Quản lý dòng tiền
vượt bão!
Tại buổi nói chuyện chuyên đề “Chiến lược kinh doanh dành cho
doanh nghiệp Việt Nam trong và sau suy thoái” diễn ra cuối tháng
4 vừa qua, Giáo sư John Behzad, chuyên gia tài chính, quản trị
của trường Đại học California State University (Mỹ), đã chia sẻ
một số kinh nghiệm với các doanh nghiệp trong ngành điện tử.
Dưới đây là một số ghi nhận về vấn đề kiểm soát dòng tiền và
quản lý chi phí của doanh nghiệp trong thời khủng hoảng.
Kiểm soát dòng tiền
Giáo sư Behzad cho rằng, trong khủng hoảng, doanh nghiệp
giống như một người bị nhức đầu. Đi khám bệnh, lúc đầu bác sĩ
cho uống một viên Aspirin, nhưng chỉ điều trị được triệu chứng, vì
trong đầu người đó có một khối u và cần có bác sĩ phẫu thuật não
để mổ lấy khối u.
Làm xét nghiệm trước khi mổ, bác sĩ phát hiện người này có vấn
đề ở tim, do vậy phải cần đến bác sĩ tim mạch. Tại phòng khám
tim mạch lại thấy có vấn đề ở gan… Có nghĩa bệnh nhân bị nhiều
bệnh cùng một lúc mà phải có nhiều chuyên gia mới chữa trị
được.
Cũng vậy, khủng hoảng tài chính, kinh tế... cùng một lúc tác động
lên doanh nghiệp, giống một người bệnh gặp một lúc nhiều
chứng bệnh nghiêm trọng. Doanh nghiệp phải có sự chuẩn bị để
đối phó với những tác động của cuộc khủng hoảng.
Vậy, doanh nghiệp phải làm gì? Theo Giáo sư Behzad, vấn đề
doanh nghiệp phải đối mặt lúc này là quản lý dòng tiền. Vòng
quay của tiền mặt rất quan trọng. Dù doanh nghiệp có rất nhiều
tài sản, giá trị của công ty rất lớn, nhưng hàng tồn kho không bán
được, nợ khách hàng chưa thanh toán... thì không có tiền mặt để
trang trải các chi phí hàng ngày, hàng tháng như tiền điện, nước,
tiền lương.
Trước hết, doanh nghiệp cần lưu ý đến việc lưu chuyển tiền tệ
trong ngắn hạn. Lúc này, phải tính đến hiệu suất của doanh
nghiệp, cụ thể một đồng tài sản thì sẽ tạo ra bao nhiêu phần trăm
hiệu quả. Doanh nghiệp có thể làm tăng hiệu suất đó bằng cách
giảm hàng tồn kho và quản lý dòng vốn tốt.
Điều quan trọng thứ hai là dùng đòn bẩy tài chính, tức là dùng
đòn bẩy nợ để tạo ra hiệu quả. Tuy nhiên, tỷ lệ nợ càng lớn thì rủi
ro càng cao, vì vậy cần tính toán tỷ lệ nợ bao nhiêu là vừa.
Một vấn đề nữa là quản lý công ty, quản lý tài chính. Doanh
nghiệp phải có ngân quỹ bao nhiêu và sử dụng như thế nào để
tạo ra thanh khoản. Ở đây, vai trò của người quản lý tài chính
trong doanh nghiệp rất quan trọng. Như người mắc nhiều chứng
bệnh nặng cùng lúc, điều quan trọng nhất đối với bác sĩ điều trị là
làm sao để bệnh nhân sống được cái đã, những việc khác tính
sau. Doanh nghiệp cũng vậy, phải tồn tại được, sau đó mới tính
đến những vấn đề khác. Do vậy, phải làm sao để lợi nhuận không
chỉ là lấy doanh thu trừ đi chi phí mà còn phải tính đến lợi nhuận
trên chi phí cơ hội đã bỏ ra, bên cạnh đó còn phải tạo ra giá trị
cộng thêm cho doanh nghiệp.
Quản lý dòng tiền cũng không phải để tiền nằm trong két công ty.
Tiền đang nằm ngoài thị trường, ở công nghệ, khách hàng, ở cả
đối thủ cạnh tranh, nơi người tiêu dùng… Tức là tất cả đồng tiền
doanh nghiệp làm ra bắt nguồn từ đó. Do vậy, doanh nghiệp cần
đưa sản phẩm gì ra thị trường, thu về bao nhiêu lợi nhuận mới là
điều quan trọng.
Kiểm soát dòng tiền còn là việc xem lại tài sản doanh nghiệp
trong bảng cân đối kế toán, kiểm tra từng mục một xem có tạo ra
năng suất, tạo ra tài sản hay không. Bất kỳ một tài sản nào, cái
bàn, cái ghế, một sản phẩm, kể cả nhân viên chẳng hạn không
tạo ra giá trị hay lợi nhuận nào thì cần xem lại. Trong lúc này, bất
kỳ một đồng tài sản nào bỏ ra cũng phải tạo ra lợi nhuận.
Trong tình hình hiện nay, việc tìm kiếm lợi nhuận là rất khó khăn.
Vì thế cách duy nhất để có lợi nhuận là phải giảm chi phí, do vậy
doanh nghiệp phải quản lý được chi phí của mình.