Phòng bệnh gan bằng cây
Diệp Hạ Châu
Diệp hạ châu đắng (còn gọi là cây chó đẻ) thân xanh chứa
nhiều chất chống oxy hóa thuộc nhóm xanthones, có tác
dụng ức chế mạnh quá trình peroxyd hóa lipid ở tế bào
gan, do đó hạn chế hiện tượng viêm, hoại tử tế bào gan.
Loài cây này có tên khoa học là Phyllathus amarus
Schum.et Thonn, họ thầu dầu phân bố khắp các vùng
nhiệt đới cổ. Tại Việt Nam, diệp hạ châu đắng mọc hoang
trên đất ẩm ở nhiều nơi. Đây là loại cây thảo, cao chừng
10-40 cm, ít phân cành, màu lục (khác với diệp hạ châu
gọt thân đỏ). Diệp hạ châu đắng có thể dùng toàn cây, thu
hái quanh năm, dùng tươi hay phơi sấy khô.
Nghiên cứu mới của Viện Chiến lược và Chính sách Y tế
cho thấy một phần 15 dân số Việt Nam thường xuyên sử
dụng bia rượu, kéo theo những ảnh hưởng không tốt đến
sức khỏe, gây tổn hại nặng đến gan với các bệnh như gan
nhiễm mỡ, viêm, xơ gan do rượu.
Cây Diệp hạ châu đắng, có trong một số sản phẩm (như
viên uống Hamega) giúp giải độc và bảo vệ gan do bia
rượu. Ảnh minh họa
Khoảng một phần hai số bệnh nhân viêm gan do rượu
nặng sẽ tiến triển thành xơ gan và khoảng một phần tư
tổng số bệnh nhân viêm gan do rượu ở mức độ nhẹ có thể
bị xơ gan những năm sau. Bệnh nhân xơ gan thường tử
vong do các biến chứng như bệnh não, xuất huyết tiêu
hóa, suy kiệt nặng, ung thư gan…
Việc sử dụng các biện pháp bảo vệ gan từ sớm rất cần
thiết. Hiện nay, xu hướng sử dụng các sản phẩm có nguồn
gốc dược liệu đang được ưa chuộng vì tính an toàn và có
thể sử dụng thường xuyên, lâu dài. Các dược liệu tốt cho
gan như actiso, hoàng bá, vọng cách, nhân trần, cà gai
leo..., trong đó, cây diệp hạ châu đắng được đánh giá cao.
Theo y học cổ truyền, loài thuốc này vị đắng hơi ngọt,
tính mát, quy kinh vào can, đởm nên có tác dụng kích
thích tiêu hóa, tăng tiết mật. Công dụng chính là thanh
can lương huyết (mát gan, mát máu), giải độc. Trong dân
gian, diệp hạ châu đắng được sử dụng để điều trị viêm
gan vàng da, rối loạn tiêu hóa.
Những tác dụng này cũng đã được y học hiện đại công
nhận và sử dụng. Chất đắng (phyllathin, hypophyllanthin,
triacontanal) trong diệp hạ châu đắng có nhiều tác dụng
chữa bệnh, đặc biệt là khả năng giải độc, khôi phục chức
năng bình thường của gan, tốt trong các trường hợp suy
giảm chức năng gan do sử dụng nhiều bia rượu. Các chất
này làm gia tăng lượng glutathione - chất bảo vệ gan
thường bị thiếu trầm trọng ở những người thường xuyên
sử dụng bia rượu. cũng phát hiện tác dụng giảm đau mạnh
và bền vững của loài cây này. Tác dụng này được cho là
do acid gallic, có ý nghĩa trong tình trạng viêm gan, tổn
thương gan do bia rượu