L i nói đ uờ ầ
Đ góp ph n thúc đ y s n xu t, m r ng l u thông hàng hoá và d ch v ,ể ầ ẩ ả ấ ở ộ ư ị ụ
khuy n khích phát tri n n n kinh t qu c dân, đ ng viên m t ph n thu nh p c aế ể ề ế ố ộ ộ ầ ậ ủ
ng i tiêu dùng vào ngân sách Nhà n c, Lu t thu giá tr gia tăng (ườ ướ ậ ế ị GTGT) đ cượ
Qu c h i khoá IX thông qua t i kỳ h p th 11(t ngày 02 tháng 4 năm 1997 đ nố ộ ạ ọ ứ ừ ế
ngày 10 tháng 5 năm 1997), có hi u l c thi hành t ngày 01 tháng 1 năm 1999.ệ ự ừ
Sau g n 8 năm th c hi n, Lu t thu giá tr gia tăng (ầ ự ệ ậ ế ị GTGT) đã đi vào cu c s ng,ộ ố
phát huy tác d ng tích c c trên các m t c a đ i s ng kinh t - xã h i nh :ụ ự ặ ủ ờ ố ế ộ ư
khuy n khích phát tri n s n xu t kinh doanh; khuy n khích xu t kh u và đ uế ể ả ấ ế ấ ẩ ầ
t ; thúc đ y h ch toán kinh doanh c a các doanh nghi p; t o ngu n thu l n vàư ẩ ạ ủ ệ ạ ồ ớ
n đ nh cho NSNN; t o đi u ki n cho Vi t Nam tham gia h i nh p qu c t ; gópổ ị ạ ề ệ ệ ộ ậ ố ế
ph n tăng c ng qu n lý ho t đ ng SXKD c a doanh nghi p nói chung và qu nầ ườ ả ạ ộ ủ ệ ả
lý thu nói riêng. Trong quá trình th c hi n, Lu t thu ế ự ệ ậ ế GTGT đã đ c UBTVQH,ượ
Chính ph , B tài chính s a đ i, b sung m t s quy đ nh nh m kh c ph củ ộ ử ổ ổ ộ ố ị ằ ắ ụ
nh ng t n t i, đ m b o Lu t thu ữ ồ ạ ả ả ậ ế GTGT phù h p v i th c ti n c a Vi t Nam,ợ ớ ự ễ ủ ệ
tuy nhiên v n còn nh ng v ng m c c n đi u ch nh. Chính vì v y, t i kỳ h pẫ ữ ướ ắ ầ ề ỉ ậ ạ ọ
th 3 Qu c h i khoá XI (t ngày 03 tháng 5 năm 2003 đ n ngày 18 tháng 6 nămứ ố ộ ừ ế
2003) đã thông qua lu t s a đ i, b sung m t s đi u c a Lu t thu GTGT vàậ ử ổ ổ ộ ố ề ủ ậ ế
có hi u l c thi hành t ngày 01 tháng 1 năm 2004.ệ ự ừ
Bên c nh nh ng m t tích c c đã đ t đ c, Lu t thu GTGT cũng b c lạ ữ ặ ự ạ ượ ậ ế ộ ộ
nhi u h n ch , b t c p nh h th ng thu ch a đ ng b và th ng xuyênề ạ ế ấ ậ ư ệ ố ế ư ồ ộ ườ
ch nh s a đã t o nhi u k h cho các đ i t ng ch u thu có c h i lu n lách,ỉ ử ạ ề ẽ ở ố ượ ị ế ơ ộ ồ
tr n l u thu , n y sinh nghi ng cho đ i t ng ch u thu v chính sách c a Nhàố ậ ế ả ờ ố ượ ị ế ề ủ
n c. Đó chính là nh ng nguyên nhân gây th t thoát m t ph n l n NSNN.ướ ữ ấ ộ ầ ớ
Nh ng h n ch đó c n ph i có nh ng bi n pháp kh c ph c đ thu GTGT phátữ ạ ế ầ ả ữ ệ ắ ụ ể ế
huy h t vai trò c a nó trong vi c t o l p ngu n thu cho NSNN và thúc đ y s nế ủ ệ ạ ậ ồ ẩ ả
xu t kinh doanh phát tri n cũng nh trên các m t c a đ i s ng kinh t - xã h i.ấ ể ư ặ ủ ờ ố ế ộ
Trong th i gian th c t p t i chi c c thu Hi p Hoà - t nh B c Giang, cáờ ự ậ ạ ụ ế ệ ỉ ắ
nhân tôi nh n th y vi c qu n lý thu thu GTGT đ i v i các doanh nghi p ngoàiậ ấ ệ ả ế ố ớ ệ
qu c doanh t i đ a bàn còn nhi u v n đ n i c m c n gi i quy t. Trong khi đó,ố ạ ị ề ấ ề ổ ộ ầ ả ế
đây l i là khu v c đóng góp m t ph n không nh s thu thu GTGT c a t nh.ạ ự ộ ầ ỏ ố ế ủ ỉ
V i nh ng ki n th c đã đ c trang b tr ng h c cùng v i m t s ki n th cớ ữ ế ứ ượ ị ở ườ ọ ớ ộ ố ế ứ
và thông tin thu đ c qua th i gian th c t p t i chi c c thu Hi p Hoà, tôi xinượ ờ ự ậ ạ ụ ế ệ
1
m nh d n đ a ra m t s gi i pháp v i mong mu n giúp ích cho vi c nâng caoạ ạ ư ộ ố ả ớ ố ệ
hi u qu công tác qu n lý thu thu GTGT đ i v i các doanh nghi p ngoài qu cệ ả ả ế ố ớ ệ ố
doanh. Đó chính là đ tài mà tôi l a ch n nghiên c u cho báo cáo th c t p c aề ự ọ ứ ự ậ ủ
mình :"Nâng cao hi u qu công tác qu n lý thu thu GTGT đ i v i cácệ ả ả ế ố ớ
doanh nghi p ngoài qu c doanh trên đ a bàn huy n Hi p Hoà - t nh B cệ ố ị ệ ệ ỉ ắ
Giang".-
M c đích c a vi c nghiên c u đ tài này là v n d ng nh ng ki n th c đãụ ủ ệ ứ ề ậ ụ ữ ế ứ
h c t i tr ng k t h p v i ki n th c th c t n m b t đ c trong th i gian th cọ ạ ườ ế ợ ớ ế ứ ự ế ắ ắ ượ ờ ự
t p t i chi c c thu Hi p Hoà; t đó, đánh giá tình hình qu n lý thu thu GTGTậ ạ ụ ế ệ ừ ả ế
đ i v i doanh nghi p ngoài qu c doanh và đ a ra nh ng ki n ngh , gi i pháp cố ớ ệ ố ư ữ ế ị ả ụ
th phù h p v i tình hình th c t ; mong mu n s góp m t ph n nh bé vào quáể ợ ớ ự ế ố ẽ ộ ầ ỏ
trình hoàn thi n Lu t thu GTGT n c ta hi n nay.ệ ậ ế ở ướ ệ
Tuy nhiên, v i nh ng ki n th c h n ch và trình đ lý lu n còn non kém,ớ ữ ế ứ ạ ế ộ ậ
cho nên m c dù đã h t s c c g ng cũng không tránh kh i nh ng thi u sót,ặ ế ứ ố ắ ỏ ữ ế
khuy t đi m. R t mong nh n đ c s quan tâm ch b o c a các th y cô cùngế ể ấ ậ ượ ự ỉ ả ủ ầ
ban lãnh đ o chi c c thu Hi p Hoà và nh ng đóng góp quý báu c a nh ngạ ụ ế ệ ữ ủ ữ
ng i quan tâm đ đ tài c a tôi đ c hoàn thi n.ườ ể ề ủ ượ ệ
B C C C A Đ TÀI: G M 3 CH NG.Ố Ụ Ủ Ề Ồ ƯƠ
Ch ng 1ươ : Thu GTGT và hi u qu thu thu GTGT đ i v i doanhế ệ ả ế ố ớ
nghi p ngoài qu c doanh. ệ ố
Ch ng 2ươ : Th c tr ng công tác qu n lý thu thu GTGT đ i v i doanhự ạ ả ế ố ớ
nghi p ngoài qu c doanh trên đ a bàn huy n Hi p Hoà- t nh B c Giang.ệ ố ị ệ ệ ỉ ắ
Ch ng 3ươ : Gi i pháp và ki n ngh nh m nâng cao hi u qu qu n lý thuả ế ị ằ ệ ả ả
thu GTGT đ i v i các doanh nghi p ngoài qu c doanh trên đ a bàn huy n Hi pế ố ớ ệ ố ị ệ ệ
Hoà- t nh B c Giang.ỉ ắ
Em xin chân thành c m n s giúp đ nhi t tình c a th y Nguy n Đ cả ơ ự ỡ ệ ủ ầ ễ ứ
Hi n, ban lãnh đ o cùng toàn th cán b chi c c thu Hi p Hoà đã h ng d nể ạ ể ộ ụ ế ệ ướ ẫ
em th c hi n đ tài này!ự ệ ề
B c Giang, tháng 09 năm 2006ắ
Sinh viên th c hi nự ệ
Hoàng Th Tuy nị ế
2
CH NG IƯƠ
THU GTGT VÀ HI U QU THU THU GTGT Ế Ệ Ả Ế
Đ I V I DOANH NGHI P NGOÀI QU C DOANHỐ Ớ Ệ Ố
1.1. Doanh nghi p ngoài qu c doanh và s c n thi t ph i nâng caoệ ố ự ầ ế ả
hi u qu qu n lý thu thu GTGT đ i v i doanh nghi p ngoài qu c doanh.ệ ả ả ế ố ớ ệ ố
1.1.1.V trí, vai trò và đ c đi m c a doanh nghi p ngoài qu c doanhị ặ ể ủ ệ ố
(NQD) trong n n kinh t qu c dân:ề ế ố
1.1.1.1.V trí, vai trò c a doanh nghi p NQD:ị ủ ệ
T Đ i h i Đ ng l n th VI (năm 1986), v i ch tr ng đ i m i n nừ ạ ộ ả ầ ứ ớ ủ ươ ổ ớ ề
kinh t , Đ ng và Nhà n c ta đã xác đ nh phát ti n n n kinh t Vi t Nam theoế ả ướ ị ể ề ế ệ
h ng kinh t th tr ng, đ nh h ng xã h i ch nghĩa, v i nhi u thành ph nướ ế ị ườ ị ướ ộ ủ ớ ề ầ
kinh t cùng t n t i, trong đó có thành ph n kinh t t b n t nhân. Sau đó, t iế ồ ạ ầ ế ư ả ư ạ
các Đ i h i Đ ng l n th VII và VIII, đ ng l i phát tri n n n kinh t thạ ộ ả ầ ứ ườ ố ể ề ế ị
tr ng theo đ nh h ng XHCN v i nhi u thành ph n kinh t ti p t c đ cườ ị ướ ớ ề ầ ế ế ụ ượ
kh ng đ nh. T đó, các thành ph n kinh t thu c khu v c kinh t dân doanh baoẳ ị ừ ầ ế ộ ự ế
g m: kinh t h p tác, kinh t h kinh doanh phát tri n m nh. Ngoài ra còn xu tồ ế ợ ế ộ ể ạ ấ
hi n thêm thành ph n kinh t t b n t nhân v i các lo i hình công ty TNHH,ệ ầ ế ư ả ư ớ ạ
công ty c ph n và doanh nghi p t nhân.ổ ầ ệ ư
Theo s li u th ng kê, tính đ n h t năm 2005, khu v c kinh t dân doanhố ệ ố ế ế ự ế
bao g m kho ng 250.000 công ty TNHH, công ty c ph n, doanh nghi p tồ ả ổ ầ ệ ư
nhân; 25.000 HTX ho t đ ng d ch v , s n xu t th ng m i và kho ng 2,7 tri uạ ộ ị ụ ả ấ ươ ạ ả ệ
h s n xu t kinh doanh cá th , thu hút trên 6 tri u lao đ ng, đóng góp g n 40%ộ ả ấ ể ệ ộ ầ
t ng s n ph m qu c n i và n p ngân sách kho ng t 10% - 11% trên t ng sổ ả ẩ ố ộ ộ ả ừ ổ ố
thu, chi m 13% - 14% trên t ng s thu n i đ a, tr d u và các lo i thu xu tế ổ ố ộ ị ừ ầ ạ ế ấ
nh p kh u, thu nhà đ t, phí, l phí...ậ ẩ ế ấ ệ
Kinh t dân doanh phát tri n, đ c bi t là các lo i hình doanh nghi pế ể ặ ệ ạ ệ
phát tri n m nh đã góp ph n quan tr ng trong vi c th c hi n các ch tr ng,ể ạ ầ ọ ệ ự ệ ủ ươ
chính sách c a Đ ng và Nhà n c nh ch tr ng xoá đói, gi m nghèo, phânủ ả ướ ư ủ ươ ả
3
b l i c c u n n kinh t , d n xoá b s tách bi t gi a thành th và nông thônố ạ ơ ấ ề ế ầ ỏ ự ệ ữ ị
...
Ngh quy t Đ i h i đ i bi u toàn qu c l n th IX c a Đ ng đã kh ngị ế ạ ộ ạ ể ố ầ ứ ủ ả ẳ
đ nh đ ng l i và chi n l c phát tri n kinh t - xã h i trong th i gian t i: đ yị ườ ố ế ượ ể ế ộ ờ ớ ẩ
m nh CNH-HĐH, xây d ng và phát tri n n n kinh t đ c l p, t ch , đ a n cạ ự ể ề ế ộ ậ ự ủ ư ướ
ta tr thành m t n c công nghi p, phát huy cao đ n i l c, đ ng th i tranh thở ộ ướ ệ ộ ộ ự ồ ờ ủ
các ngu n l c t bên ngoài và ch đ ng h i nh p kinh t qu c t đ phát tri nồ ự ừ ủ ộ ộ ậ ế ố ế ể ể
nhanh, m nh, có hi u qu và b n v ng, nh m tăng tr ng kinh t .ạ ệ ả ề ữ ằ ưở ế
V quan h s n xu t, Đ ng ta ch tr ng th c hi n nh t quán chính sáchề ệ ả ấ ả ủ ươ ự ệ ấ
phát tri n n n kinh t nhi u thành ph n. Các thành ph n kinh t kinh doanh theoể ề ế ề ầ ầ ế
pháp lu t đ u là b ph n c u thành quan tr ng c a n n kinh t th tr ng theoậ ề ộ ậ ấ ọ ủ ề ế ị ườ
đ nh h ng XHCN, phát tri n lâu dài, h p tác và c nh tranh lành m nh.ị ướ ể ợ ạ ạ
C th hoá đ ng l i phát tri n kinh t do Đ i h i IX đ ra, h i ngh l nụ ể ườ ố ể ế ạ ộ ề ộ ị ầ
th V ban ch p hành TW khoá IX đã có Ngh quy t riêng v phát tri n kinh tứ ấ ị ế ề ể ế
h p tác, HTX, kinh t t nhân. Trong đó, kh ng đ nh phát tri n kinh t h p tác,ợ ế ư ẳ ị ể ế ợ
HTX là v n đ h t s c quan tr ng trong phát tri n kinh t - xã h i; phát tri nấ ề ế ứ ọ ể ế ộ ể
kinh t t nhân là v n đ chi n l c lâu dài trong phát tri n kinh t nhi u thànhế ư ấ ề ế ượ ể ế ề
ph n n c ta, trên c s đánh giá nh ng u đi m c a thành ph n kinh t dânầ ở ướ ơ ở ữ ư ể ủ ầ ế
doanh, đánh giá nh ng ti m năng phát tri n, phân tích các nguyên nhân kìm hãm.ữ ề ể
Ngh quy t TW l n th V c a Đ ng đã ch ra nh ng gi i pháp c b n đị ế ầ ứ ủ ả ỉ ữ ả ơ ả ể
phát tri n các thành ph n kinh t này trong th i gian t i, trong đó có nh ng gi iể ầ ế ờ ớ ữ ả
pháp v tài chính nói chung và v thu nói riêng.ề ề ế
Nh v y, b ng s kh ng đ nh trong đ ng l i nêu t i Ngh quy t Đ i h iư ậ ằ ự ẳ ị ườ ố ạ ị ế ạ ộ
Đ ng toàn qu c l n th IX và nh ng gi i pháp c th nêu t i Ngh quy t TW l nả ố ầ ứ ữ ả ụ ể ạ ị ế ầ
th V, khu v c kinh t dân doanh s phát tri n nhanh chóng và đóng vai trò quanứ ự ế ẽ ể
tr ng trong vi c th c hi n m c tiêu dân giàu, n c m nh, xã h i công b ng, dânọ ệ ự ệ ụ ướ ạ ộ ằ
ch , văn minh.ủ
1.1.1.2.Đ c đi m c b n c a doanh nghi p thu c khu v c kinh tặ ể ơ ả ủ ệ ộ ự ế
NQD:
4
Có th th y r ng, các doanh nghi p dù là thu c khu v c kinh t dân doanhể ấ ằ ệ ộ ự ế
hay Nhà n c đ u l y l i nhu n là m c tiêu, là th c đo hi u qu c a ho tướ ề ấ ợ ậ ụ ướ ệ ả ủ ạ
đ ng SXKD, cùng ho t đ ng theo c ch th tr ng có s h ng d n c a Nhàộ ạ ộ ơ ế ị ườ ự ướ ẫ ủ
n c cùng t n t i và c nh tranh trong môi tr ng pháp lý. Tuy nhiên, xét v gócướ ồ ạ ạ ườ ề
đ qu n lý, đ c bi t là trong lĩnh v c qu n lý thu , có nh ng đ c đi m riêngộ ả ặ ệ ự ả ế ữ ặ ể
c a các doanh nghi p nh h ng đ n công tác qu n lý thu thu , th ng làủ ệ ả ưở ế ả ế ườ
nh ng thách th c nhi u h n là nh ng thu n l i.ữ ứ ề ơ ữ ậ ợ
Th nh t là đ c đi m v s h u:ứ ấ ặ ể ề ở ữ Đây là đ c đi m khác bi t nh t, đ i v iặ ể ệ ấ ố ớ
khu v c kinh t dân doanh (tr kh i h p tác), toàn b v n, tài s n, l i nhu nự ế ừ ố ợ ộ ố ả ợ ậ
đ u thu c s h u t nhân. Ch doanh nghi p ho c ch s h u SXKD ch u tráchề ộ ở ữ ư ủ ệ ặ ủ ở ữ ị
nhi m toàn b v ho t đ ng s n xu t kinh doanh và toàn quy n quy t đ nhệ ộ ề ạ ộ ả ấ ề ế ị
ph ng th c phân ph i l i nhu n sau khi đã hoàn thành nghĩa v n p thu màươ ứ ố ợ ậ ụ ộ ế
không ch u s chi ph i nào t các quy đ nh c a c quan Nhà n c ho c t cị ự ố ừ ị ủ ơ ướ ặ ừ ơ
quan qu n lý, do v y h luôn tìm m i cách đ có th đ t đ c l i nhu n caoả ậ ọ ọ ể ể ạ ượ ợ ậ
nh t, k c vi c tr n l u thu . ấ ể ả ệ ố ậ ế
Th hai là đ c đi m v trình đ văn hoá, trình đ qu n lý, chuyên mônứ ặ ể ề ộ ộ ả
nghi p v : ệ ụ So v i các doanh nghi p thu c thành ph n kinh t Nhà n c và kinhớ ệ ộ ầ ế ướ
t đ u t n c ngoài thì ph n l n nh ng ng i ch các doanh nghi p NQD cóế ầ ư ướ ầ ớ ữ ườ ủ ệ
trình đ văn hoá ch a cao, ch a đ c đào t o chính quy v các nghi p v qu nộ ư ư ượ ạ ề ệ ụ ả
lý, trình đ chuyên môn ch y u là t h c ho c theo kinh nghi m. Vì v y, nhìnộ ủ ế ự ọ ặ ệ ậ
chung hi u qu SXKD c a các doanh nghi p NQD còn th p, s đông các doanhệ ả ủ ệ ấ ố
nghi p ho t đ ng trong lĩnh v c th ng m i và d ch v có m c đích chính làệ ạ ộ ự ươ ạ ị ụ ụ
mua đi, bán l i đ ki m chênh l ch giá; còn m t s l ng nh ho t đ ng lĩnhạ ể ế ệ ộ ố ượ ỏ ạ ộ ở
v c s n xu t thì trình đ công ngh th p, trình đ qu n lý không cao, do đó năngự ả ấ ộ ệ ấ ộ ả
su t lao đ ng và ch t l ng hàng hoá đ t đ c là không cao.ấ ộ ấ ượ ạ ượ
Th ba là đ c đi m v ý th c tuân th pháp lu t: ứ ặ ể ề ứ ủ ậ Xu t phát t trình đ cònấ ừ ộ
h n ch nêu trên, cho nên ph n l n các ch doanh nghi p có trình đ nh n th cạ ế ầ ớ ủ ệ ộ ậ ứ
5