CHUY N NG I CON GÁI NAM X NG ƯỜ ƯƠ
-Nguy n D -
A. DÀN Ý:
1. M bài
Gi i thi u tác gi Nguy n D , và tác ph m Chuy n ng i con gái Nam X ng”. ư ươ
2. Thân bài
a. V đp c a Vũ N ng ươ
Vũ N ng là cô gái xinh đp: t dung t t đp.ươ ư
Là cô gái có đc tính t t đp: thùy m , n t na. ế
Khi n chàng Tr ng đem lòng yêu m n và c i v làm v .ế ươ ế ướ
Ngày ch ng tòng quân: nàng đau lòng, d n dò và mong ch ng bình an tr v .
Khi ch ng ra tr n: nhà m t lòng m t d chăm sóc con trai và chăm sóc m ch ng
nh ng ngày cu i đi.
Là ng i v hi n lành, đm đang, đy đ “công - dung - ngôn - h nh” đáng ườ
ng ng m .ưỡ
Là bi u t ng c a ng i ph n Vi t Nam trong xã h i cũ v i nh ng ph m ượ ườ
h nh t t đp.
b. S ph n bi k ch c a Vũ N ng ươ
Nguyên nhân: khi ch ng b con ra thăm m m , đa nh đã ti t l b nó đêm nào ế ế
cũng đn thăm nó Tr ng Sinh đem lòng nghi ng , ghen tuông.ế ươ
Khi Tr ng Sinh v nhà đã ch i m ng nàng và đu i nàng đi m c cho nàng van xin ươ
và thanh minh.
Ng i ph n không đc t quy t đnh s ph n c a mình mà ph i ph thu c ườ ượ ế
vào ng i đàn ông trong gia đình. Tuy mình b oan nh ng không đc thanh minh.ườ ư ượ
Đ ch ng minh t m lòng chung th y c a mình Vũ N ng đã nh y sông t t . ươ
Đau kh , xót th ng tr c s ph n b t h nh c a nàng sau nh ng đi u t t đp ươ ướ
nàng đã làm cho nhà ch ng.
Sau này, khi Tr ng Sinh hi u ra oan khu t c a nàng đã vô cùng đau xót nh ng ươ ư
nàng không th tr v nhân gian đc n a mà mãi l i n i th y cung. Đây ượ ơ
đc coi là cái k t v a có h u v a đo n h u c a Vũ N ng: có h u vì cu i cùng ượ ế ươ
nàng cũng đc minh oan và khi n cho ng i làm nàng đau kh là Tr ng Sinh ượ ế ườ ươ
nh n ra l i l m, ân h n v l i l m đó; đo n h u vì nàng không đc quay l i nhân ượ
gian đ s ng ti p ki p ng i, đ nh n l i phúc đc sau nh ng nghĩa c cao đp ế ế ườ
nàng đã làm.
3. K t bàiế
Kh ng đnh l i v đp, s ph n c a Vũ N ng và giá tr c a tác ph m. ươ
B. C M NH N TÁC PH M:
I. M BÀI:
1. M bài tr c ti p: ế
Trong văn h c Vi t Nam không thi u nh ng tác ph m mang y u t k o, huy n ế ế
d song đ đc tôn vinh là “thiên c k bút” thì cho đn nay ch có m t. Đó là ượ ế
“Truy n k m n l c” c a Nguy n D . “Chuy n ng i con gái Nam X ng” là tác ườ ươ
ph m đc rút ra t trong t p nh ng câu chuy n k l đó. Tác ph m k v s ượ
ph n c a nhân v t Vũ N ng trong cu c s ng th i phong ki n b y gi d i ch ươ ế ướ ế
đ cai tr vô minh và tàn nát. “Chuy n ng i con gái Nam X ng” không ch làm ườ ươ
n i lên c t cách c a ng i ph n mà còn phê phán s hà kh c và l i quan ni m c ườ
h bóp ngh t nh ng ng i dân th i b y gi . ườ
2. M bài gián ti p: ế
“Nghi ngút đu gh nh t a khói h ng ươ
Mi u ai nh mi u v chàng Tr ngế ư ế ươ
Bóng đèn d u nh n đng nghe tr ,
Cung n c chi cho l y đn nàng.”ướ ế
(Lê Thánh Tông)
T m t câu chuy n c tích c a Vi t Nam nói v n i oan khu t c a m t ng i ườ
thi u ph , Nguy n D đã vi t lên “Chuy n ng i con gái Nam X ng” đ l i bi tế ế ườ ươ ế
bao n t ng trong lòng đc gi . D i ngòi bút nhân đo c a tác gi , hi n th c xã ượ ướ
h i đng th i đy b t công oan trái kia hi n lên đã đy bao con ng i, nh t là ươ ườ
ph n vào nh ng đn đau, kh h nh và m t mát. Tác ph m nh l i th ng thi t t ư ế
cáo xã h i phong ki n b t công, nghi t ngã đng th i là ti ng nói ca nh ng ph m ế ế
ch t cao đp c a ng i ph n Vi t Nam. ườ
II. THÂN BÀI:
1. Hoàn c nh ra đi:
Nguy n D là m t g ng m t tiêu bi u đi n hình cho n n văn h c trung đi Vi t ươ
Nam th k th XVI. M c dù, s nghi p sáng tác văn ch ng c a Nguy n D ch ế ươ
v n v n có t p truy n "Truy n kì m n l c" nh ng t p truy n l i có m t v trí đc ư
bi t, đc đánh giá là "thiên c kì bút" (bút l nghìn đi), "là áng văn hay c a b c ượ
đi gia". Đây là t p truy n vi t b ng ch Hán, khai thác các truy n c dân gian và ế
các truy n thuy t l ch s , dã s Vi t Nam. ế
"Chuy n ng i con gái Nam X ng" là thiên th 16, trong t ng s 20 truy n c a ườ ươ
"Truy n kì m n l c". Thông qua bi k ch Vũ N ng, truy n th hi n ni m c m ươ
th ng đi v i s ph n oan nghi t c a ng i ph n Vi t Nam d i ch đ ươ ườ ướ ế
phong ki n, đng th i kh ng đnh v đp truy n th ng c a h . Tác ph m là m t ế
áng văn đc đáo, đánh d u s thành công v ngh thu t d ng truy n; kh c h a
miêu t nhân v t và s k t h p gi a t s v i tr tình, gi a y u t hi n th c và kì ế ế
o.
2. Ph m ch t c a nhân v t Vũ N ng: ươ
Tr c h t, "Chuy n ng i con gái Nam X ng" đã kh c h a thành công v đp ướ ế ườ ươ
truy n th ng và s ph n oan nghi t c a ng i ph n đng th i. Đi u này đc ườ ươ ượ
th hi n qua ngh thu t d ng truy n và xây d ng hình t ng nhân v t Vũ N ng. ượ ươ
Vũ N ng là m t ng i con gái đp ng i, đp n t, đi di n cho v đp c a ươ ườ ườ ế
ng i ph n th i kì phong ki n: "tính đã thùy m n t na, l i thêm t dung t t ườ ế ế ư
đp".
Tr ng Sinh vì c m m n cái dung h nh y nên đã xin m trăm l ng vàng đ c i ươ ế ướ
v làm v . Sau đó, nhà văn t p trung làm n i b t v đp đc h nh c a nàng, b ng
vi c đt Vũ N ng vào r t nhi u hoàn c nh, tình hu ng và các m i quan h xung ươ
quanh nh v i ch ng, v i m ch ng và v i đa con trai tên là Đn, t đó góp ph n ư
b c l tr n v n tính cách, ph m h nh c a nàng.
Đu tiên là Vũ N ng trong m i quan h v i ng i ch ng – Tr ng Sinh. Nàng ươ ườ ươ
hi n lên là m t ng i v nh t m c th y chung, yêu th ng ch ng tha thi t. Trong ườ ươ ế
cu c s ng v ch ng bình th ng, khi m i l y nhau, nàng hi u tính ch ng có thói đa ườ
nghi, th ng đ phòng v quá m c nên Vũ N ng đã c x khéo léo, đúng m c, ườ ươ ư
nh ng nh n và gi đúng khuôn phép, không bao gi đ x y ra n i b t hòa trong ườ
gia đình.Vì th , chúng ta có th th y, nàng là ng i ph n hi u ch ng, bi t mình ế ườ ế
và r t đc h nh. Khi ng i ch ng chu n b đi lính, Vũ N ng rót chén r u đy và ườ ươ ượ
d n dò Tr ng Sinh b ng nh ng l i nói đy nghĩa tình, th m thi t. Nàng không ươ ế
mong vinh hi n, ch c n ch ng mang v hai ch "bình yên". nhà, Vũ N ng nh ươ
th ng ch ng da di t. M i l n th y "b m l n đy v n, mây che kín núi" nàng ươ ế ướ ượ ườ
l i c m th y "th n th c tâm tình", nh th ng ch ng n i biên i xa xôi. ươ ơ
Ti t h nh c a nàng còn đc kh ng đnh khi nàng b ch ng nghi oan: "cách bi t ba ế ượ
năm, gi tr n m t ti t. Tô son đi m ph n t ng đã nguôi lòng, ngõ li u t ng hoa ế ườ
ch a h bén gót...". Khi Tr ng Sinh đi lính tr v , m t m c khăng khăng cho r ngư ươ
nàng th t ti t, Vũ N ng đã ra s c phân tr n đ cho ch ng hi u, nói lên thân ph n ế ươ
c a mình, nh c t i tình nghĩa phu thê và kh ng đnh m t lòng nh t m c th y chung,
son s t v i ch ng.Th m chí, nàng còn c u xin ch ng "đng nghi oan cho thi p". Có ế
nghĩa là Vũ N ng đang ra s c gi gìn, hàn g n h nh phúc gia đình đang có nguy ươ
c tan v . Đi u đó cho th y nàng th c s r t trân tr ng h nh phúc gia đình mà ơ
mình đang có và càng làm n i b t lên ni m khát khát h ng t i h nh phúc gia đình ướ
m êm c a ng i ph n Vũ N ng.Ti p đn, Vũ N ng trong m i quan h v i ườ ươ ế ế ươ
m ch ng và bé Đn. Nàng hi n lên là m t ng i con hi u th o, m t ng i m r t ườ ế ườ
m c tâm lý, yêu th ng con cái. ươ
Ch ng đi lính, nhà, nàng m t mình sinh con, nuôi d y con, v a đóng vai trò là m t
ng i m , l i v a đóng vai trò là m t ng i cha. Nàng s con mình thi u th n tình ườ ườ ế
c m c a ng i cha nên đêm đêm th ng m n bóng mình, ch vào t ng mà b o ườ ườ ượ ườ
là cha Đn. Nàng thay ch ng làm tròn b n ph n, trách nhi m c a m t ng i con ườ
hi n, dâu th o: chăm sóc, thu c thang, l bái th n Ph t, h t lòng khuyên l n m ế ơ
ch ng.Đn khi m ch ng m t, nàng t ch c ma chay t l chu đáo nh v i cha m ế ế ư
đ c a mình v y. Vì th , bà m ch ng đã vi n c tr i xanh đ ch ng minh cho ế
lòng hi u th o c a cô con dâu: "Xanh kia quy t ch ng ph con cũng nh con đã ế ế ư
ch ng ph m ". Đi u đó đã cho th y nhân cách tuy t v i và công lao to l n c a Vũ
N ng đi v i gia đình nhà ch ng này.ươ
Nh v y, m t ng i ph n đp ng i, đp n t đm đang, hi u th o, nh t m c ư ườ ườ ế ế
th y chung và h t lòng vun vén, trân tr ng h nh phúc gia đình nh th , đáng l ra ế ư ế
ph i đc h ng h nh phúc tr n v n, tìm đc m t ng i ch ng tâm lí, c m ượ ưở ượ ườ
thông và s chia nh ng n i lo toan cho v , nh ng th t éo le và ngh ch lí thay, nàng ư
l i ph i ch u m t cu c s ng gia đình b t h nh và ph i ch t trong đau đn, xót xa, ế
đy n c m t. ướ
3. N i oan khu t c a Vũ N ng: ươ
Nh ng khi Tr ng Sinh sau ba năm đi lính tr v , bé Đn không ch u nh n cha, ư ươ
nghe l i nói c a con "Tr c đây, th ng có m t ng i đàn ông, đêm nào cũng đn, ướ ườ ườ ế
m Đn đi cũng đi, m Đn ng i cũng ng i, nh ng ch ng bao gi b Đn c ", ư ế
Tr ng Sinh nh t nh t cho r ng "v h ". M c dù Vũ N ng đã tìm cách đ gi i ươ ư ươ
thích l i thêm h hàng, làng xóm bênh v c và bi n b ch cho nàng nh ng m i nghi
ng v c a Tr ng Sinh ngày càng sâu, không có gì g ra đc.Cu i cùng "cái thú ươ ượ
vui nghi gia nghi th t" đã không còn "bình r i trâm gãy, mây t nh m a tan, sen rũ ơ ư
trong ao, li u tàn tr c gió", c n i đau ch ch ng đn hóa đá cũng không còn có ướ ế
th đc n a "đâu còn có th l i lên núi V ng Phu kia n a". Nàng đã tr m mình ượ
xu ng dòng n c Hoàng Giang l nh l o. Đó là hành đng quy t li t đ b o toàn ướ ế
danh d , nhân ph m trong m t n i đau tuy t v ng cùng c c, đau đn.
M c dù mang trong mình đy đ nh ng ph m ch t t t đp đ đc h ng cu c ượ ưở
s ng êm đm, h nh phúc nh ng cu c đi Vũ N ng l i đy oan nghi t, trái ngang. ư ươ
B t đu ngay t cu c hôn nhân c a nàng, không có s đăng đi gi a hai gia đình,
v ph m ch t gi a hai con ng i: nàng h i t đy đ v đp ph m ch t: công - ườ
dung - ngôn - h nh, nh ng Tr ng Sinh l i là k ít h c, đa nghi, hay ghen. L y ư ươ
ch ng không bao lâu, Tr ng Sinh ph i đi lính, nàng s ng trong n i cô đn, v t v : ươ ơ
gánh vác vi c gia đình, nuôi d y con th và chăm sóc m già; n i nh ch ng, lo ơ
l ng cho ch ng n i biên i tha thi t đêm ngày. Đn khi ch ng v l i ph i gánh n i ơ ế ế
oan l , oan th t ti t mà không có c h i tìm hi u nguyên do. Cu i cùng nàng đã ế ơ
ph i l y cái ch t đ ch ng minh t m lòng th y chung, trong s ch c a mình. Đây là ế
ph n ng d d i và quy t li t c a Vũ N ng đ b o v nhân ph m cũng nh cho ế ươ ư
th y n i b t h nh t t cùng c a nàng. Dù s ng b t t d i th y cung nh ng nàng ướ ư
không h h nh phúc, b i h nh phúc th c s c a con ng i là tr n th , đc ườ ế ượ
chung s ng, đc h ng không khí đm m c a gia đình. Nh ng đi u y đi v i ượ ưở ư
nàng mãi mãi không th làm đc n a. Thân th y cung, lòng l i m t m c h ng ượ ướ
v d ng gian, n i có ch ng, có con khi n cho n i b t h nh c a nàng càng đc ươ ơ ế ượ
đm tô h n n a. Vũ N ng là tiêu bi u cho ph n b c c a bi t bao ph n trong xã ơ ươ ế
h i phong ki n b t công, tàn b o, n ng n l giáo phong ki n. ế ế
4. Nguyên nhân d n đn cái ch t Vũ N ng: ế ế ươ
V y đâu là nguyên nhân d n t i cái ch t oan nghi t c a Vũ N ng. Đó tr c h t là ế ươ ướ ế
do chi ti t cái bóng và nh ng l i nói ngây th c a bé Đn. Nh ng nguyên nhân sâu ế ơ ư
xa đng sau đó là t ng i ch ng đa nghi, thô b o. Ngay t đu truy n, nhà văn đã ườ
gi i thi u Tr ng Sinh là " con nhà hào phú nh ng không có h c", l i có tính đa ươ ư
nghi, đi v i v thì hay phòng ng a quá m c, thi u c lòng tin và tình th ng v i ế ươ
ng i tay p má k v i mình.Đó chính là m m m ng c a bi k ch đ r i trong hoàn ườ
c nh đi lính ba năm xa nhà, xa v , thói ghen tuông, ích k c a b n thân chàng n i
lên và gi t ch t ng i v c a mình. Đng th i, ch đ phong ki n hà kh c, nam ế ế ườ ế ế
quy n đc đoán đã dung túng cho thói gia tr ng c a ng i đàn ông, cho phép ưở ườ
ng i đàn ông có th đi x t b c v i ng i ph n c a mình. Và quan tr ng ườ ườ
h n h t chính là ng i ph n không có quy n đc lên ti ng, không có quy n t ơ ế ườ ượ ế
b o v ngay c khi có "h hàng, làng xóm bênh v c và bi n b ch cho"...T t c đã
đy Vũ N ng – ng i ph n đp đng th i vào con đng bi k ch, phá tan đi ươ ườ ươ ườ
nh ng h nh phúc gia đình c a ng i ph n , d n đy h vào con đng cùng ườ ườ
không l i thoát.
5. Nhân v t Tr ng Sinh: ươ
Ngoài nhân v t Vũ N ng, ta cũng không th quên m t Tr ng Sinh h đ đã đy ươ ươ
ng i đu g i tay p v i mình đn ch ch t. Tr ng Sinh là con nhà tr c phú, ít ườ ế ế ươ
h c, tính tình c c c n, hay ghen. Cũng b i do ít h c nên khi chi n tranh x y ra anh ế
ta là ng i đu tiên trong danh sách đi lính. Cũng b i tính đa nghi, hay ghen đã làm ườ
cho Tr ng Sinh m m t, ch nghe l i t đa con ngây th không ch u nghe l i ươ ơ
phân tr n c a v . Chính Tr ng Sinh là ng i đã tr c ti p đy Vũ N ng ph i tìm ươ ườ ế ươ