SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
PHƯƠNG PHÁP TUYỂN CHỌN VÀ HUẤN
LUYỆN CHẠY TIẾP SỨC 4x100m CHO
ĐỘI TUYỂN ĐIỀN KINH TRƯỜNG THPT
VĨNH THUẬN
A. PHẦN MỞ ĐẦU.
I. Lí do chọn đề tài:
TDTT là một bộ phận của nền giáo dục xã hội chủ nghĩa, nó là tổng hợp những
phương tiện nhằm giáo dục con người phát triển toàn diện, hài hòa. Đặc biệt nó là
hình thức cơ bản để chuẩn bị thể lực phục vụ lao động, học tập và các hoạt động xã
hội khác.Chính vì thế TDTT đã được đưa vào giảng dạy trong các trường học dưới
các hình thức chính khóa và ngọai khóa cùng với nhiều môn thể thao khác như:
Điền kinh; Bóng đá; Bóng chuyền; Cầu lông; Đá cầu…
Trong đó, lịch sử phát triển môn điền kinh gắn liền với lịch sử phát triển của xã
hội loài người. Vì chạy là một trong những kỹ năng vận động cơ bản của con
người. Từ khi hình thành xã hội, con người đã phải sống một thời kỳ dài bằng săn
bắt và hái lượm. Không những thế, để tồn tại và phát triển, con người còn phải đấu
tranh với sự tấn công của muông thú và các hiện tượng thiên nhiên khác. Chính vì
vậy con người đã sử dụng chạy là một trong những hình thức của cuộc sống, đuổi
bắt hay chạy trốn sự tấn công. Từ thực tiễn của cuộc sống, con người đã nhận biết
được tầm quan trọng của chạy, đã biết tự tập luyện và dạy cho nhau để phát triển
khả năng đó. Cùng với thời gian con người cũng dần dần nhận thấy được sự tập
luyện đó không chỉ cần thiết cho chính người lao động mà còn rất cần đối với con
cháu họ để chuẩn bị cho thế hệ trẻ tiếp bước cha ông kiếm sống một cách có hiệu
quả. Do vậy điền kinh có lịch sử lâu đời và trở thành môn thể thao thi đấu sớm hơn
nhiều môn thể thao khác.
Chạy tiếp sức là một dạng thi đấu đồng đội trong điền kinh, bốn vận động
viên thay nhau chuyền tín gậy bắt đầu từ vạch xuất phát, cuối cùng mang tín gậy
chạy về đích. Tuy nhiên trong các kì Đại Hội TDTT và HKPĐ cấp tỉnh chất lượng
chuyên môn trong các cuộc thi tiếp sức chưa cao, có thể do nhiều nguyên nhân
khác nhau. Nhưng theo tôi nguyên nhân chính là do giáo viên phụ trách tuyển chọn
và huấn luyện chưa có một phương pháp phù hợp, trong điều kiện thời gian bị hạn
chế do lịch học văn hóa dày đặc của học sinh. Chúng ta thấy qua nhiều năm và các
kỳ đại hội OLympic để đạt được thành tích cao các HLV; VĐV đã kế thừa phát huy
và luôn tìm tòi ra những phương pháp huấn luyện có nhiều ưu điểm và thành tích
cao hơn. Kỷ lục thế giới và kỷ lục châu Á, và kỷ lục trong nước đều do các VĐV
thiết lập, bởi thành tích chạy tiếp sức 4 x 100m phụ thuộc rất nhiều vào yếu tố kỹ
thuật và sự phối hợp.Tuy nhiên một trong những yếu tố cũng rất quan trọng trong
việc đào tạo VĐV đạt thành tích cao đó là khâu tuyển chọn và huấn luyện VĐV có
triển vọng, ngoài việc huấn luyện thật khoa học ra, thì việc tuyển lựa tài năng thể
thao bẩm sinh để tiến hành việc huấn luyện thật khoa học từ sớm là điều mọi người
rất quan tâm chọn lọc chính xác sẽ giảm bớt việc đào thải VĐV và là khâu trọng
yếu để mong đạt những thành tích cao.
Đó chính là lí do tôi chọn đề tài: “phương pháp tuyển chọn và huấn luyện chạy
tiếp sức 4x100m cho đội tuyển điền kinh trường THPT Vĩnh Thuận”.
II. Mục đích nghiên cứu:
Xuất phát từ những vấn đề nêu trên, với đều kiện thực tế của trường, bản thân tôi
mạnh dạn nghiên cứu đề tài “phương pháp tuyển chọn và huấn luyện chạy tiếp
sức 4x100m cho đội tuyển điền kinh trường THPT Vĩnh Thuận” giúp cho quá
trình giảng dạy và huấn luyện kỹ thuật chạy tiếp sức 4 x 100m được hoàn thiện hơn
và thành tích cao nhất.
III. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- Đội tuyển điền kinh trường THPT Vĩnh Thuận.
- Chỉ đi sâu nghiên cứu phương pháp tuyển chọn và huấn luyện chạy tiếp sức
4x100m cho đội tuyển điền kinh trường THPT Vĩnh Thuận.
IV.Nhiệm vụ nghiên cứu.
- Xác định và lựa chọn một số bài tập phát triển sức nhanh, mạnh và khéo néo
nhằm nâng cao thành tích trong môn chạy tiếp sức 4 x 100m cho đội tuyển điền
kinh trường THPT Vĩnh Thuận.
- Đánh giá hiệu quả của phương pháp huấn luyện nhằm nâng cao thành tích trong
môn chạy tiếp sức 4 x 100m cho đội tuyển điền kinh trường THPT Vĩnh Thuận.
V. Phương pháp nghiên cứu.
Để giải quyết các nhiệm vụ trên của đề tài, tôi đã sử dụng phương pháp nghiên
cứu sau:
a.Phương pháp nghiên cứu và tổng hợp tài liệu.
b.Phương pháp quan sát sư phạm.
c.Phương pháp sử dụng Test.
d. Phương pháp thực nghiệm sư phạm.
VI. Thời gian nghiên cứu.
Thời gian nghiên cứu từ tháng 09 năm 2011 đến tháng 04 năm 2012.
B.NỘI DUNG.
I. Những thuận lợi và khó khăn trong công tác tuyển chọn và huấn luyện.
1. Thuận lợi:
- Được sự quan tâm giúp đỡ và tạo điều kiện của BGH, nhà trường và các
đoàn thể.phần lớn học sinh chịu khó học tập, năng động và có sức khoẻ tốt.
Môn thể dục ngày càng nhận được sự quan tâm của mọi người. Từ năm học
2001 đến nay tôi được BGH nhà trường giao nhiệm vụ phụ trách tuyển chọn
và bồi dưỡng vận động viên tham gia thi đấu các giải thi đấu phong trào và
tham gia thi đấu HKPĐ cấp tỉnh. Tôi luôn tìm tòi, học hỏi, trau dồi kiến thức,
nâng cao trình độ và từng bước khắc phục những khó khăn trên.
- Tham mưu với bộ môn thể dục đề nghị với nhà trường mua sắm dụng cụ tập
luyện nhằm phát triển tố chất vận động, các dụng cụ bổ trợ phát triển chuyên
môn ( tạ gánh, vượt rào, đệm nhảy cao).
- Được sự quan tâm của BGH, giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn tạo điều
kiện thuân lợi trong quá trình tuyển chọn và huấn luyện.
2. Khó khăn:
Kĩ thuật và thành tích thi đấu tại HKPĐ của trường THPT Vĩnh Thuận từ
năm học 2007-2008 trở về trước còn khá khiêm tốn, sở dĩ như vậy là do một số
nguyên nhân sau đây.
- Sân tập chưa đảm bảo cho tập luyện, nhiều giờ học rất nắng. Nhiều học sinh
nhà xa mà học thể dục chéo buổi nên không về nhà hoặc về nhà không kịp
nghỉ chưa nên chất lượng môn học chưa cao.
- Cơ sở vật chất, dụng cụ thi đấu,tập luyện của nhà trường còn thiếu thốn chưa
đáp ứng được nhu cầu cho học sinh và đội tuyển.
- Khi ở cấp dưới các em chưa được học chạy tiếp sức 4x 100m. Đây là môn
học cần sự phối hơp và tinh thần đồng đội cao.
- Nhiều học sinh khi được tuyển chọn vào đội tuyển chưa được tham dự thi
đấu bao giờ cho nên rất khó khăn trong công tác huấn luyện
- phong trào tập luyện TDTT ngoại khóa chưa được quan tâm và chưa phát
triển mạnh mẽ.
- Công tác tổ chức các giải thi đấu điền kinh trong các ngày lễ lớn còn hạn chế
rất nhiều
- Đa số học sinh là con nông thôn, không có điều kiện tập luyện TDTT thường
xuyên và chế độ bồi dưỡng hợp lý.
II. Giải pháp và kết quả:
* Giải pháp.
1. Đặc điểm của chạy tiếp sức 4x 100m.
Cùng là các môn chạy nên về nguyên lý kỹ thuật chạy tiếp sức giống nhau như
chạy ngắn, cự ly trung bình và cự ly chạy dài.Đó là một hoạt động có chu kỳ, một
chu kỳ gồm hai bước đơn, trong đó có hai lần cơ thể bay trên không và hai lần có
một chân chống đất. Tốc độ chạy phụ thuộc vào độ dài và tần số bước. Độ dài bước
