Luyện nói tiếng Anh theo phương pháp "Nói gián tiếp"
Nói trực tiếp chỉ hình thành nên lối nói tự phát, chỉ dịch từ tiếng Việt sang tiếng
Anh, tự chế ra những câu từ nghe quá lạ lẫm so với văn hoá và cách nói bản xứ, vì
thực tế, người học tiếng Anh quá lo sợ trong khi giao tiếp nên không thể nào nhớ
nổi câu từ. Mà thực tế, người học cũng chưa bao giờ chú trong học cho thuộc
nhuần nhuyễn những câu từ cần thiết. Hãy tìm hiểu phương pháp "nói gián tiếp" để
thay đổi thực trạng này.
Thực tập nói tiếng Anh luôn là mối quan tâm hàng đầu của người học. Hầu hết các
chuyên gia, giáo viên và cả người bản ngữ đều khuyên người học tranh thủ mọi cơ
hội để "nói" với tất cả mọi người, bất kỳ nơi đâu và bất kỳ khi nào. Đa phần, những
người yêu thích tiếng Anh thường chọn cách tìm bạn bè nước ngoài ở những khu
có nhiều khách du lịch nói tiếng Anh hoặc tìm đến những câu lạc bộ Anh ngữ,
quán cà phê nói tiếng Anh để luyện tập.
Nhưng vì sao lại có lời khuyên như thế này? Xuất phát từ việc học là phải hành,
người học nóng lòng muốn thực tập những câu hay mình đã học với ý nghĩ là, "nói
nhiều cho dạn miệng". Nhưng thực tế trong quá trình thực hành như thế này, người
học chưa bao giờ áp dụng được một câu hay một cấu trúc đúng nào theo kiểu nói
của người bản xứ. Thay vào đó, người học suy nghĩ đặt câu từ tiếng Việt của mình,
diễn giải theo văn hoá Việt và lắp ghép từng từ đơn lẻ để diễn đạt thành câu. Chính
vì thế, câu từ được diễn đạt theo kiểu tự phát này quá khác biệt so với văn hoá và
cách nói bản xứ khiến trong cùng một tình huống mà cả hai không thể hiểu nhau.
Vì vậy, dù cho có thực tập, người học vẫn không thể tiến bộ nhiều. Nhiều trường
hợp do chán nản lối nói tự phát mà người học không chọn cách này để thực tập
nữa.
Phương pháp "nói gián tiếp" mới hình thành cách đây không lâu kể từ khi có hệ
thống tìm kiếm câu đàm thoại - từ điển câu www.hellochao.vn ra
đời. HelloChao.vn cho phép người học gõ vào ý tiếng Việt cần nói, và tìm trong cơ
sở dữ liệu của mình để liệt kê ra những cặp câu song ngữ Anh Việt có chứa cụm từ
gõ vào. Người học chỉ cần diễn giải ý cần nói bằng tiếng Việt cho hoàn chỉnh trong
một tình huống nào đó, sau đó tìm kiếm từng ý một trong HelloChao.vn và viết lại
thành một bài nói ngắn. Khi các câu từ đã được diễn đạt đúng theo văn nói bản xứ,
người học chỉ cần chép vào một tờ giấy nhỏ và mang theo, lúc nào có thời gian
rảnh rỗi mang ra đọc to, chỉnh sửa đúng âm bản xứ. Sau đó cứ liên tục lặp đi lặp lại
càng nhiều lần càng tốt. Và trong lúc lặp lại, hãy tưởng tượng như đang nói chuyện
với ai đó để câu từ được diễn đạt theo kiểu tự nhiên nhất.
Nguyên tắc đầu tiên để có thể nói được tiếng Anh là người học phải có sẵn câu từ
trong đầu chứ không phải nhìn vào sách mới nhớ, nghe người ta nhắc mới nhớ.
Nếu muốn diễn đạt ý gì đó mà câu từ không xuất hiện ngay lập tức, suy nghĩ mãi
cho đến khi người ta nói đến ý thứ 10 rồi mới nghĩ ra ý thứ nhất thì làm sao mà trò
chuyện được nữa. Tôi đã gặp nhiều người và họ đều nói rằng, nghe người ta nói thì
hiểu hết nhưng nói lại thì không được. Thì đúng là như thế, người ta nói ra thì
mình mới nhớ từ đó hay cụm hay câu đó có nghĩa gì. Còn tự mình diễn đạt thì
mình không thể nhớ nổi câu từ ngay lập tức để nói ra.
Nếu muốn có sẵn câu từ, trong vòng vài giây phải nhớ ngay đến từ, cụm từ cần
diễn đạt, người học cần phải lặp đi lặp lại nhiều lần hơn nữa các cụm từ và câu,
đừng lặp lại từ đơn lẻ như kiểu "ôm từ điển" mà học. Càng lặp lại, thông tin càng
ghi sâu vào bộ nhớ dài hạn giúp người học bật ra ngay lặp tức những câu từ cần
thiết. Khi nhớ mang máng như kiểu "học để hiểu", "học để suy luận" như hiện thời,
người học chỉ có thể làm bài thi để lấy bằng mà thôi.
Trước đây, phương pháp này chưa hình thành là vì chưa có một công cụ tìm kiếm
câu - từ điển câu Anh Việt như HelloChao.vn. Trước đây người học muốn nói gì
phải chờ hỏi thầy cô hoặc bạn bè giỏi, nhưng không phải lúc nào cũng hỏi được
nên đành tự lắp ghép, diễn giải một mình. Có khi người học thuần thục hơn, nhưng
cách nói quá khác so với người bản xứ sinh ra một thực trạng "nhà quê lên tỉnh"
mới khi nói tiếng Anh.
Cũng có khi không phải tìm câu gì cũng có trong HelloChao.vn. Người học nên
tách ra từng ý nhỏ để tìm thì chắc chắn sẽ có đủ ý mình cần. Điều tốt nhất trong
một từ điển câu như HelloChao.vn là từng ý đã được mô phỏng thành câu hoàn
chỉnh theo đúng văn hoá và lối nói bản xứ rồi. Khi tìm được ý trong một câu hoàn
chỉnh nào đó, người học chỉ việc thay đổi chủ từ, thay đổi trạng từ chỉ thời gian,
nơi chốn và đổi thì (nếu cần) thì có thể biến đổi thành một câu khác mà không phải
lắp ghép từ đầu.
Mong bài viết này có thể giúp ích cho các bạn yêu thích tiếng Anh. Tôi viết đây
không phải là để quảng cáo cho HelloChao.vn, mà thực tế là HelloChao.vn có thể
giúp chúng ta một cách thức thực tập tiếng Anh hiệu quả trong khi ai trong chúng
ta cũng đều "học, học nữa, học mãi" mà tiếng Anh vẫn là điều vô vọng.
Phạm Việt Thắng