Phản ứng phụ do thuốc ở
người già và cách dự
phòng
Mặc dù chỉ chiếm hơn 10% tổng dân số thế giới, nhưng
người già lại sử dụng một lượng thuốc gần tương đương
với những người trẻ tuổi.
Nguyên nhân là do người già thường mắc đồng thời nhiều
loại bệnh và gặp phải nhiều vấn đề về sức khỏe do quá trình
lão hóa, do đó phải dùng nhiều loại thuốc để giải quyết các
vấn đề này, có nhiều người phải dùng tới 7 -10 loại thuốc
khác nhau mỗi ngày.
Cùng với sự gia tăng số lượng người già trên trái đất, số
lượng thuốc được kê đơn điều trị cho người già cũng đang có
xu hướng tăng lên rõ rệt trong những năm gần đây do tuổi thọ
của con người ngày càng kéo dài, số bệnh lý mạn tính cũng
vì thế mà được tích lũy ngày càng nhiều theo tuổi.
Bên cạnh đó, sự phát triển mạnh mẽ của y học đã cho ra đời
rất nhiều loại thuốc mới dùng trong điều trị các bệnh mạn
tính thường gặp ở người già như rối loạn mỡ máu, loãng
xương, bệnh Alzheimer…
Quan điểm điều trị của các thầy thuốc ở nhiều nơi trên thế
giới cũng có những thay đổi, phần lớn các bệnh mạn tính ở
người già đều được điều trị một cách tích cực thay vì “sống
chung” với bệnh như trước đây.
Vì sao người già dùng thuốc hay gặp tác dụng phụ?
Việc sử dụng cùng lúc nhiều loại thuốc có thể khiến người
bệnh phải đối mặt với nhiều vấn đề gây ra do thuốc như các
phản ứng phụ của thuốc, tương tác giữa các loại thuốc và độc
tính của thuốc. Ở người già, những vấn đề này xảy ra thường
xuyên hơn và mức độ cũng trầm trọng hơn so với người trẻ
tuổi.
Nguyên nhân làm tăng tần suất tác dụng phụ do thuốc ở
người già được cho là do những thay đổi của quá trình
chuyển hóa và đào thải thuốc, giảm khả năng hoạt động bù
trừ của các hệ cơ quan liên quan đến tuổi và ảnh hưởng của
nhiều bệnh lý mắc kèm gây kéo dài thời gian tác dụng, tăng
nguy cơ nhiễm độc, tăng tần suất tác dụng phụ và thay đổi tác
dụng điều trị của thuốc.
Một số nghiên cứu gần đây cho thấy, tần suất tác dụng phụ
do thuốc ở nhóm tuổi 70-79 cao hơn 7 lần so với ở nhóm tuổi
20-29, tỷ lệ nhập viện do các phản ứng phụ của thuốc ở
người già lên tới 17% so với tỷ lệ 5% trong cộng đồng chung.
Bên cạnh tần suất, mức độ phản ứng phụ do thuốc ở người
già thường nặng nề hơn so với ở người trẻ tuổi, nguyên nhân
là do giảm khả năng hoạt động bù trừ của các hệ cơ quan và
