Lây nhiễm HIV, nhiễm trùng lây qua đường tình dục ở nam bán dâm đồng giới tại Hà Nội: Tóm tắt Luận án Tiến sĩ Y tế công cộng (2009-2010)

bé g i¸ o d ô c ®µ o t ¹ o Bé y t Õ

ViÖn vÖ sinh dÞch tÔ trung ¬ng

----------------* ----------------

NGUYỄN THỊ PHƯƠNG HOA

THỰC TRẠNG VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ

ẢNH HƯỞNG ĐẾN LÂY NHIỄM HIV VÀ

MỘT SỐ NHIỄM TRÙNG LÂY QUA ĐƯỜNG

TÌNH DỤC Ở NHÓM NAM BÁN DÂM

ĐỒNG GIỚI TẠI HÀ NỘI, 2009-2010

Chuyên ngành: Y tế công cộng

Mã số : 62 72 03 01

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SỸ Y TẾ CÔNG CỘNG

HÀ NỘI - 2014

BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ

VIỆN VỆ SINH DỊCH TỄ TRUNG ƯƠNG

----------------*----------------

NGUYỄN THỊ PHƯƠNG HOA

THỰC TRẠNG VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ

ẢNH HƯỞNG ĐẾN LÂY NHIỄM HIV VÀ

MỘT SỐ NHIỄM TRÙNG LÂY QUA ĐƯỜNG

TÌNH DỤC Ở NHÓM NAM BÁN DÂM

ĐỒNG GIỚI TẠI HÀ NỘI, 2009-2010

Chuyên ngành: Y tế công cộng

Mã số : 62 72 03 01

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SỸ Y TẾ CÔNG CỘNG

HÀ NỘI - 2014

Công trình được hoàn thành tại:

VIỆN VỆ SINH DỊCH TỄ TRUNG ƯƠNG

Người hướng dẫn khoa học:

1. GS.TS. NGUYỄN TRẦN HIỂN

2. PGS. TS. ĐÀO THỊ MINH AN

Phản biện 1:

Phản biện 2:

Phản biện 3:

Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án

cấp Viện tổ chức tại Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương

Vào hồi........ giờ.........phút, ngày..........tháng.........năm 2014

Có thể tìm hiểu luận án tại:

- Thư viện quốc gia

- Thư viện Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương

DANH MỤC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU

ĐÃ CÔNG BỐ

Nguyễn Thị Phương Hoa, Lê Minh Giang, Nguyễn Trần

Hiển và cộng sự (2012), “Đặc điểm nhân khẩu học và

hành vi nguy cơ lây nhiễm HIV/STIs của nhóm nam bán

dâm đồng giới tại Hà Nội năm 2009-2010”, Tạp chí Y học

dự phòng, Tập XXII, số 6(133), tr. 39-46.

Nguyễn Thị Phương Hoa, Lê Minh Giang, Nguyễn Trần

Hiển và cộng sự (2012), “Nguy cơ nhiễm HIV và một số

nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục ở nhóm nam

bán dâm đồng giới tại Hà Nội năm 2009-2010”, Tạp chí Y

học dự phòng, Tập XXII, số 6(133), tr. 47-54.

ĐẶT VẤN ĐỀ

1. Tính cấp thiết của đề tài

Nhóm nam bán dâm đồng giới (NBDĐG) là một thành

phần của nhóm NTDĐG. Những nghiên cứu Dịch tễ học và xã

hội học về lây nhiễm HIV và các nhiễm trùng lây truyền qua

đường tình dục (STIs) trên nhóm NTDĐG/NBDĐG đã chỉ ra

rằng, trong nhóm NTDĐG thì NBDĐG là nhóm có tỷ lệ nhiễm

HIV và STIs cao. Các nghiên cứu cũng chỉ ra nguy cơ lây

nhiễm HIV và STIs của nhóm NBDĐG là do có quan hệ tình

dục không an toàn với nhiều loại bạn tình, số lượng bạn tình

nhiều và sử dụng chất gây nghiện.

Các kết quả nghiên nghiên cứu trên cho thấy tầm quan

trọng của nhóm NBDĐG trong việc lây truyền HIV và STIs. Tuy

nhiên tại Việt Nam nói chung và Thành phố Hà Nội nói riêng

chưa có nhiều nghiên cứu chuyên biệt về nhóm NBDĐG, vì vậy

chúng tôi thực hiện nghiên cứu với mục tiêu:

1. Mô tả nhận dạng tình dục, kiến thức về HIV/STIs, hành vi

tình dục, sử dụng chất gây nghiện và sử dụng dịch vụ y tế của

nhóm nam bán dâm đồng giới tại Hà Nội năm 2009-2010.

2. Xác định tỷ lệ hiện nhiễm HIV và một số nhiễm trùng lây

qua đường tình dục ở nhóm nam bán dâm đồng giới tại

Hà Nội năm 2009-2010.

3. Phân tích một số yếu tố nguy cơ lây nhiễm HIV và một số

nhiễm trùng lây qua đường tình dục ở nhóm nam bán

dâm đồng giới tại Hà Nội năm 2009-2010.

2. Những đóng góp mới của luận án

Đây là công trình nghiên cứu một cách có hệ thống đầu

tiên về các đặc trưng nhân khẩu, tỷ lệ hiện nhiễm HIV và một

số STI, các yếu tố nguy cơ lây nhiễm HIV và một số STI ở

nhóm NBDĐG tại Hà Nội.

Luận án đã xác định được tỷ lệ hiện nhiễm HIV và một số

STI ở nhóm NBDĐG tại Hà Nội năm 2009-2010, đã mô tả

được một số hành vi tình dục và sử dụng chất gây nghiện và

đưa ra được yếu tố dự báo nguy cơ nhiễm ít nhất 1 STI.

Kết quả nghiên cứu của luận án giúp cho công tác lập kế

hoạch can thiệp phòng nhiễm HIV và một số STI ở nhóm

NBDĐG tại Hà Nội.

3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án

Ý nghĩa khoa học: Luận án sử dụng thiết kế nghiên

cứu mô tả cắt ngang có kết hợp nghiên cứu định tính (điều

tra xã hội học) và định lượng, kỹ thuật thu thập số liệu và

phân tích số liệu chính xác tin cậy luận án đã cho thấy nhóm

NBDĐG tại Hà Nội là nhóm có các hành vi nguy cơ cao lây

nhiễm HIV và STIs, đồng thời cũng xác định được một số

yếu tố dự báo nguy cơ nhiễm ít nhất một STI ở nhóm

NBDĐG tại Hà Nội

Ý nghĩa thực tiễn: Kết quả của luận án góp phần đề xuất các

biện pháp can thiệp phòng ngừa và kiểm soát HIV và STIs cho

nhóm NBDĐG.

Cung cấp các số liệu thực tiễn phục vụ giảng dạy và làm

tiền đề cho những nghiên cứu tiếp theo

4. Bố cục của luận án: Luận án được trình bày trên 102 trang

(không kể phần phụ lục, mục lục, các chữ viết tắt) và được chia

ra: Đặt vấn đề: 2 trang; Chương 1-Tổng quan: 30 trang;

Chương 2-Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: 15 trang;

Chương 3-Kết quả nghiên cứu: 32 trang; Chương 4-Bàn luận

20 trang; Kết luận: 2 trang; Khuyến nghị: 1 trang. Luận án gồm

17 bảng, 13 biểu đồ, 1 hình, 1 sơ đồ. Phần phụ lục gồm 77 tài

liệu tham khảo (16 tiếng Việt, 61 tiếng Anh), danh sách các địa

điểm lấy mẫu, các bảng hướng dẫn PVS, phiếu sàng lọc, thỏa

thuận tham gia nghiên cứu, phiếu câu hỏi, thẻ hẹn trả kết quả

xét nghiệm, danh sách đối tượng tham gia phỏng vấn.

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN

1.1. Tổng quan các khái niệm

1.1.1. Giới tính và Giới

1.1.1.1. Giới tính (sex): Chỉ các đặc điểm sinh học của cơ thể

nam và nữ.

1.1.1.2. Giới (gender): Là quan niệm xã hội về vai trò, hành vi,

hoạt động, đặc điểm được coi là phù hợp với nam và nữ.

1.1.2. Tình dục và các khái niệm liên quan

1.1.2.1. Khuynh hướng tình dục (Sexual orientation): Là chỉ sự

bị hấp dẫn một cách lâu dài về tình cảm và/hoặc tình dục bởi

người khác giới tính hoặc người cùng giới tính với mình hoặc

cả hai. Từ đó, phân ra 3 loại khuynh hướng tình dục thường gặp

là: Khuynh hướng tình dục khác giới, đồng giới và lưỡng giới

1.1.3. Các khái niệm về chuyển giới, chuyển giới tính, lưỡng

giới tính, đồng tính nam, nam quan hệ tình dục đồng giới,

nam bán dâm đồng giới

1.1.3.1. Chuyển giới (Transgender): Là tình trạng mà một

người có các đặc điểm cơ thể hoàn toàn bình thường về mặt

giới tính (nam hoàn toàn hay nữ hoàn toàn) nhưng lại tin rằng

họ thuộc về giới tính khác (nam nhưng nghĩ mình là nữ, hay nữ

nghĩ mình là nam) và sống như giới tính mà họ tin.

1.1.3.2. Chuyển giới tính (transsexual): Là thực hiện phẫu

thuật, điều trị hóc môn...để đổi giới tính sinh học từ nam sang

nữ hoặc từ nữ sang nam.

1.1.3.3. Lưỡng giới tính (intersex): Là những người có bất

thường thật sự về biệt hóa giới tính, bất thường về hình thể và

cơ quan sinh dục. Có thể có những đặc điểm sinh học của cả

nam và nữ hoặc không rõ nam hay nữ.

1.1.3.4. Đồng tính nam (gay): Một người nam giới bị hấp dẫn,

hoặc có ham muốn tình dục với người nam giới khác. Đồng tính

nam chỉ khuynh hướng tình dục đồng giới của một người nam giới.

1.1.3.5. Nam quan hệ tình dục đồng giới - MSM (Men who have

sex with men): Nam quan hệ tình dục đồng giới là một thuật

ngữ chỉ hành vi quan hệ tình dục của những người nam giới

với những người nam giới khác với bất kì hoàn cảnh nào,

không phụ thuộc vào khuynh hướng tình dục, nhân dạng tình

dục và nhân dạng giới

1.1.3.6. Nam bán dâm đồng giới: Bán dâm là hành vi QHTD

của một người với người khác để được trả tiền hoặc lợi ích vật

chất khác. Nam bán dâm đồng giới được định nghĩa là nam giới

(về mặt giới tính) có QHTD với một người nam giới khác để

nhận tiền hoặc vật chất (chỗ ở, thức ăn, ma túy…).

1.1.3.7. Một số từ ngữ/khái niệm được sử dụng trong nhóm

NTDĐG/NBDĐG

Gay, đồng cô, bóng kín, bóng lộ, trai thẳng/đàn ông/cọng (straight

men), Pê-đê, xăng pha nhớt, hai thì, hai phai, đa hệ, đĩ đực.

1.1.4. Khái niệm về các nhiễm trùng lây qua đường tình dục

Là các nhiễm trùng do các tác nhân là vi khuẩn, virút,

đơn bào, nấm, kí sinh gây nên và lây truyền từ người này sang

người khác qua QHTD.

1.2. Một số đặc điểm của nhóm NTDĐG/NBDĐG trên thế giới

và ở Việt Nam

1.2.1. Kích cỡ quần thể nhóm NTDĐG/NBDĐG

Trên thế giới tỷ lệ NBDĐG trong nhóm NTDĐG dao

động từ 20,0%-74,0%, tùy theo từng quốc gia. Tại Việt Nam, tỷ

lệ này dao động từ 22,0%-52,4% tùy theo tỉnh/thành phố.

1.2.2. Đặc điểm nhân khẩu-xã hội, nhận dạng tình dục, nhận

dạng giới

Các nghiên cứu trên thế giới và tại Việt Nam đã chỉ ra

rằng nhóm NBDĐG trên thế giới không thuần nhất và đa dạng

về độ tuổi nhưng phổ biến ở nam giới trẻ, trình độ văn hóa,

chủng tộc/dân tộc, nơi cư trú, nghề nghiệp...Phần lớn NBDĐG

đến từ các nơi khác. Nhóm NBDĐG bao gồm những người

đồng tính nam (gay), lưỡng tính và dị tính.

1.3. Tình hình nhiễm HIV và STIs ở nhóm NBDĐG

Cho đến nay, vẫn chưa có một tổ chức quốc tế nào đưa ra

những số liệu thống kê về mức độ nhiễm HIV và STIs trong nhóm

NBDĐG trên toàn thế giới. Tỷ lệ nhiễm HIV trong nhóm NBDĐG

tại một số quốc gia trên thế giới dao động từ 2,1%-33,3%, tỷ lệ

nhiễm ít nhất 1 STI dao động từ 2,0%-60,0%.

1.4. Các hành vi tình dục và sử dụng chất gây nghiện

1.4.1. Hành vi tình dục: Nguy cơ lây nhiễm HIV và STIs thể

hiện qua số bạn tình cũng như sự đa dạng của các loại bạn tình

trên nhóm NBDĐG cũng đã được nhiều nghiên cứu đề cập.

Nhóm NBDĐG không chỉ QHTD với nam mà còn QHTD với

nữ. Nói cách khác, tình dục lưỡng giới ở nhóm NBDĐG là khá

phổ biến, đồng thời càng nhiều khách nam giới trong năm qua

thì nguy cơ nhiễm HIV và STIs càng cao.

QHTD qua đường miệng thường được thực hành phổ

biến trong QHTD đồng giới nam, tuy nhiên mức độ sử dụng

BCS thấp. QHTD qua đường hậu môn là nguy cơ chủ yếu lây

truyền HIV và STIs trong nhóm NTDĐG/NBDĐG. Nhiều

nghiên cứu chuyên sâu về NBDĐG cho thấy tỷ lệ QHTD

qua đường hậu môn không bảo vệ tương đối cao từ 13,0%

đến 78,5% và cao hơn đáng kể so với nhóm không bán dâm

(22,4% so với 4,6%).

1.4.2. Hành vi sử dụng chất gây nghiện

Việc sử dụng chất gây nghiện trong nhóm NBDĐG xảy ra

khá phổ biến. Các nghiên cứu đã chỉ ra các dạng chất gây nghiện

khác nhau được sử dụng bao gồm: rượu, thuốc lá, marijuana (bồ

đà/tài mà), cocain, cần sa, heroin, benzodiazepines, thuốc giảm đau,

ecstasy (thuốc lắc)….Trên thế giới, nghiên cứu tại Kenya năm 2008

cho thấy uống rượu liên quan đến QHTD qua đường hậu môn

không bảo vệ (OR=1,63; 95%CI=1,05-2,54). Trong nhóm

NBDĐG, tỷ lệ có TCMT dao động từ 1,5%-11,1%. Nghiên cứu

năm 2009 của Vũ Ngọc Bảo chỉ ra mối liên kết giữa bán dâm và sử

dụng chất gây nghiện-đặc biệt là tiêm chích heroin.

Tóm tắt Luận án Tiến sĩ Y tế công cộng: Thực trạng và một số yếu tố ảnh hưởng đến lây nhiễm HIV và một số nhiễm trùng lây qua đường tình dục ở nhóm nam bán dâm đồng giới tại Hà Nội, 2009 - 2010

Chủ đề:

Tài liệu liên quan

Tài liêu mới

AI tóm tắt

Giới thiệu tài liệu

Đối tượng sử dụng

Từ khoá chính

Nội dung tóm tắt

Hỗ trợ

Phương thức thanh toán

Theo dõi chúng tôi