LU T
S A Đ I, B SUNG M T S ĐI U
C A B LU T LAO Đ NG
C A QU C H I KHOÁ XI, KỲ H P TH 10
S 74/2006/QH11 NGÀY 29 THÁNG 11 NĂM 2006
Căn c vào Hi n pháp n c C ng hoà h i ch nghĩa Vi t Nam năm 1992 đã ế ướ
đ c s a đ i, b sung theo Ngh quy t s 51/2001/QH10 ngày 25 tháng 12 năm 2001 c aượ ế
Qu c h i khoá X, kỳ h p th 10;
Lu t này s a đ i, b sung m t s đi u c a Ch ng XIV c a B lu t lao đ ng ngày ươ
23 tháng 6 năm 1994 đã đ c s a đ i, b sung theo Lu t s a đ i, b sung m t s đi uượ
c a B lu t lao đ ng ngày 02 tháng 4 năm 2002.
Đi u 1
S a đ i, b sung Ch ương XIV c a B lu t lao đ ng v Gi i quy t tranh ch p lao ế
đ ng nh sau: ư
Ch ng XIVươ
GI I QUY T TRANH CH P LAO Đ NG
M c I
QUY Đ NH CHUNG
Đi u 157
1. Tranh ch p lao đ ng nh ng tranh ch p v quy n l i ích phát sinh trong
quan h lao đ ng gi a ng i lao đ ng, t p th lao đ ng v i ng i s d ng lao đ ng. ườ ườ
Tranh ch p lao đ ng bao g m tranh ch p lao đ ng cá nhân gi a ng i lao đ ng v i ườ
ng i s d ng lao đ ng tranh ch p lao đ ng t p th gi a t p th lao đ ng v i ng iườ ườ
s d ng lao đ ng.
2. Tranh ch p lao đ ng t p th v quy n tranh ch p v vi c th c hi n các quy
đ nh c a pháp lu t lao đ ng, tho c lao đ ng t p th , n i quy lao đ ng đã đ c đăng ướ ượ
v i c quan nhà n c có th m quy n ho c các quy ch , tho thu n h p pháp khác doanh ơ ướ ế
nghi p mà t p th lao đ ng cho r ng ng i s d ng lao đ ng vi ph m. ườ
3. Tranh ch p lao đ ng t p th v l i ích tranh ch p v vi c t p th lao đ ng
yêu c u xác l p các đi u ki n lao đ ng m i so v i quy đ nh c a pháp lu t lao đ ng, tho
c lao đ ng t p thướ , n i quy lao đ ng đã đ c đăng v i c quan nhà n c th m ượ ơ ướ
quy n ho c các quy ch , tho thu n h p pháp khác doanh nghi p trong quá trình th ng ế ươ
l ng gi a t p th lao đ ng v i ng i s d ng lao đ ng.ượ ườ
4. T p th lao đ ng nh ng ng i lao đ ng cùng làm vi c trong m t doanh ườ
nghi p ho c m t b ph n c a doanh nghi p.
5. Đi u ki n lao đ ng m i là vi c s a đ i, b sung tho c lao đ ng t p th , ti n ướ
l ng, ti n th ng, thu nh p, đ nh m c lao đ ng, th i gi làm vi c, th i gi ngh ng iươ ưở ơ
phúc l i khác trong doanh nghi p.
Đi u 158
Vi c gi i quy t các tranh ch p lao đ ng đ c ti n hành theo nh ng nguyên t c sau ế ượ ế
đây:
1. Th ng l ng tr c ti p, t dàn x p t quy t đ nh c a hai bên tranh ch p t iươ ượ ế ế ế
n i phát sinh tranh ch p;ơ
2. Thông qua hoà gi i, tr ng tài trên c s tôn tr ng quy n l i ích c a hai bên ơ
tranh ch p, tôn tr ng l i ích chung c a xã h i và tuân theo pháp lu t;
3. Gi i quy t công khai, khách quan, k p th i, nhanh chóng và đúng pháp lu t; ế
4. Có s tham gia c a đ i di n ng i lao đ ng ườ và đ i di n ng i s d ng lao đ ng ườ
trong quá trình gi i quy t tranh ch p. ế
Đi u 159
1. C quan, t ch c trách nhi m t o đi u ki n thu n l i cho hai bên gi i quy tơ ế
tranh ch p lao đ ng thông qua th ng l ng, hoà gi i nh m b o đ m l i ích c a hai bên ươ ượ
tranh ch p, n đ nh s n xu t, kinh doanh, tr t t và an toàn xã h i.
Vi c gi i quy t tranh ch p lao đ ng t i c quan, t ch c gi i quy t tranh ch p lao ế ơ ế
đ ng đ c ti n hành khi m t bên t ch i th ng l ng ho c hai bên đã th ng l ng ượ ế ươ ượ ươ ượ
v n không gi i quy t đ c m t ho c hai bên đ n yêu c u gi i quy t tranh ch p lao ế ượ ơ ế
đ ng.
2. T ch c công đoàn c p trên c a công đoàn c s trách nhi m h ng d n, h ơ ướ
tr giúp đ Ban ch p hành công đoàn c s ho c đ i di n t p th lao đ ng đ c quy ơ ượ
đ nh t i Đi u 172a c a B lu t này trong vi c gi i quy t tranh ch p lao đ ng theo đúng ế
quy đ nh c a pháp lu t.
3. Khi x y ra tranh ch p lao đ ng t p th v quy n d n đ n ng ng vi c t m th i ế
c a t p th lao đ ng thì c quan nhà n c th m quy n ph i ch đ ng, k p th i ti n ơ ướ ế
hành gi i quy t. ế
Đi u 160
1. Trong quá trình gi i quy t tranh ch p lao đ ng, hai bên tranh ch p các quy n ế
sau đây:
a) Tr c ti p ho c thông qua ng i đ i di n c a mình tham gia quá trình gi i quy t ế ườ ế
tranh ch p;
b) Rút đ n ho c thay đ i n i dung tranh ch p;ơ
c) Yêu c u thay ng i tr c ti p ti n hành gi i quy t tranh ch p, n u có lý do chính ườ ế ế ế ế
đáng cho r ng ng i đó không th b o đ m tính khách quan, công b ng trong vi c gi i ườ
quy t tranh ch p.ế
2. Trong quá trình gi i quy t tranh ch p lao đ ng, hai bên tranh ch p các ế nghĩa
v sau đây:
a) Cung c p đ y đ tài li u, ch ng c theo yêu c u c a c quan, t ch c gi i ơ
quy t tranh ch p lao đ ng;ế
b) Nghiêm ch nh ch p hành các tho thu n đã đ t đ c, biên b n hoà gi i thành, ượ
quy t đ nh đã hi u l c c a c quan, t ch c gi i quy t tranh ch p lao đ ng, b n ánế ơ ế
ho c quy t đ nh đã có hi u l c c a Toà án nhân dân. ế
Đi u 161
C quan, t ch c gi i quy t tranh ch p lao đ ng trong ph m vi nhi m v , quy nơ ế
h n c a mình quy n yêu c u hai bên tranh ch p, c quan, t ch c, nhân h u quan ơ
cung c p tài li u, ch ng c ; tr ng c u giám đ nh, m i ng i làm ch ng ng i liên ư ườ ườ
quan trong quá trình gi i quy t tranh ch p lao đ ng. ế
Đi u 162
2
1. H i đ ng hoà gi i lao đ ng c s ph i đ c thành l p trong các doanh nghi p có ơ ượ
công đoàn c s ho c Ban ch p hành công đoàn lâm th i. ơ
Thành ph n c a H i đ ng hoà gi i lao đ ng c s g m s đ i di n ngang nhau c a ơ
bên ng i lao đ ng bên ng i s d ng lao đ ng. Hai bên th tho thu n l a ch nườ ườ
thêm thành viên tham gia H i đ ng.
2. Nhi m kỳ c a H i đ ng hoà gi i lao đ ng c s là hai năm. ơ
Đi di n c a m i bên luân phiên làm Ch t ch, Th H i đ ng. H i đ ng hoà ư
gi i lao đ ng c s làm vi c theo nguyên t c tho thu n và nh t trí. ơ
3. Ng i s d ng lao đ ng b o đ m đi u ki n c n thi t cho ho t đ ng c a H iườ ế
đ ng hoà gi i lao đ ng c s . ơ
4. H i đ ng hoà gi i lao đ ng c s ti n hành hoà gi i các tranh ch p lao đ ng quy ơ ế
đ nh t i Đi u 157 c a B lu t này.
Đi u 163
Hoà gi i viên lao đ ng do c quan lao đ ng huy n, qu n, th xã, thành ph thu c ơ
t nh c đ ti n hành hoà gi i các tranh ch p lao đ ng quy đ nh t i Đi u 157 c a B lu t ế
này, tranh ch p v th c hi n h p đ ng h c ngh và chi phí d y ngh .
Đi u 164
1. H i đ ng tr ng tài lao đ ng do U ban nhân dân t nh, thành ph tr c thu c trung
ng (sau đây g i chung U ban nhân dân c p t nh) thành l p, g m các thành viênươ
chuyên trách kiêm nhi m đ i di n c a c quan lao đ ng, công đoàn, ng i s d ng ơ ườ
lao đ ng đ i di n c a H i lu t gia ho c ng i kinh nghi m trong lĩnh v c quan ườ
h lao đ ng đ a ph ng. ươ
2. S l ng thành viên c a H i đ ng tr ng tài lao đ ng s l không quá b y ượ
ng i. Ch t ch và Th ký H i đ ng là đ i di n c a c quan lao đ ng c p t nh. ườ ư ơ
3. Nhi m kỳ c a H i đ ng tr ng tài lao đ ng là ba năm.
4. H i đ ng tr ng tài lao đ ng ti n hành hoà gi i các tranh ch p lao đ ng t p th ế
v l i ích quy đ nh t i kho n 3 Đi u 157 và tranh ch p lao đ ng t p th quy đ nh t i Đi u
175 c a B lu t này.
5. H i đ ng tr ng tài lao đ ng quy t đ nh ph ng án hoà gi i theo nguyên t c đa ế ươ
s , b ng cách b phi u. ế
6. U ban nhân dân c p t nh b o đ m đi u ki n c n thi t cho ho t đ ng c a H i ế
đ ng tr ng tài lao đ ng.
M c II
TH M QUY N VÀ TRÌNH T
GI I QUY T TRANH CH P LAO Đ NG CÁ NHÂN
Đi u 165
C quan, t ch c có th m quy n gi i quy t tranh ch p lao đ ng cá nhân bao g m:ơ ế
1. H i đ ng hoà gi i lao đ ng c s ho c hoà gi i viên lao đ ng; ơ
2. Toà án nhân dân.
Đi u 165a
H i đ ng hoà gi i lao đ ng c s ho c hoà gi i viên lao đ ng ti n hành hoà gi i ơ ế
tranh ch p lao đ ng cá nhân theo quy đ nh sau đây:
3
1. Th i h n hoà gi i là không quá ba ngày làm vi c, k t ngày nh n đ c đ n yêu ượ ơ
c u hoà gi i;
2. T i phiên h p hoà gi i ph i có m t hai bên tranh ch p. Các bên tranh ch p có th
c đ i di n đ c u quy n c a h tham gia phiên h p hoà gi i. ượ
H i đ ng hoà gi i lao đ ng c s ho c hoà gi i viên lao đ ng đ a ra ph ng án ơ ư ươ
hoà gi i đ hai bên xem xét.
Tr ng h p hai bên ch p nh n ph ng án hoà gi i thì H i đ ng hoà gi i lao đ ngườ ươ
c s ho c hoà gi i viên lao đ ng l p biên b n hoà gi i thành, có ch c a hai bên tranhơ
ch p, c a Ch t ch Th H i đ ng hoà gi i lao đ ng c s ho c hoà gi i viên lao ư ơ
đ ng. Hai bên có nghĩa v ch p hành các tho thu n ghi trong biên b n hoà gi i thành.
Tr ng h p hai bên không ch p nh n ph ng án hoà gi i ho c m t bên tranh ch pườ ươ
đã đ c tri u t p h p l đ n l n th hai v n v ng m t không do chính đáng thìượ ế
H i đ ng hoà gi i lao đ ng c s ho c hoà gi i viên lao đ ng l p biên b n hoà gi i không ơ
thành có ch c a bên tranh ch p m t, c a Ch t ch Th H i đ ng hoà gi i lao ư
đ ng c s ho c hoà gi i viên lao đ ng. ơ
B n sao biên b n hoà gi i thành ho c hoà gi i không thành ph i đ c g i cho hai ượ
bên tranh ch p trong th i h n m t ngày làm vi c, k t ngày l p biên b n;
3. Tr ng h p hoà gi i không thành ho c h t th i h n gi i quy t theo quy đ nh t iườ ế ế
kho n 1 Đi u này mà H i đ ng hoà gi i lao đ ng c s ho c hoà gi i viên lao đ ng không ơ
ti n hành hoà gi i thì m i bên tranh ch p có quy n yêu c u Toà án nhân dân gi i quy t. ế ế
Đi u 166
1. Toà án nhân dân gi i quy t các tranh ch p lao đ ng nhân H i đ ng hoà ế
gi i lao đ ng c s ho c hoà gi i viên lao đ ng hoà gi i không thành ho c không gi i ơ
quy t trong th i h n quy đ nh t i kho n 1 Đi u 165a c a B lu t này. ế
2. Toà án nhân dân gi i quy t nh ng tranh ch p lao đ ng cá nhân sau đây mà không ế
b t bu c ph i qua hoà gi i t i c s : ơ
a) Tranh ch p v x k lu t lao đ ng theo hình th c sa th i ho c v tr ng h p ườ
b đ n ph ng ch m d t h p đ ng lao đ ng; ơ ươ
b) Tranh ch p v b i th ng thi t h i, tr c p khi ch m d t h p đ ng lao đ ng; ườ
c) Tranh ch p gi a ng i giúp vi c gia đình v i ng i s d ng lao đ ng; ườ ườ
d) Tranh ch p v b o hi m h i quy đ nh t i đi m b kho n 2 Đi u 151 c a B
lu t này;
đ) Tranh ch p v b i th ng thi t h i gi a ng i lao đ ng v i doanh nghi p, t ườ ườ
ch c s nghi p đ a ng i lao đ ng đi làm vi c n c ngoài theo h p đ ng. ư ườ ướ
3. Ng i lao đ ng đ c mi n án phí trong các ho t đ ng t t ng đ đòi ti nườ ượ
l ng, tr c p m t vi c làm, tr c p thôi vi c, b o hi m h i, ti n b i th ng v taiươ ườ
n n lao đ ng, b nh ngh nghi p, đ gi i quy t nh ng v n đ b i th ng thi t h i ho c ế ườ
vì b sa th i, ch m d t h p đ ng lao đ ng trái pháp lu t.
4. Khi xét x , n u Toà án nhân dân phát hi n h p đ ng lao đ ng trái v i tho c ế ướ
lao đ ng t p th , pháp lu t lao đ ng; tho c lao đ ng t p th , n i quy lao đ ng, quy ướ
ch , các tho thu n khác trái v i pháp lu t lao đ ng thì tuyên b h p đ ng lao đ ng, thoế
c lao đ ng t p th , n i quy lao đ ng, quy ch , các tho thu n khác hi u t ng ph nướ ế
ho c toàn b .
5. Chính ph quy đ nh c th vi c gi i quy t h u qu đ i v i các tr ng h p h p ế ườ
đ ng lao đ ng, tho c lao đ ng t p th , n i quy lao đ ng, quy ch , các tho thu n khác ướ ế
4
b tuyên b hi u quy đ nh t i kho n 3 Đi u 29, kho n 3 Đi u 48 c a B lu t này
kho n 4 Đi u này.
Đi u 167
Th i hi u yêu c u gi i quy t tranh ch p lao đ ng cá nhân đ c quy đ nh nh sau: ế ượ ư
1. M t năm, k t ngày x y ra hành vi m i bên tranh ch p cho r ng quy n, l i
ích c a mình b vi ph m đ i v i các tranh ch p lao đ ng quy đ nh t i các đi m a, b c
kho n 2 Đi u 166 c a B lu t này;
2. M t năm, k t ngày phát hi n ra hành vi m i bên tranh ch p cho r ng
quy n, l i ích c a mình b vi ph m đ i v i tranh ch p quy đ nh t i đi m d kho n 2 Đi u
166 c a B lu t này;
3. Ba năm, k t ngày x y ra hành vi m i bên tranh ch p cho r ng quy n, l i
ích c a mình b vi ph m đ i v i tranh ch p quy đ nh t i đi m đ kho n 2 Đi u 166 c a B
lu t này;
4. Sáu tháng, k t ngày x y ra hành vi m i bên tranh ch p cho r ng quy n, l i
ích c a mình b vi ph m đ i v i các lo i tranh ch p khác.
M c III
TH M QUY N VÀ TRÌNH T
GI I QUY T TRANH CH P LAO Đ NG T P TH
Đi u 168
C quan, t ch c th m quy n gi i quy t tranh ch p lao đ ng t p th v quy nơ ế
bao g m:
1. H i đ ng hoà gi i lao đ ng c s ho c hoà gi i viên lao đ ng; ơ
2. Ch t ch U ban nhân dân huy n, qu n, th xã, thành ph thu c t nh (sau đây g i
chung là Ch t ch U ban nhân dân c p huy n);
3. Toà án nhân dân.
Đi u 169
C quan, t ch c th m quy n gi i quy t tranh ch p lao đ ng t p th v l i íchơ ế
bao g m:
1. H i đ ng hoà gi i lao đ ng c s ho c hoà gi i viên lao đ ng; ơ
2. H i đ ng tr ng tài lao đ ng.
Đi u 170
1. Vi c l a ch n H i đ ng hoà gi i lao đ ng c s ho c hoà gi i viên lao đ ng ơ
gi i quy t tranh ch p lao đ ng t p th do t p th lao đ ng ng i s d ng lao đ ng ế ườ
quy t đ nh.ế
Trình t hoà gi i tranh ch p lao đ ng t p th đ c th c hi n theo quy đ nh t i ượ
kho n 1 và kho n 2 Đi u 165a c a B lu t này.
Tr ng h p hoà gi i không thành thì trong biên b n ph i nêu rõ lo i tranh ch p laoườ
đ ng t p th .
2. Trong tr ng h p hoà gi i không thành ho c h t th i h n gi i quy t theo quy đ nhườ ế ế
t i kho n 1 Đi u 165a c a B lu t này mà H i đ ng hoà gi i lao đ ng c s ho c hoà gi i ơ
viên lao đ ng không ti n hành hoà gi i thì m i bên tranh ch p quy n yêu c u Ch t ch ế
U ban nhân dân c p huy n gi i quy t đ i v i tr ng h p tranh ch p lao đ ng t p th v ế ườ
5