ ạ ạ ỗ ề ữ ệ có nhu c u truy n d li u, đ ngăn hi n t ng c nh tranh gây nên m ng h n lo n các

ươ ậ ả ộ ượ ử ụ ứ ệ ậ ph ng th c đa truy c p c m nh n sóng mang có phát hi n xung đ t đ c s d ng đ ể

ệ ườ ề ượ ử ụ ữ ệ ể ệ phát hi n li u đ ng truy n có đang đ c s d ng đ mang d li u hay không?

ậ ườ ể ề ề ấ Hình 5.2 Đi u khi n truy c p đ ể ng truy n ki u tranh ch p

ơ ế ị ỉ 5.1.3. Đ a ch MAC và c ch Frame

̣ a, Khai niêḿ

́ ̀ ̀ ́ ́ ượ ̣ ̉ ̣ ̣ ̣ ̉ ̣ MAC (đia chi vât ly) la môt đia chi duy nhât, không trung lăp đ ̃ c gan cho môi

́ ́ ̀ ́ ̀ ́ ́ ư ̣ ̣ ̉ ̣ ̉ ̣ ̣ ̣ ̀ ̉ thiêt bi mang trong qua trinh san xuât va la đăc tr ng riêng cua thiêt bi mang đo. Đia chi

́ ̀ ̀ ̀ ̀ ̃ ̃ ̀ ượ ượ ̣ ̉ ̣ MAC co đô dai 48 bit, đ c chia lam 12 phân, môi phân đ ́ ở c biêu diên băng môt sô

̀ ́ ́ ́ ̀ ư ̣ ̣ ̉ ̣ ̣ ̣ ̀ hê 16. Theo quy đinh cua IEEE, 6 gia tri đâu trong sô 12 gia tri nay la đăc tr ng cho nha ̀

̀ ̀ ̀ ́ ́ ̀ ượ ̉ ư ̉ ̣ ̣ ̉ ̣ ̣ ́ san xuât va th ̀ ươ ng đ ́ c goi la OUI (đinh danh riêng cua tô ch c), 6 gia tri con lai la sô

̀ ́ ́ ́ ́ ̀ ượ ̉ ̣ ̉ ̣ ̉ ̣ ̉ sery cua thiêt bi, do nha san xuât gan cho thiêt bi cua minh. Đia chi MAC đ ̀ c ghi vao

̀ ̀ ́ ́ ́ ́ ́ ̉ ̉ ̉ ̣ ROM va không thê thay đôi. Tât ca cac thiêt bi kêt nôi vao Ethernet LAN (computer,

̀ ́ ̉ ̣ ̉ workstation, printer, switch, router...) đêu phai co đia chi MAC.

́ ̀ ̀ ̣ ̉ ̉ ̣ ́ ̉ Vi du: OUI cua Broadcom (nha san xuât card mang không dây) la 001A73, cua

̀ ̀ ̉ NVIDIA la 001B24, cua Cisco la 00602F v.v..

ơ ế b. C ch Frame

ề ặ ả ấ ứ ớ M c dù có nhi u giao th c l p data link khác nhau, mô t ớ c u trúc khung l p

ầ ơ ả ề ỗ data link, tuy nhiên m i frame đ u có 3 thành ph n c b n đó là: header, data, và trailer.

ế ữ ệ ứ ầ ề ầ ọ ườ M i giao th c t ng liên k t d li u đ u đóng gói PDU t ng 3 vào tr ng d ữ

ủ ủ ệ ấ ườ ổ li u c a frame. Tuy nhiên, c u trúc c a frame và các tr ng trong frame thay đ i tùy

ộ ấ ứ ứ ể ượ theo giao th c. Không có m t c u trúc frame riêng nào có th đáp ng đ ọ c m i

ề ấ ả ể ườ ụ ề ộ ườ truy n thông qua t t c các ki u đ ng truy n. Ph thu c vào môi tr ề ng truy n, các

ổ ể ề ể ể ầ ớ ợ ậ ủ thông tin đi u khi n cũng thay đ i đ phù h p v i các yêu c u ki m soát truy c p c a

ườ ề đ ng truy n và topo logic.

́ ́ ́ ̀ ́ ́ ̃ ́ ̀ ̃ ư ở ̣ ̀ Đong goi frame la qua trinh đong goi d liêu diên ra ̀ tâng 2 (tâng liên kêt d ̃ ư

̀ ́ ́ ượ ̣ ̣ ̉ ̉ liêu), trong đo goi tin (packet) chuyên t ́ ̉ ơ ư i t ̀ ̀ tâng Vân chuyên (tâng 3) đ ́ c bô sung cac

̀ ̀ ̃ ̣ ư ̣ ơ ̉ ̣ ̉ thông tin đê tao thanh frame – đ n vi d liêu cua tâng 2.

̀ ́ ̀ ̉ Cac thông tin bô sung nay bao gôm:

́ ̀ ́ ̀ ̀ ở ́ – Cac may nao đang trong qua trinh truyên thông;

̀ ̀ ́ ́ ̀ ̀ ơ ̉ ̉ ̣ ́ – Th i điêm băt đâu va kêt thuc cua viêc truyên thông;

́ ̀ ̃ ́ ̃ ̀ ư ̉ ̉ – Nh ng lôi co thê xay ra trong qua trinh truyên thông

́ ́ ̀ ượ ̃ ư ̣ ̃ – May nao tiêp theo se đ ̀ c truyên d liêu.

ấ Hình 5.3. C u trúc frame

́ ̃ ̀ ̀ ́ ươ ̣ ̉ ̣ Tr ̀ ́ ̀ ng Băt đâu ̀ ́ (Start Frame field) la môt day cac byte dung đê bao hiêu băt đâu

́ ̀ ̀ ̃ư ̣ qua trinh truyên d liêu.

́ ́ ́ ́ ̀ươ ư ̣ ̣ ̉ ̣ ̉ Tr ng Đia chi ̉ (Address field) ch a đia chi vât ly cua may đich (Destination

́ ́ ̀ ̀ ̣ ̉ ̣ ̉ MAC) va đia chi vât ly cua may nguôn (Source MAC).

̀ ́ ươ ươ ̀ươ ̣ ượ ̉ ̣ Tr ́ ̀ ng Kich th ́ c/Kiêu (Length/Type field) la cac tr ng đăc biêt đ c s ử

́ ̀ ́ ̀ ́ ư ̣ ̣ ̣ ̉ ́ dung trong hâu hêt cac loai frame. Tr ̀ ́ ươ ng kich th ́ ́ ươ c ch a đô dai chinh xac cua frame

́ ́ ̀ ́ ̀ ư ư ượ ử ̉ ̣ (tinh theo byte). Tr ̀ ươ ng Kiêu ch a thông tin vê giao th c tâng 3 đ c s dung trong

̀ ̃ ̀ ́ ́ ́ ́ ́ ̀ ̣ ̣ ̣ ư truyên d liêu. Tr ̀ ́ ươ ng Kich th ́ ươ c va tr ́ ̀ ươ ng Băt đâu cho phep xac đinh vi tri kêt thuc

́ ̃ ̀ ợ ượ ̉ ̣ ̣ ̣ ̉ cua môt frame. Trong môt sô tr ̀ ươ ng h p, môt day byte đ c bô sung vao sau tr ̀ ươ ng

́ ́ ́ ̉ ̣ FCS đê bao hiêu kêt thuc frame.

́ ́ ̀ ́ ươ ự ượ ̣ ̉ Tr ̃ ̀ ư ng D liêu (Data field) th c chât chinh la goi tin (packet) đ c chuyên

̀ ́ ̃ ư ư ̣ ̉ ̉ ̣ ̉ ̣ ̉ ́ xuông t ̀ tâng Vân chuyên. Kich th ́ ươ c cua tr ̀ ̀ ươ ng D liêu phai năm trong môt khoang

́ ́ ́ ́ ́ ̃ ̃ ư ượ ̣ ̉ ̣ ̉ cho phep. Nêu kich th ́ ươ c tr ̀ ươ ng D liêu qua nho, cac byte phu se đ ̉ c bô sung đê

̀ ́ ̀ ́ ̀ ̣ ượ ơ ̣ ̉ ̣ ̣ ̣ frame đat đ ̀ c đô dai tôi thiêu (nhăm phuc vu cho viêc tinh th i gian trong truyên

thông).

́ ́ ́ ̀ ́ ́ ̀ươ ự ư ̉ ̣ ̣ Tr ng kiêm tra ́ (FCS field) ch a môt gia tri sô do may nguôn tinh toan d a trên

̃ ̃ ́ ́ ́ ́ ́ ́ ượ ̉ ơ ̣ ̉ ̣ ư d liêu cua frame. Khi frame đ c chuyên t ́ ̣ i may đich, may đich se tinh toan lai môt

́ ́ ́ ́ ́ ̀ ́ ự ư ượ ̣ ̣ ̣ ̉ ̣ ̣ ̉ ̃ gia tri tri sô d a trên d liêu cua frame no nhân đ ơ c va so sanh v i gia tri cua tr ̀ ươ ng

̀ ́ ́ ̃ ́ ̃ ́ ̀ ̣ ̣ ̣ ̉ ̀ ́ FCS nay. Viêc so sanh hai gia tri se cho phep phat hiên lôi xay ra trong qua trinh truyên

̀ ́ ́ ̃ ́ ́ ̣ ̣ ̉ ̉ ̣ ̉ ̉ ̃ ̃ ư ̣ d liêu va may đich se quyêt đinh nhân hay huy bo frame. Nêu frame bi huy do xay ra lôi

̃ ́ ̀ ̀ ́ ́ ̀ ́ ̀ ử ̣ ̣ ́ ̃ trong qua trinh truyên thông, may đich se yêu câu may nguôn g i lai frame bi lôi đo.

̀ ́ ́ ́ ̀ ̀ ́ ư ượ ử ự ̉ ̣ frame Phan hôi t ́ ̀ phia may đich t ́ ơ i may nguôn th ̀ ươ ng đ c th c hiên băng cach g i

́ ̣ bao nhân (Acknowledgment frame hay ACK).

́ ́ ươ ượ ự ̣ ̣ ̉ ̉ ̣ ̣ ́ Viêc tinh toan gia tri cua tr ̀ ươ ng Kiêm tra th ̀ ng đ c th c hiên theo môt trong ba

́ cach sau:

̀ ư ̉ – Kiêm tra d vong (Cyclic redundancy check – CRC);

̃ ̉ ̉ ̀ – Kiêm tra chăn le hai chiêu (Twodimensional parity);

– Internet checksum.

ề ề ả ộ 5.1.4. Mi n xung đ t và mi n qu ng bá

ộ ạ ầ ệ a. Khái ni m xung đ t t i t ng 2

ộ ượ ạ ộ ế ả ủ ư ệ Trong m ng ethernet, xung đ t đ ạ c coi nh là m t k t qu c a vi c c nh

ườ ề ệ ạ ử ụ tranh s d ng đ ng truy n trong m ng. Khi không có tín hi u sóng mang trên đ ườ ng

ử ữ ệ ề ề ạ ườ ề ế ề truy n, các máy trong m ng đ u có quy n g i d li u lên đ ng truy n. N u hai máy

ử ữ ệ ắ ườ ề ể ệ ờ ề đ u có g ng g i d li u lên đ ộ ng truy n trong cùng m t th i đi m, tín hi u trên

ườ ủ ẽ ề ệ ươ ủ ề ạ đ ng truy n c a máy này s đè lên tín hi u trên đ ng truy n c a máy kia t o ra

ộ ộ m t xung đ t.

ộ ỗ ả ộ ầ ộ ộ Xung đ t không ph i là m t l i trong ethernet. Xung đ t là m t ph n bình

ườ ệ th ng trong công ngh ethernet.

ề ộ Hình 5.4. Mi n xung đ t trong Ethernet

ộ ề ệ ề ả b. Khái ni m mi n xung đ t và mi n qu ng bá

̀ ̣ * Miên xung đôt

̀ ́ ́ ̃ ̀ ́ ư ́ ơ ̣ ̣ ̣ Miên xung đôt ̣ (collision domain) la nh ng đoan mang vât ly kêt nôi v i nhau

́ ́ ̀ ́ ́ ̀ ̣ ượ ở ̉ ̉ ̣ ̣ ̣ trong đo co thê xay ra xung đôt. Miên xung đôt đ ́ ̉ c xac đinh b i cac thiêt bi dung đê

̀ ̀ ́ ́ ́ ́ ̀ ́ ́ ́ ́ ượ ượ ̣ ̣ ̣ ̣ liên kêt cac đoan mang. Cac thiêt bi nay đ c xêp vao cac nhom, đ ́ ̣ c goi la cac thiêt bi

̀ ̀ ̀ ̣ tâng 1, tâng 2 hoăc tâng 3 (OSI).

ề ạ ộ Hình 5.5. Mi n xung đ t trên các m ng

̀ ́ ́ ́ ́ ́ ở ̣ ̣ ̉ ̣ ̣ ́ Cac thiêt bi tâng 1 (hub, repeater, cap nôi, card mang...) chi co tac dung m rông

́ ́ ̀ ́ ̀ ́ ́ ̀ ̀ ̣ ̣ ̉ ̉ đoan mang, cho phep bô xung thêm nhiêu may tinh va keo dai khoang cach truyên d ̃ ư

́ ́ ́ ́ ̀ ̀ ́ ́ ́ ̣ ̣ ̉ ̣ ̉ ̣ liêu. Cac thiêt bi tâng 1 chuyên tiêp tin hiêu trên đ ̀ ươ ng truyên t ́ ̀ ơ i tât ca cac thiêt bi con

́ ́ ̀ ́ ượ ơ ở ̣ ̣ ̣ ̣ ̣ ̣ ́ lai trong đoan mang. Khi sô l ng may trong mang tr nên qua l n, hoăc khi đô dai qua ́

́ ́ ̃ ̀ ̀ ư ơ ̣ ̉ ̣ ̉ ̣ ̣ m c cho phep, xung đôt se xay ra th ̀ ươ ng xuyên h n va lam sut giam nghiêm trong hiêu

̀ ̀ ́ ́ ̀ ̀ ̣ ̣ ̣ ̣ năng mang. Cac thiêt bi tâng 2 (bridge, switch) va tâng 3 (router) chia môt miên xung đôt

̀ ̀ ̀ ̀ ̀ ̀ ượ ̣ ̉ ̉ ̣ ́ ra lam nhiêu miên xung đôt nho. Qua trinh chia nho miên xung đôt nay th ̀ ươ ng đ ̣ c goi

la ̀phân đoaṇ (segmentation).

̀ ̀ ́ ̀ ̀ ự ́ ̣ ơ ̣ ̣ (segmentation) la qua trinh phân chia môt miên xung đôt l n thanh S phân đoan

̀ ̀ ̀ ̀ ́ ̀ ̀ ̉ ơ ̣ ̣ ́ nhiêu miên xung đôt nho h n băng cac thiêt bi tâng 2 (bridge, switch) va tâng 3 (router).

́ ̀ ́ ́ ̀ ́ ̃ ́ ử ̣ ̣ ̣ ̉ ̉ ̣ ̣ ̉ ̉ Cac thiêt bi tâng 2 s dung đia chi MAC cua môi thiêt bi mang đê kiêm soat qua trinh lan

̃ ́ ̀ ́ ́ ̀ ́ ̀ ̀ ́ ư ̉ ̣ ̉ ̣ ̣ truyên cua frame băng cach theo doi cac đia chi MAC nay va cac đoan mang ch a chung.

́ ̀ ̀ ư ượ ở ư ̣ ̉ ̣ ̣ ̣ ̣ Viêc kiêm soat l u l ng tâng 2 nh vây lam tăng hiêu năng mang do xung đôt trên

̀ ̀ ́ ́ ́ ưở ̣ ̣ ̉ ̉ ̣ ̣ ́ ư t ng đoan mang con it xay ra va không anh h ng đên cac đoan mang khac. Khi phân

̀ ̀ ̀ ́ ́ ́ ̣ ̣ ̣ ̣ ̣ đoan mang chia mang thanh nhiêu vung khac nhau xuât hiên khai niêm .

́ ́ ́ ̃ ̉ ượ ̣ ̣ ̣ ̣ (segment) co thê đ c đinh nghia theo môt trong cac cach sau: Đoan mang

́ ̀ ̀ ̀ ́ ̣ ̣ ̣ – La môt vung mang co ranh gi ́ ơ i la cac bridge, router hoăc switch.

̀ ́ ̀ ́ ̣ ượ ̣ ̣ ̣ ̣ – Trong mang LAN dung topo bus, đo la môt mach điên liên tuc đ ́ c kêt nôi t ́ ́ ơ i cac

́ ̣ ̣ ̣ mach khac thông qua bô lăp (repeater).

̀ ́ ̉ * Miên quang ba

́ ̀ ́ ̀ ́ ́ ̀ ́ ́ ́ ở ́ ơ ̉ ̣ ̣ ̣ Miên quang ba la môt nhom cac miên xung đôt kêt nôi v i nhau b i cac thiêt bi

̀ ́ ̃ ́ ́ ́ ́ ́ ́ ̀ ư ượ ̉ ̣ ̉ ́ tâng 2. Nh chung ta đa biêt, cac goi tin quang ba đ c cac thiêt bi tâng 2 chuyên tiêp ra

̀ ́ ́ ́ ̀ ̀ ượ ử ̣ ̉ ̉ ̣ ̣ ́ toan mang, tuy nhiên cac goi tin quang ba đ ̃ c g i đi qua nhiêu se lam giam manh hiêu

́ ̀ ́ ́ ́ ́ ́ ươ ự ư ̣ ̉ ̉ ̣ ̉ ơ năng mang, do đo cân co c chê đê kiêm soat chung, t ng t nh viêc kiêm soat xung

́ ̀ ́ ́ ̀ ̀ ̉ ự ử ̣ ̣ ̣ ̉ ̉ ̣ ̣ đôt. Đê th c hiên viêc kiêm soat vung quang ba cân s dung thiêt bi tâng 3 (router). Trên

́ ́ ̀ ̀ ̀ ̀ ̀ ́ ự ở ̣ ̣ ̣ ̉ ̉ ̉ th c tê, thiêt bi router hoat đông ́ ca ba tâng đâu cua mô hinh OSI va bao gôm tât ca cac

́ ́ ́ ́ ́ ̀ ̀ ̀ ̀ ư ́ ư ̉ ̣ ̣ ch c năng cua cac thiêt bi thuôc cac tâng nay. Ngoai ra router con co ch c năng phân

̀ ́ ̀ ́ ́ ̀ ư ở ự ̉ ̉ ̉ ̣ ̣ ́ chia va kiêm soat vung quang ba. Ch c năng chuyên tiêp ̣ tâng 3 hoat đông d a trên đia

́ ́ ̀ ự ư ượ ở ̉ ̣ ̉ ̉ ̣ ̉ chi IP ch không d a trên đia chi MAC. Đê môt goi tin đ ́ c chuyên tiêp ́ tâng 3, no

́ ̀ ́ ̀ ̀ ́ ư ̉ ̣ ̉ ̣ ̉ ̣ ̣ ̀ cân phai ch a đia chi IP không năm trong vung đia chi gan cho đoan mang LAN đo, va

̀ ́ ́ ́ ư ̉ ươ ư ̉ ̣ ̉ ̣ router cân phai ch a đia chi t ng ng trong bang đinh tuyên.

ố ớ ư ề ề ả ộ c. S phân chia mi n xung đ t và mi n qu ng bá đ i v i Switch

ề ộ * Switch và mi n xung đ t

ự ề ộ ượ ể ị ụ ệ ộ Mi n xung đ t là khu v c mà frame đ c phát hi n ra có th b đ ng đ . Khi

ộ ế ố ộ ổ ẽ ạ ủ ộ ệ ế ố k t n i m t máy vào m t c ng c a Switch, Switch s t o m t k t n i riêng bi t cho

ế ố ụ ề ộ ộ ế ố máy đó. K t n i này và m t mi n đ ng đ riêng ( ộ ổ ví d :ụ n u ta n i máy vào m t c ng

ề ụ ổ ộ ộ ệ ẽ ạ ủ c a m t switch 12 c ng thì ta s t o ra 12 mi n đ ng đ riêng bi t.

ự ủ ể ạ ấ ả ị ỉ ằ Switch xây d ng b ng chuy n m ch b ng cách l y đ a ch MAC c a các host

ế ố ủ ạ ỗ ố ớ ế ố k t n i trên m i port c a switch. Khi hai host k t n i vào switch mu n liên l c v i

ủ ẽ ể ạ ả ế ậ ế ố ả ữ nhau, switch s tìm trong b ng chuy n m ch c a nó và thi t l p k t n i o gi a hai

ế ố ả ủ ượ ế ế ị ổ c ng c a hai host đó. K t n i o này đ c duy trì cho đ n khi phiên giao d ch k t thúc.

ề ả * Switch và mi n qu ng bá

ề ả ớ ượ ề ề ả ả Mi n qu ng bá L p 2 còn đ c xem là mi n qu ng bá MAC. Mi n qu ng bá

ồ ấ ả ế ị ể ậ ượ ả MAC bao g m t t c các thi t b trong LAN có th nh n đ ả c frame qu ng qu ng bá

ừ ộ t m t máy trong trong LAN đó.

ế ị ớ ậ ượ ẽ ử ả Switch là thi t b L p 2. Khi switch nh n đ c gói qu ng bá thi nó s g i ra t ấ t

ừ ổ ậ ổ ỗ ế ị ậ ượ ả ấ ả c t t c các c ng tr c ng nh n gói vào. M i thi t b nh n đ ề ả c gói qu ng bá đ u

ả ử ạ ộ ủ ề ệ ả ả ẳ ạ ph i x lý thông tin n m trong đó. Đi u này làm gi m hi u qu ho t đ ng c a m ng

ụ ả ố vì t n băng thông cho m c đích qu ng bá.

ướ ề ả ế ố ớ Khi hai switch k t n i v i nhau, kích th c mi n qu ng bá tăng lên.

ậ ả ượ ả ụ ả ố ế ị H u qu là l ng băng thông kh d ng gi m xu ng vì các thi t b trong cùng

ử ề ề ả ả ậ ộ ả m t mi n qu ng bá đ u ph i nh n và x lý gói qu ng bá.

ố ớ ư ề ề ả ộ d. S phân chia mi n xung đ t và mi n qu ng bá đ i v i Router

ề ả ộ ượ ử ớ ấ ả Mi n qu ng bá là m t vùng trong đó thông tin đ c g i t t c các thi i t ế ị t b

ượ ế ị ớ ạ ề ả đ ế ố c k t n i. Thi t b gi i h n mi n qu ng bá là các Router. Và cũng chính Router

ư ậ ủ ề ệ ả ỗ ộ ộ ạ t o ra các mi n qu ng bá. Nh v y m i m t giao di n c a Router là m t Broadcast

ể ồ ề ộ domain. M t Broadcast domain có th g m nhi u Collision domain.

ệ 5.2. Công ngh Ethernet

ổ ệ ề 5.2.1. T ng quan v công ngh Ethernet

́ ̀ ́ ượ ̉ ư ̣ ̉ ̣ ̣ Ethernet công nghê LAN chu đao hiên nay, đ c băt đâu phat triên t ̃ ̀ ư nh ng

̀ ̀ ̀ ̀ ̃ ̀ ̀ ̣ ượ ơ ự ơ ̀ ơ ́ ơ ̉ ̉ năm 1970 va đat đ ̉ c thanh công l n nh s đ n gian va dê dang trong bao tri, nh kha

́ ́ ́ ̀ ̀ ́ ̣ ơ ́ ơ ợ ̣ ̣ ̣ ̣ ́ năng kêt h p v i cac công nghê m i, đô tin cây cao, gia thanh ha trong cai đăt/ nâng câp,

̀ ̉ ̣ ̣ ở va kha năng m rông mang cao.

̀ ̀ ́ ̀ ượ ̉ ̉ Chuân Ethernet đâu tiên đ ́ c Digital, Itel va Xerox (DIX) phat triên va công bô

̀ ̀ ̀ ́ ́ ̉ ̉ ư lân đâu vao năm 1980. Năm 1985, IEEE đ a ra cac chuân cho LAN (cac chuân 802.x),

́ ́ ̀ ́ ́ ượ ̉ ươ ̉ ̉ ̉ trong đo co chuân danh cho Ethernet đ c đanh sô 802.3. Đê đam bao t ́ ́ ơ ng thich v i

̀ ́ ́ ̀ ́ ̀ ượ ̣ ươ ử ư ơ ươ ̉ ̣ mô hinh OSI, chuân IEEE 802.3 đ c đăt t ng ng v i tâng vât ly va n a d ́ ̉ i cua

̀ ́ ̃ ́ ̀ ́ ̃ ̀ ̀ ̣ ử ư ư ̣ ̉ ̣ ́ tâng liên kêt d liêu. Khi tôc đô s ly cua PC va kich th ́ ươ c file d liêu ngay cang tăng

́ ̀ ̃ ́ ̃ ́ ̣ ượ ̣ ̉ ̉ ̣ ̉ ̉ thi trong cac mang 10Mbps kiêu cu xay ra hiên t ̀ ng nghen mang. Đê giai quyêt vân đê

́ ̀ ̃ ̀ ́ ơ ư ̣ ̉ ̀ nghen mang nay, năm 1995 IEEE đ a ra chuân m i cho 100Mbps Ethernet va sau đo la

̀ ̀ ́ ́ ̀ ̀ ́ ̉ ̉ ̉ cac chuân cho Gigabit Ethernet vao năm 1998 va 1999. Tât ca cac chuân nay đêu t ươ ng

́ ́ơ ̉ thich v i Ethernet nguyên thuy.

̃ ́ ̀ ́ ́ ơ ự ̀ ơ ơ ̉ ̣ ̉ ́ ư ̣ ơ V i s ra đ i cua công nghê Gigabit Ethernet v i khoang cach truyên d liêu l n,

́ ̀ ̀ ́ ̀ ̀ ̣ ̣ ̣ ̣ hiên nay Ethernet không con bi gi ́ ̣ ơ i han la môt công nghê LAN thuân tuy ma no tr ở

̀ ̀ ̀ ̣ ̉ ̉ ́ thanh môt phân cua cac chuân MAN va WAN.

ủ ấ 5.2.2. C u trúc Frame c a Ethernet

̃ ̀ ̀ ̀ ́ ̀ ́ ́ ́ ̣ ơ ư ̣ ̣ ̣ ̣ Măc du Ethernet la môt dong cac công nghê v i tôc đô truyên d liêu khac nhau,

̀ ̀ ̀ ́ ́ ́ ̣ ươ ư ̣ ̣ ̉ ử s dung nhiêu loai đ ́ ̀ ng truyên va topo mang khac nhau nh ng câu truc frame cua tât

́ ̀ ư ươ ̉ ̣ ca cac công nghê Ethernet gân nh t ̀ ng đông nhau.

́ ́ ̉ Câu truc frame cua IEEE 802.3 Ethernet:

ủ ấ Hình 5.6. C u trúc Frame c a IEEE 802.3

̀ ̉ Frame cua IEEE 802.3 Ethernet bao gôm 7 tr ̀ ươ ng: Preamble (7 byte), SOF Delimiter

(1 byte), Destination Address (6 byte), Source Address (6 byte), Length/Type (2 byte),

́ ́ ̃ ̀ ư ̉ Header and Data (64  1500 byte), FCS (4 byte). Y nghia cua cac tr ̀ ươ ng nay nh sau:

ẽ ẫ ộ ượ ể ồ ứ – Preamble: là m t m u ch a các bit 1 và 0 xen k nhau đ c dùng đ đ ng b ộ

ạ ộ ấ ồ ộ ừ ề ả ở ố trong ho t đ ng truy n b t đ ng b t 10Mbps tr xu ng. Các phiên b n nhanh

ư ừ ủ ư ồ ộ ờ ị ẫ ơ h n c a Ethernet là đ ng b thì thông tin đ nh th i này là d th a nh ng v n

ượ ằ ươ ẩ ủ ữ đ c gi ữ ạ l ụ i nh m m c đích t ng thích gi a các chu n c a Ethernet.

ộ ồ ườ ấ – Start Frame Delimiter (SFD): g m m t tr ắ ầ ng dài 1 byte đánh d u b t đ u

ầ ữ ệ ủ ộ ph n d li u c a m t frame;

ứ ị ỉ – Destination Address: ch a đ a ch đích MAC. 6 byte;

ứ ị ồ ỉ – Source Address: ch a đ a ch ngu n MAC 6 byte;

ị ườ ế ỏ ơ ề ỉ ị – Length/Type: N u giá tr tr ng này nh h n 0x600 thì đó là giá tr ch chi u dài

ữ ệ ượ ườ ị ủ ở ầ frame. Ph n d li u đ ắ ầ c tính b t đ u sau tr ng này tr đi, giá tr c a nó ch ỉ

ứ ớ ẽ ế ử ạ ậ ữ ệ ra lo i giao th c l p trên s ti p nh n d li u sau khi x lý frame Ethernet hoàn

ặ ớ ị ằ ủ ế ạ ộ ơ ỉ ườ ấ t t. N u giá tr b ng ho c l n h n 0x600 ch ra lo i và n i dung c a tr ng d ữ

ệ ượ ả ứ ừ ỉ ị li u đ c gi i mã trên t ng giao th c ch đ nh.

ễ ề ượ – Data: có chi u dài tùy ý mi n không v t quá kích th ướ ố c t i đa là 1500 byte.

ế ướ ủ ự ộ ỏ ơ ể N u khích th c không đ thì t đ ng chèn vào đ frame không nh h n 64

byte.

ể ỗ ủ ế ẽ ề ạ – FCS: ki m soát l ầ i c a frame khi truy n trên m ng. N u không đúng s yêu c u

ề ạ truy n l i frame này.

ươ ề ậ ườ ề 5.2.3. Ph ể ng pháp đi u khi n truy c p môi tr ng truy n CSMA/CD

ươ ử ứ ự ệ ậ ̣ Ph ng pháp truy c p CSMA/CD s dung trong Ethernet th c hi n ba ch c năng

ữ ệ ề ậ – Truy n và nh n các gói d li u.

ả ỉ ợ ệ ướ ữ ệ ể ị – Gi i mã các gói d li u và ki m tra các đ a ch h p l tr ế ể c khi chuy n chúng đ n

ầ ơ các t ng cao h n trong mô hình OSI.

ệ ỗ ạ – Phát hi n l ữ ệ i trong các gói d li u hay trên m ng.

ươ ề ậ ườ ề Hình 5.7. Ph ể ng pháp đi u khi n truy c p môi tr ng truy n CSMA/CD

̣ ́ Thuât toan CSMA/CD

́ ́ ́ ̀ ́ ́ ̀ ́ ̃ ̣ ̣ ̣ ̉ ̉ ̣ ư Khi môt may tram nao đo muôn truyên d liêu, no phai chuyên sang chê đô “lăng

́ ̀ ̃ ́ ́ ̀ ́ Ở ̣ ̣ ̣ ̣ nghe tr ́ ươ c khi truyên”. chê đô nay may tram se lăng nghe xem mang co bân hay

́ ́ ̃ ̀ ơ ̀ ơ ̣ ̣ ̣ ̣ ̣ ̉ ̃ ́ không. Nêu mang đang bân, may tram se tiêp tuc ch trong môt khoang th i gian ngâu

̀ ́ ́ ́ ̀ ̀ ́ ̃ ̃ ́ ́ ́ ̣ ̣ ̣ ̣ ́ nhiên nao đo rôi lai tiêp tuc lăng nghe. Nêu mang rôi, may tram se đong goi frame va băt

̃ ́ ́ ̀ ̀ ̀ ̀ ́ ́ ́ ̣ ̣ ̣ ̉ đâu truyên. Trong qua trinh truyên, may tram vân tiêp tuc lăng nghe xem co xung đôt xay

́ ́ ́ ́ ̀ ơ ̣ ̣ ̉ ̉ ̣ ̣ ̉ ́ ra trong mang hay không. Xung đôt co thê xay ra nêu môt may khac tai th i điêm đo

̀ ̃ ̃ ́ ư ̣ ̣ ̉ ̣ ̉ ̣ ̣ ̣ ́ cung truyên d liêu. Khi xung đôt xay ra, biên đô cua tin hiêu tăng lên đôt ngôt. Nêu

̃ ́ ́ ́ ́ ̀ ́ ̀ ̣ ̣ ̣ không co xung đôt, may tram se tiêp tuc truyên cho đên khi hoan tât. Trong tr ̀ ợ ươ ng h p

̃ ́ ́ ́ ̀ ́ ́ ử ươ ̣ ̣ ̣ ̣ ̣ ̣ phat hiên xung đôt, may tram se g i đi toan mang môt tin hiêu bao tăc đ ̀ ng (jam

́ ̀ ̀ ́ ́ ́ ́ ̃ ư ̣ ̣ ̣ ̣ ̀ ơ signal) va tiêp tuc truyên môt th i gian ngăn n a. Tin hiêu bao tăc đ ́ ̀ ̀ ươ ng va viêc cô

́ ̀ ̀ ́ ́ ́ ́ ́ ́ ̀ ơ ̣ ̉ ̣ ̣ ̉ truyên môt th i gian ngăn giup bao cho tât ca cac thiêt bi khac vê xung đôt đang xay ra.

́ ̃ ́ ́ ̀ ́ ̃ ́ ́ ̉ ̣ ̣ ̣ ̣ Khi tât ca cac thiêt bi khac đa phat hiên ra xung đôt, thuât toan van hôi (backoff

̃ ượ ử ̣ algorithm) se đ c s dung.

ậ Hình 5.8. Thu t toán CSMA/CD

̀ ̀ ̀ ́ ́ ̃ ̀ ́ ̀ ử ̣ ̣ ̣ ̣ ̀ Thuât toan nay dung môt gia tri goi la sô lân truyên th (attempt). Môi lân th ử

́ ̃ ̀ ́ ́ ́ ̣ ơ ượ ̣ ̣ ̣ ̉ ̣ truyên, gia tri attempt se tăng lên môt đ n vi. Nêu gia tri cua attempt v t qua gi ́ ơ i han

́ ̀ ̀ ̃ ́ ́ ́ ̀ ́ ư ̣ ̣ ̣ ̉ ̉ ̣ ̣ ̣ ̉ cho phep thi viêc truyên d liêu bi huy bo do co qua nhiêu đung đô. Nêu gia tri cua

̃ ́ ̀ ́ ́ ̃ ́ ̀ ̀ ̣ ̣ ̣ ̣ ̃ attempt vân trong gi ́ ̀ ơ ơ i han cho phep thi thuât toan van hôi se tinh ra môt gia tri t, la th i

̀ ́ ́ ̀ ̣ ̉ ̣ gian may tram phai ch tr ̀ ́ ơ ươ c khi băt đâu truyên lai.

ả ủ ủ ầ ậ 5.2.4. T ng v t lý c a Ethernet và Các phiên b n c a Ethernet

ượ ủ ự ạ ấ ẩ ớ Ethernet LAN đ c xây d ng theo chu n 7 l p trong c u trúc m ng c a mô

ạ ộ ế ở ầ ể ậ hình tham chi u ISO. Ethernet ho t đ ng ậ ộ ử ầ t ng V t lý và m t n a t ng Chuy n v n

ượ ổ ứ ẩ ớ trong mô hình OSI. Ethernet đ ch c IEEE chu n hóa v i tên IEEE 802.3. c t

ầ ậ Hình 5.9. T ng v t lý trong mô hình OSI

ủ ậ ầ a. T ng v t lý c a Ethernet

ệ ậ ầ Hình 5.10. T ng v t lý trong công ngh Ethernet

ệ ề ệ ẩ ầ ậ ồ T ng v t lý trong công ngh Ethernet bao g m các chu n v tín hi u, cách

ồ ượ ề ườ ề ẫ ầ lu ng bit đ c truy n thông qua môi tr ậ ng truy n d n, các thành ph n v t

ể ư ể ệ ườ ữ ề ạ ạ lý đ có th đ a tín hi u lên đ ng truy n và nh ng hình tr ng m ng trong

ệ công ngh Ethernet.

ủ ầ ạ ậ ườ ữ ề Ý nghĩa c a t ng v t lý là t o ra môi tr ng truy n thông gi a hai máy

ả ủ b. Các phiên b n c a Ethernet

ố ố ộ ả ủ ệ ệ ề ấ ề Có r t nhi u các phiên b n c a công ngh Ethernet hi n nay. B n t c đ truy n

ệ ượ ạ ộ ệ ớ ị ườ ắ ồ tín hi u đang đ c đ nh nghĩa hi n này ho t đ ng v i môi tr ng cáp đ ng xo n và

cáp quang:

– 10 Mbps 10BaseT Ethernet

– 100 Mbps Fast Ethernet

– 1000 Mbps Gigabit Ethernet

– 10 Gbps 10 Gigabit Ethernet

ủ ể Hình 5.11. Các ki u cable c a Ethernet

ế ố ạ ở ầ ế ữ ệ 5.3. K t n i m ng t ng liên k t d li u

ạ 5.3.1. Phân lo i các thi ế ị t b

ế ị ệ ở ầ ụ ủ ệ ậ Repeater và Hub là hai thi t b làm vi c t ng v t lý, nhi m v c a nó dùng đ ể

ủ ệ ề ệ ế ạ ậ ạ khuy ch đ i tín hi u vì v y chúng làm tăng chi u dài c a m ng. Tín hi u đ ượ c

ạ ạ ế ộ ộ ễ ờ ấ ị ẽ ộ khuy ch đ i t i chúng s có m t đ tr th i gian nh t đ nh, đó cũng là m t trong

ử ụ ữ ề ậ ộ nh ng nguyên nhân làm tăng các mi n xung đ t. Vì v y, khi s d ng Repeater hay Hub

ề ầ c n chú ý đi u này.

ơ ế ạ ộ ủ 5.3.2. C ch ho t đ ng c a Repeater và Hub

a. Repeater

ủ ị Hình 5.12. V trí c a Repeater trong OSI

ệ ử ụ ệ ổ ộ Vi c s d ng Repeater không thay đ i n i dung các tín hi n đi qua nên nó ch ỉ

ượ ể ố ư ề ạ ạ đ ứ c dùng đ n i hai m ng có cùng giao th c truy n thông (nh hai m ng Ethernet

ể ố ứ ề ạ ạ hay hai m ng Token ring) và không th n i hai m ng có giao th c truy n thông khác

ố ượ ữ ổ ể ậ ạ nhau. Thêm n a Repeater không làm thay đ i kh i l ng chuy n v n trên m ng nên

ớ ẽ ạ ệ ử ụ ế ệ ủ ạ ạ vi c s d ng không tính toán nó trên m ng l n s h n ch hi u năng c a m ng. Khi

ọ ử ụ ố ộ ự ể ậ ạ ầ ọ ợ ớ ự l a ch n s d ng Repeater c n chú ý l a ch n lo i có t c đ chuy n v n phù h p v i

ạ ố ộ ủ t c đ c a m ng.

ơ ế ệ ủ Hình 5.13. C ch làm vi c c a Repeater

b, Hub

ạ ộ ủ Hình 5.14. Ho t đ ng c a Hub trong OSI

ế ố ữ ộ ấ ủ ể ọ Hub là m t trong nh ng y u t ế ố quan tr ng nh t c a LAN, đây là đi m k t n i

ủ ạ ấ ả ạ ạ ượ ế ố dây trung tâm c a m ng, t t c các tr m trên m ng LAN đ c k t n i thông qua Hub.

ườ ượ ể ố ữ ủ ầ ắ ạ ườ Hub th ng đ c dùng đ n i m ng, thông qua nh ng đ u c m c a nó ng i ta liên

ướ ạ ộ ườ ế ớ k t v i các máy tính d i d ng hình sao. M t hub thông th ố ớ ề ổ ng có nhi u c ng n i v i

ườ ử ụ ể ắ ế ị ỗ ổ ạ ng i s d ng đ g n máy tính và các thi ỗ ợ ộ ộ ế t b ngo i vi. M i c ng h tr m t b k t

ắ ặ ừ ỗ ạ ủ ạ ố n i dùng c p dây xo n 10BASET t m i tr m c a m ng.

ệ ượ ề ừ ộ ạ ớ ắ Khi tín hi u đ c truy n t m t tr m t i hub, nó đ ượ ặ ạ c l p l i trên kh p các

ủ ể ạ ặ ể ị ổ c ng khác c a. Các hub thông minh có th đ nh d ng, ki m tra, cho phép ho c không

ở ườ ề ạ ừ ả cho phép b i ng i đi u hành m ng t trung tâm qu n lý hub.

ế ạ ạ ầ ứ N u phân lo i theo ph n c ng thì có 3 lo i hub:

ơ – Hub đ n (stand alone hub)

ệ ố ổ ế ạ ấ – Hub modul (Modular hub) r t ph bi n cho các h th ng m ng vì nó có th d ể ễ

ứ ǎ ở ộ ả ừ ế ắ dàng m r ng và luôn có ch c n ng qu n lý, modular có t 4 đ n 14 khe c m, có

ể ắ th l p thêm các modul Ethernet 10BASET.

ầ ưở ữ ơ ố – Hub phân t ng (Stackable hub): là lý t ng cho nh ng c quan mu n đ u t ầ ư ố i t

ư ể ạ ể ế ạ ầ thi u ban đ u nh ng l i có k ho ch phát tri n LAN sau này.

ế ạ ả ạ – N u phân lo i theo kh năng ta có 2 lo i:

ị ộ ị ộ ệ ử ứ ệ – Hub b đ ng (Passive Hub): Hub b đ ng không ch a các linh ki n đi n t và

ệ ữ ệ ử ứ ấ ổ ợ cũng không x lý các tín hi u d li u, nó có ch c năng duy nh t là t h p các

ệ ừ ộ ố ạ tín hi u t ạ m t s đo n cáp m ng.

ủ ộ ủ ộ ệ ử ệ ể – Hub ch đ ng (Active Hub): Hub ch đ ng có các linh ki n đi n t ế có th khuy ch

ệ ử ử ệ ề ế ị ủ ạ ạ đ i và x lý các tín hi u đi n t ữ truy n gi a các thi t b c a m ng.

ệ ượ ọ ệ ệ ở ử Quá trình x lý tín hi u đ c g i là tái sinh tín hi u, nó làm cho tín hi u tr nên

ớ ỗ ả ữ ả ậ ế ị ể ố ơ t ạ t h n, ít nh y c m v i l i do v y kho ng cách gi a các thi t b có th tăng lên. Tuy

ủ ộ ữ ủ ư ể ề ơ nhiên nh ng u đi m đó cũng kéo theo giá thành c a Hub ch đ ng cao h n nhi u so

ị ộ ướ ạ ớ v i Hub b đ ng. Các m ng Token ring có xu h ề ơ ả ủ ộ ng dùng Hub ch đ ng. V c b n,

ề ổ ư ộ ạ ộ ạ trong m ng Ethernet, hub ho t đ ng nh m t repeater có nhi u c ng.

ơ ế ạ ộ ủ 5.3.3. C ch ho t đ ng c a Bridge và Switch

ơ ế ạ ộ ủ a. C ch ho t đ ng c a Bridge

ạ ộ ư Bridge ho t đ ng theo logic nh sau:

ủ ạ ộ Hình 5.15. Ho t đ ng c a Bridge

́ ̀ ́ ̀ ̃ ̀ ơ ́ ơ ở ̣ ̉ – Khi bridge m i kh i đông, bang bridge con trông va bridge se ch cac traffic trên

̣ ̣ đoan mang.

̀ ́ ́ ́ ̀ ́ ượ ư ̉ ̣ ̣ – Khi may A ping may B, ca bridge va may B đêu nhân đ c goi tin t ̀ may A do

̀ ̀ ̀ ́ ̣ ̣ chung năm trên cung môt miên xung đôt.

́ ̀ ́ ̀ ̀ ư ́ ơ ư ̣ ̉ ̉ ̉ – Bridge đ a đia chi nguôn l u trong frame vao bang bridge va liên kêt no v i công 1

̀ ́ ̀ ́ ượ ̣ ở ̉ ̉ (do frame nay đ c nhân công sô 1 cua câu nôi).

́ ̀ ượ ̣ ̉ ̉ ̉ ̉ ̉ ́ – Đia chi đich cua frame đ c kiêm tra trong bang bridge. Luc nay trong bang bridge

́ ̀ ́ ượ ̣ ̉ ̉ ̉ ̣ ̣ ̃ ́ không co đia chi cua may B nên frame nay se đ ̀ c chuyên tiêp qua đoan mang con

̃ ́ ̣ ượ ư ̣ ̣ ̣ ̉ ̉ lai. Bridge vân ch a nhân diên đ c đia chi cua may B.

́ ́ ́ ̀ ̀ ̀ ́ ử ượ ử ̣ ̣ ̉ ̉ ́ – May B x ly goi tin no nhân đ ́ c va g i lai phan hôi cho may A. Ca bridge va may

̃ ́ ̀ ́ ̀ ̀ ̀ ̣ ượ ̣ ̣ ̀ A se đê nhân đ c goi tin nay (do chung năm trên cung môt miên xung đôt).

̀ ́ ̀ ̀ ̀ ́ ́ ́ ơ ̣ ̉ ̉ ̉ ̉ ́ ̀ – Câu nôi thêm đia chi nguôn cua frame nay vao bang bridge va liên kêt no v i công sô

̀ ́ ượ 1 (do frame nay đ c nhân t ̀ ̣ ư ̉ công sô 1).

́ ́ ̀ ́ ̀ ư ̉ ̣ ̉ ̣ ̉ ̣ ̉ ̉ – Bridge kiêm tra đia chi may đich l u trong frame. Đia chi nay chinh la đia chi cua

́ ̀ ̃ ́ ́ ̀ ượ ư ́ ơ ̉ ̉ may A va đa đ ́ c l u trong bang bridge liên kêt v i công sô . Luc nay frame se ̃

́ ̀ ượ ̉ ̣ ̣ ̣ không đ c chuyên tiêp sang đoan mang con lai.

̀ ́ ́ ́ ̀ ́ ́ ượ ̉ ̣ – Khi may A ping may C, ca bridge va may B đêu nhân đ ̀ c goi tin nay. May B t ̀ ư

́ ̣ chôi nhân frame.

̀ ̀ ̀ ư ̣ ̉ ̉ ̣ ̉ ̣ ̉ – Bridge thêm đia chi nguôn l u trong frame vao bang bridge. Do đia chi nay (đia chi

́ ̃ ̃ ́ ́ ̀ ̀ ̉ ̉ ̣ ̣ ̉ ̀ may A) đa co săn trong bang bridge nên câu nôi chi lam lai đia chi nay.

́ ́ ́ ́ ư ư ̉ ̣ ̉ ̣ ̉ – Bridge kiêm tra đia chi may đich l u trong frame. Do đia chi may C ch a co trong

̀ ́ ̀ ̀ ́ ượ ̉ ̉ ̣ ̣ ̣ ̃ bang bridge nên frame se đ ́ c chuyên tiêp sang đoan mang con lai. Luc nay câu nôi

̃ ́ ư ượ ̣ ̣ ̣ ̉ vân ch a nhân dang đ c đia chi may C.

̀ ́ ́ ́ ̀ ́ ử ử ượ ̣ ̉ ̉ – May C x ly frame va g i lai goi tin phan hôi cho may A. Frame đ c chuyên đi

́ ̀ ̀ ́ ́ ̀ ̀ ̀ ̣ ượ ư ̣ ̣ ̉ toan bô miên xung đôt. Ca bridge va may D đêu nhân đ c goi tin nay, nh ng may D

́ ́ ư t ̀ chôi goi tin.

̀ ́ ́ ̀ ư ̣ ̉ ̣ ̉ ̉ – Bridge thêm đia chi may nguôn l u trong frame (đia chi may C) vao bang bridge va ̀

́ ̀ ́ ́ ơ ượ ̉ ́ liên kêt v i công sô 2 (do frame nay đ c nhân t ̀ ̣ ư ̉ công sô 2).

́ ̀ ́ ̀ ̀ ́ ́ ư ̉ ̣ ̉ ̣ ̉ ̣ – Câu nôi kiêm tra đia chi may nguôn l u trong frame (chinh la đia chi may A). Do đia

̀ ̃ ̀ ̀ ́ ́ ̀ ́ ́ ơ ̉ ̣ ̉ ̉ ̉ ́ chi nay đa tôn tai trong bang bridge va liên kêt v i công sô 1 nên câu nôi chuyên tiêp

́ ̀ ̀ ́ ́ ́ ơ ̣ ̣ ̉ goi tin nay vao đoan mang liên kêt v i công sô 1.

ơ ế ạ ộ ủ b. C ch ho t đ ng c a Switch

ượ ế ế ộ ế ị ọ ị ể ệ ạ Switch đ c bi t đ n là m t thi ự t b chuy n m ch d a vào vi c h c đ a ch ỉ

MAC.

ữ ị ư ả ồ ơ ị ỉ ỉ Switch có b ng đ a ch ngu n trong RAM, là n i mà nó l u tr đ a ch MAC

ồ ọ ẽ ả ồ ồ ị ỉ ị ngu n mà nó h c đ ượ ừ c t gói tin. B ng đ a ch ngu n s bao g m đ a ch ỉ

ậ ồ ượ ứ ỉ ổ MAC ngu n và c ng mà nó nh n đ ồ ị c gói tin có ch a đ a ch MAC ngu n

đó.

ậ ượ ủ ẽ ộ ị ỉ Khi switch nh n đ c m t gói tin, nó s so sánh đ a ch MAC đích c a gói

ả ớ ồ ị ỉ tin v i các thông tin trong b ng đ a ch ngu n.

ớ ị ộ ị ế ả ồ ợ ỉ ỉ ỉ ị N u m t đ a ch trong trong b ng đ a ch ngu n phù h p v i đ a ch MAC

ẽ ử ủ ổ ươ ớ ị ứ ắ đích c a gói tin, switch s g i gói tin ra c ng t ng ng g n v i đ a ch ỉ

ả ồ ồ ị ỉ MAC ngu n trong b ng đ a ch ngu n.

ớ ị ế ả ồ ợ ị ỉ ị ỉ ỉ N u trong b ng đ a ch ngu n không có đ a ch nào phù h p v i đ a ch MAC

ẽ ượ ử ủ ấ ả ổ đích c a gói tin, gói tin s đ c g i qua t t c các c ng trên switch.

ơ ế ệ ủ Hình 5.16. C ch làm vi c c a Switch

́ ́ ́ ́ ̃ ̀ ́ ơ ̉ ̣ ̣ ̉ ̣ ̣ ̣ Khi chi co môt may kêt nôi v i môt công switch se tao ra môt miên xung đôt bao

́ ́ ́ ̀ ́ ́ ̀ ượ ̣ ̉ ̣ ồ g m hai thiêt bi: may tinh va công switch, đ c goi la microsegment. Đa sô cac switch

́ ̀ ̃ ́ ̀ ̀ ợ ̣ ̣ ̣ ́ ̀ ơ va card mang hiên nay hô tr chê đô truyên song công hoan toan (full duplex). Đôi v i

̀ ́ ́ ̀ ́ ̀ ở ̣ ̣ ̣ ̣ ́ ́ ơ v i mang dung cap xoăn hoat đông ́ ự chê đô nay không co s tranh châp vê môi tr ̀ ươ ng

̀ ̀ ̀ ́ ́ ̀ ̀ ́ ở ̣ ̣ ̣ ̣ ̣ truyên, do đo không con tôn tai khai niêm miên xung đôt. Vê măt ly băng thông mang

̀ ́ ̣ loai nay tăng lên gâp đôi.

ộ ố ủ ể ậ ạ 5.3.4 M t s kĩ thu t chuy n m ch c a Switch

ớ ớ ể ạ a. Chuy n m ch L p 2 và L p 3

ể ế ậ ạ ừ ộ ổ ể Chuy n m ch là ti n trình nh n frame vào t m t c ng và chuy n frame ra t ớ i

ộ ổ ử ụ ể ể ạ ớ ượ ể m t c ng khác. Router s d ng chuy n m ch L p 3 đ chuy n các gói đã đ ị c đ nh

ử ụ ế ể ể ạ ớ ể tuy n xong. Switch s d ng chuy n m ch L p 2 đ chuy n frame.

ữ ử ể ạ ạ ằ ớ ớ S khác nhau gi a chuy n m ch L p 2 và L p 3 là lo i thông tin n m trong

ượ ử ụ ế ị ể ể ạ ọ ổ ớ frame đ c s d ng đ quy t đ nh ch n c ng ra là khác nhau. Chuy n m ch L p 2

ự ể ạ ớ ị ỉ ị ỉ ớ ự d a trên thông tin là đ a ch MAC. Còn chuy n m ch L p 3 là d a trên đ a ch l p

ạ ỉ ụ ư ị m ng (ví d nh : đ a ch IP).

ủ ể ầ ạ ớ ỉ ị Chuy n m ch L p 2 nhìn vào đ a ch MAC đích trong ph n header c a frame và

ự ể ể ạ ả ổ ỉ ị chuy n frame ra đúng c ng d a theo thông tin đ a ch MAC trên b ng chuy n m ch.

ả ạ ượ ư ớ ị ộ ỉ ể B ng chuy n m ch đ c l u trong b nh đ a ch CAM (Content Addressable Memory

ớ ộ ế ớ ị ỉ ế ử ụ ể – nh n i dung đ a ch ). N u switch l p 2 không bi t g i frame vào port nào, c th thì

ả ấ ả ậ ượ ủ ả ơ đ n gi n là nó qu ng bá frame ra t t c các port c a nó. Khi nh n đ c khi nh n đ ậ ượ c

ả ờ ề ỉ ớ ẽ ậ gói tr l ị i v , switch s nh n đ a ch m i vào CAM.

ứ ủ ể ạ ạ ớ ớ ớ ể ạ ộ Chuy n m ch L p 3 là m t ch c năng c a L p m ng. Chuy n m ch L p 3

ủ ự ể ằ ớ ị ỉ ầ ki m tra thông tin n m trong ph n header c a L p 3 và đ a vào đ a ch IP đó đ ể

ể chuy n gói.

ể ạ ớ ạ Dòng giao thông trong m ng chuy n m ch ngang hàng hoàn toàn khác v i dòng

ế ấ ấ ạ ạ ị ạ giao thông trong m ng đ nh tuy n hay m ng phân c p. Trong m ng phân c p dòng

ạ ượ ể ể ạ ơ giao thông trong m ng đ c uy n chuy n h n trong m ng ngang hàng.

ấ ố ứ ể ạ ố ứ b. Chuy n m ch đ i x ng và b t đ i x ng

ể ượ ố ứ ạ ạ ạ Chuy n m ch LAN đ ấ ố ứ c phân lo i thành lo i thành đ i x ng và b t đ i x ng

ố ứ ỗ ổ ủ ể ạ ả ể ự d a trên b ng thông báo c a m i c ng trên switch. Chuy n m ch đ i x ng là chuy n

ấ ố ứ ữ ể ạ ạ ộ ổ ể m ch gi a các c ng có cùng m t băng thông. Chuy n m ch b t đ i x ng là chuy n

ữ ữ ụ ạ ổ ổ m ch gi a các c ng có băng thông khác nhau (ví d : gi a các c ng 10/100Mb/s và

ổ c ng 100Mb/s).

ấ ố ứ ể ề ạ ơ Chuy n m ch b t đ i x ng cho phép cho phép dành nhi u băng thông h n cho

ể ẽ ạ ố ườ ổ c ng n i vào server đ tránh ngh n m ch trên đ ậ ề ng này khi có nhi u client truy c p

ấ ố ứ ộ ệ ể ữ ể ầ ạ ộ server cùng m t lúc. Chuy n m ch b t đ i x ng c n có b đ m đ gi frame đ ượ c

ố ộ ụ ữ ủ ổ liên t c gi a hai t c đ khác nhau c a hai c ng.

ữ ể ạ ổ  Chuy n m ch gi a hai c ng có cùng băng thông (10/10Mbs hay 100/100 Mb/s).

ượ ố ượ ờ ạ ạ ồ  Thông l ng càng tăng khi s l ng thông ti liên l c đ ng th i t ờ ộ i m t th i

ể đi m càng tăng.

ữ ể ạ ổ  Chuy n m ch gi a hai c ng không cùng băng thông (10/100 Mb/s)

ộ ệ ỏ  Đòi h i ph i có b đ m. ả

ươ Ch ng 6

Ậ Ầ T NG V T LÝ

ổ ề ườ ẫ 6.1. T ng quan v môi tr ề ng truy n d n

6.1.1. Khái ni mệ

ầ ầ ậ ướ ủ ấ T ng v t lý (Physical layer) là t ng d ặ i cùng c a mô hình OSI cung c p các đ c

ệ ủ ư ệ ượ ữ ệ ể ừ ộ tr ng đi n c a các tín hi u đ ể c dùng đ khi chuy n d li u trên cáp t m t máy này

ố ộ ủ ệ ề ẫ ạ ạ ộ ỹ ậ ố ế đ n m t máy khác c a m ng, k thu t n i m ch đi n, t c đ cáp truy n d n.

ậ ậ ầ ầ ớ Khác v i các t ng khác, t ng v t lý là không có gói tin riêng và do v y không có

ữ ệ ượ ứ ề ể ầ ầ ề ph n đ u (header) ch a thông tin đi u khi n, d li u đ c truy n đi theo dòng bit.

ứ ượ ự ậ ầ ượ ạ Các giao th c đ c xây d ng cho t ng v t lý đ c phân chia thành hai lo i giao

ứ ươ ị ộ ứ ệ ề ộ ị th c: ph ng th c truy n thông d b (asynchronous có m t tín hi u quy đ nh cho s ự

ộ ữ ử ữ ậ ươ ứ ồ đ ng b gi a các bit gi a máy g i và máy nh n) và ph ồ ề ng th c truy n thông đ ng

ộ ữ ử ậ ầ ồ ộ b (synchronous c n có đ ng b gi a máy g i và máy nh n, nó chèn các ký t ự ặ đ c

ệ ư bi t nh SYN).

ụ ủ ầ ệ ậ 6.1.2. Nhi m v c a t ng v t lý

ậ ố ẩ ầ ầ ậ ấ ố ỹ ạ ề ệ – T ng v t lý cung c p các chu n v đi n, dây cáp, đ u n i, k thu t n i m ch

ứ ố ế ố ộ ố ế ệ ề ệ ệ ẫ đi n, đi n áp, t c đ cáp truy n d n, giao di n n i k t và các m c n i k t.

ầ ậ ậ ừ ầ ế ữ ệ – T ng v t lý OSI nh n frame t ộ t ng liên k t d li u và mã hóa nó thành m t

ể ư ệ ườ ề ụ ộ dãy tín hi u đ đ a lên đ ng truy n c c b .

ụ ệ ệ ậ ầ ậ – T ng v t lý cũng có nhi m v nh n các tín hi u riêng r t ẽ ừ ườ đ ề ng truy n, khôi

ụ ể ầ ố ỉ ế ph c thành các bit, ghép n i thành frame hoàn ch nh và chuy n cho t ng liên k t

ữ ệ d li u.

ủ ườ ể ệ ề ụ ộ ậ ầ Vi c chuy n phát frame c a đ ỏ ng truy n c c b đòi h i các thành ph n v t lý

ườ ạ ầ ố ươ ứ ậ – Môi tr ng v t lý và các lo i đ u n i t ng ng.

ữ ệ ề ể – Mã hóa d li u và thông tin đi u khi n

ể ườ ề ễ – Cách bi u di n các bit trên đ ng truy n

ệ ạ ế ị ạ – H m ch thu phát trên các thi t b m ng.

ạ ặ ủ ườ ề 6.1.3. Phân lo i đ c tính chung c a các môi tr ng truy n

ạ ườ ề ơ ả – Có ba lo i môi tr ng truy n c b n:

ườ ữ ệ ụ ề ạ ấ ng truy n d li u m ng thông d ng nh t. Tín o Cáp đ ngồ : Là môi tr

ủ ệ ệ ệ ệ ờ ị ị hi u là các xung đi n. Các giá tr đ nh th i và đi n áp c a tín hi u có th ể

ưở ễ ừ ủ ệ ồ ị ả ch u nh h ng c a nhi u t các ngu n bên ngoài. Các tín hi u không

ữ ệ ế ệ ạ ạ ố mong mu n này làm bi n d ng và phá ho i tín hi u d li u đang đ ượ c

ệ ề ả ặ ắ ạ ồ ớ truy n trên cáp đ ng. Các lo i cáp có l p b o v ho c dây xo n đ ượ c

ế ế ể ả ể ự ệ ừ ệ ễ thi t k đ gi m thi u s suy hao tín hi u do nhi u đi n t .

ộ ớ ự ằ ợ ồ ỏ o Cáp quang: Cáp s i quang bao g m m t l p v ngoài b ng nh a PVC và

ấ ả ệ ạ ộ ớ ợ ọ ớ m t lo t các l p ch t b o v bao quanh s i quang h c trong lõi và l p

ừ ồ ớ ượ ể ẫ ệ đ m (cladding). đ d n xung ánh sáng t ngu n t i đích. Các bít đ c mã

ạ ườ ề ả hóa thành các xung ánh sáng. Đây là lo i môi tr ng truy n có kh năng

ở ố ộ ấ ề truy n DL t c đ r t cao

ị ớ ạ ệ ở ậ ẫ i h n b i v t d n hay o Không dây: Tín hi u là sóng vi ba. Không b gi

ườ ư ườ ề ế ị đ ng đi nh các môi tr ng truy n khác. Do thi t b không dây không

ủ ả ạ ố ộ dùng cáp n i mà bao ph c vùng không gian nên An ninh m ng là m t

ệ ệ ả ọ ế ố ặ y u t đ c bi ồ ị ạ t quan tr ng trong qu n tr m ng không dây. Hi n nay t n

ề ẩ ườ ạ t i có 4 chu n truy n thông dành cho môi tr ng không dây

ườ 6.2. Các môi tr ề ng truy n có dây.

ủ ặ ườ 6.2.1. Đ c tính chung c a môi tr ề ng truy n có dây

ơ ở ạ ầ ộ ệ ố ườ ủ ề ạ ấ ạ Đ ng cáp truy n m ng là c s h t ng c a m t h th ng m ng, nên nó r t quan

ả ọ ưở ạ ộ ủ ề ế ệ ả ạ ấ ườ tr ng và nh h ng r t nhi u đ n kh năng ho t đ ng c a m ng. Hi n nay ng i ta

ườ ụ ạ ồ th ắ ặ ng dùng 3 lo i dây cáp là cáp xo n c p, cáp đ ng tr c và cáp quang.

ủ ặ ườ ề ằ Các đ c tính c a môi tr ng truy n b ng cáp:

ộ ộ ừ ế ị - Đ dài Cable: là đ dài t thi ế ị ớ t b t i các thi t b trung gian (ví d : t ụ ừ ắ ắ gi c c m

ớ ớ ế ị ớ ộ ườ t ng t i thi ế ị ừ t b , t switch t i thi t b …) Cáp càng dài đ suy hao càng l n

ạ ượ ử ụ ườ - Chi phí: Tùy vào lo i cáp đ c s d ng mà chi phí cho môi tr ề ng truy n cáp là

khác nhau.

ầ ủ ể ọ ụ ạ ộ - Băng thông: Ph thu c vào yêu c u c a m ng đ ch n cable có bang thông phù

ệ ạ ạ ườ ề ằ ợ h p, hi n t i cáp quang là lo i môi tr ớ ng truy n b ng cáp có bang thông l n

nh tấ

ủ ể ệ ả ộ ộ - Đ suy gi m (attenuation) : đ đo s y u đi c a tín hi u khi di chuy n trên m t ộ ự ế

ươ ề ệ ẫ ế ế ả ị ỉ ớ ạ ph ng ti n truy n d n. Các nhà thi t k cáp ph i ch đ nh các gi i h n v ề

ẽ ẫ ề ế ệ ế ạ chi u dài dây cáp vì khi cáp dài s d n đ n tình tr ng tín hi u y u đi mà không

ể ụ ồ ượ th ph c h i đ c.

ệ ừ ễ ồ - Nhi u đi n t ể (Electromagnetic interference EMI) : bao g m các nhi u đi n t ệ ừ

ế ệ ạ ộ ươ ệ ề ẫ bên ngoài làm bi n d ng tín hi u trong m t ph ng ti n truy n d n.

ặ ề ể ẫ ể ẫ - Nhi u xuyên âm (crosstalk) : hai dây d n đ t k nhau làm nhi u l n nhau.

ườ ề ằ ạ 6.2.2. Phân lo i các môi tr ẫ ng truy n d n b ng cáp

a. Cáp đ ngồ

ể ế ố ụ ấ ạ ồ ế ị ầ ố Cáp đ ng là lo i cáp thông d ng nh t dùng đ k t n i các thi t b đ u cu i tron

ạ ồ ượ ị ồ ẩ ủ m ng. Các chu n c a cáp đ ng đ ạ ạ c đ nh nghĩa bao g m: Lo i cáp, Băng thông, Lo i

ơ ồ ả ắ ố ố ầ đ u n i, S đ chân, Mã màu s c và Kho ng cách t i đa

ữ ệ ồ ượ ư ề ờ ị ị Trên cáp đ ng, d li u đ ệ c truy n nh các xung đi n. Các giá tr đ nh th i và

ể ị ả ủ ệ ưở ễ ừ ủ ồ ệ đi n áp c a tín hi u có th ch u nh h ng c a nhi u t các ngu n bên ngoài. Các tín

ữ ệ ệ ệ ế ạ ố ạ hi u không mong mu n này làm bi n d ng và phá ho i tín hi u d li u đang đ ượ c

ề ồ truy n trên cáp đ ng.

– Sóng radio

ơ ệ ộ ồ ỳ – Các thi ế ị ệ ừ t b đi n t ễ (đèn hu nh quang, đ ng c đi n) là các ngu n nhi u

ổ ế ph bi n

ệ ắ ặ ạ ớ ượ ế ế ể ả ể ự ả Các lo i cáp có l p b o v ho c dây xo n đ c thi t k đ gi m thi u s suy

ệ ừ ễ ệ ủ ể ễ ả ồ hao tín hi u do nhi u đi n t ằ ị . Có th tăng kh năng ch u nhi u c a cáp đ ng b ng

cách:

ấ ể ả ệ ệ ạ ọ ợ ườ – Ch n lo i cáp phù h p nh t đ b o v tín hi u trong môi tr ạ ng m ng.

ế ế ấ ễ ồ ườ – Thi ể t k c u trúc sao cho cáp có th tránh các ngu n nhi u thông th ng.

ậ ấ ử ụ ợ ỹ – S d ng các k thu t đ u cáp h p lý.

Chú ý:

ử ụ ệ ả ầ ồ ưở ủ ễ ệ Khi s d ng cáp đ ng c n chú ý vi c nh h ng c a nhi u đi n

ự ễ ỏ ọ ạ ồ Các lo i cáp đ ng có v b c nh a d cháy

b. Cáp quang

ạ ượ ặ ợ ế ạ ự ủ ợ Cáp quang là lo i cáp đ c ch t o là các s i th y tinh ho c s i nh a có tác

ệ ề ẫ ừ ế ị ế ế ị ậ ụ d ng d n truy n tín hi u ánh sáng t thi ề t b truy n đ n thi t b nh n.

ữ ệ ư ượ ướ ạ D li u trong cáp quang là nh ng bit đ c mã hóa d i d ng sung ánh sáng

ấ ả ữ ệ ớ Cáp quang có kh năng cung c p băng thông d li u l n

ễ ễ ệ ệ ạ ớ ả Cáp quang có kh năng mi n nhi m v i các lo i nhi u đi n

ộ ủ ế ề ệ ả ả ỏ Cáp quang có đ suy gi m tín hi u nh vì th kho ng cách truy n c a cáp

ể ạ ớ quang có th đ t t i vài Km.

Giá thành đ tắ

ặ ắ Khó l p đ t

ướ ặ 6.2.3. Quy c đ t tên cho cáp

ướ ặ Hình 6.1. Quy c đ t tên Cable

ố ộ ề T c đ truy n

ề ạ ẫ ệ Lo i tín hi u truy n d n

ạ Lo i cáp

ề ố ả Kho ng cách truy n t i đa

ộ ố ạ ụ 6.2.4. M t s lo i cáp thông d ng

ụ ồ a. Cáp đ ng tr c

ộ ố ụ ệ ẫ ẫ ồ ộ ỗ ơ ạ Bao g m m t ng d n đi n hình tr tròn r ng bao quanh m t dây d n đ n, t o

ầ ử ẫ ữ ệ ằ ẫ ằ ầ ồ ơ thành hai ph n t d n đi n. Ph n dây d n đ n n m ngay gi a cáp làm b ng đ ng.

ồ ượ ủ ộ ớ ệ ướ ắ ằ ồ Xung quanh dây cáp đ ng này đ c ph m t l p cách đi n. L i ch n b ng đ ng có

ụ ả ư ứ ệ ẫ ượ ệ ừ ừ ễ vai trò nh là dây d n th hai và làm nhi m v gi m l ng xuyên nhi u đi n t t

ườ ụ ả ỏ ọ ệ ệ ẫ ồ môi tr ng ngoài lên dây d n đ ng bên trong. V b c làm nhi m v b o v bên ngoài.

ồ ụ Hình 6.2.Cable đ ng tr c

ệ ề ơ Ư ể Cho phép truy n tín hi u dài h n các cáp STP hay UTP trong tr ườ ng u đi m:

ề ố ẻ ỗ ợ ố ợ h p không dùng Repeater. N ó có giá thành r , truy n t i đa 500m, h tr các t c đ ộ

ố ệ ử ụ ệ ề ế ả ạ ồ 10100Mbps. S d ng cho nhi u d ng s li u, bao g m c vô tuy n đi n.

ụ ạ ồ Cáp đ ng tr c chia ra làm 2 lo i:

ụ ụ ồ ườ ề ấ ớ : Cáp đ ng tr c có đ ề ng kính l n nh t có chi u dài truy n ồ – Cáp đ ng tr c béo

ủ ứ ễ ạ ắ ả ố ặ ặ ẫ ớ d n l n, kh năng ch ng nhi u cao. Đ c tính c a lo i này là c ng khó l p đ t

ệ ượ ạ và hi n nay ít đ c dung, 10BASE5 là lo i này.

ấ ễ ệ ắ ồ ụ ạ ồ ặ ụ ầ : Lo i cáp đ ng tr c này r t d dàng trong vi c l p đ t – Cáp đ ng tr c g y

ấ ạ ủ ỗ ấ ắ ạ ắ ộ ặ ẻ (ch g p khúc, xo n). Chi phí l p đ t r . Do c u t o c a lo i cáp này có m t

ả ả ụ ẫ ệ ể ệ ạ ả ạ ố ớ ớ l p l ố i kim lo i làm nhi m v d n đi n nên khi n i ph i đ m b o đ đo n n i

ả ưở ấ ượ ế ề ệ không làm nh h ng đ n ch t l ệ ng truy n tín hi u. Hi n nay không dùng cáp

ạ ả ộ ơ ủ này cho chuNn 100 Mbps hay cao h n. 10 BASE 2 thu c lo i này. D i thông c a

ụ ề ả ộ ớ ể ạ ủ cáp này còn ph thu c vào chi u dài c a cáp. V i kho ng cách 1 km có th đ t

ề ừ ố ộ t c đ truy n t 1– 2 Gbps.

b. Cáp đôi xo nắ

ộ ỗ ệ ượ ọ t trong cáp UTP đ ệ c b c cách đi n. * Cáp UTP: M i m t dây trong 8 dây tách bi

ỗ ặ ượ ử ặ ắ ằ ắ ớ M i c p hai dây đ ễ c xo n vào nhau. Các c p dây xo n v i nhau nh m kh nhi u

ệ ừ ố ượ ề ệ ỗ ề ắ đi n t lên tín hi u truy n trong m i dây, và s l ố ng vòng xo n/mét dây đ u th ng

ấ ẳ ấ ấ ấ ẩ ấ ẩ nh t theo chu n chung. Cáp UTP có 3 chu n b m dây: b m th ng, b m chéo và đ u

ậ ủ ụ ố ộ ấ ả đ o. Thông s kĩ thu t c a cáp UTP: Băng thông 101001000Mbps (ph thu c ch t

ề ẻ ạ ố ượ l ng/lo i cáp), giá r , Chi u dài t i đa: 100m.

ể ắ ạ Hình 6.3. Các lo i ki u c m dây

ướ ỏ ễ ắ ử ụ ả ầ ặ ố Ư ể : Kích th ễ c nh , d l p đ t, khi s d ng đ u n i RJ45 gi m nhi u u đi m

ả ả ầ ắ ắ ượ ườ ố ộ ề ố và đ m b o đ u n i ch c ch n. UTP đ c xem là đ ồ ng truy n cáp đ ng t c đ cao.

ượ ễ ị ề ễ ả ạ ơ ệ ể : D b xuyên nhi u h n các lo i cáp khác, kho ng cách truy n tín hi u Nh c đi m

ụ ắ ồ ớ ơ ố t i đa ng n h n so v i cáp đ ng tr c, cáp quang.

ỗ ượ ư ậ ạ ượ ạ ố ộ c gói trong m t lá kim lo i. B n đôi nh v y l i đ ọ c b c * Cáp STP M i dây đ

ộ ướ ạ Ω ớ ấ ạ ẽ ả ễ chung m t l ở i kim lo i. Có tr kháng là 150 ệ . V i c u t o trên s gi m nhi u đi n

ệ ừ ữ ế ễ ậ ủ ố ạ gi a các đôi dây và h n ch nhi m đi n t bên ngoài. Thông s kĩ thu t c a cáp UTP:

ể ạ ự ế ế ừ ừ ề Lý thuy t có th đ t 500Mbps, trong th c t là t ả 10 – 100 Mbps, giá ti n v a ph i.

ề ố ủ Chi u dài t i đa c a cáp 100m.

ắ Hình 6.4. Cáp xo n đôi

ạ ườ ng dùng Chú ý: STP và UTP có các lo i (Category Cat) th

ạ ườ ữ ạ ườ – Lo i 1 & 2 (Cat 1 & Cat 2): Th ề ng dùng cho truy n tho i và nh ng đ ng

ề ố ộ ấ ỏ ơ – ruy n t c đ th p (nh h n 4Mb/s).

ề ữ ệ ố ộ ế ả ầ ạ – Lo i 3 (Cat 3): t c đ truy n d li u kho ng 16 Mb/s , nó là chuNn cho h u h t

ệ ạ ạ – các m ng đi n tho i.

ạ ợ ườ ề – Lo i 4 (Cat 4): Thích h p cho đ ng truy n 20Mb/s.

ạ ợ ườ ề – Lo i 5 (Cat 5): Thích h p cho đ ng truy n 100Mb/s.

ạ ợ ườ ề – Lo i 6 (Cat 6): Thích h p cho đ ng truy n 300Mb/s.

ườ ề 6.3. Các môi tr ng truy n không dây

ủ ặ ườ ề 6.3.1. Đ c tính c a môi tr ng truy n không dây

ườ ị ớ ạ ề ườ Môi tr ng truy n không dây không b gi ở ậ ẫ i h n b i v t d n hay đ ng đi nh ư

ườ ủ ể ề ườ ề ẫ các môi tr ặ ng truy n khác. Đ c đi m c a môi tr ng truy n d n không dây bao

g m:ồ

ườ ệ ừ ủ ệ – Môi tr ng không dây mang tín hi u đi n t ế c a vi ba và sóng vô tuy n

ể ễ ố ị (radio) bi u di n các s nh phân.

ữ ệ ệ ố ề ệ – Các công ngh truy n thông d li u không dây làm vi c t t trong các môi

ườ ở tr ng m .

ộ ố ạ ậ ệ ể ạ ế ầ ự ặ ị – M t s lo i v t li u xây d ng ho c đ a hình có th h n ch t m ph ủ

sóng.

ườ ễ ị ả ưở ể ị ủ ễ – Môi tr ng không dây d b nh h ạ ng c a nhi u và có th b gián đo n

ế ị ụ ệ ạ ỳ ữ ở b i nh ng thi t b gia d ng (đi n tho i không dây, đèn hu nh quang, lò

ộ ố ạ ề vi sóng và m t s lo i hình truy n thông không dây

6.3.2. Phân lo i ạ

ườ ề ạ Có hai lo i môi tr ẫ ng truy n d n không dây:

– (cid:131) V tinhệ

ệ ố – (cid:131) H th ng s óng radio, microwave,..

ế ị ủ ả ố Do thi t b không dây không dùng cáp n i mà bao ph c vùng không gian nên An

ộ ế ố ặ ạ ệ ị ạ ọ ninh m ng là m t y u t đ c bi ả t quan tr ng trong qu n tr m ng không dây.

ệ ẩ ườ ề Hi n nay có 4 chu n truy n thông dành cho môi tr ng không dây:

ẩ ườ ượ ệ ọ – Chu n IEEE 802.11 – Th ng đ c g i là WiFi, là công ngh LAN

ử ụ ươ không dây (WLAN) s d ng ph ậ ng pháp truy c p CSMA/CA.

ẩ ạ ẩ – Chu n IEEE 802.15 – Chu n dành cho m ng không dây cá nhân (WPAN),

ạ ừ ả ọ ớ còn g i là "Bluetooth", kho ng cách liên l c t 1 t i 100 mét.

ẩ ọ – Chu n IEEE 802.16 – Còn g i là WiMAX (Worldwide Interoperability for

ệ ể ử ụ ể ể ấ Microwave Access), s d ng công ngh đi mđa đi m đ cung c p truy

ầ ộ ậ c p không dây băng t n r ng.

ệ ố ề – GSM (Global System for Mobile Communications – h th ng truy n

ụ ứ ứ ể ầ ộ thông di đ ng toàn c u) – cho phép ng d ng giao th c GPRS đ cung

ế ệ ạ ạ ộ ấ c p liên k t qua m ng đi n tho i di đ ng.

ậ ạ ả 6.3.3. B o m t trong m ng WLAN

ề ệ ấ ả ượ ể ồ ư ằ Đã có r t nhi u công ngh và gi i pháp đã đ ả c phát tri n r i đ a ra nh m b o

ư ữ ệ ủ ệ ố ườ ệ ự v s riêng t và an toàn cho d li u c a h th ng và ng ư i dùng. Nh ng v i s h ớ ự ỗ

ỡ ự ả ợ ủ ụ ễ ề ầ ậ tr c a các công c (ph n m m chuyên dùng) thì Attacker d dàng phá v s b o m t

ể ả ạ ả ả ố ệ ố ể ầ ậ này. Đ đ m b o b o m t trong m ng Wireless thì t i thi u h th ng có c n có 1

ầ trong 2 thành ph n sau:

ự ứ ƣờ ế ị – Authentication ch ng th c cho ng i dùng: quy t đ nh cho ai có th s ể ử

ạ ụ d ng m ng WLAN

ậ ữ ệ ữ ệ ấ ả – Encryption mã hóa d li u: cung c p tính b o m t d li u.

ệ ố ả ậ 6.3.4. Các h th ng b o m t WLAN

– WEP – Wired Equivalent Privacy

ộ ệ ố ậ ữ ệ ệ ả ạ o WEP là m t h th ng mã hóa dùng cho vi c b o m t d li u cho m ng

ầ ủ ự ậ ộ ố ẩ Wireless, WEP là m t ph n c a chu n 802.11 g c và d a trên thu t toán

ặ ự ữ ệ ể ậ mã hóa RC4, mã hóa d li u 40bit đ ngăn ch n s truy c p trái phép t ừ

ự ế ậ ộ ượ ể bên ngoài. Th c t WEP là m t thu t toán đ c dùng đ mã hóa và gi ả i

ữ ệ ư ặ ậ ậ ả mã d li u. B o m t WEP có các đ c tính kĩ thu t nh sau:

ữ ủ ề ể ệ ậ ậ ặ ự – Đi u khi n vi c truy c p, ngăn ch n s truy c p c a nh ng Client không có

khóa phù h p ợ

ệ ữ ệ ự ả ạ ằ ậ ằ ả – S b o m t nh m b o v d li u trên m ng b ng cách mã hóa chúng và ch ỉ

ữ ả cho nh ng client nào có đúng khóa WEP gi i mã

– WPA Wifi Protected Access

ượ ế ế ế ậ ả ằ c thi ơ t k nh m thay th cho WEP vì có tính b o m t cao h n. o WPA đ

ượ ọ Temporal Key Intergrity Protocol (**IP), còn đ c g i là WPA key

ộ ự ả ế ự ự ộ ổ hashing là m t s c i ti n d a trênWEP, là vì nó t đ ng thay đ i khóa,

ề ề ấ ấ ủ đi u này gây khó khăn r t nhi u cho các Attacker dò th y khóa c a

m ng.ạ

ả ế ả ƣơ ặ ứ ứ ự ng th c ch ng th c và mã hóa. o M t khác WPA cũng c i ti n c ph

ử ụ ề ấ ả ậ ạ ơ ệ ố WPA b o m t m nh h n WEP r t nhi u. Vì WPA s d ng h th ng

ẹ ủ ữ ệ ố ơ ể ạ ả ả ki m tra và b o đ m tính toàn v n c a d li u t t h n WEP (b n có th ể

ề ả ể ệ ậ ạ ơ ủ tìm hi u rõ h n trong các tài li u v b o m t m ng không dây c a

Cisco).

– WPA2 – Wifi Protected Access 2

ư ự ế ệ ấ ố WPA2 cung c p h th ng mã hóa Advance o Nh ng trên th c t

ạ ơ ớ ầ Encryption Standar (AES) m nh h n so v i WPA, và đây cũng là nhu c u

ử ụ ệ ậ ớ ấ ủ c a các t p đoàn và doanh nghi p có quy mô l n. WPA2 s d ng r t

ữ ệ ư ề ể ậ ậ ộ nhi u thu t toán đ mã hóa d li u nh RC4, AES và m t vài thu t toán

ệ ố ử ụ ề ươ ữ ớ khác. Nh ng h th ng s d ng WPA2 đ u t ng thích v i WPA

ệ ầ ế ể ự ạ ề 6.3.5. Các đi u ki n c n thi t đ xây d ng m ng WLAN

ề ệ ầ ế ể ự ứ ạ ả Các đi u ki n c n thi ầ t đ xây d ng m ng WLAN ph i đáp ng các yêu c u

ủ ư ạ ế ị ậ ề ầ ạ ặ đ c thù c a m ng LAN nói chung nh : các thi t b , các yêu c u kĩ thu t v ph m vi

ế ố ớ ả ả ế ị ạ ạ bao trùm, đ m b o k t n i t i các thi ữ t b trong m ng…Bên c nh đó còn có nh ng

ộ ố ề ố ớ ệ ườ ụ ể m t s đi u ki n c th khác đ i v i môi tr ng LAN không dây. Sau đây là m tộ

ấ ố ớ ữ ạ ầ ọ trong nh ng yêu c u quan tr ng nh t đ i v i m ng LAN không dây:

ượ ự ượ ứ ề ầ ầ D a vào thông l ể ng yêu c u mà giao th c đi u khi n

– Thông l

ng yêu c u:

ả ể ố ạ ộ ệ ậ ầ ủ ả truy c p (MAC) c n ho t đ ng hi u qu đ t i đa hóa kh năng c a WLAN.

ố ượ ạ ố ượ Là s l ng node (thi ế ị ượ t b ) đ c h tr ỗ ợ ở b i

– S l

ng Node trong m ng:

ể ớ ồ ạ ề ố WLANs. Con s này có th lên t i hàng trăm node t n t i trong nhi u cell.

ế ố ớ ơ ở ạ ế ầ Trong h u h t các tr ườ ng

– K t n i t

i m ng LAN c s (backbone LAN):

ế ố ớ ơ ở ầ ạ ế ố ớ ạ ầ ơ ở ủ ợ h p k t n i t i m ng LAN c s là c n thi ạ t. Đ i v i h t ng c s c a m ng

ở ử ụ ể ễ ự ề ệ LAN không dây, đi u này có th d dàng th c hi n b i s d ng các module

ế ố ả ầ ư ề ể ạ ạ đi u khi n cho phép k t n i c hai lo i m ng LAN trên. Cũng c n l u ý t ớ i

ỗ ợ ườ ả ạ ộ kh năng h tr ng i dùng di đ ng và các m ng adhoc

ườ ủ ạ ộ ườ ừ ng ph m vi c a m t WLAN có đ ng kính t ế 100 đ n

– Khu v c:ự Thông th

300m

ụ ả ượ ế ị ườ Các thi t b trong WLAN th ờ ầ ng yêu c u th i

– Kh năng tiêu th năng l

ng:

ệ ớ ử ụ ế ị ề gian s d ng pin dài khi làm vi c v i các thi ồ t b không dây khác. Đi u đó đ ng

ứ ệ ẽ ầ ớ ợ ế nghĩa v i vi c s không phù h p n u giao th c MAC yêu c u các thi ế ị t b

ườ ự ể ệ ậ th ắ ng xuyên duy trì giám sát các đi m truy c p hay th c hi n các giao tác b t

ộ ườ tay m t cách th ng xuyên.

ươ ữ ệ 6.4. Các ph ng pháp mã hóa d li u

ệ ẫ ỹ ậ ấ 6.4.1. K thu t l y m u tín hi u

ế ữ ệ ủ ẽ ể ầ ầ ậ ọ ề T ng v t lý s chuy n các bit c a frame cho t ng liên k t d li u. M i truy n

ề ề ẽ ạ ở ị ườ ố thông trong m ng đ u tr thành các s nh phân, truy n đi riêng r qua môi tr ậ ng v t

lý.

ượ ề ườ ể ộ ỗ ờ – Frame đ c truy n qua môi tr ộ ng thành m t dòng các bit, m i th i đi m m t

ượ ề bit đ c truy n.

ể ễ ệ ằ ầ ậ ộ – T ng v t lý bi u di n các bit trong frame b ng m t tín hi u.

ư ỗ ườ ề ể ả ộ ờ ị ệ – M i tín hi u đ a lên đ ạ ng truy n có m t kho ng th i gian xác đ nh đ ch y

ộ ườ ề ọ ờ trên toàn b đ ng truy n, g i là “th i bit” (bit time).

ệ ể ầ ộ ươ ể ồ ng pháp nào đó đ đ ng b ộ o Vi c chuy n phát các bit c n có m t ph

hóa máy phát và máy nh n. ậ

ả ượ ệ ể ễ ể ạ ộ ờ ị c ki m tra t ể i m t th i đi m xác đ nh o Tín hi u bi u di n bit ph i đ

ể ệ ể ễ ạ ậ ờ ủ c a th i bit đ nh n d ng chính xác tín hi u đó bi u di n bit 0 hay bit 1.

ệ ồ ộ ượ ộ ị ự ệ ằ ờ c th c hi n b ng cách dùng các b đ nh th i. o Vi c đ ng b hóa đ

ộ ộ ị ỗ ầ ố ờ o M i đ u cu i trong LAN duy trì m t b đ nh th i riêng.

ệ ượ ử ở ế ị ả ề ạ ậ – Tín hi u đ c x lý thi t b nh n và tr v d ng bit.

ượ ể ả ể ế ẫ ị – Các bit đ ả ằ ở ầ c ki m tra, xác đ nh m u bit m đ u và k t thúc đ đ m b o r ng

ượ ẹ ậ frame đã đ ọ c nh n tr n v n.

ậ 6.4.2. Kĩ thu t mã hóa

ữ ệ ạ ằ ệ ậ ượ ể ườ Mã hóa d li u t i t ng v t lý là vi c các bit đ ễ c bi u di n trên đ ề ng truy n

ộ ầ ố ủ ệ ặ ặ ổ ộ ằ b ng cách thay đ i m t ho c vài đ c tính c a tín hi u: Biên đ , T n s , Pha

ươ ể ể ề ệ ễ ườ ề Các ph ng pháp truy n tín hi u đ bi u di n bit trên đ ể ấ ng truy n có th r t

ứ ạ ẽ ươ ể ơ ọ ph c t p. Sau đây s xem xét hai ph ả ng pháp đ n gi n đ minh h a:

Mã hóa NRZ (NonReturn to Zero)

ượ ứ ể ễ ệ ằ ườ Bit 0 đ ộ c bi u di n b ng m t m c đi n áp trên đ ề ng truy n trong

ủ ả ờ kho ng th i gian c a bit time.

ượ ứ ể ệ ễ ằ Bit 1 đ ộ c bi u di n b ng m t m c đi n áp khác.

Mã hóa Manchester

ượ ự ụ ệ ể ễ ằ ở ữ ờ Bit 0 đ c bi u di n b ng s s t đi n áp gi a th i bit.

ượ ự ễ ể ệ ằ ở ữ ờ Bit 1 đ c bi u di n b ng s tăng đi n áp gi a th i bit.

ộ ướ ướ ư ệ  Khi s d ng m t b ử ụ c mã hóa các nhóm bít tr c khi đ a tín hi u lên đ ườ ng

ề ữ ệ ố ộ ề ể truy n, ta có th tăng t c đ truy n d li u.

ậ Hình 6.5. Kĩ thu t mã hoá

ủ ầ ậ ế ị ạ ệ ượ ệ ợ T ng v t lý c a thi ả t b m ng ph i phát hi n đ ữ ệ c tín hi u d li u h p lý và

ữ ệ ễ ẫ ườ ề ỏ b qua nh ng tín hi u nhi u ng u nhiên trên đ ng truy n.

ể ệ ể ệ ằ ẫ ổ ộ ễ – Có th phát hi n frame b ng cách b xung m t m u tín hi u bi u di n

ể ạ ậ ậ ầ ầ các bit vào đ u frame mà t ng v t lý có th nh n d ng.

ẫ ộ ố ổ – M t m u bit khác b xung vào cu i frame.

ượ ẽ ị ầ ậ ệ – Bit tín hi u không đ ư c đóng trong “khung” nh trên s b t ng v t lý b ỏ

qua.

ử ụ ẫ ậ ọ ỹ  Các k thu t mã hóa s d ng các m u bit, g i là “symbol”.

ử ụ ẫ ậ ỹ Hình 6.6. K thu t mã hoá s d ng m u bit

ộ ậ ử ụ ể ượ ậ ầ ượ ọ – T ng v t lý s d ng m t t p các bi u t ng đ c mã hóa (g i là các

ễ ữ ệ ể ể ể ề ặ nhóm mã) đ bi u di n d li u mã hóa ho c thông tin đi u khi n.

ế ộ ộ ượ ị – M t nhóm mã là m t dãy liên ti p các bit mã (code bit), đ c d ch và ánh

ữ ệ ẫ ạ x thành các m u bit d li u.

ữ ệ ụ ễ ể ể – Ví d , code bit 10101 có th bi u di n các bit d li u 0011.

ườ ậ ỹ – Nhóm mã th ng dùng trong k thu t mã hóa trung gian cho các công

ố ộ ệ ngh LAN t c đ cao.

ụ ạ ặ ổ ư M c dù các nhóm mã b xung thêm overhead cho m ng (thêm các bit ph ) nh ng

ủ ế ự ề ữ chúng làm tăng s b n v ng c a liên k t.

ươ Ch ng 7

Ố Ả Ạ Ệ B O TRÌ H TH NG M NG MÁY TÍNH

ớ ệ ơ ả ề ả ệ ố ạ 7.1. Gi i thi u c b n v b o trì h th ng m ng

ả ả ả ạ ộ ồ B o trì m ng máy tính bao g m các n i dung: B o trì máy tính PC, B o trì máy

ủ ạ ả ế ị ọ ươ ố ớ ả ế ả ạ ch m ng, B o trì thi t b tin h c đ c n i v i máy tính. B o trì thi t bi m ng, B o

ủ ạ ệ ố ề ạ ạ ả ầ trì m ng cáp. B o trì ph n m m h th ng ch y trên máy ch m ng và các máy tính

ạ ả ệ ố ủ ả ả ạ PC. Tóm l i B o trì máy tính và B o trì m ng máy tính là b o trì h th ng CNTT c a

ộ ổ ứ ơ ệ ố ể ơ ả ặ ơ ị ỉ m t t ch c c quan, đ n v . H th ng có th đ n gi n ch là 1 máy tính PC, ho c

ộ ộ ớ ứ ạ ạ ộ ế ị ọ ph c t p là m t m ng n i b v i hàng trăm máy tính, các thi t b tin h c, thi ế ị t b

ệ ố ệ ố ề ạ ầ ạ m ng, h th ng m ng cáp và ph n m m h th ng.

ạ ả ệ ả ả ả B o trì máy tính và B o trì m ng máy tính ạ là công vi c duy trì và đ m b o ho t

ườ ạ ổ ị ố ộ ệ ố ử ộ đ ng th ng xuyên, n đ nh và luôn trong tr ng thái t t cho m t h th ng CNTT, s a

ụ ự ố ộ ệ ố ạ ộ ộ ộ ữ ừ ủ ậ ặ ắ ch a, kh c ph c s c làm ng ng ho t đ ng c a m t b ph n ho c toàn b h th ng

ả ấ ắ ờ trong kho ng th i gian ng n nh t.

Ví d :ụ

ể ệ Ki m tra toàn di n máy tính

ể ệ Ki m tra di t virus

ư ữ ệ ế Sao l u d li u, n u có

ặ ạ ệ ề ế Cài đ t l i H đi u hành n u b l ị ỗ i

ố ộ ố ư T i u tăng t c đ máy tính

ươ ể ử ụ 7.2. S d ng ph ế ố ng pháp ki m tra k t n i

ử ụ ệ 7.2.1. S d ng l nh Netstat

ệ ượ ử ụ ứ ạ ể ạ ủ ữ ộ ộ L nh netstat đ c s d ng đ t o ra m t danh sách c a nh ng th t o nên m t

ấ ị ệ ạ ả ộ ờ ế ố k t n i internet trong m t kho ng th i gian nh t đ nh (l nh này ch y trong Windows 7,

ậ ệ ế ơ ở ộ Vista và XP). M trình đ n Start/Search và nh p l nh "cmd.exe" trong h p tìm ki m.

ị ế ể ả ả ọ ộ Khi màn hình hi n th k t qu , click chu t ph i vào cmd.exe và ch n Run as

ừ ế ể ấ ạ ộ ị administrator t menu popup. N u h p tho i User Account Control hi n th , nh n Yes

ạ ử ổ ắ ệ ệ ạ ấ netstatABF 5> ể ế ụ đ ti p t c. T i c a s nh c l nh, b n gõ l nh sau và nh n Enter:

activity.txt.

ẽ Hình 7.1 C a s l nh ấ ấ ả ế ố ổ ọ Trong đó, tùy ch n a s cho th y t ử ổ ệ ọ t c các k t n i và các c ng nghe, tùy ch n

ẽ ể ế ố ứ ụ ữ ạ ấ ọ ị b cho th y nh ng ng d ng nào đang t o nên k t n i, và tùy ch n f s hi n th tên

ế ố ể ườ ử ụ ầ ủ ể ể ễ ỗ ọ ơ DNS đ y đ cho m i tùy ch n k t n i đ ng i s d ng có th hi u d dàng h n các

ệ ạ ự ể ử ụ ế ạ ạ ọ ế ố ượ k t n i đ c th c hi n t ố i đâu. B n cũng có th s d ng tùy ch n n n u b n mu n

ế ố ỉ ể ụ ẽ ả ọ ị ị ỉ ch hi n th đ a ch IP. Tùy ch n 5 s thăm dò liên t c các k t n i trong kho ng 5

ữ ể ễ ế ả ả ầ ơ giây/l n đ giúp theo dõi d dàng h n nh ng gì đang x y ra, và k t qu sau đó đ ượ c

ấ ậ ợ ể ừ ả ậ t p trung vào t p tin activity.txt. Đ i kho ng hai phút, sau đó nh n Ctrl + C đ d ng

ể ậ ứ ữ ệ ữ ệ ệ ệ ạ ở vi c ghi d li u.Khi đã hoàn thành vi c ghi d li u, b n có th l p t c m file

ặ ạ ể ể ế ả ạ ả ả ủ ạ activity.txt trong trình so n th o văn b n c a b n đ xem k t qu , ho c b n có th gõ

ạ ể ở ệ activity.txt t i dòng l nh đ m nó trong Notepad.

ả ẽ ệ ế ấ ả ủ ạ ệ File k t qu s li t kê t t c quy trình trên máy tính c a b n (trình duy t, IM

ươ ế ố ự ệ khách hàng, các ch ừ ng trình email...) đã th c hi n k t n i internet trong 2 phút v a

ặ ướ ấ ạ ệ ươ qua, ho c bao lâu tr c khi b n nh n Ctrl + C. Nó cũng li t kê các ch ng trình nào đã

ữ ế ố ớ k t n i v i nh ng trang web nào.

ế ạ ặ ấ ạ ị ỉ ộ N u b n th y tên quá trình ho c đ a ch trang web mà b n không quen thu c,

ể ự ệ ể ể ạ b n có th th c hi n tìm hi u thêm trong Google đ xem trang web đó là gì. Nó có th ể

ứ ạ ộ ế ứ ặ ộ ệ ố là m t ch c năng h th ng mà b n không bi ạ ữ t ho c m t trong nh ng ch c năng ch y

ươ ủ ạ ư ế ế ả ấ ộ ch ấ ng trình c a b n. Tuy nhiên, n u nh k t qu cho th y đó là m t trang web x u,

ộ ầ ữ ể ể ạ ỏ ể ử ụ ế ể ạ b n có th s d ng Google m t l n n a đ tìm hi u làm th nào đ lo i b nó.

ử ụ 7.2.2. S d ng CurrPorts

ể ể ị ộ ủ ấ ả ụ ễ ộ CurrPorts là m t công c mi n phí, đ hi n th m t danh sách c a t t c các

ủ ạ ở ộ ươ ộ IP/TCP và UDP đang m trên máy tính c a b n. Đây là m t ch ng trình di đ ng và

ặ ầ không c n cài đ t.

ệ Hình 7.2. Giao di n công c CurrPorts

ể ử ụ ươ ỉ ụ ạ ị Đ s d ng ch ạ ng trình này, b n download t i đ a ch

ả ạ (http://www.nirsoft.net/utils/cports.html) gi i nén file zip ch y cports.exe.

ố ớ ỗ ổ ở ổ ư ề Đ i v i m i c ng mà CurrPorts đ a ra, thông tin v quá trình m c ng s đ ẽ ượ c

ế ố ị ầ ủ ể ể ạ ọ ạ hi n th đ y đ . B n có th ch n k t n i và đóng chúng l ủ i, sao chép thông tin c a

ặ ư ộ ổ ộ ậ ặ ộ ả m t c ng vào clipboard ho c l u vào m t t p tin HTML, XML, ho c m t file văn b n.

ể ắ ế ạ ạ ử ổ ủ ể ộ ị B n có th s p x p l i các c t hi n th trên c a s CurrPorts chính c a và trong các

ư ạ ậ t p tin b n đã l u.

ử ụ ệ 7.2.3. S d ng l nh Ping

ướ ở B c 1. M common line

ộ ọ Click chu t ch n START

ọ ộ Click chu t ch n Run

ộ ọ ồ Gõ cmd r i click chu t > Ch n OK

ướ ế ố ừ ể ế B c 2. Ki m tra k t n i t máy tính đ n router

ướ ế ố ừ ể ế ạ B c 3. Ki m tra k t n i t máy tính đ n m ng Internet

ụ ệ ố ắ ạ ố ơ 7.3. Kh c ph c h th ng m ng t t h n

ấ ế ố 7.3.1. M t k t n i

ườ ể ả ề ấ ế ằ ở ộ ạ Th ng v n đ này có th gi i quy t b ng cách kh i đ ng l i modem, router

ứ ặ ặ ạ ư ệ ế ề ầ ề hay máy tính. Nh ng n u vi c này c l p đi l p l ấ i nhi u l n thì v n đ có th n m ể ằ ở

ế ậ ử ớ ộ ủ ạ ờ ả ỉ ệ vi c thi t l p router và máy tính c a b n. Th n i r ng th i gian gi ị i phóng đ a ch IP

ộ ị ủ ờ ộ ỉ ế ị (DHCP) c a router (đây là th i gian router dành m t đ a ch IP cho m t thi t b trên

ệ ấ ệ ạ ạ ầ ả ộ ể ự m ng) lên kho ng m t tu n. B n có th th c hi n vi c c u hình này thông qua trình

ế ứ ế ố ả ủ ể ả ớ qu n lý c a router. N u đ t k t n i x y ra v i máy tính xách tay (MTXT), ki m tra

ồ ủ ạ ạ ngu n c a card m ng. Trong Windows XP, b n vào Network Adapter trong Device

ướ ẻ ả ấ ạ ộ ọ Manager, tìm card m ng, nh n chu t ph i ch n Properties. D i th Power

ỏ ọ Management, b ch n Allow the computer to turn off this device to save power. Pin

ế ố ổ ạ ẽ ế ơ ệ ố ư ể ơ ị ị ụ MTXT có th mau h t h n, nh ng b n s có k t n i n đ nh h n. H th ng d ch v

ế ố ủ ề ể ấ tên mi n (DNS) cũng có th là nguyên nhân gây m t các k t n i. Máy ch DNS là máy

ứ ữ ệ ủ ụ ụ ể ệ ấ ị ị tính ch a d li u c a các nhà cung c p d ch v (ISP), nó có nhi m v chuy n các đ a

ộ ị ẳ ạ ỉ ỉ ươ ứ ch URL cá nhân, ch ng h n www.pcworld.com.vn thành m t đ a ch IP t ng ng trên

ậ ượ ế ạ ạ ể ậ m ng Internet. N u b n nh n đ c thông báo không th truy c p trang web hay không

ủ ể ậ ạ ử th nh n email, hãy th dùng máy ch DNS t ủ i OpenDNS.com thay cho các máy ch

ủ ầ ạ ậ ả ạ DNS c a các ISP mà b n đang dùng. Đ u tiên, b n truy c p vào trình qu n lý trên

ủ ạ ể ỉ ị router c a b n, sau đó chuy n đ a ch IP trong DNS thành .0..67........ và .0..67.......0.

ụ ứ ễ ị ượ ả OpenDNS là d ch v mi n phí và có ch c năng khóa các trang web đ c cho là gi

ể ừ ả ạ m o đ l a đ o (phishing).

ấ 7.3.2. Không th y máy in

ế ị ế ẻ ả ạ ả ạ ổ N u b n quy t đ nh chia s máy in qua c ng USB, b n nên đ m b o máy tính

ị ắ ể ắ ể ế ố ớ n i v i máy in không b t t. N u có th , l p máy in vào máy tính đ bàn (không dùng

ậ ườ ể ế ự ệ ệ ằ ắ MTXT) và b t th ng tr c (có th ti t ki m đi n b ng cách t t màn hình). Trong

ậ ượ Windows XP, cũng xác nh n "File and Printer Sharing for Microsoft Networks" đ c

ấ ả ế ệ ữ ạ ạ ặ cài đ t trên t ể t c các card m ng vì th vi c chuy n gi a m ng có dây và không dây

ả ưở ứ ẻ ế không làm nh h ng đ n ch c năng chia s . Trong XP, vào Control Panel.Network

ấ ả ỗ ộ ế ị ọ ạ Connections (cho m i card m ng) và nh n ph i chu t lên thi ế t b ch n Properties. N u

ử ệ ấ ấ ạ b n không th y "File and Printer Sharing for Microsoft Networks" xu t hi n trong c a

ố ơ ủ ế ể ạ ặ ấ ạ ọ ổ s , ch n Install đ thêm vào. T t h n h t, cài đ t theo d ng máy ch in n qua m ng

ự ế ề ắ ạ ắ ả ả ẻ ể đ không ph i lo l ng v kh năng chia s máy in theo d ng g n tr c ti p vào máy

ợ ổ ủ ể ạ ạ ấ ộ tính. M t vài router có tích h p c ng USB dành cho máy ch in n qua m ng đ ho t

ạ ử ụ ỉ ầ ắ ộ ậ ế ạ ế ị ứ ộ đ ng đ c l p, b n ch c n c m máy in vào router. N u b n s d ng thi t b đa ch c

ỗ ợ ệ ư ứ ể ả ả ấ năng, h tr vi c in n cũng nh ch c năng quét nh, có th tham kh o USB

ủ ả RangeBooster G Multifunction Printer Server c a DLink (giá kho ng .00USD,

find.pcworld.com/565..).

ấ 7.3.3. Không th y máy tính

ề ườ ệ ặ ẻ ậ ề ạ ấ ợ Trong nhi u tr ng h p, các v n đ chia s t p tin qua m ng là do vi c đ t tên

ả ả ả ạ ạ cho nhóm (Workgroup) và PC. B n ph i b o đ m các máy tính trên m ng không trùng

ớ ư ụ ừ ữ ạ ớ ễ tên v i nhau và đ ng l m d ng nh ng tên d nh nh "Desktop" hay "Dell"... Tên máy

ả ắ ở ữ ả tính không nên có kho ng tr ng gi a (Windows ME và các phiên b n tr ướ ủ ệ c c a h

ỗ ợ ề ề ả ơ ắ đi u hành Windows không h tr kho ng tr ng) và tên máy tính không nên nhi u h n .

ự ả ả ả ấ ả ả ạ ặ ạ 5 ký t . M t khác, b n cũng ph i đ m b o t t c các máy tính trên m ng ph i có cùng

ặ ị ủ ủ tên c a Workgroup. Tên c a Workgroup m c đ nh trong Windows XP Home là

ả ướ "MSHome". Trong các phiên b n tr c và trong Windows Vista, nó có tên là

ủ ủ ể ổ "Workgroup". Đ thay đ i tên c a Workgroup và tên c a máy tính trong Windows XP,

ẻ ọ ọ ch n Start.Control Panel > System và ch n th Computer Name.

Ả Ệ TÀI LI U THAM KH O

[1] Cisco Certification Network Associate – Semester 1(CCNA1) Cisco press

[2] Andrew S. Tanenbaum: Computer Networks, Fourth Edition, PrenticeHall

International, Inc. 2004

[3] William Stallings: Data and Computer Communication, Fifth Edition,

PrenticeHall of India, 2000

ệ ố ụ ễ ạ ả ở [4] Nguy n thúc H i, “M ng máy tính và các h th ng m ”, NXB Giáo d c, 1997

ễ ể ạ ố [5] Nguy n Gia Hi u, “M ng máy tính”, NXB Th ng kê, 1999

Kiến thức Mạng máy tính

Chủ đề:

– Thông l

– S l

– K t n i t

– Khu v c:ự Thông th

– Kh năng tiêu th năng l

Tài liệu liên quan

Tài liêu mới

AI tóm tắt

Giới thiệu tài liệu

Đối tượng sử dụng

Từ khoá chính

Nội dung tóm tắt

Hỗ trợ

Phương thức thanh toán

Theo dõi chúng tôi