SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ KINH NGHIỆM VỀ VIỆC
HÌNH THÀNH CHO HỌC SINH
PHƯƠNG PHÁP HỌC TIẾNG ANH
NGOÀI GIỜ LÊN LỚP
A. Đặt vấn đề.
Yêu cầu hội nhập của thời đại đặt ra cho giáo dục thời đại nói chung, các nước
phát triển như Việt Nam nói riêng phải đổi mới, đổi mới triệt để từ nội dung đến
phương pháp dạy học, nhằm đào tạo nên một lớp người có đủ phẩm chất năng lực
để hòa nhập với khu vực và thế giới .
Trong quá trình đó, việc học ngoại ngữ có vị trí cực kỳ quan trọng - nó là cầu
nối để thế hệ con người Việt Nam bước ra thế giới, hòa nhập với khu vực trong
một tâm thế vững vàng, đỉnh đạc, tự tin.
Điều đó đặt ra cho thầy giáo, cô giáo dạy bộ môn Tiếng Anh phải thực sự đổi
mới cách dạy của thầy, phương pháp học của trò, để giúp các em nắm được ngôn
ngữ Tiếng Anh một cách vững chắc, và sử dụng nó trong các hoạt động, giao lưu
trên mọi phương diện lĩnh vực đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo.
Trong phạm vi một sáng kiến kinh nghiệm , tôi xin nêu một vài kinh nghiệm
về hình thành cho học sinh phương pháp tự học Tiếng Anh ngoài giờ lên lớp,
nhằm góp phần làm phong phú thêm kinh nghiệm dạy học môn Tiếng Anh trong
nhà trường .
B. Nội dung
I. Cơ sở lý luận.
Mục tiêu dạy học trong nhà trường nói chung, môn Tiếng Anh nói riêng là
phải phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh , coi học sinh là chủ
thể của quá trình nhận thức, chủ động hoạt động trí óc, biết tự chiếm lĩnh tri thức
từ nhiều nguồn khác nhau. Điều này đã được Luật Giáo dục khẳng định trong
giáo dục phổ thông .
Điều đặt ra cho giáo viên một yêu cầu cấp thiết là phải đổi mới phương pháp dạy
học mà hạt nhân cơ bản của nó là lấy học sinh làm nhân vật trung tâm. Nói cách
khác là xuất phát từ học sinh và vì học sinh thân yêu- người thầy chỉ đóng vai trò
là người hướng dẫn, dẫn dắt học sinh tìm hiểu và chiếm lĩnh tri thức. Không đi
sâu vào quá trình tìm hiểu, cảm thụ của người học.
Đổi mới phương pháp dạy học của thầy đòi hỏi đồng thời phải đổi mới
phương pháp học của trò . Điều này hết sức quan trọng đối với tất cả các môn
học, riêng môn Tiếng Anh lại càng quan trọng hơn. Trong đó đặc biệt là phương
pháp học ngoài giờ lên lớp.
Nghị quyết Trung ương khoa VII của Đảng đã xác định phải “ khuyến khích tự
học ”phải áp dụng những phương pháp giáo dục hiện đại để bồi dưỡng cho học
sinh năng lực tư duy, sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề ”.
Nghị quyết TW 2 khóa VIII tiếp tục khẳng định “Đổi mới phương pháp giáo
dục đào tạo, khắc phục lối truyền đạt một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy sáng
tạo của người học. Từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến và phương tiện
dạy học hiện đại vào quá trình dạy học, đảm bảo điều kiện và thời gian tự học, tự
nghiên cứu cho học sinh ”.
Luật Giáo dục cũng nêu rõ trong điều 28.2 “Phương pháp giáo dục phổ thông
phải phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh; rèn luyện kỹ năng
vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm hứng thú
học tập cho học sinh ”.
Theo chỉ đạo chung của ngành giáo dục Lệ Thủy tích cực hướng tới sự hoàn
thiện về đổi mới phương pháp dạy học. Trong đó coi trọng đổi mới cách thức tổ
chức hoạt động học tập của học sinh. Việc tìm ra phương pháp học tập ngoài giờ
lên lớp có hiệu quả là một khâu quan trọng nhằm nâng cao chất lượng dạy học
nói chung và bộ môn Tiếng Anh nói riêng ở bậc THCS .
II. cơ sở thực tiễn.
1. Cơ sở vật chất trang thiết bị dạy học.
Với yêu cầu đổi mới giáo dục, cơ sở vật chất của nhà trường ngày càng được
tăng trưởng nhanh song chưa đồng bộ và chưa đầy đủ ( như phòng nghe
nhìn, băng đĩa, băng đài , đầu đĩa CD .... ) nên đã có phần ảnh hưởng đến sự tiếp
thu bài dẫn đến các em có tâm lý chán nãn, mệt mõi .
2. Thực tế của thầy trong cách hướng dẫn học sinh ở nhà .
Trong những năm thực hiện đổi mới chương trình, sách giáo khoa và phương
pháp dạy học bộ môn Tiếng Anh, giáo viên chỉ chú trọng đến việc đổi mới tổ
chức các hoạt động học tập của học sinh trên lớp, việc hướng dẫn học sinh cách
học ở nhà chưa thật chú trọng hoặc nếu có quan tâm thì chỉ dừng lại ở mức độ sơ
lược, còn chung chung, nên hiệu quả dạy và học bộ môn chưa cao.
3. Tình hình thực tế học sinh .
Tất cả giáo viên dạy ngoại ngữ đều có chung một nhận xét: Ban đầu học sinh
rất háo hức học Tiếng Anh nhưng càng về sau háo hức đó càng bị mai một, do
cảm nhận của người bản ngữ , học Tiếng Anh vô cùng khó ,lại càng khó hơn khi
không có được phương pháp tự học, tự nghiên cứu ở nhà dẫn đến hiệu quả thấp.
Cụ thể kết quả đó thể hiện như sau.. Cuối năm 2004- 2005 chất lượng bộ môn
tiếng anh của khối 6 được thể hiện bởi các chỉ số:
( 4 kỹ năng nói ,đọc ,nghe, viết )
Lớp
Số
lượn
g
Nói Viết Đọc Nghe
Nắm
được kiến
thức vận
dụng khá
Chưa
nắm
được
kiến thức
vận dụng
yếu
Nắm
được
kiến thức
vận dụng
khá
Chưa
nắm
được
kiến thức
vận dụng
yếu
Nắm
được
kiến thức
vận dụng
khá
Chưa
nắm
được
kiến thức
vận dụng
yếu
Nắm
được
kiến thức
vận dụng
khá
Chưa
nắm
được
kiến thức
vận dụng
yếu
SL % S
L % S
L % S
L % S
L % S
L % S
L % S
L %
6A 37 7 18,9
30
81,0
13 35,2
24 64,9
9 24,3
28 75,7
7 18,9
30 81,0
6B 35 5 14,3
30
85,7
12 34,3
23 65,7
8 22,9
27 77,2
6 17,2
29 82,9
6C 32 6 18,8
26
81,3
12 37,5
20 62,5
6 18,8
26 81,3
5 15,6
27 84,4
Tổn
g
104 18 17,3
86
82,7
37 35,6
67 64,4
23 22,1
81 77,9
18 17,3
86 82,7
Theo bảng thống kê chất lượng của học sinh khối 6 về các kỹ năng nói, viết,
đọc, nghe ta thấy rằng từ sự lúng túng,thiếu học hỏi, thiếu sáng tạo và việc học ở
nhà của học sinh chưa được chú trọng nên tỷ lệ học sinh biết nói, viết đọc nghe
tiếng anh từ trung bình trở lên còn hạn chế. Nhiều học sinh chưa vận dụng được
kiến thức cơ bản mà giáo viên đã hướng dẫn trên lớp, học sinh chưa biết tự rèn
luyện mình dẫn đến tỷ lệ học sinh khá giỏi chưa cao.
Sở dĩ có chất lượng trên là do học sinh chưa nắm được phương pháp học tập, việc
học từ vựng còn ít, chưa nắm chắc ngữ pháp, cách rèn luyện phát âm chưa chuẩn,
các em chủ yếu phiên âm bằng Tiếng Việt.
Từ cơ sở lí luận và thực tế, là giáo viên dạy Tiếng Anh ở trường THCS tôi luôn
luôn tìm hiểu, suy nghĩ làm thế nào để nâng cao chất lượng môn học cao hơn. Từ
dó tôi mạnh dạn đưa ra giải pháp để thực hiện.
III. CáC BIệN PHáP THực hiện
1. Phương pháp kết hợp đọc, viết và sử dụng từ trong câu.
Học và nắm vững một số từ mới nghĩa là học sinh phải biết đọc (
pronunciation and strees ), biết viết (writing ) và cách sử dụng ( using ) từ đó
trong ngữ cảnh khi học trên lớp học sinh được giáo viên rèn luyện cách đọc, cách
viết. Tuy nhiên những việc trên lớp mới chỉ hình thành trong đầu các em “một
vết mờ trong trí nhớ ”.Về nhà học sinh cần phải rèn luyện thêm để vết mờ đó trở
thành vết hằn sâu khó quên. Muốn vậy các em cần phải thực hiện các thao tác.
Vừa đọc vừa viết ra từ đó cho đến khi thuộc mặt chữ rồi đặt câu với từ đó , hoặc
các em đọc các câu, ngữ liệu ở sách giáo khoa và phát hiện ra từ mới đó. Thao tac
này giúp các em học sinh nắm vững từ ngữ kể cả ngữ âm và ngữ pháp.
Ví dụ. Để học từ “ student “ học sinh vừa đọc { stju :dnt } vừa ghi ra giấy nháp
nhiều lần, đồng thời nghĩ về nghĩa của nó hoặc nghĩ lại những cử chỉ hành động
của giáo viên khi giới thiệu ở lớp để khắc sâu nghĩa của từ. Cuối cùng khi đã
thuộc học sinh đặt câu có từ này. This is a student. I am a student. ... Phương
pháp này diễn giải tuy phức tạp nhưng thực chất các bước đọc, viết, tái hiện
nghĩa và cách dùng của từ diễn ra khá nhanh và tuần tự
trong đầugiúp các em biến một từ mới thành một từ riêng trong kho kiến thức của
mình.
2. Phương pháp dùng cards hoặc vẽ tranh.
Theo một nhà nghiên cứu khoa học về “con đường dẫn đến trí nhớ ” con người
sẽ nhớ được 10% , khi nghe được 20%, khi nhìn thấy 30% và khi tự thực hiện là
90%.
Như vậy, để học sinh tự thực hiện là một phương pháp tối ưu nhằm nâng cao
kết quả tiếp nhận, ghi nhớ và vận dụng kiến thức. Tuy nhiên lượng từ mới trong
Tiếng Anh rất lớn vì vậy khó khăn cho người học hiểu và vận dụng nên các em
sử dụng phương pháp thứ hai là ghi nhớ bằng thị giác
