QUẢN LÝ VÀ SỬ DỤNG
PHÂN BÓN
www.Beenvn.com - download sách min phí - Không cn ñăng nhp
Qun lý và s dng phân bón
Ngay t bui ñu xut hin, con ngưi ñã tác ñng vào môi trưng xung quanh ñ
phc v nhu cu sng ca mình. Trong s ñó phi k ñn vic s dng phân bón trong
hot ñng sn xut nông nghip. Phân bón là hp cht nhân to hay t nhiên ñưa vào h
sinh thái nông nghip ñ nâng cao dinh dưng cây trng, tăng năng sut hay ci thin ñ
phì ñt. Ông cha ta ñã nói "nht nưc, nhì phân, tam cn, t ging". Phân bón có vai trò
ñòn by nâng cao năng sut cây trng trong mi thi ñi.
I. Gii thiu chung v phân bón.
1. ðnh nghĩa
Phân bón là nhng cht hu cơ, vô cơ trong thành phn có cha các nguyên t vi
lưng cn thit cho cây trng, mà cây có th hp th ñưc. Như vy phân bón ñưc hiu
như là nhng cht khi bón vào ñt, trong thành phn phi có cha các nguyên t dinh
dưng như: N, P, K, Ca, Mg, S, Fe,...hoc các nguyên t vi lưng và siêu vi lưng.
2. Các loi phân bón
- Phân bón vô cơ (phân ñm, phân lân, kali, phân vi lưng…)
- Phân hu cơ (phân chung, phân rác, phân xanh…)
2.1. Phân bón vô cơ
2.1.1. Khái nim
Phân bón vô cơ là nhóm phân bón ch gm các cht vô cơ, không cha các cht
hu cơ. Phân vô cơ còn gi là phân khoáng, các phân bón vô cơ thưng ñưc sn xut
nh công nghip hóa hc nên còn gi là phân hoá hc.
2.1.1. ðc ñim
- Có thành phn xác ñ!nh, có t l cht dinh dưng cao
- D tan trong nưc, cây trng d hp thu
- Thi gian tn ti ng"n trong ñt nên d b! ra trôi
- Các phân bón vô cơ có phn ng vi ñt, nên dùng nhi#u trong thi gian dài,
quá lm dng và không chú ý kt hp vi phân hu cơ, s$ làm tính cht ca ñt xu ñi
(c%n c&i, khó làm và d b! thoái hóa)
2.2. Phân hu cơ
www.Beenvn.com - download sách min phí - Không cn ñăng nhp
2.2.1. khái nim
Phân hu cơ là nhóm phân bón có cha các cht hu cơ ' dng chưa phân hy
hoc bán phân hy (bao gm xác ñng thc vt c( cây, rơm r và các cht ph thi ca
chăn nuôi: phân gà, ln…). Có th chia phân bón hu cơ thành 3 nhóm:
- Nhóm 1: gm các dng ph thi chăn nuôi như phân ca gia súc, gia cm, nưc
tiu.
- Nhóm 2: gm các dng phân xanh, phân rác, tro bp, phù xa, bùn ao..
- Nhóm 3: gm các dng ph thi công nghip thc phm như bã ñu, khô lc…
2.2.2. ðc ñim
- Có thành phn phc tp và không xác ñ!nh, hàm lưng các cht dinh dưng thp
- Thưng tn ti ' dng chưa phân hy hoc bán phân hu)
- Do có nhi#u cht hu cơ, nên bón phân hu cơ vào ñt s$ làm tăng ñ mùn cho
ñt, góp phân ci to ñt
II. Vn ñ qun lý và s dng phân bón trong sn xut nông nghip.
1. Mt s loi phân bón hin nay và tác dng ca chúng.
1.1. Phân kali
- Nhóm phân bón cung cp cht dinh dưng kali cho cây.
- Kali có vai trò ch yu trong vic chuyn hoá năng lưng trong quá trình ñng
hoá các cht dinh dưng ca cây.
- Kali làm tăng kh năng chng ch!u ca cây ñi vi các tác ñng không li t
bên ngoài và chng ch!u ñi vi mt s loi bnh. Kali to cho cây cng ch"c, ít ñ ngã,
tăng kh năng ch!u úng, ch!u hn, ch!u rét.
1.2. Phân amôn nitrat (NH4NO3)
- Phân amôn nitrat có cha 33 – 35% N nguyên cht. * các nưc trên th gii loi
phân này chim 11% tng s phân ñm ñưc sn xut hàng năm.
- Phân này ' dưi dng tinh th mui kt tinh có màu vàng xám. Amôn nitrat d
chy nưc, d tan trong nưc, d vón cc, khó bo qun và khó s dng.
- Là loi phân sinh lý chua. Tuy vy, ñây là loi phân bón quý vì có cha c NH4
+
và c NO
3-
, phân này có th bón cho nhi#u loi cây trng trên nhi#u loi ñt khác nhau.
- Amôn nitrat bón thích hp cho nhi#u loi cây trng cn như thuc lá, bông, mía,
ngô…
www.Beenvn.com - download sách min phí - Không cn ñăng nhp
- Phân này ñưc dùng ñ pha thành dung d!ch dinh dưng ñ tưi cây trong nhà
kính và tưi bón thúc cho nhi#u loi rau, cây ăn qu.
1.3. Supe lân
- Là loi bt m!n màu tr"ng, vàng xám hoc màu xám thic. Mt s trưng hp
supe lân ñưc sn xut dưi dng viên.
- Trong supe lân có 16 – 20% lân nguyên cht. Ngoài ra, trong phân này có cha
mt lưng ln thch cao. Trong phân còn cha mt lưng khá ln axit, vì vy phân có
phn ng chua.
- Phân d hoà tan trong nưc cho nên cây d s dng. Phân thưng phát huy hiu
qu nhanh, ít b! ra trôi.
- Supe lân có th dùng ñ bón lót hoc bón thúc ñ#u ñưc.
- Phân này có th s dng ñ bón ' các loi ñt trung tính, ñt ki#m, ñt chua ñ#u
ñưc. Tuy nhiên, ' các loi ñt chua nên bón vôi kh chua trưc khi bón supe lân.
- Supe lân có th dùng ñ vi phân chung.
- Nu supe lân quá chua, cn trung hoà bt ñ chua trưc khi s dng. Có th
dùng phôtphat ni ñ!a hoc apatit. Nu ñt chua nhi#u dùng 15 – 20% apatit ñ trung hoà,
ñt chua ít dùng 10 – 15%. Nu dùng tro bp ñ trung hoà ñ chua ca supe lân thì dùng
10 – 15%, nu dùng vôi thì t) l là 5 – 10%.
- Phân supe lân thưng phát huy hiu qu nhanh, cho nên ñ tăng hiu lc ca
phân, ngưi ta thưng bón tp trung, bón theo hc, hoc sn xut thành dng viên ñ bón
cho cây.
- Supe lân ít hút m, nhưng nu ct gi không cn thn phân có th b! nhão và vón
thành tng cc. Phân có tính axit nên d làm h(ng bao bì và dng c ñong ñng b%ng s"t.
Supe lân
www.Beenvn.com - download sách min phí - Không cn ñăng nhp
1.4. Phân NPK
1.4.1 Phân amsuka
có t) l NPK là 1: 0,4 : 0,8.
- Phân này ñưc sn xut b%ng cách trn amôn vi supe lân ñã trung hòa vào
mui KCl.
- Phân ñưc dùng ñ bón cho cây có yêu cu NPK trung bình, bón ' các loi ñt
có NPK trung bình.
1.4.2. Phân nitro phoska
có 2 loi:
- Loi có t) l NPK: 1 : 0,4 : 1,3
- ðưc sn xut b%ng cách trn các mui nitrat vi axit phosphoric. Trong phân
có cha: N – 13%; P
2
O
5
– 5,7%; K
2
O – 17,4%.
- Phân này ñưc dùng ñ bón cho ñt thiu K nghiêm trng và thưng ñưc dùng
ñ bón cho cây ly c.
- Loi có t) l N, P, K: 1: 0,3 : 0,9
- ðưc sn xut b%ng cách trn các mui nitrat vi axit sunphuric. Trong phân có
cha: N – 13,6%; P
2
O
5
– 3,9%; K
2
O – 12,4%.
- Phân ñưc dùng ñ bón cho nhi#u loi cây trng và thưng bón cho ñt có NPK
trung bình.
1.4.3. Phân amphoska
- Có t) l NPK: 1 : 0,1 : 0,8
- Trong phân có cha N – 17%; P
2
O
5
– 7,4%; K
2
O – 14,1%.
- Phân này ñưc dùng ñ bón cho ñt trung tính và thưng dùng ñ bón cho cây
ly c.
1.4.4. Phân viên NPK Văn ðin
- Có t) l NPK: 5 : 10 : 3
- Trong phân cha NPK, ngoài ra còn có MgO – 6,7%; SiO
2
– 10 – 11%; CaO –
13 – 14%.
- Phân này thích hp cho nhi#u loi cây trng trên nhi#u loi ñt khác nhau. Cách
bón và li#u lưng bón ñưc dùng như ñi vi phân lân nung chy. ði vi cây trng cn
cn bón xa ht, xa gc cây. Sau khi bón phân cn lp ñt ph kín phân.