Kỹ thuật trồng và chăm sóc cây chôm chôm
1. Giống: Chôm chôm có thể trồng bằng hột và nhân giống vô tính (chiết
ghép). Tuy nhiên, trồng bằng hột cây dễ bị phân tính và mất thời gian dài
cây mới cho trái, cây trồng bằng hột thường chỉ dùng để làm gốc ghép.
- Trồng bằng chiết nhánh : chôm chôm chiết nhánh ra rễ khoảng 2-3 tháng
sau khi chiết có thể đem trồng nhưng nhánh chiết dễ bị chết khi rời khỏi cây
mẹ. Để tăng tỷ lệ sống khi trồng cần hạn chế việc rụng lá và giữ yên cây cho
đến khi rễ bám chặt vào đất.
- Trồng bằng cây ghép: hiện nay, chôm chôm được trồng phổ biến bằng
cây ghép mắt, tỷ lệ sống cao, sớm cho trái và vẫn giữ được đặc tính của cây
mẹ.
2. Kỹ thuật trồng:
- Thời vụ trồng: tốt nhất là đầu mùa mưa.
- Chuẩn bị đất - đặt cây con: ở ĐBSCL, cây chôm chôm thường được
trồng trên đất líp. Líp rộng từ 7 - 10m. Chiều cao mặt líp tuỳ thuộc vào độ
cao của từng vùng.
Nếu đất thấp, chưa đạt yêu cầu phải vun mô khi trồng. Đất làm mô được trộn
với phân chuồng hoai hoặc phân cá và trộn thêm 0,3kg super lân.
Đặt cây vào giữa mô đất, lắp đất ngang mặt bầu cây, không nên nén đất quá
chặt dễ làm đứt rễ cây, dùng cọc cắm để giữ cây tránh đỗ ngã.
Ở những vùng đất cao không cần lên líp hoặc vun mô khi trồng.
Tưới nước giữ ẩm giúp cây mau ra rễ, cần che mát và chắn gió cho cây con
trong năm đầu tiên.
- Khoảng cách trồng: 6m x 6m hoặc 6 m x 8m.
- Làm cỏ, tủ gốc, bồi đất: cỏ trong vườn được làm thường xuyên để tránh sự
cạnh tranh, vào mùa khô làm cỏ kết hợp với tủ gốc để giữ ẩm cho cây, nên
tiến hành bồi đất định kỳ hàng năm cho mô rộng ra.
- Tưới tiêu: cần cung cấp đầy đủ nước cho cây vào giai đoạn cây con cũng
như sau khi bón phân cây ra hoa và mang trái. Cây chôm chôm rất mẫn cảm
với ngập nước, do đó cần thoát nước kịp thời trong mùa mưa lũ.
- Tỉa cành: cần tạo khung tán khi cây còn nhỏ để giúp cành lá phân bổ hợp
lý. Trong những năm cây cho trái, sau khi thu hoạch tiến hành tỉa bỏ cành
khô, cành sâu bệnh, cành vô hiệu, khi cây cho trái, lúc trái có đường kính 2-
3 cm, tỉa bỏ cành vượt, cành trong tán.
- Bón phân: + Năm đầu tiên: bón 0,20 kg Ure và 0,1 kg clorua kali chia làm
2 lần vào 1 và 6 tháng, sau khi trồng (có thể pha loãng để tưới).
+ Năm thứ 2-3: Bón 0,3 – 0,4 kg Ure và 0,3 kg clorua kali/gốc.
+ Năm thứ 4-5: cây cho trái bón như sau:
Phân chuồng: 15-20kg/gốc (bón sau thu hoạch)
Ure + DAP: 0,5 –1kg/gốc (bón sau thu hoạch)
NPK: 0,5 – 1kg/gốc (bón trước khi ra hoa 1 tháng và khi cây đậu trái).
KCL: 0,2 – 0,3 kg/gốc (khi cây mang trái).
Lượng phân bón cần tăng dần lên theo thời gian.
Ngoài ra, có thể sử dụng các loại phân bón qua lá để cung cấp thêm các
nguyên tố vi lượng cho cây, vào các giai đoạn như sau khi tỉa cành (giúp cây
ra nhiều lá non); và vào lúc cây mang trái, phun 3-4 lần mỗi lần cách nhau
15 ngày.
- Kinh nghiệm xử lý ra hoa, đậu trái:
Chôm chôm thường phân hóa trong điều kiện khô hạn, cây bị thiếu nước
một thời gian sẽ ra hoa. Vì vậy, 2-4 tuần trước khi trổ không tưới nước cho
cây giữ cây bị khô hạn, cây sẽ trổ hoa sớm và đồng loạt hơn. Khi cây trổ búp
đều cung cấp đầy đủ nước để việc trổ hoa được thuận lợi.
- Để tăng khả năng đậu trái: có thể phun chất kích thích sinh trưởng NAA 1
ml/l lít nước hoặc Thiên nông (8g/8lít), Komix (30 cc/8 lít) kết hợp với
Anvil (10cc/8 lít) trước khi hoa nở 1 tuần.
- Tăng phẩm chất trái: một số nước sử dụng GA3 5ppm phun 1-2 lần vào
lúc 6-8 tuần sau khi hoa trổ, phun phân bón lá như Thiên nông, Komix vào
gia đoạn trái có đường kính 1 cm, phun 3 lần, mỗi lần cách nhau 15 ngày để
giữ màu sắc trái đẹp khi chín và tăng trọng lượng trái.
3. Sâu bệnh gây hại quan trọng:
- Bệnh phấn trắng do nấm: gây hại trên hoa, trái, bệnh gây thất thu năng
suất nếu không được phòng trị kịp thời.
Phòng trị: phun ngừa sớm bằng Anvil hoặc Tilt 10-15 cc/8 lít. Cắt bỏ và tiêu
hủy cành bị bệnh.
- Sâu ăn bông, sâu đục trái, rệp sáp: phun các loại thuốc trừ sâu như Trebon
10EC (10cc/lít) hoặc Applaus (10-15 g/lít), cắt bỏ, tiêu hủy cành sâu.
4. Thu hoạch và tồn trữ:
- Thời gian từ khi ra hoa đến thu hoạch 100-120 ngày. Khi trái chín có độ
ngọt (độ Brix từ 17-21%), không nên thu hoạch trái quá chín vì màu vỏ sẽ
sậm hơn, thịt trái bị đục, hương vị kém, dễ bị côn trùng tấn công.
- Trong điều kiện nhiệt đới, màu gai và vỏ trái bắt đầu xấu đi khoảng 3 ngày
sau khi thu hoạch. Tồn trữ ở nhiệt độ 10-15oC trong túi PE có đục lỗ giữ
được trong 10 ngày và trong túi PE dày kín, có thể giữ được sau 12 ngày.
5. Một số giống chôm chôm đang được quan tâm:
Đặc tính nông học GIỐNG