ĐỀ TÀI
"Vận dụng lí luận giá trị sức lao động để chứng minh
căn cứ khoa học việc đẩy mạnh Công nghiệp hoá -
hiện đại hoá nông nghiệp nông thôn của Đảng và trình
bày những nội dung chính của đường lối này ”.
2
LỜI NÓI ĐẦU
Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá là con đường tất yếu phải tiến hành
đối với bất cứ nước nào, nhất là những nước có xuất phát điểm từ nền kinh
tế nông nghiệp kém phát triển muốn xây dựng nền kinh tế phát triển hiện
đại.
Trong quá trình thực hiện công nghiệp hoá - hiện đại hoá nông thôn,
nông nghiệp nông thôn đóng một vai trò cực kỳ quan trọng, có quan hệ mật
thiết với sự phát triển kinh tế xã hội nông thôn.
Hiện nay ở nhiều nước, nhất là các nước đang phát triển, phát triển
nông nghiệp nông thôn được coi là vấn đề tất yếu có ý nghĩa chiến lược lâu
dài. Đối với Việt Nam một quốc gia lạc hậu, 80% dân số sống ở khu vực
nông thôn với một cơ cấu kinh tế độc canh thuần nông, năng suất lao động
thấp, nhu cầu việc làm rất bức bách. Đại hội lần thứ VIII Đảng Cộng sản
Việt Nam đã khẳng định tính đúng đắn đường lối công nghiệp hoá - hiện
đại hoá ở nước ta, trong đó đặc biệt coi trọng phát triển nông nghiệp nông
thôn.
I./ CÔNG NGHIỆP HOÁ - HIỆN ĐẠI HOÁ NÔNG NGHIỆP
NÔNG THÔN VIỆT NAM
1-/ Cơ cấu kinh tế nông thôn .
Trong lịch sử và cho đến nay, cơ cấu kinh tế Việt Nam được tổ chức
gắn liền với các ngành nghề và lãnh thổ như sau:
- Làng xã thuần nông nghiệp.
- Làng nông nghiệp, kiêm thêm nghề phụ.
- Làng chuyên các ngành nghề truyền thống, thí dụ như làng gốm sứ,
làng dệt, làng thêu ren, làng sơn mài, làng nghề chạm khắc bạc và gỗ, làng
luyện đúc kim loại.
3
- Làng nghề mới hình thành (ven đô thị, ven các trục đường giao
thông) thí dụ như các làng vận tải, làng xây dựng, làng may mặc, làng làm
đồ da dụng cao cấp, làng vật liệu xây dựng, làng chế biến và cung cấp thực
phẩm cho các thành phố.
- Các cơ sở và doanh nghiệp phi nông nghiệp (trang trại, xí nghiệp phi
nông nghiệp ở các thị trấn, thị tứ) thường là quy mô nhỏ, thí dụ như các
trạm giấy, trạm sửa chữa cơ khí, ngân hàng huyện, chi nhánh điện, hạt giao
thông, bưu điện, trường học, y tế...
2-/ Vai trò của nông nghiệp nông thôn trong chuyển dịch cơ cấu kinh
tế và thực hiện công nghiệp hoá.
-Bảo đảm nhu câu về lương thực và thực phẩm cho toàn xã hội , tức là
bảo đảm nhu cầu về số lượng , chất lượng và cơ cấu bữa ăn cho mọi thành
viên của xã hội. Nhu cầu đó thay đổi thường xuyên theo hướng tăng tinh,
giảm thô, tăng cao cấp, giảm sơ cấp và ngày càng đa dạng.
- Bảo đảm nguyên liệu nông-lâm-hải sản cho công nghiệp sản xuất
hàng tiêu dùng. Công nghiệp hàng tiêu dùng bao gồm một tổ hợp đa
ngành nhằm sản xuất ra hàng hoá và dịch vụ muôn màu muôn vẻ, mặc, ở,
đi lại, học tập, vui chơi, giải trí... Các ngành công nghiệp chế biến, công
nghiệp nhẹ và nhiêu ngành dịch vụ đều phát triển trên cơ sở sử dụng
nguyên liệu nông-lâm-hải sản.
- Tạo ra nguồn hàng xuất khẩu với khối lượng ngày càng lớn, chủng
loại mặt hàng ngày càng đa dạng, chất lượng ngày càng cao, có khả năg
cạnh tranh trên thị trường.
- Tạo ra tiền đề vững chắc để đẩy mạnh phân công lao động theo ngành
và phân công lao động theo lãnh thổ.
- Tạo ra nhiều chỗ làm việc mới thu hút lực lượng lao động dư thừa
của xã hội , góp phần giải quyết những vấn đề kinh tế xã hội và chính trị
cấp bách hiện nay và trong nhiều thập niên mới.
4
- Phát triển một nền nông-lâm-ngư nghiệp, sinh thái thể hiện xu hướng
hiện đại, góp phần đắc lực vào việc giải quyết một cách căn bản và triệt để
những vấn đề môi trường cấp bách nhất của nước ta.
II -/ THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP HOÁ-HIỆN ĐẠI
HOÁ NÔNG NGHIỆP NÔNG THÔN VIỆT NAM
Cơ sở vật chất kĩ thuật của nông nghiệp đã và đang được tăng cường.
Hệ thống thuỷ nông đang từng bước được hoàn chỉnh ở các vùng đồng
bằng và một bộ phận ở trung du miền núi , đã bảo đảm cho tưới tiêu chủ
động trên 50% diện tích gieo trồng. Bước đầu thực hiện điện khí hoá nông
nghiệp(hơn 12% sản lượng đIện trong cả nước dành cho sản xát nông
nghiệp). Hoá học hoá trong nông nghiệp cũng được chú trọng phát triển ,
số lượng phân hoá học và thuốc trừ sâu phục vụ nông nghiệp đã không
ngừng tăng lên do tăng cường sản xuất trong nước và nhập khẩu. Mức độ
cơ giới hoá nông nghiệp ngày càng tăng. Hệ thống giống cây trồng và vật
nuôi mới cho năng xuất cao đã được áp dụng ở nhiều vùng. Nguồn lao
động trong nông nghiệp dồi dào( chiếm trên 70% lao động xã hội), tuy
nhiên cần nghiên cứu sử dụng hợp lí nguồn lao động này. Yêu cầu tiêu
dùng nông phẩm của thị trường trong và ngoài nước đang ngày càng tăng
đã tạo ra những điều kiện thuận lợi về chuyển dịch cơ cấu sản xuất, cơ cấu
kinh tế nông thôn, nâng cao khối lượng và chất lượng nông sản , thúc đẩy
sự phát triển chuyên môn hoá và đa dạng hoá, đưa nông nghiệp đi lên con
đường hiện đại trong cơ chế thị trường.
1. Nền nông nghiệp Việt Nam mang tính chất nhiệt đới gió mùa đuợc
thể hiện trong hệ thống sản xuất nông phẩm.
Hầu hết các sản phẩm do nông nghiệp nước ta sản xuất ra đều mang có
nguồn gốc nhiệt đới: cây lương thực (lúa, ngo, khoai, sắn); cây công
5
nghiệp(cao su, chè, càfê, thuốc lá , dừa, lạc, vừng) ; cây thực phẩm(rau
muống, cà , mướp,bầu bí); các vật nuôi(trâu, bò, gà , vịt).
2. Từ một nền nông nghiệp lạc hậu đang xây dựng một nền nông
nghiệp hàng hoá, phát triển với tốc độ nhanh, kĩ thuật ngày càng hiện
đại, tổng sản phẩm ngày càng lớn, phong phú và đa dạng.
Trước cách mạng tháng Tám , sản xuất nông nghiệp của nước ta dựa vào
nguồn lao động thủ công là chủ yếu , tập quán canh tác cổ truyền, năng suất
lao động thấp, năng suất mùa màng không cao(năng suất chỉ đạt từ 12-13 tạ
/ha), tổng sản phẩm không lớn.
Sau khi đất nước thống nhất thì nền nông nghiệp đã và đang được cảI
biến rõ rệt . Các hình thức quản lí sản xuất và kinh doanh nông nghiệp mới
đã ra đời đang được áp dụng rộng rãi. Những thành tựu của khoa học kĩ
thuật đã được ứng dụng phổ biến trong nông nghiệp , từng bước đưa nền
nông nghiệp thực hiện hiện đại hoá , cơ khí hoá , cơ giới hoá, thuỷ lợi hoá.
Năng suất lao động và hiệu suất cây trồng được tăng lên rõ rệt, sản lượng
lương thực quy thóc năm 1996 đạt trên 29,14 triệu tấn (1980:14,4 triệu
tấn); năng suất lúa trung bình năm 1996 đạt 37,8 tạ/ha(1980: 20,8 tạ /ha);
bình quân lương thực quy thóc năm 1996 đạt 388kg/người( năm 1985: 304
kg/người). Từ chỗ thiếu ăn triền miên , năm 1988 còn phải nhập hơn 45
vạn tấn gạo thì nay chúng ta đã vươn lên đáp ứng được nhu cầu của thị
trường trong nước , có dự trữ và xuất khẩu , góp phần quan trọng vào ổn
định đời sống của nhân dân và cải thiện cán cân xuất nhập khẩu .
3. Cơ cấu ngành trong nông nghiệp đã được thay đổi theo hướng phát
triển toàn diện đa dạng hoá sản xuất , xoá bỏ độc canh về lúa, chăn
nuôi đang tiến tới cân đối với trồng trọt.
Thực hiện phương châm phát triển nông nghiệp toàn diện và đẩy mạnh
công nghiệp hoá hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn làm cho chăn nuôi đã
vươn lên trở thành nghành sản xuất chính trong nông nghiệp.
