TRƯỜNG CHÍNH TRỊ TỈNH ĐẮK NÔNG ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
LỚP TC LLCT K92
*
Đắk Nông, ngày 18 tháng 12 năm
2021
BÀI VIẾT THU HOẠCH
Ph n: ầA.V. N i dung c b n c a CNXH khoa h c ộ ơ ả ủ ọ
A.VI. Nh n th c v CNXH và con đng đi lên CNXH Vi t Namậ ứ ề ườ ở ệ
-----
H và tên: ọNguy n Đc Hoàngễ ứ
L p: Trung c p LLCT khóa 92ớ ấ
Ch đ 7: Tính t t y u c a liên minh gi a giai c p công nhân v i giai c p nôngủ ề ấ ế ủ ữ ấ ớ ấ
dân và đi ngũ trí th c. Liên h Vi t Nam hi n nay.ộ ứ ệ ở ệ ệ
1. MỞ ĐẦU
Trong lịch sử cách mạng Việt Nam việc vận dụng sáng tạo chủ
nghĩa Mác – Leenin về liên minh giai cấp công nhân, nông dân và đội
ngũ trí thức là sự cố kết của các giai cấp, tầng lớp trong một chỉnh thể
thống nhất, nhằm giúp đỡ lẫn nhau phát triển. Mỗi thành tố có vị trí, vai
trò đặc thù do bản chất, vai trò của mỗi giai cấp và tầng lớp trong cách
mạng và xã hội quy định. Sức mạnh và chất lượng của khối liên minh
phụ thuộc vào chất lượng của từng thành tố trong đó. Vì thế, củng cố,
tăng cường khối liên minh giai cấp công nhân, nông dân và đội ngũ trí
thức gắn liền chặt chẽ với quá trình xây dựng, phát triển của mỗi giai
cấp, tầng lớp do Đảng lãnh đạo, tạo thành nhân tố bảo đảm thắng lợi
của cách mạng Việt Nam. Như chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Lực
lượng chủ yếu trong khối đoàn kết dân tộc là công nông, cho nên liên
2
minh công nông là nền tảng của Mặt trận dân tộc thống nhất”, sau này,
Người khẳng định cách mạng cần có lực lượng trí thức. Tại Đại hội đại
biểu toàn quốc lần thứ II (2-1951), lần đầu tiên, Đảng ta xác định vấn đề
liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí
thức có vai trò quan trọng với cách mạng Việt Nam. Tư tưởng này tiếp
tục được khẳng định qua các kỳ Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng và
trở thành vấn đề có tính nguyên tắc, đồng thời là vấn đề có ý nghĩa
chiến lược của cách mạng Việt Nam. Như vậy, liên minh giai cấp công
nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức là sự đoàn kết, hợp lực,
hợp tác, liên kết… của giai cấp công nhân, giai cấp nông dân và đội ngũ
trí thức nhằm thực hiện nhu cầu và lợi ích của mỗi lực lượng và của cả
khối liên minh; đồng thời góp phần thực hiện lợi ích chung của dân tộc,
của sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội. Vai trò của liên minh giữa giai
cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức trong khối đại
đoàn kết dân tộc ở nước ta hiện nay
Đảng ta xác định, liên minh là vấn đề chiến lược của cách mạng
Việt Nam. Khi chưa có chính quyền, liên minh để giành chính quyền. Khi
đã có chính quyền, liên minh là nguyên tắc cao nhất của chuyên chính
vô sản để giai cấp vô sản có thể giữ được vai trò lãnh đạo và chính
quyền nhà nước. Hiện nay, trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở
Việt Nam còn tồn tại các thành phần kinh tế dựa trên các hình thức sở
hữu, vận hành theo cơ chế thị trường. nếu giai cấp công nhân không
khéo tổ chức, không lôi kéo, lãnh đạo được toàn dân, nhất là giai cấp
nông dân và đội ngũ trí thức tin tưởng, ủng hộ và tham gia tích cực vào
đường lối cách mạng của Đảng thì sẽ không có cơ sở kinh tế - xã hội
vững chắc để tiến hành xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội.
Do vậy em quyết định chọn nội dung “Tính tất yếu của liên minh
giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức.
Liên hệ ở Việt Nam hiện nay’’ làm bài thu hoạch.
2. NỘI DUNG
3
2.1. Tính tất yếu của liên minh công - nông - trí thức
2.1.1. Khái niệm và tính tất yếu của liên minh
Liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp
trí thức là sự đoàn kết, hợp tác, hỗ trợ giữa các giai cấp - tầng lớp dưới
sự lãnh đạo của giai cấp công nhân vì lợi ích chung và tạo ra lực lượng
đồng minh trong quá trình thực hiện sứ mệnh giải phóng giai cấp, xã hội
và con người.
Liên minh giai cấp là một mặt của quan hệ giai cấp, cùng với đấu
tranh giai cấp, liên minh giai cấp mang tính phổ biến và là một động lực
của phát triển xã hội, hơn nữa nó là động lực to lớn, không chỉ trong
cách mạng, mà trong sự vận động xã hội nói chung, đặc biệt là ở thời kỳ
quá độ lên chủ nghĩa xã hội.
Xét về thuật ngữ, C.Mác - Ph.Ăngghen sử dụng thuật ngữ: liên minh
giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân, đây là hai lực lượng xã
hội đông nhất, cơ bản nhất lúc bấy giờ. Lúc này ở các nước tư bản có
nền công nghiệp phát triển thì công nhân chiếm đa số, tiếp đến là nông
dân, chỉ có một bộ phận trí thức được chủ nghĩa tư bản đào tạo nhằm
phục vụ cho giai cấp tư sản và chủ nghĩa tư bản. Tư tưởng liên minh
công nhân - nông dân được thể hiện rõ khi C.Mác - Ăngghen tổng kết
cuộc cách mạng Pháp 1848 - 1850 và Công Xã Paris 1871: nếu giai cấp
công nhân liên minh được với giai cấp nông dân và các tầng lớp lao
động khác để cùng đấu tranh chống lại sự áp bức, bóc lột của giai cấp
tư sản thì cách mạng vô sản sẽ thắng lợi.
Kế thừa và phát triển tư tưởng về liên minh giai cấp của C.Mác,
trong quan niệm về chuyên chính vô sản, tư tưởng liên minh giai cấp
của V.I.Lênin thể hiện: “Chuyên chính vô sản là một hình thức đặc biệt
của liên minh giữa giai cấp vô sản, với đông đảo những tầng lớp lao
động không phải vô sản để cùng đấu tranh chống lại giai cấp tư sản thì
cách mạng vô sản sẽ thắng lợi”. Lúc khẳng định vai trò quan trọng của
khoa học công nghệ V.I.Lênin chỉ rõ: “Trước sự liên minh của các đại
4
biểu khoa học, giai cấp vô sản và giới kỹ thuật, không một thế lực đen tối
nào đứng vững được”. Như vậy, xét về tư tưởng cơ bản của V.I.Lênin, lý
luận liên minh thể hiện, đó là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai
cấp nông dân và các tầng lớp lao động khác.
2.1.2. Tính tất yếu của liên minh giai cấp
Theo chủ nghĩa Mác - Lênin, nền sản xuất của chủ nghĩa tư bản
một mặt đã tạo ra một cơ cấu kinh tế - xã hội vừa phân công vừa liên
hiệp với nhau trong một nền sản xuất ngày càng mang tính xã hội hóa.
Mặt khác, chế độ chính trị tư sản, quan hệ sản xuất tư nhân tư bản chủ
nghĩa cũng tạo ra các giai tầng bị chủ nghĩa tư bản áp bức, bóc lột và
chung nhu cầu, lợi ích và triển vọng phát triển. Do vậy, theo V.I.Lênin,
liên minh là vấn đề mang tính nguyên tắc trong thời kỳ quá độ lên chủ
nghĩa xã hội. “Nguyên tắc cao nhất của chuyên chính là duy trì khối liên
minh giữa giai cấp vô sản và nông dân để giai cấp vô sản có thể giữ
được vai trò lãnh đạo và chính quyền nhà nước”.
Sự liên minh của giai cấp tư sản, chủ nghĩa đế quốc để chống chủ
nghĩa xã hội, phong trào giải phóng dân tộc và tiến bộ xã hội cũng buộc
giai cấp công nhân và nhân dân lao động phải liên minh.
Trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, liên minh giai cấp tạo
ra sự thống nhất và dần xóa bỏ sự cách biệt do lịch sử tạo ra. Các giai
cấp và tầng lớp lao động có xu hướng càng xích lại gần nhau: trong
quan hệ với tư liệu sản xuất (thể hiện thông qua việc dần dần hoàn thiện
quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa từ thấp đến cao), về tính chất lao
động (thông qua việc đẩy mạnh cách mạng khoa học và công nghệ, trí
thức hóa lao động và phát triển lực lượng sản xuất nói chung), trong
quan hệ phân phối tư liệu tiêu dùng (diễn ra chủ yếu thông qua việc ngày
càng hoàn thiện nguyên tắc phân phối theo kết quả lao động và hiệu quả
kinh tế), trong tiến bộ về đời sống tinh thần (thông qua cuộc cách mạng
xã hội chủ nghĩa trên lĩnh vực tư tưởng - văn hóa),… qua đó xóa bỏ dần
sự khác biệt và rút ngắn khoảng cách phát triển giữa thành thị và nông
5
thôn, giữa lao động trí óc và lao động chân tay.
Trong cách mạng Việt Nam, Liên minh là tất yếu, bởi vì lợi ích của
các giai cấp tầng lớp, nhóm xã hội đều gắn bó trong nhu cầu giải phóng
Dân tộc giải phóng giai cấp, giải phóng con người. “Độc lập Dân tộc gắn
liền với chủ nghĩa xã hội” là “mẫu số chung” để “quy đồng” lợi ích, làm
gần lại những khác biệt xã hội và có sức quy tụ, đoàn kết toàn Dân tộc.
Sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, đẩy mạnh công nghiệp hóa,
hiện đại hóa, xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ
nghĩa, xây dựng xã hội dân giàu, nước mạnh, công bằng dân chủ văn
minh ở nước ta hiện nay vừa đặt ra nhu cầu liên minh vừa đặt ra các
vấn đề phải cần tới Liên minh để giải quyết một cách hài hòa.
Giai cấp công nhân, giai cấp nông dân, đội ngũ trí thức không chỉ là
ba lực lượng đông đảo nhất trong xã hội, mà còn đóng vai trò quan trọng
trong phát triển kinh tế và trong đời sống chính trị. Khối liên minh này
được đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản, thông qua vai trò điều
tiết của Nhà nước để giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa và giải
quyết hài hòa lợi ích của các chủ thể tham gia liên minh.
Liên minh là cơ sở của động lực chủ yếu để phát triển đất nước.
Đảng ta khẳng định: “Động lực chủ yếu để phát triển đất nước là đại
đoàn kết toàn dân trên cơ sở liên minh giữa công nhân với nông dân và
trí thức do Đảng lãnh đạo, kết hợp hài hòa các lợi ích cá nhân, tập thể
và xã hội, phát huy mọi tiềm năng và nguồn lực của các thành phần kinh
tế, của xã hội”.
2.2. Vai trò, nội dung, yêu cầu và vận dụng vận dụng sáng tạo
trong tiến trình cách mạng Việt Nam
2.2.1. Vai trò của liên minh công - nông - trí trong cách mạng
Việt Nam
Ngay sau khi tìm thấy con đường cứu nước ở chủ nghĩa Mác -
Lênin, trở thành người cộng sản Việt Nam đầu tiên, Hồ Chí Minh đặc
biệt quan tâm đến việc xây dựng lực lượng cách mạng. Người xác định,
