Mô hình N.I.P trong xác
lập chiến lược thương
hiệu
Mô hình N.I.P do chuyên gia thương hiệu Võ Văn Quang nghiên cứu và
thiết lập dựa trên những lý thuyết cơ bản về nhu cầu, thu nhập và bản chất
sản phẩm. Đây là sự tích 3 mô hình cấu thành trong đó có lý thuyết & mô
hình tháp nhu cầu của Maslow và mô hình phân tích sản phẩm theo lý tính &
cảm tính cho bản thân chuyên gia xác lập dựa trên định nghĩa mới về sản
phẩm và thương hiệu.
Mục đích
Chiến lược thương hiệu càng ngày càng yêu cầu tính tổng hợp và khái quát
cao. Trong nhiều xu hướng khác nhau của marketing hiện đại luôn có một
mẫu số chung của các trường phái đó là xoay quanh chiến lược thương hiệu
(brand strategy).
Mô hình N.I.P. nhằm mục đích làm rõ bản chất của sự hình thành các sản
phẩm - thương hiệu khác nhau theo từng tổ hợp định vị đa sản phẩm & đa
nhãn hiệu. Bản chất này dựa vào những nguyên tăc cơ bản nhất được công
nhận rộng rãi như là lý thuyết cơ sở của marketing.
Quản trị thương hiệu ngày càng đóng góp quan trọng và thậm chí mang tính
quyết định trong rất nhiều lĩnh vực mà doanh nghiệp chú trọng yếu tố con
người. Cơ sở lý luận theo mô hình N.I.P giúp định vị đa sản phẩm một cách
hiệu quả và khoa học.
Tháp nhu cầu Maslow
Abraham Maslow là thế lực thứ ba của lý thuyết tâm lý học. Hai trường phái
tâm lý học trước đó (1) Pavlov và (2) Sigmund Freud là thuộc hệ lý thuyết
tâm lý học cá thể. Thế lực thứ ba hình thành bởi Maslow tập trung nghiên
cứu tâm lý học cộng đồng và hình thành khái niệm tâm lý học nhân văn
(humanistic psychology). Đây cũng chính là một trong những nền tảng vững
chắc của marketing hiện đại.
Tháp Nhu cầu Maslow về cơ bản chia nhu cầu của con người theo 5nhóm đi
từ cơ bản đến tinh tế và từ thấp lên cao. Như chúng ta đã biết ở nấc (1) đó là
nhu cầu vật chất tâm sinh lý hay nhu cầu cơ bản nhất của con người đối với
một sản phẩm bất kỳ; (2) nấc kế tiếp là nhu cầu về an toàn, bao gồm cả sự
xác lập các yếu tố pháp lý (trade-mark) đối với một sản phẩm bất kỳ chưa có
nhãn. Ở nấc này thương hiệu được hiểu là sự bảo đảm chất lượng, an toàn
của sản phẩm đối với người tiêu dùng; (3) nhu cầu giao lưu và tiếp xúc với
xã hội, chính sự giao lưu giúp con người phát triển với cấp độ cao hơn và
hình thành các chuẩn mực văn hoá. Đây cũng là sự hình thành, hay thừa
nhận những giá trị cảm tính bổ sung cho các giá trị lý tính của sản phẩm; (4)
nhu cầu được ngưỡng mộ, được tôn trọng là xu hướng tất yếu của mỗi cá thể
vừa hoà nhập vừa muốn nổi bật và được tôn vinh; (5) sau cùng là nhu cầu tự
khẳng định các giá trị bản thân hay giá trị cộng đồng.
Trong một dòng sản phẩm nhu cầu cũng hình thành theo 5 nấc và hình thành
từ thấp lên cao theo trình tự trên. Quá trình trưởng thành của mỗi con người
đều cũng xảy ra theo một lộ trình tương tự.
Đây là mô hình súc tích và cô đọng nhất diễn biến bí mật của ước muốn hình
thành bên trong con người, hay của từng nhóm phân khúc khác hàng.
Tháp Thu nhập
Tháp thu nhập theo phân khúc xã hội học (Demographic) chia thu nhập xã
hội bất kỳ làm 5 nhóm chính. Nhóm A là những cá nhân hay hộ gia đình
(household, family) có thu nhập cao nhất trong xã hội; nhóm này thường có
tỷ lệ vài phần trăm; Nhóm B là nhóm có thu nhập cao & khá, là doanh nhân,
nhà quản lý, chủ doanh nghiệp vừa...; Nhóm C là những người lao động trí
thức và kỹ thuật thuộc thu nhập trung bình và chiếm số đông; Nhóm D là
những lao động và trí thức trẻ; Nhóm E/F là những người có trình độ kém,
lao động phục vụ và hưởng trợ cấp.
Tháp Thu nhập thể hiện năng lực thoả mãn nhu cầu, khả năng, thu nhập hay
sức mua. Trong thực tế luôn có sự mâu thuẫn trong mỗi cá thể về Nhu cầu
và Khả năng.
Tháp thu nhập là mô hình căn bản trong phân khúc thị trường.
Mô hình sản phẩm theo Lý tính &
Cảm tính
NIP là mô hình tổng hợp của 3 mô
hình cấu thành: