
ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH BÌNH DƢƠNG
TRƢỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT
BÙI NGỌC LUYẾN
ĐẶC ĐIỂM TIỂU THUYẾT CỦA NGUYỄN THỊ DIỆP MAI
CHUYÊN NGÀNH: VĂN HỌC VIỆT NAM
MÃ SỐ: 8220121
U N VĂN THẠC S
BÌNH DƢƠNG – 2022

ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH BÌNH DƢƠNG
TRƢỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT
BÙI NGỌC LUYẾN
ĐẶC ĐIỂM TIỂU THUYẾT CỦA NGUYỄN THỊ DIỆP MAI
CHUYÊN NGÀNH: VĂN HỌC VIỆT NAM
MÃ SỐ: 8220121
U N VĂN THẠC S
NGƢỜI HƢỚNG DẪN HO HỌC:
PGS.TS. VÕ VĂN NHƠN
BÌNH DƢƠNG – 2022

i
LỜI C M ĐO N
Tôi xin cam đoan luận văn Đặc điểm tiểu thuyết của Nguyễn Thị Diệp
Mai là công trình nghiên cứu khoa học của cá nhân tôi đƣợc hoàn thành dƣới sự
hƣớng dẫn tận tình của PGS.TS Võ Văn Nhơn. Toàn bộ các nội dung, dữ liệu
đƣợc trình bày trong luận văn đều có nguồn gốc rõ ràng, đúng quy định. Kết quả
nghiên cứu của luận văn là quá trình tôi tự tìm tòi, khám phá, phân tích một cách
độc lập, khách quan, trung thực phù hợp với thực tiễn chuyên ngành Văn học
Việt Nam hiện nay. Đặc biệt, kết quả luận văn này chƣa từng đƣợc công bố ở bất
cứ một công trình nghiên cứu nào trƣớc đó.
Bình Dương, ngày 13 tháng 07 năm 2022
Tác giả luận văn
Bùi Ngọc Luyến

ii
LỜI CẢM ƠN
Trong suốt quá trình học tập và làm luận văn tại Trƣờng Đại học Thủ Dầu
Một đến nay, tôi luôn nhận đƣợc sự quan tâm, giúp đỡ của quý thầy cô, gia đình
và bạn bè.
Với lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến PGS.TS
Võ Văn Nhơn, ngƣời luôn tận tâm, nhiệt tình động viện, hƣớng dẫn, chỉ bảo và
tạo điều kiện để tôi nghiên cứu và hoàn thành luận văn.
Đồng thời, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến quý thầy cô là giảng viên
chuyên ngành Văn học Việt Nam – Trƣờng Đại học Thủ Dầu Một đã hết lòng
giảng dạy và tạo điều kiện thuận lợi giúp tôi hoàn thành tốt khóa học.
Tôi xin gửi lời cảm ơn đến nhà văn Nguyễn Thị Diệp Mai đã dành thời
gian trò chuyện, chia sẻ và cung cấp một số tƣ liệu quý giá về cuộc đời, sự
nghiệp văn chƣơng của nhà văn nhằm giúp tôi thực hiện tốt đề tài.
Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn đến Sở Giáo dục và Đào tạo Bình
Dƣơng, Ban Giám hiệu trƣờng THPT Phƣớc Hòa, cùng toàn thể gia đình, ngƣời
thân, bạn bè, đồng nghiệp, đã hỗ trợ, động viên và giúp đỡ tôi trong suốt quá
trình học tập.
Do thời gian có hạn, cũng nhƣ khả năng của bản thân còn nhiều hạn chế,
nên trong quá trình làm luận văn chắc chắn tôi sẽ không tránh khỏi những thiếu
sót. Tôi rất mong nhận đƣợc sự lƣợng thứ và những ý kiến nhận xét, đóng góp
của quý thầy cô và bạn đọc để luận văn của tôi đƣợc hoàn thiện hơn.
Sau cùng, tôi kính chúc quý thầy cô thật nhiều sức khỏe. Tôi xin chân
thành cảm ơn!
Bình Dương, ngày 13 tháng 07 năm 2022
Tác giả luận văn
Bùi Ngọc Luyến

iii
MỤC LỤC
LỜI C M ĐO N .................................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ....................................................................................................... ii
MỤC LỤC ............................................................................................................ iii
MỞ ĐẦU ............................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài ................................................................................................ 1
2. Mục tiêu nghiên cứu ........................................................................................... 4
3. Tổng quan nghiên cứu của đề tài ....................................................................... 4
4. Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu ......................................................................... 6
5. Phƣơng pháp nghiên cứu .................................................................................... 7
6. Đóng góp của đề tài ............................................................................................ 8
7. Cấu trúc của đề tài .............................................................................................. 8
CHƢƠNG 1. HÁI QUÁT VỀ TIỂU THUYẾT VIỆT N M ĐƢƠNG ĐẠI
VÀ NHÀ VĂN NGUYỄN THỊ DIỆP MAI ...................................................... 10
1.1. Khái quát về tiểu thuyết Việt Nam đƣơng đại .............................................. 10
1.1.1. Đôi nét về hoàn cảnh lịch sử, xã hội và văn hóa ................................... 10
1.1.2. Đổi mới về nội dung trong thể loại tiểu thuyết ...................................... 13
1.1.2.1. Đổi mới quan niệm về hiện thực .................................................... 13
1.1.2.2. Đổi mới quan niệm nghệ thuật về con ngƣời ................................. 18
1.1.3. Đổi mới về hình thức trong thể loại tiểu thuyết ..................................... 24
1.2. Cuộc đời và sự nghiệp của nhà văn Nguyễn Thị Diệp Mai .......................... 28
1.2.1. Cuộc đời của Nguyễn Thị Diệp Mai ...................................................... 28
1.2.2. Sự nghiệp văn học của Nguyễn Thị Diệp Mai ...................................... 31
Tiểu kết chƣơng 1................................................................................................. 37
CHƢƠNG 2. ĐẶC ĐIỂM NỘI DUNG TRONG TIỂU THUYẾT NGUYỄN
THỊ DIỆP MAI ................................................................................................... 39
2.1. Những cảm hứng chính trong tiểu thuyết của Nguyễn Thị Diệp Mai .......... 39
2.1.1. Cảm hứng lịch sử hào hùng, bi tráng ..................................................... 40
2.1.2. Cảm hứng đời tƣ, thế sự nhẹ nhàng, sâu lắng ........................................ 53
2.2. Con ngƣời Nam Bộ trong tiểu thuyết của Nguyễn Thị Diệp Mai ................. 57

