
NGHIÊN CU KHOA HC
ĐỀ TÀI: “Áp dng phng pháp t hp
phi trn chn lc và thng kê hin i
xây dng h cht hot ng b mt ti u
s dng trong bm ép tng cng thu hi
du”

NGHIÊN CU KHOA HC
Thm dò, Khai thác
Áp dng phng pháp t hp phi trn chn lc và thng kê hin
i xây dng h cht hot ng b mt ti u s dng trong bm
ép tng cng thu hi du
Trên c s th nghim s b nhng cht hot ng b mt (HBM) có tính bn nhit và
tưng hp vi nưc bin tt, sc cng b mt liên din (SCBMLD) thp, quá trình phi
trn chn lc ưc tin hành tìm ra h có các thành phn ti ưu trong hn hp bng
cách s dng phn mm có nhiu c tính ưu vit Statistica 7.

Các kt qa th nghim cho thy, hn hp cht HBM ti ưu có tính bn nhit và
tưng hp cao trong nưc bin ông Nam Rng (NR) có cha tng hàm lưng cht rn
hòa tan (TDS) và cng cao. Hn hp cht HBM này ti nng 0,1% trng lưng,
có th gim SCBMLD gia du và nưc xung ti giá tr rt thp (khong 0,2mN/m).
Giá tr SCBMLD này thay i không áng k trong sut quá trình nhit 91
0
C trong
31 ngày, như iu kin ng dng trong v a NR.
Nhng th nghim v tính hp ph ca h cht HBM này c!ng ưc tin hành ti nhit
tưng t" và s dng phưng pháp phân tích UV xác nh hàm lưng cht HBM
hp ph trên b mt á v a NR.
T# vic thêm mt lưng nh$ Ethylene Glycol Monobutyl Ether (EGBE) như mt tác
nhân thay th, tính n nh ca giá tr SCBMLD và s" gim hp ph ca cht HBM
ưc ci thin áng k trong sut th%i gian nhit. Nhng kt qu thu ưc cho thy,
hn hp cht HBM này là ng viên y ha h&n s dng cho quá trình tng cư%ng
thu hi du trong nhng m$ du ngoài bin có nhit cao và cng cao.
1. Gii thiu
Nghiên cu v các phưng pháp nâng cao hiu qu 'y du là mt nhim v quan trng
trong công nghip khai thác du khí, khi sn lưng du thô gim dn trong giai on cui

ca khai thác th cp. Mt trong nhng hưng quan trng trong tng cư%ng thu hi du
(TCTHD) là bm ép dung dch có cht HBM h thp SCBMLD, ci thin dính ưt
i vi nưc ca b mt á v a và gia tng h s thu hi du (HSTHD). c bit, i vi
du m$ móng NR vi hàm lưng asphaltene cao nên nht cao và lưu ng thp,
HSTHD có th ưc gia tng bng cách thêm cht HBM phù hp vào nưc bm ép
trong quá trình'y du.
Trong v a nt n( t" nhiên, l"c ch yu kim soát dòng chy ca cht lưu là l"c nht và
l"c mao d)n. L"c nht to dòng chy ca cht lưu thay th trong các nt n( ln, trong khi
ó, l"c mao d)n to dòng chy ca cht lưu trong các vi nt n(. Hai l"c này có mi liên
h vi nhau thông qua s mao d)n ưc nh ngh*a là t+ s gia l"c nht và l"c mao d)n.
Cht HBM có tác dng làm gim SCBMLD gia nưc bin và du dư vì th làm tng
s mao d)n. S mao d)n (Nc) ưc dùng di,n t l"c tác ng lên git du b b)y li
trong l xp. Nc là hàm s ca v-n tc Darcy (), nht () ca pha ng và sc cng
b mt() gia pha du và nưc. Phưng trình(1) dưi ây di,n t mi quan h gia v-n
tc Darcy, nht, và IFT so vi s mao d)n Nc.
Nc = / (1)
. giai on cui ca quá trình bm ép nưc, s mao d)n có giá tr khong 10
-6
. Mun gia
tng hiu qu 'y du lên vài chc %, phi tng Nc lên hai n ba b-c l!y th#a .
SCBMLD gia du và nưc bin bm ép thư%ng khong vài chc mN/m.
Khi s dng cht HBM phù hp có th d, dàng h thp SCBMLD hàng trm, hàng
nghìn ln n 10
-2
mN/m hoc ít hn, iu này d)n n s mao d)n c!ng tng tưng ng
ít nht hai n ba b-c l!y th#a. Mi quan h gia s mao d)n và % du thu hi ưc mô
t trong Hình 1. Ngoài ra, khi SCBMLD gia nưc bin và du gim, phn du dư trong
v a d, hòa tan hn vào nưc bin to thành dng huyn phù linh ng hn.
Khi ó b mt á móng tr thành tích in âm hn do trong môi trư%ng có nng ion
hydroxyl . Nhng ion âm này không ch cn tr s" hp ph nhng hóa cht dng anion
như cht HBM anionic mà còn thay i tính dính ưt ca b mt á v a, tr nên dính
ưt nưc hn .

Vic ng dng các hn hp cht HBM vào TCTHD ã ưc F.M.Llave và các cng s"
kho sát . Trong nhng h này, các cht HBM có th cng hp các c tính ưu vit
riêng nâng cao hiu qu chung ca c h. Mc ích cht HBM s dng dng hn
hp là d, dàng xây d"ng h cht HBM ti ưu nht cho các quá trình khai thác du
nhng v a có c thù v tính cht du thô, mui, nhit …, bên cnh ó còn xác
nh xem s" kt hp nhng cht HBM khác nhau như v-y có to ra hiu qu cng hp
so vi khi s dng riêng các cht HBM này như trong nhiu nghiên cu trưc ây .
Trong công trình nghiên cu này, các tác gi ã kho sát tác ng ca nhit và pH lên
n nh ca h cht HBM ưc nhit qua các khong th%i gian tìm ra h cht
HBM bn nht trong iu kin nhit cao, nưc bin có cng cao bng phưng
pháp thng kê phi trn chn lc. Nhng cht HBM ưc chn ánh giá bn
91
0
C là nhng cht ã ưc chn l"a s b trưc ó, bao gm alpha olefin sulfonic acid
(AOS), alkyl benzene sulfonic acid (LAS), and Alkylaryl sulfonic acids (XSA-1416D).
2. Thc nghim
2.1. Hóa cht
- LAS: Ankylbenzene sulfonate mch th/ng, C12-13 (Tico, Vit Nam);
- AOS: Alpha Olefin Sulfonate, C14-16 (Stepan, M0);
- XSA-1416D: Axit Diarylalkyl xylene sulfonic, C14-16 (OCT, M0);
- Nưc bin vùng m$ ông Nam Rng;
- Du thô NR.
Hình1. S ph thuc gia HSTHD và s mao dn
Bng 1. Thành phn nưc bin m$ NR
Bng 2. Mt s c trưng c bn ca du móng NR
2.2. Thit b
• Thit b o SCBMLD theo phưng pháp git quay, model 500, (Temco, USA);

