C s pháp lý v nghi p v Chi t kh u, tái chi t kh u GTCG t i NHNN - N i dung nghi p vơ ở ề ệ ụ ế ấ ế ấ ạ ộ ệ ụ
chi t kh u, tái chi t kh u GTCG t i NHNNế ấ ế ấ ạ
NGHIỆP VỤ CHIẾT KHẤU, TÁI CHIẾT KHẤU
CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CÁC NGÂN HÀNG
A. Cơ sở pháp lý của hoạt động chiết khấu, tái chiết khấu:
- Quyết định số 898/2003/QĐ-NHNN ngày 12/8/2003 của Thống đốc NHNN về việc ban hành Quy
chế nghiệp vụ chiết khấu, tái chiết khấu của NHNN đối với các ngân hàng;
- Quyết định 12/2008/QĐ-NHNN sửa đổi Quy chế chiết khấu, tái chiết khấu giấy tờ có giá của
Ngân hàng Nhà nước đối với các Ngân hàng kèm theo Quyết định 898/2003/QĐ-NHNN do Thống đốc
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành;
- Quy trình 7129/QT-NHNN về nghiệp vụ chiết khấu, tái chiết khấu giấy tờ có giá dưới hình thức
ghi sổ của Ngân hàng Nhà nước đối với các ngân hàng do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành;
B. Nội dung nghiệp vụ chiết khấu, tái chiết khấu:
1. Khái niệm: Chiết khấu, tái chiết khấu giấy tờ có giá (GTCG) của các ngân hàng là nghiệp vụ
NHNN mua các GTCG còn thời hạn thanh toán, mà các GTCG này được các ngân hàng mua trên thị
trường sơ cấp hoặc mua lại trên thị trường thứ cấpâuSau đây gọi tắt là nghiệp vụ chiết khấu.
2. Đối tượng & điều kiện được tham gia nghiệp vụ chiết khấu: Các ngân hàng được thành lập
và hoạt động theo Luật Các tổ chức tín dụng đáp ứng đủu các điều kiện sau:
- Có tài khoản tiền gửi và lưu ký GTCG tại Sở Giao dịch NHNN;
- Có đăng ký chữ ký của lãnh đạo và giới thiệu các cán bộ thực hiện nghiệp vụ chiết khấu với
NHNN.
3. Lãi suất chiết khấu: Là lãi suất do NHNN xác định và công bố trong từng thời kỳ.
4. Hình thức chiết khấu:
a. Chiết khấu toàn bộ thời hạn còn lại của GTCG (Thời hạn còn lại của GTCG tối đa không quá 90
ngày).
b. Chiết khấu có kỳ hạn (thời hạn còn lại của GTCG lớn hơn thời hạn giao dịch).
5. Các loại GTCG được chiết khấu:
a. Tín phiếu NHNN, Tín phiếu kho bạc, trái phiếu kho bạc, trái phiếu công trình TW, công trái
(Được sử dụng trong cả hai hình thức chiết khấu).
b. Trái phiếu đầu tư do Quỹ Hỗ trợ phát triển phát hành, Trái phiếu chính quyền địa phương do Uỷ
ban nhân dân thành phố Hà nội, Tp Hồ Chí Minh phát hành (được sử dụng trong hình thức chiết khấu có
kỳ hạn).
6. Hạn mức chiết khấu:
H = V X S X K
Trong đó:
H: Hạn mức chiết khấu của ngân hàng;
V: Vốn tự có của ngân hàng;
S: Tỷ trọng giữa dư nợ tín dụng bằng VNĐ so với tổng tài sản có và được tính theo công thức:
Tổng dư nợ ngắn, trung, dài hạn bằng VNĐ
S = -------------------------------------------------------
Tổng tài sản có
K: Hệ số chiết khấu và được tính theo công thức:
Tổng hạn mức chiết khấu
K = --------------------------
n
Σ Vi x Si
i=n
Trong đó: Vi và Si là số vốn tự có và tỷ trọng giữa dư nợ tín dụng so với tổng tài sản có của ngân
hàng thứ i.
7. Đề nghị và thông báo hạn mức chiết khấu:
- Đề nghị thông báo hạn mức chiết khấu: Chậm nhất là vào ngày 25 của thàng cuối quý, các ngân
hàng gửi NHNN (Vụ TÍn dụng) giấy đề nghị thông báo hạn mức chiết khấu kèm theo bảng cân đối tài
khoản kế toán của tháng gần nhất và bảng kê GTCG GTCG đủ điều kiện chiết khấu mà ngân hàng nắm
giữ.- NHNN thông báo hạn mức chiết khấu: Hàng quý, trên cơ sở hạn mức chiết khấu chung trong
quý, NHNN phân bổ hạn mức và thông báo cho các ngân hàng có yêu cầu và cho Sở Giao dịch (đơn vị
thực hiện nghiệp vụ chiết khấu) biết và thực hiện.
8. Phương thức chiết khấu:
- Phương thức trực tiếp: Các ngân hàng đem “Giấy đề nghị chiết khấu GTCG” trực tiếp đến Sở
Giao dịch NHNN.
- Phương thức gián tiếp: Các ngân hàng giao dịch thông qua mạng vi tính hoặc qua Fax tới Sở
Giao dịch NHNN (trường hợp qua Fax, gửi bản chính theo đường bưu điện).
9. Công thức tính giá:
9.1. Xác định số tiền thanh toán khi chiết khấu GTCG của các NH:
Gt
St = ------------------
Ls xTc
1+ ----------
365 x 100
Trong đó:
- St: S ti n NHNN thanh toán khi chi t kh u GTCG;ố ề ế ấ
- Gt: Giá tr GTCG khi đ n h n thanh toán;ị ế ạ
- Tc: Th i h n còn l i (tính theo ngày) c a GTCG (t ngày ch p nh chi t kh u đ n ngày đ nờ ạ ạ ủ ừ ấ ậ ế ấ ế ế
h n c a GTCG);ạ ủ
- Lc: Lãi su t chi t kh u t i th i đi m NHNN chi t kh u (t l %/năm);ấ ế ấ ạ ờ ể ế ấ ỷ ệ
- 365: S ngày quy c cho 1 năm.ố ướ
9.2. Xác định số tiền ngân hàng được chiết khấu có kỳ hạn thanh toán cho NHNN khi hết thời hạn
cam kết mua lại:
Ls xTm
Gv = St x ( 1+ ---------- )
365 x 100
Trong đó:
- Gv: s ti n ngân hàng đ c chi t kh u có kỳ h n thanh toán cho NHNN khi h t th i h n chi tố ề ượ ế ấ ạ ế ờ ạ ế
kh u:ấ
- St: S ti n NHNN thanh toán khi chi t kh u GTCG;ố ề ế ấ
- Lc: Lãi su t chi t kh u t i th i đi m NHNN chi t kh u (t l %/năm);ấ ế ấ ạ ờ ể ế ấ ỷ ệ
- Tm: Kỳ h n chi t kh u (tính theo ngày) c a NHNN;ạ ế ấ ủ
-365: S ngày quy c cho 1 năm.ố ướ
10. Quy trình nghiệp vụ:
9.1. Ngân hàng mu n tham gia nghi p v chi t kh u v i NHNN th c hi n các công vi c sau:ố ệ ụ ế ấ ớ ự ệ ệ
- Đăng ký m u ch ký lãnh đ o và nhân viên tham gia nghi p v chi t kh u v i NHNN;ẫ ữ ạ ệ ụ ế ấ ớ
- Th c hi n l u ký GTCG t i S Giao d ch NHNN.ự ệ ư ạ ở ị
- Đ ngh NHNN phân b h n m c chi t kh u GTCG.ề ị ổ ạ ứ ế ấ
9.2. Quy trình c a giao d ch chi t kh u:ủ ị ế ấ
- Ngân hàng g i Gi y đ ngh chi t kh u GTCG (khi ngân hàng còn h n m c chi t kh u).ử ấ ề ị ế ấ ạ ứ ế ấ
- S Giao d ch nh n H s đ ngh chi t kh u; Thông báo ch p nh n ho c không ch p mh nở ị ậ ồ ơ ề ị ế ấ ấ ậ ặ ấ ậ
chi t kh u.ế ấ
- Ngân hàng được chấp nhận chiết khấu có kỳ hạn gửi cam kết mua lại theo số liệu NHNN thông
báo tại Thông báo chấp nhận chiết khấu.
- Vào ngày thực hiện chiết khấu, Sở Giao dịch NHNN thanh toán tiền mua GTCG cho ngân hàng
đề nghị chiết khấu, thực hiện chuyển GTCG từ tài khoản lưu ký của ngân hàng đề nghị chiết khấu sang tài
khoản của NHNN (trường hợp chiết khấu hết thời hạn còn lại của GTCG) hoặc chuyển sang tài khoản cầm
cố (trường hợp ngân hàng chiết khấu có kỳ hạn).
- Vào ngày hết thời hạn của cam kết mua lại GTCG: Ngân hàng cam kết mua lại thanh toán tiền
mua lại GTCG cho NHNN để được chuyển GTCG về tài khoản lưu ký của NH.
11. Xử lý vi phạm:
Trường hợp vào ngày cam kết mua lại GTCG, ngân hàng không thanh toán hoặc không thanh
toán đủ cho NHNN, Sở Giao dịch sẽ trích tài khoản tiền gửi tại NHNN để thu hồi và chuyển trả GTCG từ
tài khoản cầm cố sang tài khoản lưu ký của ngân hàng; Nếu tài khoản không có hoặc không đủ để thanh
toán thì phần còn thiếu sẽ bị chuyển sang nợ quá hạn với lãi suất bằng 200% lãi suất chiết khấu. Đồng
thời, NHNN giữ GTCG tương đương với số tiền thiếu và xử lý theo quy định hiện hành về xử lý GTCG cầm
cố, thế chấp tại NHNN.