1
Luận văn tốt nghiệp
Đánh giá hiện trạng ô nhiễm môi trường phục vụ
phát triển bền vững làng nghề chế biến thực phẩm
Dương Liễu, huyện Hoài Đức, thành phố Hà Nội
MỤC LỤC
2
MỤC LỤC ............................................................................................................... 1
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU ............................................................................. 3
DANH MỤC CÁC HÌNH ........................................................................................ 4
MỞ ĐẦU ................................................................................................................. 6
1. Tính cấp thiết của đề tài. ..................................................................................... 6
2. Mục tiêu .............................................................................................................. 7
3. Nhiệm vụ ............................................................................................................. 7
4. Kết quả chính đã đạt được .................................................................................. 7
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài ............................................................. 8
6. Cấu trúc của luận văn. ........................................................................................ 8
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI 9
1.1.1. Tổng quan về tình hình nghiên cứu đề tài....................................................... 9
1.1.2. Làng nghề và phát triển làng nghề theo hướng bền vững .............................. 18
1.1.3. Khái quát về ô nhiễm môi trường làng nghề Việt Nam hiện nay ................... 35
1.1. 4. Quan điểm và phương pháp nghiên cứu ...................................................... 38
a. Một số quan điểm nghiên cứu chính................................................................... 38
- Quan điểm hệ thống: ........................................................................................... 38
Chương 2: CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI CHẤT LƯỢNG ....................... 43
MÔI TRƯỜNG LÀNG NGHỀ DƯƠNG LIỄU .................................................... 43
2.1. Khái quát làng nghề Dương Liễu. .................................................................. 43
2.1.1. Vị trí địa lí .................................................................................................... 43
2.1.2. Đặc điểm tự nhiên ........................................................................................ 44
2.1.3. Điều kiện kinh tế- xã hội. ............................................................................ 45
2.2. Hiện trạng sản xuất của làng nghề. ................................................................ 48
2.2.1. Nguyên liệu chủ yếu cung cấp cho làng nghề ............................................... 49
2.2.2. Công nghệ sản xuất ...................................................................................... 49
2.2.4. Sản phẩm và trị trường ................................................................................. 51
2.25. Phân bố sản xuất ........................................................................................... 51
2.3. Phân tích các nhân tố ảnh hưởng tới môi trường của làng nghề. ................... 53
3
2.3.1. Các nguồn gây ô nhiễm từ sản xuất. ............................................................. 53
2.3.2. Ảnh hưởng của một số nhân tố tự nhiên và kinh tế xã hội. ........................... 61
2.3.3. Thực trạng quản lý môi trường, ý thức bảo vệ môi trường của cộng đồng làng
nghề. ..................................................................................................................... 64
2.3.4. Một số yếu tố pháp lý. .................................................................................. 68
Chương 3: ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG ............................. 70
LÀNG NGHỀ DƯƠNG LIỄU VÀ ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIẢM THIỂU .... 70
3.1. Đánh giá thực trạng ô nhiễm môi trường tại làng nghề. ................................. 70
3.1.1. Hiện trạng môi trường nước ......................................................................... 70
3.1.2. Hiện trạng ô nhiễm rác thải rắn. .................................................................. 74
3.1.3. Hiện trạng môi trường khí. ........................................................................... 78
3.1.4. Đánh giá mức độ ô nhiễm môi trường tại làng nghề. ................................... 79
3.1.5. Ảnh hưởng của sự ô nhiễm môi trường đến tình trạng sức khỏe của cư dân
khu vực. ................................................................................................................. 83
3.2. Một số giải pháp đề xuất nhằm bảo vệ, cải thiện môi trường làng nghề Dương
Liễu. ...................................................................................................................... 85
3.2.1. Định hướng phát triển làng nghề Dương Liễu đến năm 2015........................ 85
3.2.2. Dự tính lượng thải tại làng nghề đến năm 2015. ................................................. 86
3.2.3. Đề xuất một số giải pháp giảm thiểu ô nhiễm ............................................... 88
KẾT LUẬN ......................................................................................................... 102
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................... 105
PHỤ LỤC 1: PHIẾU ĐIỀU TRA
PHỤ LỤC 2: Cách tính tải lượng thải cho làng nghề Dương Liễu
4
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
Các bảng biểu Trang
Bảng 1.1. Trình độ kỹ thuật ở các làng nghề hiện nay 25
Bảng 1.2. Số lượng các làng nghề có quy hoạch không gian môi trường tại một số
tỉnh, thành phố 32
Bảng 2.1. Số người đi học năm 2007 46
Bảng 2.2. Biểu thống kê một số nguyên liệu sản xuất chính 2008 48
Bảng 2.3. Cơ cấu lao động theo ngành của làng nghề 2008 49
Bảng 2.4. Sản lượng một số sản phẩm chủ yếu của làng nghề (2005) 50
Bảng 2.5. Hiệu suất nguyên liệu của một số hoạt động sản xuất 53
Bảng 2.6. Tổng thải trung bình năm của làng nghề qua các hoạt động sản xuất và
sinh hoạt 54
Bảng 2.7. Tổng lượng nước thải và bã thải từ sản xuất tinh bột 57
Bảng 2.8. Tổng lượng nước thải từ CBNS làng nghề Dương Liễu (2008) 59
Bảng 2.9. Tổng lượng rác thải từ CBNS làng nghề Dương Liễu (2008) 59
Bảng 3.1. Lượng nước thải của làng nghề Dương Liễu năm 2008 70
Bảng 3.2. Chất lượng môi trường nước tại một số địa điểm của làng nghề 72
Bảng 3.3. Tình hình rác thải rắn trung bình mỗi ngày tại làng nghề (năm 2008) 74
Bảng 3.4. Thành phần rác thải tại bãi rác làng nghề Dương Liễu 74
Bảng 3.5: Chất lượng môi trường không khí tại làng nghề Dương Liễu 78
Bảng 3.6. Phân chia các mức độ ảnh hưởng theo các tiêu chí đánh giá ô nhiễm môi
trường làng nghề Dương Liễu 79
Bảng 3.7. Bảng điểm đánh giá mức độ ô nhiễm 80
Bảng 3.8: Bảng điểm đánh giá mức độ ô nhiễm có nhân hệ số 80
Bảng 3.9. Một số bệnh phổ biến tại làng nghề Dương Liễu 83
Bảng 3.10. Kết quả dự tính tải lượng thải của làng nghề đến năm 2015 86
Bảng 3.11. Cơ cấu sản lượng và chất thải của các nghề sản xuất chính
làng nghề Dương Liễu 90
Bảng3.12. Mô hình quy hoạch khu sản xuất tập trung cho làng nghề Dương Liễu 91
5
Bảng 3.13. Định hướng mức thu phí môi trường đối với các nghề CBNSTP Dương Liễu 93
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
Các hình v
ẽ, biểu đồ
Trang
Hình 1.1. Sự phân bố các làng nghề Việt Nam theo khu vực 23
Hình 1.2. Một số mô hình Phát triển bền vững 33
Hình 1.3. Tóm tắt quy trình và phương pháp nghiên cứu 41
Hình 2.1. Công nghệ chế biến tinh bột sắn 55
Hình 2.2. Công nghệ chế biến tinh bột sắn 56
Hình 2.1. Công nghệ chế biến tinh bột sắn 56
Hình 3.1. Tình hình bệnh tật trong dân cư có liên quan đến chất lượng môi
trường (2007)
82
Hình 3.2. Mô hình xử lý nước thải cho làng nghề CBNSTP 99
DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU, CÁC TỪ VIẾT TẮT
BOD Nhu cầu oxy sinh học
BVMT Bảo vệ môi trường
CBNSTP Chế biến nông sản, thực phẩm
CN - TTCN Công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp
CNH - HĐH Công nghiệp hóa, Hiện đại hóa
COD Nhu cầu oxy hóa học
KT - XH Kinh tế, xã hội
TCCP Tiêu chuẩn cho phép
VSMT Vệ sinh môi trường