Những bệnh nào dễ “vận vào người”?
Vì vậy, hiểu biết về ảnh hưởng của thời tiết lạnh với bệnh tật sẽ giúp ích nhiều cho
chúng ta phòng tránh và chăm sóc người thân có bệnh mạn tính tốt hơn, nhất là
trong dịp đón xuân.
Bệnh tim mạch
Khi thời tiết thay đổi lạnh quá sẽ tăng nguy cơ suy tim một cách đáng kể. Một
nghiên cứu ở Anh cho biết, mỗi khi mùa đông tới thì cơn suy tim tăng cao hơn so
với mùa hè tới 50%. Ở người trung niên, khi nhiệt độ giảm 10 độ thì nguy cơ tăng
13%. Khi trời lạnh, nhiệt độ giảm thì huyết áp tăng lên từ 12 - 18mmHg, với người
khỏe mạnh thì không sao, nhưng với người đã bị tăng huyết áp thì số tăng này là
đáng kể. Khi nhiệt độ giảm cũng làm máu đặc hơn vì các thành phần của máu như
tiểu cầu, hồng huyết cầu, fi brinogen, cholesterol tăng lên, khi đó sự hình thành
cục máu đông dễ xảy ra làm tăng nguy cơ nghẹt mạch máu ở tim (nhồi máu cơ
tim), não (tai biến mạch máu não) và phổi (thuyên tắc mạch phổi). Bệnh nhân bị
bệnh động mạch vành thường hay bị chứng đau thắt tim khi tiếp xúc với thời tiết
lạnh và dễ đưa tới cơn suy tim khi gắng sức.
Bệnh hô hấp
Với những bệnh nhân hen suyễn, họ đều có kinh nghiệm nhất định khi thời tiết đổi
lạnh. Cơn lạnh làm khí quản của họ co thắt, sự lưu thông của không khí bị trở ngại
và cơn suyễn dễ xảy ra hơn, khó thở nhiều hơn, nhất là khi gió thổi mạnh. Ở các
vùng có sương mù dày đặc thì các cơn viêm phế quản cũng trầm trọng hơn. Bác sĩ
chuyên khoa dị ứng Majed Koleilat cũng nhận thấy người bị suyễn thường gặp
nhiều rủi ro hơn mỗi khi trời lạnh, gió mạnh, áp suất không khí lên cao.
Bệnh nhức nửa đầu Migraine
Nghiên cứu của Trung tâm điều trị nhức đầu ở Stanforf, Connecticutt, Mỹ cho
biết: 51% bệnh nhân bị nhức đầu khi thời tiết thay đổi; 62% cảm thấy là có nhức
đầu khi quá lạnh, quá khô hoặc quá ẩm ướt.
Bệnh đau nhức xương khớp
Nhiều bệnh nhân viêm xương khớp nói là họ thường cảm thấy cơn đau mỗi khi
thời tiết thay đổi, hoặc có thể tiên đoán thời tiết sẽ ra sao khi xương đau, khớp
nhức. Ðây là những người mẫn cảm với mưa, lạnh hoặc thay đổi thời tiết. Một số
nghiên cứu cho biết: 70% dân chúng có kinh nghiệm tương tự, nhất là ở giới phụ
nữ.
BS. Terrence Starz, Giám đốc Trung tâm viêm khớp, Đại học Pittsburgh khuyên,
vào mùa đông nên giữ thân thể ấm áp, tránh công việc quá sức ngoài trời lạnh.
Dị ứng lạnh
Khi gặp thời tiết lạnh, nhiều người bị dị ứng ngứa khắp da. Nguyên nhân là do khi
tiếp xúc với lạnh, kích thích cơ thể sản xuất ra nhiều chất histamin và các hóa chất
hệ thống miễn dịch khác vào da gây mẩn đỏ, ngứa...
Lạnh cóng
Tổn thương gây ra do lạnh giá. Lạnh cóng làm mất cảm giác tạm thời hay vĩnh
viễn ở bộ phận bị thương tổn. Vị trí thường gặp là mũi, tai, má, cằm, ngón tay,
ngón chân là những nơi hay bị lạnh cóng nhiều nhất. Nguy cơ lạnh cóng tăng lên
nếu máu bị cản trở hoặc không mặc quần áo đủ ấm khi trời giá lạnh. Thương tổn
do lạnh giá có thể ở ngoài da hoặc nằm sâu trong tế bào dưới da. Khi nông thì da
hơi đau, tái, cứng trong khi đó tế bào bên dưới lại mềm. Chứng lạnh cóng cũng là
một trường hợp cấp cứu, cần được cấp cứu tại bệnh viện.
Trầm cảm
Một rủi ro của mùa đông, tuy không hiểm nghèo nhưng cũng làm trạng thái tinh
thần của nhiều người trầm xuống, đó là “nỗi buồn mùa đông” (Blues Winter).
Thông thường tâm trạng trầm buồn này xảy ra vào cùng một thời gian hàng năm,
từ đầu tháng 10 tới tháng 3, trầm trọng nhất là vào tháng giêng, tháng 2. Đây là
thời gian mà ngày ngắn, đêm dài. Lý giải cho hiện tượng này, người ta cho rằng
trong thời tiết giá lạnh, chất serotonin trong não bộ thấp, mà ít serotonin là lý do
khiến con người trầm buồn. Người mang “nỗi buồn mùa đông” có tất cả các triệu
chứng của bệnh trầm cảm. Điều trị bệnh thường dùng ánh sáng nhân tạo với các
ngọn đèn đặc biệt.
Chăm sóc và phòng tránh lạnh
Cách chăm sóc cho bệnh nhân và phòng bệnh hiệu quả bao gồm: chăm lo cho
người bệnh, đặc biệt là trẻ em, người cao tuổi mặc quần áo đủ ấm; nếu có điều
kiện, nhà ở cần được trang bị điều hòa hai chiều nóng lạnh để sử dụng trong mùa
đông; nên che kín cửa sổ ở hướng gió lạnh lùa vào nhà như hướng Bắc, Đông Bắc;
mọi người, nhất là bệnh nhân cần được ăn uống đủ chất dinh dưỡng; không uống
nhiều rượu bia khi trời lạnh; cần điều trị tích cực các bệnh mạn tính về tim, gan,
tuyến giáp, bệnh nhiễm khuẩn; tránh dùng các loại thuốc gây hạ thân nhiệt; hạn
chế hoặc không để cho người cao tuổi và trẻ em ở ngoài lạnh quá lâu; các tổ chức
xã hội cần quan tâm chăm sóc đối với người già cả, sống cô đơn.