Phương pháp tuyển chọn và huấn luyện nhảy xa cho học sinh THCS
Nguyễn Văn Dần –Trường THCS Ân Tường Tây – Hoài Ân – Bình Định 1
PHƯƠNG PHÁP TUYỂN CHỌN VÀ HUẤN LUYỆN NHẢY XA
CHO HỌC SINH THCS
A- PHẦN MỞ ĐẦU:
I- Lý do chọn đề tài:
-Đất nước ta từ khi bước vào con đường hội nhập với thế giới, Đảng và Nhà nước ta
luôn coi trọng vị trí và tác dụng của giáo dục thể chất và TDTT (thể dục thể thao) học đường
như là một trong những mục tiêu giáo dục toàn diện cho người học sinh trong nhà trưòng.
nhằm góp phần đào tạo thế hệ trẻ phát triển toàn diện, hoàn thiện nhân cách, trí tuệ và thể chất
để phục vụ cho sự nghiệp CNH-HĐH đất nước; giữ vững và tăng cường an ninh quốc phòng.
1- Cơ sở lý luận:
Môn Điền kinh trong nhà trường chiếm một vị trí rất quan trọng chính vì thế mà trong
những năm gần đây Bộ Giáo Dục -Đào Tạo, Sở giáo dục Bình Định, cùng với đội ngũ chuyên
viên của sở giáo dục Bình Định không ngừng nghiên cứu cải tiến nội dung đổi mới chương
trình, phương pháp giảng dạy trong trường học,ở các cấp học.
Nội dung nhảy xa là một trong những nội dung chính của thể thao trong nhà trường, và
còn là nội dung thi chính thức trong các kỳ HKPĐ (hội khỏe Phù Đổng) và các cuộc thi đấu
lớn. Thành tích đạt được trong nhảy xa phụ thuộc rất nhiều vào các yếu tố thể lực như: Sức bật.
Tốc độ cự ly ngắn …
“Sức bật là khả năng của cơ thể làm xuất hiện một lực nhất định do sự gắng sức của cơ”.
Theo Nguyễn Toán “Tố chất sức bật có thể phân thành sức bật tuyệt đối và sức bật tương đối,
Trong đó sức bật tuyệt đối là năng lực khắc phục lớn nhất”.
Xuất phát từ tình hình thực tiễn của học sinh trường THCS Ân Tường Tây và những
năm được chuyên môn PGD giao nhiệm vụ huấn luyện đội tuyển điền kinh cấp huyện dự thi
HKPĐ cấp tỉnh và tham dự các giải đại hội TDTT của huyện. Tôi đã rút ra được nhiều kinh
nghiệm bổ ích. Từ đó tôi mạnh dạn xây dựng đề tài: “Phương pháp tuyển chọn và huấn luyện
nhảy xa cho học sinh THCS”
2- Cơ sở thực tiễn:
Trong những năm gần đây, việc đào tạo, bồi dưỡng những học sinh có năng khiếu
TDTT được các trường quan tâm và chú trọng. Nhưng chủ yếu vẫn là dựa vào thành tích sẵn
có của học sinh; Giáo viên bộ môn TDTT trong vài buổi tập với khối lượng vận động lớn và
liên tục để các em dự thi cấp huyện là quá nặng với các em. Như vậy thời gian nghỉ để các em
hồi phục hầu như không có. Vì thế càng tập các em càng mệt mỏi, dễ chán nản và thành tích sẽ
bị ảnh hưởng.
Mặt khác do thời gian tập quá ngắn nên việc lựa chọn, sàng lọc đội tuyển chưa được chu
đáo. Giáo viên chỉ nhìn được vào thành tích của các em trong một thời điểm nhất định mà chưa
nhìn nhận tối thiểu yếu tố khác liên quan đến công tác huấn luyện sau này như: sự ổn định về
thành tích, thể hình, thể lực, sức bật của học sinh. Vì lẽ bất cập đó mà kết quả tập luyện hầu
như không có gì biến chuyển thậm chí có em giảm cả thành tích ban đầu.
II- Nhiệm vụ của đề tài:
1- Về việc tuyển chọn học sinh:
+ Tuyển chọn học sinh là công việc hết sức quan trọng nên phải thực hiện một cách
công phu, chính xác. Trước tiên phải chọn những em có thành tích tốt và ổn định, ngoài ra
chúng ta còn căn cứ vào những đặc điểm sau:
Phương pháp tuyển chọn và huấn luyện nhảy xa cho học sinh THCS
Nguyễn Văn Dần –Trường THCS Ân Tường Tây – Hoài Ân – Bình Định 2
- Thể hình, thể lực: Phải cân đối khỏe mạnh, có chiều cao, sải chân dài, không mắc các
bệnh tim mạch …
- Sự phát triển cơ bắp: Cơ bắp chưa phát triển hoàn toàn, đặc biệt cơ đùi, cơ bắp chân
tròn đều đang trên đà phát triển .
- Gang bàn chân: Phải săn, có độ lõm nhất định.
+ Cụ thể như sau: Nếu so sánh 2 em
a- Hoàng Tự Nguyện ( Lớp 8A2năm học 2007-2008)
- Thành tích : 5,25m
- Thể hình : 1,55m
- Bắp cơ: Đã phát triển
- Gang bàn chân: Có độ lõm nhỏ
- Chạy tốc độ 30m: 4”20
b- Nguyễn Văn Hiện ( Lớp 8A3năm học 2007-2008)
- Thành tích: 5,21m:
- Thể hình : 1,57m
- Bắp cơ:Đang phát triển
- Gan bàn chân: Có độ lõm lớn
- Chạy tốc độ 30m: 4”50
* Nếu phải chọn một trong hai em thì ta nên chọn em Hiện bởi vì: tuy thành tích thời điểm
hiện tại của em Nguyện tốt hơn, song các yếu tố khác lại hạn chế hơn, đặc biệt cơ bắp của em
Nguyện đã phát triển rồi nên khi tập luyện thì sự thay đổi sẽ không đáng kể. Còn em Hiện khi
được tập luyện đúng quy trình thì sự phát triển về kĩ thuật, thành tích cũng như về mặt thể hình
cao hơn rất nhiều.
2- Tổng hợp thông số kỹ thuật:
Căn cứ vào các yếu tố trên tôi đã lựa chọn đội tuyển để tập luyện với các thông số sau:
( Một số VĐV điển hình của khối 8 những năm học trước với thành tích như sau)
Họ và tên Thể hình (C/cao) Tốc độ 30m Tần số Thành tích m
Nguyễn T Dung Muội 1,56m 5”56 <4 bước / s 4,12m
Nguyễn T Diệu Hạnh 1,54m 5”48 <4 bước / s 4,25m
Trần T kim Liên 1,57m 5”34 <4 bước / s 4,09m
Nguyễn Thị Mỹ Tho 1,60m 5”32 > 4 bước / s 4,30m
Hồ Thị Kiều Diễn 1,58m 5”45 < 4 bước / s 4,08m
Nguyễn Văn Hiện 1,62m 4”80 >4 bước / s 5,21m
Nguyễn Văn Phụng 1,59m 4”71 >4 bước / s 5,24m
Võ Ngọc Hải 1,58m 4”96 >4 bước / s 5,25m
Nguyễn Đoàn Thanh Vũ1,55m 4”88 <4 bước / s 5,15m
Phan T Mỹ Nhung 1,60m 5”40 <4 bước/s 4,40m
II- Phương pháp tiến hành nghiên cứu:
1- Mục đích nghiên cứu: Lựa chọn và áp dụng một số bài tập phát triển tố chất sức bật
cho học sinh trên cơ sở những yếu tố đặc trưng đến quyết định thành tích trong nhảy xa.
2- Thời gian tiến hành nghiên cứu: Từ năm học 2007-2008 cho đến năm học này.
Phương pháp tuyển chọn và huấn luyện nhảy xa cho học sinh THCS
Nguyễn Văn Dần –Trường THCS Ân Tường Tây – Hoài Ân – Bình Định 3
3- Đối tượng nghiên cứu: Học sinh của trường THCS Ân Tường Tây (và ứng dụng cho
các em trong đội tuyển điền kinh của phòng giáo dục).
4- Phạm vi nghiên cứu: Chỉ đi sâu vào phương pháp huấn luyện nhảy xa cho nhóm
thực nghiệm.
5- Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Nghiên cứu xây dựng hệ thống các bài tập nhằm nâng cao thành tích nhảy xa cho học sinh
của trường cũng như các em trong đội tuyển điền kinh của huyện.
-Đánh giá hiệu quả của bài tập được lựa chọn áp dụng trong giảng dạy cho học sinh.
III- Phương pháp nghiên cứu:
Để giải quyết các nhiệm vụ của đề tài này, tôi đã dùng các phương pháp sau:
+ Phương pháp quan sát, kiểm tra sư phạm qua các bài test.
+ Phương pháp thực nghiệm sư phạm.
+ Phương pháp luyện tập tăng tiến.
+ Tổ chức kiểm tra và thi đấu.
IV- Thành phần dinh dưỡng trong tập luyện:
+ Phối hợp cùng giáo viên trong tổ Hóa- Sinh – Công nghệ cung cấp một số kiến thức
về nhu cầu dinh dưỡng của cơ thể để xác định nguyên tắc lập khẩu phần ăn cho bản thân của
các em.
Đồng thời phối hợp cùng phụ huynh học sinh tạo mọi điều kiện thuận lợi trong chế độ
ăn uống và tập luyện, nghỉ ngơi cho phù hợp.
B- PHẦN CƠ BẢN:
I- Giải pháp cụ thể:
Sau khi xác định được các nhiệm vụ nghiên cứu cũng như được sự cho phép BGH nhà
trường về việc bồi dưỡng học sinh có năng khiếu TDTT để dự thi cấp huyện và cấp tỉnh, căn
cứ vào thời gian và chương trình học tập của các em học sinh. Đề tài được chọn là 16 em học
sinh lớp 8 làm đối tượng thực nghiệm và 16 em làm đối chứng.( Năm học 2007-2008 đến
2009-2010).
1- Giai đoạn huấn luyện ban đầu: ( Thực hiện cho nhóm thực nghiệm )
Nghiên cứu và ứng dụng những bài tập phát triển sức bật ở nội dung nhảy xa cho học
sinh nhóm thực nghiệm.
Để huấn luyện sức bật trong môn nhảy xa cho học sinh, vấn đề đặt ra cho chúng ta là phải có
các chỉ tiêu đánh giá . Để giải quyết vấn đề trên tôi tiến hành các bước sau :
Bước 1 : Thu thập tài liệu liên quan và các chỉ tiêu đã được sử dụng đánh gía sức bật trong môn
nhảy xa .
Bước 2 : Tuyển chọn những bài tập có tác dụng cao và có tính khả thi trong thực tiễn giảng
dạy.
Bước 3 : Kiểm định độ tin cậy của bài tập bổ trợ cũng như sự phát triển tố chất cho học sinh.
Phương pháp tuyển chọn và huấn luyện nhảy xa cho học sinh THCS
Nguyễn Văn Dần –Trường THCS Ân Tường Tây – Hoài Ân – Bình Định 4
NHÓM BÀI TẬP HUẤN LUYỆN BAN ĐẦU
TT Test
Thành tích ban đầu
Nhóm thực nghiệm Nhóm đối chứng G. chú
NữNam NữNam
1 Bật xa tại chỗ ( m) 1,87m 2,06m 1,86m 1,99m
2 Bật cao tại chỗ (cm) 0,26m 0,3m 0,25m 0,26m
3 Nhảy xa 3,8m 4,6m 3,7m 4,4m
4 Bật xa 3 bước đổi chân (m) 7,50 m 7,80 m 7,20 m 7,40 m
5 Bật cóc 20m ( s) 12”58 10”23 11”47 9”90
6 Lò cò 40m (s) 9”46 9”23 9”15 8”10
7 Chạy đạp sau 30 m ( s) 7”64 6”51 6”60 6”27
8 Nhảy dây (trong 30 giây) 39 vòng 45 vòng 42 vòng 50 vòng
9 Giậm nhảy bằng 1 chân co
chân qua xà
0,90m 1,00m 1,00m 1,15m
10 Bật bục cao 0,4m 30 lần 21” 19” 20” 18”
Qua kết quả các test trên tôi tiến hành lấy số liệu lần 1 của hai nhóm đối chứng và thực
nghiệm được thể hiện rõ nét ở sơ đồ sau :
-Biểu đồ 1: Trình độ sức Bật của 2 nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng ( HS nam)
( Chỉ số TB cộng )
4,6m 4,4m
2,06m
1.99m
0,3m 0,26m
Bật xa Bật cao Nhảy xa Bật xa Bật cao Nhảy xa
Nhóm thực nghiệm Nhóm đối chứng
-Biểu đồ 2: Trình độ sức Bật của 2 nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng ( HS nữ)
( Chỉ số TB cộng )
Phương pháp tuyển chọn và huấn luyện nhảy xa cho học sinh THCS
Nguyễn Văn Dần –Trường THCS Ân Tường Tây – Hoài Ân – Bình Định 5
3.,8m 3,7m
1,87m
1.86m
0,26m 0,25m
Bật xa Bật cao Nhảy xa Bật xa Bật cao Nhảy xa
Nhóm thực nghiệm Nhóm đối chứng
Từ kết quả thu được ở biểu đồ 1 và 2 có thể nhận xét : Trước khi tiến hành thực nghiệm trình
độ của 2 nhóm thông qua 3 chỉ tiêu khảo sát ở hai nhóm chưa có sự khác biệt đáng kể .
2- Giai đoạn huấn luyện chuyên sâu:
a- Phương pháp:
Ở giai đoạn này việc lựa chọn nội dung bài tập vừa phát triển sức bật, vừa tăng cường sự
ổn định về thể lực cũng như thành tích cho học sinh là một việc vô cùng quan trọng vì thế
Để tiến hành thực nghiệm cũng như làm sáng tỏ vấn đề mà đề tài đã đặt ra, tôi tiến hành
lựa chọn một số bài tập nhằm phát triển các tố chất thể lực cho học sinh nhằm nâng cao sức bật
trong môn nhảy xa. Qua nghiên cứu lý luận, các tác giả đi trước và thực tiễn trong giảng dạy
huấn luyện, tôi đã tổng hợp được 15 bài tập (15 bài tập này có độ tin cậy cao)
1- Chạy bước nhỏ 15m.
2- Chạy gót chạm mông 30ms (3)Chạy nâng cao đùi 15 s.
3- Chạy đạp sau 30m/ 3l.
4- Lò cò 30 s .
5- Bật lò cò tại chỗ đổi chân, mỗi chân 10 giây.
6- Bật cao tại chỗ 15 lần.
7- Bật bục cao 25 lần.
8- Gập bụng đầu cố định.
9- Nhảy dây nhanh 30s.
10- Bật cóc 30m.
11- Bật hố cát hai gối thu chân chạm ngực. (kinh nghiệm của cá nhân)
12- Chạy lên cầu thang.
13- Bật 3 bước đổi chân. ( kinh nghiệm của cá nhân )
14- Bật cao tại chỗ 7 lần chạy 30m tốc độ cao
15- Gánh tạ 20kg đứng lên ngồi xuống bằng 2 chân 7 lần sau đó chạy 15m.
