Đ bài: Ngh lu n xã h i v câu t c ng : H p qu n gây s c m nhề ị ậ ộ ề ụ ữ ợ ầ ứ ạ
Bài làm
“R ng núi dang tay n i l i bi n xa, ta đi vòng tay l n mãi đ n i s n hà…”ừ ố ạ ể ớ ể ố ơ
Khúc nh c anh hùng, m nh m ngân vang, gieo vào lòng em nh ng hân hoan, r n rã. Emạ ạ ẽ ữ ộ
ch t nh n ra trái tim mình đang chan ch a ni m tin vào tình đoàn k t: “H p qu n gây s cợ ậ ứ ề ế ợ ầ ứ
m nh”. Câu t c ng đp nh m t bông hoa n y n trên môi tr ng lao đng năm x a.ạ ụ ữ ẹ ư ộ ả ở ườ ộ ư
Tr i qua bao th h , bao tháng năm, ý nghĩa câu t c ng càng thêm s c t a h ng ch aả ế ệ ụ ữ ắ ỏ ươ ứ
đng nhi u đi u đp đ.ự ề ề ẹ ẽ
“H p qu n gây s c m nh" – câu t c ng ch có năm t mà ý nghĩa vô cùng sâu s c đó. Đóợ ầ ứ ạ ụ ữ ỉ ừ ắ
là l i kh ng đnh m nh m , ch c ch n c a nhân dân Vi t Nam v tác d ng và giá tr c aờ ẳ ị ạ ẽ ắ ắ ủ ệ ề ụ ị ủ
tình đoàn k t. S qu n t g n bó gi a nhi u ng i s bi n s y u đu i, cô th c a m iế ự ầ ụ ắ ữ ề ườ ẽ ế ự ế ố ế ủ ỗ
cá nhân thành s c m nh vô biên c a c c ng đng. T i sao s c m nh l i n y sinh t sứ ạ ủ ả ộ ồ ạ ứ ạ ạ ả ừ ự
đoàn k t? Đó là vì tình đoàn k t góp nhi u s c l c, nhi u kh i óc, nhi u bàn tay làm thànhế ế ề ứ ự ề ố ề
m t kh i óc, m t s c m nh duy nh t, s c m nh y l n h n r t nhi u l n s c m nh c aộ ố ộ ứ ạ ấ ứ ạ ấ ớ ơ ấ ề ầ ứ ạ ủ
m i cá nhân. S c m nh y nh con thuy n v ng chãi, s n sàng l t qua nh ng giông t ,ỗ ứ ạ ấ ư ề ữ ẵ ướ ữ ố
nh ng bão táp th thách trong cu c s ng.ữ ử ộ ố
Th t v y, tr i qua bao thăng tr m l ch s , bao tr ng i chông gai, ng i Vi t Nam v nậ ậ ả ầ ị ử ở ạ ườ ệ ẫ
chi n th ng nhi u k thù xâm l c, v n xây d ng cho mình m t đt n c ngày càng “toế ắ ề ẻ ượ ẫ ự ộ ấ ướ
đp h n, đàng hoàng h n” l n n t ng c a tình dân t c, n ng t a l n nhau.ẹ ơ ơ ừ ề ả ủ ộ ươ ự ẫ
Làm sao ta có th quên đc s g n bó, đoàn k t c a dân t c Vi t Nam trong kháng chi nể ượ ự ắ ế ủ ộ ệ ế
ch ng gi c Minh mà bài cáo Bình Ngô, áng “thiên c hùng văn” b t h đã nêu rõ:ố ặ ổ ấ ủ
“Nhân dân b n cõi m t nhà. d ng c n trúc ng n c ph p ph iố ộ ự ầ ọ ờ ấ ớ
T ng sĩ m t lòng ph t ,hòa n c sông chén r u ng t ngào”.ướ ộ ụ ử ướ ượ ọ
(Nguy n Trãi)ễ
Ng n c đi nghĩa ph t ph i tung bày, chén r u th hòa n c sông cũng hóa ng t ngàoọ ờ ạ ấ ớ ượ ề ướ ọ
vì t “t ng sĩ” đn “nhân dân", ai ai cũng góp s c chung l ng đánh tan quân Minh xâmừ ướ ế ứ ư
l c. V i tinh th n đoàn k t, g n bó sâu s c y, dân t c ta đã đy lùi b c chân xâmượ ớ ầ ế ắ ắ ấ ộ ẩ ướ
l c tàn b o c a gi c Minh cũng nh bao k thù hùng m nh, t thu Hai Bà Tr ng c iượ ạ ủ ặ ư ẻ ạ ừ ở ư ưỡ
voi đánh quân Mông Nguyên tàn b o… Có th nói, nh ng chi n th ng v vang nghìn điạ ể ữ ế ắ ẻ ờ
l u danh s sách y s không th nào có đc n u nhân dân ta không đng lòng đánhư ử ấ ẽ ể ượ ế ồ
đu i gi c ngo i xâm. Nh m t làn sóng di u k , tinh th n đoàn k t l i tr i d y mãnh li tổ ặ ạ ư ộ ệ ỳ ầ ế ạ ỗ ậ ệ
trong cu c kháng chi n ch ng M và ch ng Pháp. Bác H kính yêu đã t ng nói:ộ ế ố ỹ ố ồ ừ
“Đoàn k t, đoàn k t, đi đoàn k tế ế ạ ế
Thành công thành công, đi thành công".ạ
Bài s 2ố
Bà tôi th ng ch đàn ki n hiên nhà mà b o chúng tôi r ng: Con ki n bé nh th nh ngườ ỉ ế ở ả ằ ế ỏ ế ư
nó t n t i đc b i vì nó có đàn, gi ng nh ong s ng theo b y v y “h p qu n làm nênồ ạ ượ ở ố ư ố ầ ậ ợ ầ
s c m nh” cháu . Câu t c ng mà bà th ng nh c đi nh c l i y, qua cu c s ng, quaứ ạ ạ ụ ữ ườ ắ ắ ạ ấ ộ ố
l ch s , qua văn h c và c khoa h c chúng ta th y càng th m thía.ị ử ọ ả ọ ấ ấ
Dân gian x a thích nói thành v n, thành vè ng n g n, cô đng mà d nh . Do đó, câu t cư ầ ắ ọ ọ ễ ớ ụ
ng “h p qu n gây s c m nh”,th t s không có gì r c r i v m t ng nghĩa. “H p qu n”ữ ợ ầ ứ ạ ậ ự ắ ố ề ặ ữ ợ ầ
t c là h p nh ng cá th thành m t t p th , thi u s thành đa s đ t o nên s c m nhứ ợ ữ ể ộ ậ ể ể ố ố ể ạ ứ ạ
v t qua tr ng i chông l i nh ng th l c đi kháng. Đt n c Vi t Nam v n đã nh bé,ượ ở ạ ạ ữ ế ự ố ấ ướ ệ ố ỏ
con ng i Vi t Nam cũng nh bé, dân t c Vi t Nam t n t i đc hàng nghìn năm, gâyườ ệ ỏ ộ ệ ồ ạ ượ
d ng đc n n văn hi n và văn hóa chính nh s đoàn k t “h p qu n”. Y u t k tự ượ ề ế ờ ở ự ế ợ ầ ế ố ế
h p, chung s c đ cùng t n t i c a dân t c Vi t Nam tr thành m t y u t quan tr ng vàợ ứ ể ồ ạ ủ ộ ệ ở ộ ế ố ọ
c b n trong văn h c cũng nh trong th c t .ơ ả ọ ư ự ế
Câu t c ng “H p qu n n n s c m nh” không t n t i đn l v i m t ý nghĩa đc quy nụ ữ ợ ầ ề ứ ạ ồ ạ ơ ẻ ớ ộ ộ ề
mà là m t b ph n trong c m t m ng văn hóa dân gian nói v đoàn k t và đc ch ngộ ộ ậ ả ộ ả ề ế ượ ứ
minh h tr ý nghĩa b ng chính s c m nh nh ng b ph n khác trong m ng văn hóa đó.ỗ ợ ằ ứ ạ ữ ộ ậ ả
M t h c sinh l p hai cũng đã quen thu c v i câu chuy n dân gian “Bó đũa”.Trong câuộ ọ ớ ộ ớ ệ
chuy n, ng i cha đã cho các con mình m t bài h c quý giá nh t đã làm hành trang choệ ườ ộ ọ ấ
cu c đi, đó chính là s đoàn k t, đng lòng, yêu th ng nhau đ ch ng l i m i khóộ ờ ự ế ồ ươ ể ố ạ ọ
khăn. Qua vi c b o t ng ng i con b t ng cây đũa và b c bó đũa, ng i cha mu nệ ả ừ ườ ẻ ừ ẻ ả ườ ố
khuyên các con: M t cá th nh nhoi không th t n t i, không th ch ng ch i l i v iộ ể ỏ ể ồ ạ ể ố ọ ạ ớ
muôn vàn khó khăn đa d ng c a cu c s ng, ch có n ng t a vào nhau nh đũa h p thànhạ ủ ộ ố ỉ ươ ự ư ợ
bó, con ng i m i t n t i đc, phát tri n đc. N u cá th ch i b s liên k t v i c ngườ ớ ồ ạ ượ ể ượ ế ể ố ỏ ự ế ớ ộ
đng, c th và nh bé nh t là v i gia đình t bào c a xã h i – s b b gãy b i g ng kìmồ ụ ể ỏ ấ ớ ế ủ ộ ẽ ị ẻ ở ọ
c a tr ' ng i trong cu c s ng nh t ng cây đũa m nh mai đã b b gãy m t cách d dàng.ủ ở ạ ộ ố ư ừ ả ị ẻ ộ ễ
Đó cũng chính là l i khuyên c a ông cha ta dành cho con cháu sau này v y.ờ ủ ậ
Không ch có trong các câu chuy n dân gian, ca dao t c ng Vi t Nam cũng đ c p r tỉ ệ ụ ữ ệ ề ậ ấ
nhi u đn v n đ này: có m t câu ca dao mà h u nh ng i Vi t Nam nào cũng thu cề ế ấ ề ộ ầ ư ườ ệ ộ
n m lòng:ằ
“M t cây làm ch ng nên non,ộ ẳ
Ba cây ch m l i nên hòn núi cao”.ụ ạ
Cách s p x p t ng không có v nh m t câu đôi d ng l c bát, câu ca dao y l i gi nắ ế ừ ữ ẻ ư ộ ở ạ ụ ấ ạ ả
d nh m t l i nói. T ng c p t n i v i nhau “m t” “ba”, “ch ng nên”, “nên”, “non”,ị ư ộ ờ ừ ặ ừ ố ớ ộ ẳ
“hòn núi cao” càng nêu b t u th ý nghĩa c a câu bát. V t th trong câu l c m i l loi,ậ ư ế ủ ậ ể ụ ớ ẻ
b t l c làm sao trong khi t m t khôi th câu bát v ng chãi, ch c n ch và t o nên m tấ ự ả ộ ể ở ữ ắ ị ạ ộ
hình th hùng vĩ c a núi non. Ch ng qua đây là cách nói n d đ ông cha ta nh n nhể ủ ẳ ẩ ụ ể ắ ủ
chính con ng i. M t con ng i nh th m t cây đn l , không th làm nên đc nh ngườ ộ ườ ư ể ộ ơ ẻ ể ượ ữ
chuy n l n, không có s c m nh đáng k .ệ ớ ứ ạ ể
“Ba” cũng là m t cách nói t ng tr ng, n d đ ch c m t c ng đng, m t l c l ngộ ượ ư ẩ ụ ể ỉ ả ộ ộ ồ ộ ự ượ
con ng i đng lòng đng s c, g n bó ch t ch đ làm nên nghi p l n. Ngoài ra, cònườ ồ ồ ứ ắ ặ ẽ ể ệ ớ
nhi u câu t c ng d i d ng Hán Vi t trúc tr c nh “đoàn k t thì s ng, chia r thìề ụ ữ ướ ạ ệ ắ ư ế ố ẽ
ch t”,và không ch có t c ng trong n c mà ngay c trong văn h c n c ngoài cũng l uế ỉ ụ ữ ướ ả ọ ướ ư
truy n nh ng câu mang ý nghĩa t ng t : “M t con én không làm nên mùa xuân”, “Tíchề ữ ươ ự ộ
n c đy h ”…Nh v y, trong văn h c câu t c ng “h p qu n nên s c m nh” hoàn toànướ ầ ồ ư ậ ọ ụ ữ ợ ầ ứ ạ
đc ng h và làm sáng t ý nghĩa.ượ ủ ộ ỏ
Nói nh th , không ph i là ph nh n tính th c ti n c a câu t c ng y, mà ng c l i sư ế ả ủ ậ ự ễ ủ ụ ữ ấ ượ ạ ự
đúng đn tính chân xác c a nó còn bao trùm lên cu c s ng, lên l ch s , trong hòa bình cũngắ ủ ộ ố ị ử
nh chi n tranh.ư ế
T ngàn x a, các bô lão đã đng lòng, đng tâm v i Tr n H ng Đo trong h i ngh Diênừ ư ồ ồ ớ ầ ư ạ ộ ị
H ng n i ti ng đ ch ng l i quân Nguyên Mông. Hàng trăm, hàng ngàn thanh niên Điồ ổ ế ể ố ạ ạ
Vi t đã thích lên cánh tay l i th “sát thát”. Già, tr , l n, bé cùng s c sôi căm thù quânệ ờ ề ẻ ớ ụ
ph ng b c b o tàn th hi n lòng yêu quê h ng đt n c. Chính vì v y, l ch s Vi tươ ắ ạ ể ệ ươ ấ ướ ậ ị ử ệ
Nam đã có nh ng trang vàng kh c sâu chi n th ng oanh li t t t y u c a toàn dân.ữ ắ ế ắ ệ ấ ế ủ
Cho đn nh ng năm kháng chi n ch ng Pháp, khi H Ch t ch đc l i kêu g i toàn qu cế ữ ế ố ồ ủ ị ọ ờ ọ ố
kháng chi n ch ng ph i ng i hi u rõ: “H p qu n nên s c m nh”đó sao! Ngày th c dânế ẳ ả ườ ể ợ ẩ ứ ạ ự
xâm chi m n c ta, t ng phong trào riêng l c a các sĩ phu yêu n c Phan Đình Phùng,ế ướ ừ ẻ ủ ướ
Hoàng Hoa Thám… n i lên ch ng gi c không k đn h ng đi sai l ch, ch nhìn vào l cổ ố ặ ể ế ướ ệ ỉ ự
l ng phân tán ng h cho t ng cu c kháng chi n y đã hi u r ng không th thành côngượ ủ ộ ừ ộ ế ấ ể ằ ể
đc. Đn khi Ng i tìm ra con đng c u n c và n u không có đng lòng, đoàn k tượ ế ườ ườ ứ ướ ế ồ ế
c a toàn dân Vi t Nam, m i l a tu i, m i thành ph n xã h i, Cách m ng Vi t Nam đâuủ ệ ọ ứ ổ ọ ầ ộ ạ ệ
th thành công? L ch s bao đi nay đã ch ng minh r ng: M t ng i vĩ đi ch tr thànhể ị ử ờ ứ ằ ộ ườ ạ ỉ ở
lãnh t khi có qu n chúng ng h , ch làm nên s c m nh khi có s c m nh toàn dân.ụ ầ ủ ộ ỉ ứ ạ ứ ạ
Trong cu c s ng hi n nay, trong t ng đn v c u trúc nh c a xã h i, trong t ng m iộ ố ệ ừ ơ ị ấ ỏ ủ ộ ừ ố
quan h gi a ng i v i ng i: gia đình, tr ng l p, giai c p, dân t c… Tình đoàn k t làệ ữ ườ ớ ườ ườ ớ ấ ộ ế
y u t quan tr ng nh t t o nên s c m nh tinh th n – s c m nh vô giá không có v t ch tế ố ọ ấ ạ ứ ạ ầ ứ ạ ậ ấ
quý giá nào có th đi đc. Dân t c nào càng đoàn k t, dân t c y càng v ng m nh vàể ổ ượ ộ ế ộ ấ ữ ạ
ch c ch n s phát tri n. Tuy nhiên, cũng c n l u ý đn m c đích c a s “h p qu n” đắ ắ ẽ ể ầ ư ế ụ ủ ự ợ ầ ể
“t o nên s c m nh”. S d ng “s c m nh” y vào vi c t t hay x u s quy t đnh tính tíchạ ứ ạ ử ụ ứ ạ ấ ệ ố ấ ẽ ế ị
c c hay tiêu c c. Trong nhi u tr ng h p, cũng c n nh n m nh thêm r ng “h p qu n”ự ự ề ườ ợ ầ ấ ạ ằ ợ ầ
ph i là t p h p c a nh ng cá th có cùng m t lí t ng cùng m t m c đích, cùng m tả ậ ợ ủ ữ ể ộ ưở ộ ụ ộ
quy t tâm m i t o nên đc s c m nh tuy t đi đ v t qua m i khó khăn.ế ớ ạ ượ ứ ạ ệ ố ể ượ ọ
Sau khi kh o sát c văn h c l n th c t cu c s ng, không th bác b đc tính chính xácả ả ọ ẫ ự ế ộ ố ể ỏ ượ
c a l i d y dân gian: s ng ph i đoàn k t, đó là y u t căn b n cho s t n t i c a conủ ờ ạ ố ả ế ế ố ả ự ồ ạ ủ
ng i nói riêng cũng nh sinh v t nói chung.ườ ư ậ
V a gi n d , v a sâu s c, câu t c ng y qu th t là m t châm ngôn cho m i con ng i,ừ ả ị ừ ắ ụ ữ ấ ả ậ ộ ỗ ườ
cho m i công dân, m i c ng đng. Do đó, nh ng ng i ch c a t ng lai đt n c,ỗ ỗ ộ ồ ữ ườ ủ ủ ươ ấ ướ
nh ng con ng i tr tu i, đc bi t là h c sinh c n hi u sâu s c ý nghĩa c a l i d y nàyữ ườ ẻ ổ ặ ệ ọ ầ ể ắ ủ ờ ạ
đ th c' hi n trong m i tr ng h p nh t là gia đình, tr ng l p cho đn trong c ngể ự ệ ỗ ườ ợ ấ ở ườ ớ ế ộ
đng dân t c, c ng đng ng i. Th gi i đang ti n lên, các dân t c đang cùng nhìn vồ ộ ộ ồ ườ ế ớ ế ộ ề
m t phía, v n c n nh ng l i d y dân gian nh l i d y trên “h p qu n nên s c m nh”.ộ ẫ ầ ữ ờ ạ ư ờ ạ ợ ầ ứ ạ
