LÊ ĐẠI CHÚC VỚI TRANH
SƠN DẦU
LÊ ĐẠI CHÚC - Hoàng hôn của các thiên thần - sơn
dầu
18 giờ chiều ngày 28 tháng 8 năm 2008 họa sĩ Lê Đại Chúc đ
ã cho khai
mạc phòng tranh sơn d
ầu với 63 tranh trong đó có 8 bức khổ lớn (306 x
225cm) tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam - 66 Nguyễn Thái Học - Hà
Nội. Đây là những bức tranh sơn dầu mới được sáng tác trong ba năm
trở lại đây tại nhà riêng của gia đình anh ở Hải Phòng.
Năm ngoái, trong dịp đi công tác Hải Phòng, tôi và một số anh em
trong Hội Mỹ thuật Việt Nam đã đến thăm xưởng vẽ của anh. Điều l
àm
mọi người ngạc nhiên là trong xưởng vẽ của anh như là một cái kho
chứa tranh sơn dầu. Anh cho biết đó là những bức tranh anh sáng tác
trong vài năm nay khi anh trở về với thành phố cảng nơi anh đã sinh ra
và lớn lên, thành phố đã cho anh nhiều ấn tượng đẹp về con người,
cảnh quan và sự sôi động của một thành phố biển, với những hàng
phượng vĩ, con sông Lấp, vườn hoa và cảng biển với những con tàu,
cần cẩu, cầu cảng, những người công nhân lao động khoẻ mạnh, bình d
ị
và dũng cảm.
Lê Đại Chúc sinh ra trong một gia đình văn nghệ, bố anh -
nhà thơ, nhà
văn hóa Lê Đại Thanh, em anh - Lê Chức - đạo diễn sân khấu - Phó ch
ủ
tịch thường trực Hội nghệ sĩ sân khấu Việt Nam, chị là Nghệ sĩ sân
khấu Lê Mai, các cháu là các nghệ sĩ Lê Khanh, Lê Vân, Lê Vi. Tuổi
trẻ Lê Đại Chúc gắn mình với hoạt động hàng hải, nhiều năm l
à chuyên
viên cao cấp, thường tham gia soạn thảo và dịch những hợp đồng mua
bán tàu biển lớn. Thỉnh thoảng anh cũng xuống tàu lênh đênh trên bi
ển,
vì vậy anh có điều kiện đi đến nhiều quốc gia, tiếp xúc với nhiều văn
nghệ sĩ và thông thạo tiếng Anh.
Sau ngày giải phóng Miền Nam thống nhất đất nước, bên c
hàng hải, anh bắt đầu có những tiếp xúc với các họa sĩ bậc thày như
Nguyễn Gia Trí, Nguyễn Sáng và đặc biệt là với họa sĩ Bùi Xuân Phái
khi ông vào thành phố Hồ Chí Minh vẽ và thăm bạn bè, Lê Đại Chúc
đã mời ông đến ở nhà mình đường Nguyễn Đình Chính, quận Phú
Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh vừa sáng tác vừa tạo điều kiện để ông
tiếp xúc với bạn bè.
Là con nhà nòi, Lê Đại Chúc đã nhanh chóng tiếp thu nghệ thuật tạo
hình và bước vào sáng tác với chất liệu tranh sơn dầu từ đầu những
năm 1980 khi anh còn công tác bên ngành hàng h
ải. Cũng phải nói rằng
vào thời kỳ khó khăn kinh tế sau ngày thống nhất đất nước, Lê Đại
Chúc đã có một nền tảng kinh tế gia đình sung túc, nhiều sách vở mỹ
thuật, nhiều nguyên vật liệu như vải vẽ, sơn dầu và các dụng cụ vẽ của
anh đều thuộc loại hàng “xịn”, xưởng vẽ rộng rãi nhiều họa sĩ mơ ước.
Nhưng đó chưa phải là tất cả, điều kiện sáng tác và niềm say mê hội
họa sơn dầu đã giúp anh nhanh chóng nắm vững kỹ thuật chất liệu, kỹ
năng sáng tạo, nhanh chóng trở thành một họa sĩ chuyên nghiệp. Lê Đ
ại
Chúc không học mỹ thuật ở một trường chuyên nghiệp nào nhưng anh
đã học được nhiều ở trường đời, ở các sách vở mỹ thuật mà anh có
được, đặc biệt là ở những họa sĩ bậc thày như Nguyễn Gia Trí, Bùi
Xuân Phái, Nguyễn Sáng, Lưu Công Nhân. Say mê vẽ, tinh nhanh
trong việc nắm bắt những kỹ thuật của chất liệu sơn dầu đã từng bước
tạo nên một họa sĩ Lê Đại Chúc với hàng ngàn tác phẩm sơn dầu mà ở
đó kỹ thuật, bút pháp, bố cục mang dấu ấn tài hoa, chuyên nghiệp.
Lê Đại Chúc chuyên sáng tác tác phẩm bằng chất liệu sơn d
ầu có khuôn
khổ lớn. Thời kỳ đầu anh sáng tác các tranh phong cảnh và chân dung
với màu sắc mạnh mẽ bút pháp khoáng đạt. Ta có thể kể tới các bức
tranh Thuyền và biển, Cảng Cobe, Đêm Vũng Tàu (300x138cm) -
1994; Phong cảnh Việt Nam (220x500cm) - 1994... Những bức tranh
chân dung vẽ những người thân yêu trong gia đình và bạn bè như Bố
tôi thi sĩ Lê Đại Thanh (80x100cm) - 1993; Vợ tôi Phạm Lệ Xuân
(138x100cm) - 1993; Con gái (60 x80cm) - 1985; Con trai họa sĩ (52
x62cm)- 1999; Nhạc sĩ - thi sĩ Văn Cao (100x76cm) - 1983; Ba thiếu
nữ (56x120cm)... Hàng trăm bức tranh sơn dầu vẽ hoa.
Họa sĩ Lê Đại Chúc đã có triển lãm tranh sơn dầu cá nhân đầu ti
ên năm
1992 tiếp đó là triển lãm cá nhân lần thứ hai năm 1993 cũng tại thành
phố Hồ Chí Minh. Giới mỹ thuật đã đánh giá cao những tác phẩm của
anh trong triển lãm và cũng trong năm 1993 Lê Đại Chúc đã được kết
nạp vào Hội Mỹ thuật Việt Nam ngành Hội họa.
Trời đã cho Lê Đại Chúc một thân hình cường tráng như l
ực sĩ, một đời
sống vật chất sung túc, một niềm say mê sáng tạo, nên bước vào mỹ
thuật anh như đã tìm thấy con đường riêng của mình. Vì vậy, sau
những thành công bư
ớc đầu trong hội họa đầu những năm 1990, anh rời
bỏ nghiệp công chức để trở thành một họa sĩ tự do, giành tất cả thời
gian mỗi ngày từ 8 đến 10 giờ cho sáng tác tranh sơn dầu để có được
một khối lượng tác phẩm đồ sộ, liên tục tổ chức các triển lãm mỹ thuật
ở Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và ở nước ngoài như ở Luân Đôn -
Anh, Pa ri - Pháp, Hồng Công... đã thành công trên cả phương diện
nghệ thuật và sống được bằng nghề nghiệp mỹ thuật của mình. Anh là
người có duyên sống bằng nghề mỹ thuật. Anh cho biết “chỉ riêng năm
ngoái, tôi đã bán được gần một tỷ tiền tranh. Ví như bức chân dung
danh họa Nguyễn Gia Trí, tôi vẽ trong năm mươi phút nhưng được trả
tới một vạn đô...”.
Tôi còn nhớ vào cuối những năm 1990 của thế kỷ 20, họa sĩ Lê Đại
Chúc đã cùng tôi tổ chức triển lãm chung tại Gallery Sông Hồng Hà
Nội. Tại đó anh đã trưng bầy nhiều tác phẩm sơn dầu: Chân dung, tĩnh
vật hoa với màu sắc mạnh mẽ, bút pháp khỏe khoắn, mang dấu ấn ri
êng
tác giả, còn tôi trưng bầy những bức tranh khắc thạch cao và tempera
trên lụa.
Triển lãm cá nhân lần thứ 9 của họa sĩ Lê Đại Chúc lần này tại Bảo
tàng Mỹ thuật Việt Nam giới thiệu nhiều tác phẩm sơn dầu cỡ lớn chủ
yếu được sáng tác trong thời gian gần đây khi anh trở lại Hải Phòng.
Bên cạnh các tác phẩm phong cảnh như Hạ Long vàng (100x76cm)-
2006; Nắng Thanh Hóa (100x76cm)- 2006 là những tác phẩm kích
thước lớn có nội dung liên quan đến những vấn đề tâm linh như Đức
Phật và cõi trần gian (300x200cm) - 2008; Vũ điệu của nữ thần Shiva
(306x225cm) - 2006; Nhà sáng tạo vĩ đại The Gretes Crater - 2008...