LẬP KẾ HOẠCH PHÒNG NGỪA VÀ
ỨNG PHÓ VỚI RỦI RO THIÊN TAI
CHO DOANH NGHIỆP
Tháng 1 năm 2013
Lời cảm ơn
Tài liệu được xây dựng trong khuôn khổ dự án “Đẩy mạnh hợp tác công –
tư trong quản lý rủi ro thiên tai và tăng khả năng chống chịu của cộng
đồng tại Việt Nam” do Cơ quan Hợp tác và Phát triển Hoa Kỳ (USAID)
tài trợ.
Trung tâm Giáo dục và phát triển xin chân thành cảm ơn sự hỗ trợ của Quỹ
Châu Á trong quá trình thực hiện dự án và hoàn thiện tài liệu này. Tài liệu
không thể hoàn thành nếu không có sự cộng tác và tham gia của các doanh
nghiệp trên địa bàn dự án. Đặc biệt, sự hỗ trợ tích cực và nhiệt tình của các
doanh nghiệp: Công ty Cổ phần (CTCP) Thủy sản Vạn Phần; Công ty
Trách nhiệm Hữu hạn (TNHH) Vũ Phong; CTCP Vinatex Đà Nẵng; CTCP
Vietronimex Đà Nẵng; CTCP nhà thép tiền chế Thanh Thu; Công ty Bia
Huda Huế; CTCP Frit Huế; Công ty TNHH Bình Phú; CTCP Giày Bình
Định; CTCP Thiên Phúc; Nhà máy thức ăn chăn nuôi Khánh Hòa (Tổng
công ty Khánh Việt); Tổng Công ty Dệt may Hòa Thọ và Tập đoàn
Lighthouse.
Tài liệu giới thiệu trình tự thực hiện và các kinh nghiệm thực tiễn trong quá
trình xây dựng kế hoạch tại các doanh nghiệp trong thời gian qua, cùng với
các thông tin và kinh nghiệm ứng phó mà các doanh nghiệp thu được qua
các đợt thiên tai liên tiếp đã xảy ra trong quá khứ.
Trung tâm Giáo dục và phát triển
Hà Nội tháng 1 năm 2013
Mục lục
1. Giới thiệu .............................................................................................................................. 1
2. Nguy cơ bão và lụt ................................................................................................................ 2
3. Trình tự lập kế hoạch ........................................................................................................... 3
3.1. Đánh giá khả năng phòng ngừa và ứng phó với rủi ro thiên tai của doanh nghiệp ....................... 3
3.2. Lập kế hoạch ................................................................................................................................ 5
4. Phổ biến về bản kế hoạch của doanh nghiệp .................................................................... 9
5. Thử nghiệm bản kế hoạch đã lập ......................................................................................... 9
6. Kinh nghiệm và thực tiễn lập kế hoạch tại các doanh nghiệp ........................................... 10
6.1. Những kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn .........................................................................................10
6.2. Thực tiễn và kinh nghiệm tại nhà máy thức ăn chăn nuôi Khánh Hòa (thuộc Tổng công ty Khánh
Việt) ...................................................................................................................................................13
6.3. Thực tiễn và kinh nghiệm tại Tập đoàn Lighthouse Đà Nẵng .......................................................17
6.4. Thực tiễn và kinh nghiệm tại Tổng công ty Hòa Thọ ....................................................................27
6.5. Thực tiễn và kinh nghiệm tại CTCP VINATEX – Đà Nẵng ...........................................................32
1 |
L
LẬ
ẬP
P
K
KẾ
Ế
H
HO
OẠ
ẠC
CH
H
P
PH
HÒ
ÒN
NG
G
N
NG
GỪ
ỪA
A
V
VÀ
À
Ứ
ỨN
NG
G
P
PH
HÓ
Ó
V
VỚ
ỚI
I
R
RỦ
ỦI
I
R
RO
O
T
TH
HI
IÊ
ÊN
N
T
TA
AI
I
C
CH
HO
O
D
DO
OA
AN
NH
H
N
NG
GH
HI
IỆ
ỆP
P
1. Giới thiệu
Lập kế hoạch phòng ngừa và ứng phó với rủi ro
thiên tai (RRTT) và chỉ đạo thực hiện kế hoạch
đã lập là một việc nên làm thường xuyên, nhất là
đối với những RRTT thường xảy ra trên địa bàn
hoạt động của doanh nghiệp để doanh nghiệp
luôn sẵn sàng và chủ động ứng phó với thiên tai,
giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản sau mỗi
lần thiên tai.
RRTT có nhiều loại: có loại RRTT thường xảy
ra theo mùa, vụ trong những thời gian nhất định,
có thể dự báo sớm (như lụt, bão). Có loại RRTT
xảy ra bất thường, chưa thể dự báo sớm, cảnh
báo sớm (như động đất, sóng thần..) .
Đối với những loại RRTT thường xảy ra theo
mùa có tính định kỳ (bão, lụt), doanh nghiệp cần
lập kế hoạch phòng ngừa và ứng phó với RRTT
theo định kỳ và gắn với quá trình lập kế hoạch
sản xuất kinh doanh (SXKD) của doanh nghiệp
để chuẩn bị ứng phó có hiệu quả khi xảy ra
RRTT và khắc phục hậu quả, khôi phục sản
xuất, đưa hoạt động của doanh nghiệp trở lại
bình thường một cách nhanh nhất sau khi thiên
tai xảy ra. Chính vì vậy, cần xem kế hoạch về
phòng ngừa và ứng phó với RRTT là một hoạt
động không thể thiếu được và cần gắn liền với
kế hoạch SXKD của doanh nghiệp.
Lập kế hoạch là xác định các hoạt động thiết
yếu/cần thiết nhất mà doanh nghiệp cần phải duy
trì hoạt động và sắp xếp được thứ tự của các
công việc ưu tiên cần thực hiện:
i. Khi chưa xảy ra thiên tai để phòng ngừa;
ii. Lúc xảy ra thiên tai để ứng phó kịp thời;
iii. Sau khi xảy ra thiên tai để khôi phục lại
tình trạng kinh doanh và đời sống bình
thường ở doanh nghiệp
Trong mỗi giai đoạn nói trên, cần xác định rõ
những hoạt động thiết yếu/cần thiết nhất mà
doanh nghiệp phải thực hiện để duy trì hoạt
động trong mọi tình huống thiên tai.
Mục đích lập kế hoạch nhằm chuẩn bị, phòng
ngừa, ứng phó với RRTT thường xảy ra và khắc
phục hậu quả, khôi phục kinh doanh sản xuất
sau khi bị thiên tai. Tài liệu này hướng dẫn trình
tự và nội dung cần tiến hành khi lập và thực hiện
kế hoạch về phòng ngừa và ứng phó RRTT đối
với doanh nghiệp và giới thiệu những trường
hợp nghiên cứu điển hình ở các doanh nghiệp
thuộc nhiều địa phương, nhiều ngành nghề khác
nhau.
Nếu doanh nghiệp đã có kế hoạch và luôn chuẩn
bị tốt cho tình huống bão và lụt, doanh nghiệp sẽ
hoàn toàn chủ động ứng phó trong mọi tình
huống thiên tai hoặc thảm họa sẽ xảy ra. Vì các
kế hoạch ứng phó với các tình huống khủng
hoảng khác thường được xây dựng trên những
nguyên tắc và trình tự tương tự với tình huống
bão lụt.
2 |
L
LẬ
ẬP
P
K
KẾ
Ế
H
HO
OẠ
ẠC
CH
H
P
PH
HÒ
ÒN
NG
G
N
NG
GỪ
ỪA
A
V
VÀ
À
Ứ
ỨN
NG
G
P
PH
HÓ
Ó
V
VỚ
ỚI
I
R
RỦ
ỦI
I
R
RO
O
T
TH
HI
IÊ
ÊN
N
T
TA
AI
I
C
CH
HO
O
D
DO
OA
AN
NH
H
N
NG
GH
HI
IỆ
ỆP
P
2. Nguy cơ bão và lụt
Nước ta chịu ảnh hưởng của 13 loại hình thiên
tai các loại như: hạn hán, động đất, cháy rừng,
bão, lũ, sạt lở đất... Nhưng xảy ra thường xuyên
nhất và gây thiệt hại lớn nhất vẫn là lũ và bão
(83% số người thiệt mạng và hơn 70% thiệt hại
về kinh tế).
Bão kèm theo mưa lớn là tác nhân chính của
những trận lũ lớn trên các triền sông, nhất là
đồng bằng sông Hồng và miền Trung, tạo sức ép
toàn diện đối với vùng hạ lưu, tàn phá nhiều mặt
đối với đời sống kinh tế - xã hội. Theo cảnh báo
của Trung tâm Phòng chống thiên tai châu Á,
biến đổi khí hậu làm thiên tai ngày càng nghiêm
trọng hơn, nhất là với quốc gia nhạy cảm trước
thiên tai như Việt Nam. Rủi ro thiên tai (RRTT)
cũng ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất kinh
doanh (SXKD) của các doanh nghiệp, nhất là
các doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp vừa và
nhỏ.
Hầu hết các doanh nghiệp đóng trên địa bàn
thường xuyên bị bão và lũ đều có ban phòng
chống bão lụt và ban này có trách nhiệm theo
dõi tình hình thời tiết và thông báo cho những
người liên quan. Để tiện theo dõi và có thể hiểu
và chuyển tải một cách nhanh chóng các tin
thông báo thời tiết liên quan đến gió và bão, các
doanh nghiệp có thể tham khảo bảng cấp gió và
sóng dưới đây:
Bảng cấp gió và sóng (Việt Nam)
Cấp gió Tốc độ gió Độ cao sóng
trung bình Mức độ nguy hại
Bô-pho m/s km/h m
0
1
2
3
0-0.2
0,3-1,5
1,6-3,3
3,4-5,4
<1
1-5
6-11
12-19
-
0,1
0,2
0,6
Gió nhẹ.
Không gây nguy hại.
4
5
5,5-7,9
8,0-10,7
20-28
29-38
1,0
2,0
- Cây nhỏ có lá bắt đầu lay động, ảnh hưởng đến lúa đang phơi màu
- Biển hơi động. Thuyền đánh cá bị chao nghiêng, phải cuốn bớt buồm.
6
7
10,8-13,8
13,9-17,1
39-49
50-61
3,0
4,0
- Cây cối rung chuyển. Khó đi ngược gió.
- Biển động. Nguy hiểm đối với tàu, thuyền.
8
9
17,2-20,7
20,8-24,4
62-74
75-88
5,5
7,0
- Gió làm gãy cành cây, tốc mái nhà gây thiệt hại về nhà cửa. Không
thể đi ngược gió.
- Biển động rất mạnh. Rất nguy hiểm đối với tàu, thuyền.
10
11
24,5-28,4
28,5-32,6
89-102
103-117
9,0
11,5
- Làm đổ cây cối, nhà cửa, cột điện. Gây thiệt hại rất nặng.
- Biển động dữ dội. Làm đắm tàu biển.
12
13
14
15
16
17
32,7-36,9
37,0-41,4
41,5-46,1
46,2-50,9
51,0-56,0
56,1-61,2
118-133
134-149
150-166
167-183
184-201
202-220
14,0 - Sức phá hoại cực kỳ lớn.
- Sóng biển cực kỳ mạnh. Đánh đắm tàu biển có trọng tải lớn.
Nguồn: Hội Đập lớn và Phát triển Nguồn nước Việt Nam (VNCOLD)