Tiểu luận
Kỹ năng của Luật sư trong việc hỗ trợ
khách hàng khởi kiện tranh chấp thừa kế ra tòa án
Điều 58 Hiến pháp năm 1992 quy định: "Nhà nước bảo hộ quyền sở hữu hợp
pháp và quyền thừa kế của công dân". Từ pháp lệnh thừa kế năm 1990 đến
BLDS năm 1995, BLDS năm 2005 và các văn bản pháp luật hiện hành thể
hiện quan điểm không ngừng hoàn thiện những quy định pháp luật về thừa
kế nhằm đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức.
Tuy nhiên, trên thực tế số lượng các tranh chấp thừa kế vẫn có số lượng
tương đối lớn vì tính chất đặc biệt của loại tranh chấp này là liên quan đến di
sản của người đã chết. Đây cũng là một loại tranh chấp mà khách hàng
thường yêu cầu luật sư giúp đỡ trong việc khởi kiện ra tòa án.
Vậy để giúp khách hàng trong việc khởi kiện tranh chấp thừa kế ra
Tòa án Luật sư cần phải có những kỹ năng gì? Chúng ta cùng tìm hiểu trong
nội dung tiểu luận sau với đề tài: "Kỹ năng của Luật sư trong việc hỗ trợ
khách hàng khởi kiện tranh chấp thừa kế ra tòa án"
I. Khái quát chung về thừa kế và tranh chấp thừa kế
Thừa kế là việc dịch chuyển tài sản của người chết cho những người
còn sống theo di chúc hoặc theo pháp luật.
Pháp luật về thừa kế của Việt Nam quy định việc chuyển tài sản của
người chết cho người khác theo hai hình thức
- Theo di chúc: tức là người có tài sản lập di chúc để định đoạt tài sản
của mình cho người khác.
- Theo pháp luật: tức là việc người thừa kế được nhận di sản thừa kế
trong trường hợp không có di chúc hoặc di chúc không hợp pháp và một số
trường hợp đặc biệt khác mà pháp luật quy định.
Tranh chấp thừa kế là những xung đột, mâu thuẫn, bất đồng được bộc
lộ ra bên ngoài về quyền thừa kế, về việc thực hiện nghĩa vụ do người chết
để lại, thanh toán các khoản chi từ di sản…
II. Kỹ năng của luật sư trong việc hỗ trợ khách hàng khởi kiện
tranh chấp thừa kế ra tòa án
1. Kỹ năng tiếp xúc với khách hàng
1.1 Trao đổi với khách hàng về nội dung tranh chấp
Trước tiên Luật sư cần xác định được yêu cầu cụ thể của khách hàng,
những nguyện vọng của họ khi muốn yêu cầu tòa án giải quyết tranh chấp
thừa kế này. Để hiểu được những yêu cầu và mong muốn cụ thể đó Luật sư
phải nắm được nội dung của vụ việc tranh chấp. Luật sư có thể yêu cầu
khách hàng trình bày vụ việc và yêu cầu họ cung cấp các tài liệu về vụ việc.
Khi đã có một cái nhìn sơ lược về vụ việc điều quan trọng tiếp theo là
Luật sư phải chỉ ra được loại quan hệ pháp luật tranh chấp có thực sự phải là
tranh chấp thừa kế hay không nếu phải thì thuộc loại nào:
- Tranh chấp về quyền thừa kế: Quyền yêu cầu chia di sản thừa kế,
yêu cầu xác nhận quyền thừa kế của mình hoặc yêu cầu bác bỏ quyền thừa
kế của người khác;
- Tranh chấp thừa kế theo di chúc hay thừa kế theo pháp luật;
- Tranh chấp về di sản thừa kế nhà ở, quyền sử dụng đất;
- Tranh chấp về việc thực hiện nghĩa vụ do người chết để lại, thanh
toán các
khoản chi từ di sản.
Tiếp theo, Luật sư cũng phải đánh giá một cách sơ bộ điều kiện khởi
kiện, tư vấn cho khách hàng những vấn đề tố tụng, phân tích những thuận lợi
và khó khăn của việc khởi kiện.
1.2 Tư vấn cho khách hàng về việc có khởi kiện hay không
* Phân tích những lợi ích của việc khởi kiện hay không
Luật sư căn cứ vào các quy định pháp luật để tư vấn cho khách hàng
những lợi thế và bất lợi của họ khi quyết định đem vụ việc ra tòa án để giải
quyết. Từ sự tư vấn của luật sư, khách hàng sẽ quyết định có khởi kiện hay
không, đó chính là quyền tự định đoạt mà pháp luật quy định cho họ.
Thông thường thì các tranh chấp thừa kế xảy ra giữa những người
trong một gia đình, tính chất căng thẳng của mối quan hệ giữa họ đã lên tới
mức muốn pháp luật phân xử nên bất lợi lớn nhất của khách hàng khi khởi
kiện những tranh chấp này ra tòa là việc làm rạn nứt, nghiêm trọng thêm
mâu thuẫn gia đình. Mặt khác, khi khởi kiện tranh chấp thừa kế ra tòa khách
hàng sẽ phải đối mặt với một thời gian có thể rất dài để thao đuổi vụ việc.
Hơn thế nữa họ cũng phải đối mặt với một mức án phí lớn.
Luật sư cũng cần chỉ cho khách hàng thấy được khả năng thắng kiện
đến đâu nếu họ khởi kiện ra tòa án cũng như khả năng thực tế bản án sẽ
được thi hành thế nào.
Một điều nữa trong nội dung này là luật sư cũng nên hướng dẫn khách
hàng nắm bắt một cách sơ bộ những tài liệu, chứng cứ cần thiết để tòa án
chấp nhận xem xét, giải quyết vụ việc, hướng dẫn họ thu thập chứng cứ, và
tìm hiểu rõ khả năng thu thập chứng cứ tài liệu của khách hàng để chủ động
hơn trong việc này.
* Phân tích điều kiện khởi kiện của khách hàng
Thứ nhất: về chủ thể khởi kiện
Luật sư có thể hướng dẫn cho khách hàng tự mình khởi kiện hoặc
thông qua người đại diện hợp pháp khởi kiện theo quy định tại Điều 161Bộ
luật Tố tụng Dân sự (BLTTDS).
Khi khởi kiện tranh chấp thừa kế ra tòa án, cũng như các loại vụ việc
dân sự khác, chủ thể khởi kiện là cá nhân phải thỏa mãn điều kiện về năng
lực hành vi dân sự và là người có quyền, lợi ích hợp pháp bị xâm phạm.
Khi tiếp xúc với khách hàng Luật sư cũng cần tư vấn và xem xét về tư
cách chủ thể khởi kiện liên quan trực tiếp đến quyền khởi kiện của khách
hàng để có những tư vấn về điều kiện khởi kiện theo đúng quy định của
pháp luật. Đối với trường hợp khách hàng ủy quyền cho chính luật sư hoặc
cho người khác tham gia tố tụng thì luật sư cần hướng dẫn khách hàng lập
giấy ủy quyền theo quy định của pháp luật hiện hành.
Thứ hai: điều kiện về tòa án có thẩm quyền giải quyết vụ việc
Thầm quyền theo loại việc: tranh chấp thừa kế là một loại tranh chấp
thuộc thẩm quyền giải quyết của tòa án theo quy định tại khoản 5 Điều 25
BLTTDS.
Về thẩm quyền theo cấp tòa: Luật sư cần xác định vụ án khởi kiện
đúng cấp tòa có thẩm quyền giải quyết vụ việc theo quy định tại Điều 33, 34,
35, 36, 37 BLTTDS, Nghị Quyết số 32/2004/QH11, Nghị quyết số
01/2005/NQ-HĐTP.
Ngoài việc lưu ý nguyên tắc xác định thẩm quyền đối với cấp tòa,
những trường hợp thuộc thẩm quyền của Tòa án cấp tỉnh theo Khoản 1 Điều
33 BLTTDS. Luật sư cần lưu ý trường hợp "đương sự""ở nước ngoài theo
quy định tại Điều 56 BLTTDS bao gồm cả người có quyền lợi và nghĩa vụ
