Đ bài: Ngh lu n xã h i v câu t c ng : Nhân b t h c b t tri lý ề ị ậ ộ ề ụ ữ ấ ọ ấ
Bài làm
Ng i x a có câu:ườ ư
"Ng c b t trác, b t thành khíọ ấ ấ
Nhân b t h c, b t tri lý"ấ ọ ấ
Nghĩa là ng c mà không đc mài dũa thì không th tr thành món đ có giá tr , cũng nhọ ượ ể ở ồ ị ư
ng i mà không h c thì không bi t đc lý l . Câu nói đó đã nói lên t m quan tr ng c aườ ọ ế ượ ẽ ầ ọ ủ
vi c h c. Và ngày nay, đ xác đnh m t l n n a m c đích c a h c t p, UNESCO đệ ọ ể ị ộ ầ ữ ụ ủ ọ ậ ề
x ng: "H c đ bi t, h c đ làm, h c đ chung s ng, h c đ t kh ng đnh mình. H c làướ ọ ể ế ọ ể ọ ể ố ọ ể ự ẳ ị ọ
trau d i ki n th c t ng quát, là ti p thu nh ng cái hay, cái m i, cái ti n b sáng t o… làồ ế ứ ổ ế ữ ớ ế ộ ạ
nâng cao kh năng chuyên môn và các kĩ năng khác, đng th i là hoàn thi n nhân cách c aả ồ ờ ệ ủ
b n thân."ả
Tr c h t là chúng ta "h c đ bi t", đ nh n th c đc đúng, sai, t t, x u, hi u rõ đcướ ế ọ ể ế ể ậ ứ ượ ố ấ ể ượ
các v n đ. Qu th t là n u không có h c thì b n thân chúng ta s không có hi u bi t đấ ề ả ậ ế ọ ả ẽ ể ế ể
đánh giá, nh n đnh đúng m t s vi c, v n đ. Đi u quan tr ng h n là sau khi hi u đc,ậ ị ộ ự ệ ấ ề ề ọ ơ ể ượ
bi t đc thì ta ph i "làm", ph i v n d ng nh ng gì đã h c đc vào th c ti n đi s ng.ế ượ ả ả ậ ụ ữ ọ ượ ự ễ ờ ố
Có nh v y ta m i bi t đc thành qu c a vi c h c đã đem l i, đng th i thông qua đóư ậ ớ ế ượ ả ủ ệ ọ ạ ồ ờ
cũng đóng góp m t ph n không nh vào các ho t đng chung c a xã h i. M t khác chúngộ ầ ỏ ạ ộ ủ ộ ặ
ta còn "h c đ chung s ng" đ t o d ng các m i quan h gi a ng i v i ng i đc hòaọ ể ố ể ạ ự ố ệ ữ ườ ớ ườ ượ
thu n, t t đp, đm m h n nh ti p thu nh ng quy t c giao ti p, ách ng x và s tinhậ ố ẹ ầ ấ ơ ờ ế ữ ắ ế ứ ử ự
t , nh y bén trong t ng n n văn hóa. Có nh v y cu c s ng c a chúng ta s tr nên hòaế ạ ừ ề ư ậ ộ ố ủ ẽ ở
h p và có ích v i c ng đng. H n th n a là chúng ta còn "h c đ t kh ng đnh mình",ợ ớ ộ ồ ơ ế ữ ọ ể ự ẳ ị
đ ch ng t b n thân mình h c là vì m c đích rõ ràng v i ý chí ph n đu n l c khôngể ứ ỏ ả ọ ụ ớ ấ ấ ỗ ự
ng ng ngh nh m đt đc m c tiêu đó. Đó là m t quá trình lâu dài và đòi h i b n thânừ ỉ ằ ạ ượ ụ ộ ỏ ả
ng i h c s siêng năng, chăm ch , s kiên trì, b n b t i cùng. T t nhiên thành qu c aườ ọ ư ỉ ự ề ỉ ớ ấ ả ủ
quá trình "h c và làm" nh v y s đem l i nhi u l i ích và x ng đáng v i công s c mà taọ ư ậ ẽ ạ ề ợ ứ ớ ứ
đã b ra. Nh v y câu nói c a UNESCO kh ng đnh r ng h c t p là b c c b n cungỏ ư ậ ủ ẳ ị ằ ọ ậ ướ ơ ả
c p cho ta tri th c đng th i h ng d n ta s d ng tri th c vào các m c đích t t đp. Câuấ ứ ồ ờ ướ ẫ ử ụ ứ ụ ố ẹ
nói c a UNESCO đã m ra cho ta hai khía c nh chính c a vi c h c: th nh t là h c ph iủ ở ạ ủ ệ ọ ứ ấ ọ ả
thông qua vi c ti p thu ki n th c trên lý thuy t; th hai là h c ph i ng d ng th c hànhệ ế ế ứ ế ứ ọ ả ứ ụ ự
trong th c t . Hai ph m trù này luôn sóng đôi v i nhau, b sung cho nhau và không thự ế ạ ớ ổ ể
tách r i đc. Đây cũng là m t trong nh ng b c chính y u đ vi c h c c a m t ng iờ ượ ộ ữ ướ ế ể ệ ọ ủ ộ ườ
đt đc k t qu cao. T đó t o cho n n t ng phát tri n v ng ch c, có năng l c trongạ ượ ế ả ừ ạ ề ả ể ữ ắ ự
công vi c chuyên môn, rèn luy n nhân cách b n thân t t đp h n, góp ph n xây d ng xãệ ệ ả ố ẹ ơ ầ ự
h i văn minh, hi n đi, tiên b h n v c "b m t" l n con ng i.ộ ệ ạ ộ ơ ề ả ộ ặ ẫ ườ
Nh ng bên c nh đó v n còn có nh ng ng i h c v i m c đích đi phó, qua loa cho có.ư ạ ẫ ữ ườ ọ ớ ụ ố
Do v y mà h n m ki n th c m t cách h i h t, không sâu không ch c. Nh ng d ngậ ọ ắ ế ứ ộ ờ ợ ắ ữ ạ
ng i này cho dù có đt đc thành tích cao trong h c t p thì cũng r t khó thành côngườ ạ ượ ọ ậ ấ
m t cách b n v ng cho sau này đc.ộ ề ữ ượ
Tóm l i m i ng i trong chúng ta c n ý th c rõ vi c h c t p, xác đnh m c tiêu c th ,ạ ỗ ườ ầ ứ ệ ọ ậ ị ụ ụ ể
đúng đn cho b n thân và n l c không ng ng ngh nh m đt đc m c tiêu đ t o l pắ ả ỗ ự ừ ỉ ằ ạ ượ ụ ể ạ ậ
cho b n thân s t tin b n lĩnh m nh m v năng l c c a b n thân, rèn luy n đo đc vàả ự ự ả ạ ẽ ề ự ủ ả ệ ạ ứ
hoàn thi n nhân cách cao đp.ệ ẹ
Bài s 2ố
Theo truy n th ng, ngày 05.09 là ngày khai gi ng năm h c m i c a h c sinh – sinh viênề ố ả ọ ớ ủ ọ
Vi t Nam, thì đn nay, h n 2.200.000 sinh viên – h c sinh đã đi h c h n 4 tháng. Sau baệ ế ơ ọ ọ ơ
tháng hè, nay t t c đng lo t đn tr ng, có tr ng đã nh p h c m t tháng tr c đó đấ ả ồ ạ ế ườ ườ ậ ọ ộ ướ ể
h c sinh “ch y” tr c ch ng trình. Đ đi h c, nhi u ng i ph i đi b trên nh ng quãngọ ạ ướ ươ ể ọ ề ườ ả ộ ữ
đng dài, ph i băng r ng, l i su i, leo đi, ph i đi trong m a n ng, trong giá rét nh :ườ ả ừ ộ ố ồ ả ư ắ ư
h c sinh xã mi n núi Tr ng Hóa (Minh Hóa, Qu ng Bình) ph i b i l i qua sông đi h c,ọ ở ề ọ ả ả ơ ộ ọ
hay các em h c sinh xã An Trung – huy n Kông Chro (Gia Lai) ph i chen chúc nhauọ ở ệ ả
trên con thuy n cũ k đ qua con sông C đang cu n cu n ch y… Đ vi c h c có hi uề ỹ ể ả ồ ộ ả ể ệ ọ ệ
qu , ng i ta ph i đu t nhi u th i gi , s c l c, ti n c a và n l c h t mình t p trungả ườ ả ầ ư ề ờ ờ ứ ự ề ủ ỗ ự ế ậ
chú ý vào h c t p, rèn luy n. Thêm vào đó, ng i h c còn ph i đc thêm sách tham kh o,ọ ậ ệ ườ ọ ả ọ ả
nghiên c u tìm tòi, h i han th y cô b n bè, ph i làm bài, h c bài, ph i thi c . H c sinhứ ỏ ầ ạ ả ọ ả ử ọ
nôn nao t i tr ng, tân sinh viên b ng đi nh p h c, có nh ng ng i đi làm thuê, cu cớ ườ ỡ ỡ ậ ọ ữ ườ ố
m n, đôi lúc ph i bán nh ng đ dùng t i thi u đ lo h c phí cho con nh p h c: Câu h iướ ả ữ ồ ố ể ể ọ ậ ọ ỏ
đt ra “s h c là gì mà làm cho con ng i t t b t đn v y?”ặ ự ọ ườ ấ ậ ế ậ
H c là trau d i ki n th c, ti p thu cái hay, m i, ti n b sáng t o c a nhân lo i… là nângọ ồ ế ứ ế ớ ế ộ ạ ủ ạ
cao kh năng chuyên môn, các kĩ năng, kĩ x o,… đng th i hoàn thi n nhân cách b n thân.ả ả ồ ờ ệ ả
Tr c h t: chúng ta “h c đ bi t”, đ nh n th c đc đúng, sai, t t, x u, hi u rõ đcướ ế ọ ể ế ể ậ ứ ượ ố ấ ể ượ
các v n đ. Đi u quan tr ng h n: sau khi hi u, ta ph i “làm”, ph i v n d ng nh ng gì đãấ ề ề ọ ơ ể ả ả ậ ụ ữ
h c đc vào th c ti n đi s ng. M t khác chúng ta “h c đ chung s ng” đ t o d ngọ ượ ự ễ ờ ố ặ ọ ể ố ể ạ ự
các m i quan h gi a ng i v i ng i đc hòa thu n, t t đp, đm m h n nh ti pố ệ ữ ườ ớ ườ ượ ậ ố ẹ ầ ấ ơ ờ ế
thu nh ng quy t c giao ti p, cách ng x và s tinh t , nh y bén trong t ng n n văn hóa.ữ ắ ế ứ ử ự ế ạ ừ ề
H n th n a, chúng ta còn “h c đ t kh ng đnh mình”, đ ch ng t b n thân mình h cơ ế ữ ọ ể ự ẳ ị ể ứ ỏ ả ọ
là vì m c đích rõ ràng v i ý chí ph n đu n l c không ng ng ngh nh m đt đc m cụ ớ ấ ấ ỗ ự ừ ỉ ằ ạ ượ ụ
tiêu đó. B i th , UNESCO đã đ x ng m c đích h c t p: “H c đ bi t, h c đ làm, h cở ế ề ướ ụ ọ ậ ọ ể ế ọ ể ọ
đ chung s ng, h c đ t kh ng đnh mình”.ể ố ọ ể ự ẳ ị
Ng n ng x a có câu:ạ ữ ư
“Ng c b t trác, b t thành khí,ọ ấ ấ
Nhân b t h c, b t tri lý.”ấ ọ ấ
“Ng c b t trác b t thành khí” có nghĩa là viên ng c, đá quý… n u không đc mài giũa,ọ ấ ấ ọ ế ượ
đo g t thì không th làm cho nó th hi n đc v đp và giá tr c a nó. “Nhân b t h cẽ ọ ể ể ệ ượ ẻ ẹ ị ủ ấ ọ
b t tri lý” có nghĩa là n u con ng i không đc h c hành đy đ (h c c tr ng l pấ ế ườ ượ ọ ầ ủ ọ ả ở ườ ớ
và tr ng đi) thì không bi t đn nh ng lí lu n, hi u bi t… v m i s v t hi n t ngườ ờ ế ế ữ ậ ể ế ề ọ ự ậ ệ ượ
đc. Do v y, s h c không bao gi là th a vì ki n th c nh đng chân tr i, càng điượ ậ ự ọ ờ ừ ế ứ ư ườ ờ
càng th y r ng.ấ ộ
H c hành có t m quan tr ng r t l n đi v i cu c đi c a m i con ng i. Ng i x a đãọ ầ ọ ấ ớ ố ớ ộ ờ ủ ỗ ườ ườ ư
nh c nh con cháu r ng: “N u còn tr mà không ch u h c hành thì khi l n lên s ch ngắ ở ằ ế ẻ ị ọ ớ ẽ ẳ
th làm đc vi c gì có ích”. Bên c nh đó còn có nh ng câu :“Có h c thì nh lúa nhể ượ ệ ạ ữ ọ ư ư
n p, không h c thì nh r m nh c ”. Hay: “Dao có mài m i s c, ng i có h c m i nên”.ế ọ ư ơ ư ỏ ớ ắ ườ ọ ớ
Nói đn h c là nói đn trí l c, m t năng l c suy nghĩ, m t tr c quan nh y bén, m t t duyế ọ ế ự ộ ự ộ ự ạ ộ ư
h p lý. Đi u y h t s c c n thi t cho t t c m i ng i.ợ ề ấ ế ứ ầ ế ấ ả ọ ườ
“M t kho vàng không b ng m t nang ch ”ộ ằ ộ ữ
Do v y, chúng ta không đc coi nh vi c h c. ậ ượ ẹ ệ ọ
“N u không có h c hành đn n i đn ch n thì l n lên, chúng ta s ch ng làm đc vi cế ọ ế ơ ế ố ớ ẽ ẳ ượ ệ
gì có ích”.
“Ng i mà không h c khác gì mò m m trong đêm”.ườ ọ ẫ
Ngay t lúc nh , b t kì ai cũng ph i đc h c hành. Có h c, có khôn. H c không ch làừ ỏ ấ ả ượ ọ ọ ọ ỉ
quá trình rèn luy n tri th c mà còn là quá trình rèn luy n tình c m và đo đc. Do v y,ệ ứ ệ ả ạ ứ ậ
chúng ta ph i xác đnh đc “h c v i ai?” – h c t gia đình, t nhà tr ng, t xã h i…ả ị ượ ọ ớ ọ ừ ừ ườ ừ ộ
“h c nh th nào?”, “h c đ làm gì?”,…ọ ư ế ọ ể
Nh ng bên c nh đó v n còn có nh ng ng i h c v i m c đích đi phó, qua loa cho có.ư ạ ẫ ữ ườ ọ ớ ụ ố
Do v y mà h n m ki n th c m t cách h i h t, không sâu không ch c. Nh ng d ngậ ọ ắ ế ứ ộ ờ ợ ắ ữ ạ
ng i này cho dù có đt đc thành tích cao trong h c t p thì cũng r t khó thành côngườ ạ ượ ọ ậ ấ
m t cách b n v ng cho sau này đc. Th t ra “Văn b ng ch ng t b n đã thông minhộ ề ữ ượ ậ ằ ứ ỏ ạ
trong m t giai đo n nào đó, đc bi t lúc đi thi. N u s h c c a b n đng ngang đó, dùộ ạ ặ ệ ế ự ọ ủ ạ ứ
m t đng văn b ng cũng không đm b o s thông minh c a b n.”ộ ố ằ ả ả ự ủ ạ
Tóm l i m i ng i trong chúng ta c n ý th c rõ vi c h c t p, xác đnh m c tiêu c th ,ạ ỗ ườ ầ ứ ệ ọ ậ ị ụ ụ ể
đúng đn cho b n thân và n l c không ng ng ngh nh m đt đc m c tiêu đ t o l pắ ả ỗ ự ừ ỉ ằ ạ ượ ụ ể ạ ậ
cho b n thân s t tin b n lĩnh m nh m v năng l c c a b n thân, rèn luy n đo đc vàả ự ự ả ạ ẽ ề ự ủ ả ệ ạ ứ
hoàn thi n nhân cách cao đp. M t viên ng c dù có quý giá nh ng không mài giũa thìệ ẹ ộ ọ ư
không tr thành m t d ng c t t, ng i không h c thì không bi t đo nghĩa đi.ở ộ ụ ụ ố ườ ọ ế ạ ở ờ