S¸ng kiÕn kinh nghm §ç ThÞ H¬ng – THCS
D©n
A – Đ T V N Đ
I : C s lu nơ .
Cùng v i s phát tri n c a đ t n c ta , s nghi p giáo d c cũng không ướ
ng ng đ i m i . th c nhà tr ng ph i luôn chú tr ng đ ch t l ng ế ườ ế ượ
c a h c sinh m t cách toàn di n .B i v y ph i có s đ u t đích đáng cho n ư
giáo d c . V i vai trò là n h c công c , b n toán đã góp ph n t o đi u
ki n cho các em h c t t b n thân môn toáncácn h c khác .
M t v n đ đ c đ t ra d y h c nh th nào đ h c sinh không ượ ư ế
nh ng n m v ng n i dung ki n th c c b n m t cách h th ng ph i ế ơ
rèn luy n kh năng t duy lô gic , rèn luy n k năng làm bài t p c a b môn ư
toán cũng nh các n khoa h c khác , thái đ , quan đi m ràng trongư
các bài t p c a mình đ t o đ c s húng thú , say trong h c t p , ti p ượ ế
thu ki n th c th đ a các ki n th c đó ra áp d ng vào cu c s ng đ iế ư ế
th ng là câu h i mà m i th y cô luôn ph i đ t ra đ có th truy n đ t ki nườ ế
th c m t cách t t nh t cho h c sinh thân yêu c a mình .
Đ đáp ng đ c yêu c u c a s nghi p giáo d c nhu c u h c t p ượ
c a các em trong , quá trình gi ng d y chúng ta ph i bi t ch t l c ra nh ng ế
n i dung ki n th c c b n m t cách ràng ng n g n đ y đ n i dung , ế ơ
ph i đi t d đ n khó , t c th đ n tr u t ng phát tri n rút ra nh ng ế ế ượ
n i dung ki n th c chính trong bài h c đ ng th i có th g i m , đ t v n đ ế
đ h c sinh phát tri n t duy vànăng phân tích n i dung và làm các bài t p ư
toán h c m t cáh ch t ch , rõ ràng có h th ng , đ ng th i giúp choc em
nh n ra các d ng bài toán đ h c m t cách nhanh nh t .
Qua m t th i gian gi ng d y b môn toán t i tr ng THCS T Dân , ườ
b n thân tôi đã c g ng chú tr ng rèn luy n t duy cho h c sinh trong qua ư
trình h c toán đ t đ c m t s k t qu , th đây b c đ u trao đ i ượ ế ướ
thành m t đ tài v kinh nghi m rèn t duy trong h c toán c a h c sinh . Tôi ư
m nh r n vi t thành sáng ki n kinh nghi m v i đ tài ; ế ế Rèn năng gi i
b t ph ng trình b c nh t m t n qua c d ng bài t p ươ c a mình
1
S¸ng kiÕn kinh nghm §ç ThÞ H¬ng – THCS
D©n
đ cùng trao đ i v i c đ ng nghi p nh m m c đích cùng trao đ i h c h i
l n nhau trong b i d ng h c sinh gi i l p 8 m t cách t t h n . ưỡ ơ
II : C s th c ti n ơ
* Tr ng THCS T Dân ch t l ng c th : ườ ượ
- 75% m c đ đ t yêu c u trong đó có 20% h c sinh khá gi i
( k t qu kh o sát ch t l ng đ u năm ) ế ượ
* Đ i v i h c sinh l p 8 :
- Phân chia thành các nhóm ti p thu ki n th c nh sau ế ế ư
+ Nhóm nh ng em ti p thu nhanh , gi i quy t v n đ nhanh , linh ho t ế ế
: 25%
+ Nhóm h c sinh bi t v n d ng tr c ti p ; 50% ế ế
+ Nhóm h c sinh ch a bi t v n d ng : 25% ư ế
( Phân chia các nhóm ti p thu v b môn Toán )ế
- V tài li u : SGK , SGV đ y đ , sách nâng cao , sách tham kh o c a
h c sinh giáo viên còn h n ch , ph n l n do giáo viên h c sinh t ế
muam .
- Qua qua trình tr c ti p gi ng d y các kh i l p t các ti t luy n t p , ế ế
ki m tra , các ti t b i d ng h c sinh gi i , h c sinh y u kém và các ti t d ế ưỡ ế ế
gi c a các đ ng nghi p tôi nh n th y : H c sinh th ng lúng túng , không ườ
tìm ra h ng gi i quy t ho c tìm ra h ng gi i quy t nh ng không bi t làmướ ế ướ ế ư ế
th nào , làm t u đâu ,các bài làm c a các trong các gi ki m tra trên l p cũngế
nh các bài ki m tra m t ti t th ng không ch t ch , không h p loogic làmư ế ườ
cho l i gi i c a c em tr nên r i r c , không h p đ c bi t nh ng bài
toán khó , nh ng tình hu ng toán h c mang tính th c ti n .
- Bên c nh đó m t s khá l n các em h c sinh ph hynh đi làm ăn xa
không có th i gian quan tâm đ n vi c h c t p c a các em , không đôn đóc các ế
em h c đ c làm cho các em ngày càng m i ch i không ch u h c làm cho ượ ơ
ki n th c c a c em b h ng d n đ n k t qu h c t p kém làm cho cacế ế ế
em càng tr nên l i h c . ườ
B – GI I QUY T V N Đ
2
S¸ng kiÕn kinh nghm §ç ThÞ H¬ng – THCS
D©n
I : Các gi i pháp th c hi n
1. Hình thành thái đ yêu thích b môn Toán cho các em h c sinh .
2 . Phân lo i i t p yêu c u đ i t ng h c sinh qua t ng d ng bài ượ
t p đ phù h p hi u qu khi gi i i t p liên quan đ n b t ph ng ế ươ
trình b c nh t m t n .
3 . Rèn cho h c sinh kh năng suy lu n , t duy , v n d ng các ki n ư ế
th c đã h c vào các bài t p liên quan .
4 . Rèn kĩ năng gi i toán cho h c sinh .
5 . Tham kh o các i li u trong th vi n , trên báo chí cũng nh thông ư ư
qua m ng internet , ý ki n c a các đ ng nghi p , các chuyên gia ,đi u tra , ế
th ng kê k t qu h c t p c a các em , hi u qu công tác gi ng d y , đúc rút ế
kinh nghi m k p th i …. V các v n hiên c u và m t s v n đ liên quan .
II: Các bi n pháp th c hi n
*: Hình thành thái đ h c t p b môn .
H c sinh c p THCS đang l a tu i hi u đ ng , b ng b t , gi i ế
quy t v n đ h u nh d a o c m tính . n m đ c s phát tri n tâm lí này ,ế ư ượ
giáo viên c n ph i t o cho h c sinh m t thái đ h c t p đúng đ n , nghiêm
túc nh m t o cho h c sinh tính k lu t , khoa h c đ ng th i kích thích
s h ng thú say h c t p c a các em trong quá trình h c môn toán . Cho
h c sinh th y đ c t m quan tr ng c a môn toán trong th c t cu c s ng và ượ ế
trong các môn h c khác
Đ làm đ c đi u này m t giáo viên c n nhi u bi n pháp nh : ượ ư
Cho h c sinh t ch c các nhóm h c t p đ rèn luy n tính t p th , t ch c trò
ch i , ti n hành đo đ c , gi i thi u các bài h c lí thú …Đ c bi t là ph i phânơ ế
d ng i t p đ h c sinh d hình dung và ti p thu. ế
* Phân lo i và yêu c u các đ i t ng h c sinh qua t ng bài t p c th ượ
đ phù h p và hi u qu khi gi i bài t p .
Đ c chia làm hai ph n ; ượ
+ Gi i thi u ki n th c c b n ế ơ
3
S¸ng kiÕn kinh nghm §ç ThÞ H¬ng – THCS
D©n
+ Các d ng bài t p áp d ng
Giáo tùy t ng đ i t ng h c sinh cho bài t p n i dung phù h p đ ượ
hi u qu khi gi ng d y .
* Rèn cho h c sinh kh năng suy lu n , t duy , v n d ng các ki n ư ế
th c đã h c vào các bài t p liên quan .
Sau khi đã cho h c sinh làm các bài t p d ng t ng quát thì giáo viên
cho nh ng bài t p t ng t nh ng cách h i kc nhau đ cho h c sinh t duy . ư ư ư
Ho c th đ a nh ng bài t p không d ng t ng quát nh ng th s ư ư
d ng ki n th c c b n đã h c đ gi i quy t nó v i m c đích làm cho các em ế ơ ế
ph i bi t t duy , phân tích đ có h ng gi i quy t đúng t o cho các em c m ế ư ướ ế
giác nh mình v a đ c m t thành công chính đi u đó làm cho các emư ượ
hi u sâu v n đ và bi t v n d ng v n đ m tch thành th o . ế
* Rèn luy n kĩ năng gi i toán cho các em qua các d ng bài t p
1- Gi i thi u ki n th c c b n ế ơ
a) Khái ni m b t ph ng trình b c nh t m t n ươ
- B t ph ng trình b c nh t m t n ph ng trình có d ng : ax + b > 0 ươ ươ
( ho c ax + b < 0 : ax + b
0
; ax + b
0
) trong đó x n a , b các s đã
cho a
0
b) B t ph ng trình t ng đ ng ươ ươ ươ
ĐN : hai b t ph ng trình đ c g i à t ng đ ng n u chúng có cùng m t ươ ượ ươ ươ ế
t p h p nghi m .
Các phép bi n đ i t ng đ ng ế ươ ươ
+ Đ nh 1 : N u c ng cùng m t đa th c c a n o hai v c a m t b tế ế
ph ng trình thì đ c m t b t ph ng trình m i t ng đ ng .ươ ượ ươ ươ ươ
-H qu 1 ; N u xóa hai h ng t gi ng nhau hai v c a m t b tế ế
ph ng trình thì đ c m t b t ph ng trình t ng đ ng .ươ ượ ươ ươ ươ
-H qu 2 : N u chuy n h ng t t v này sang v kia đ i d u c aế ế ế
thì đ c m t b t ph ng trình t ng đ ng .ượ ươ ươ ươ
4
S¸ng kiÕn kinh nghm §ç ThÞ H¬ng – THCS
D©n
+ Đ nh lí 2 :
- N u nhân hai v c a m t b t ph ng trình v i m t s d ng thì đ cế ế ươ ươ ượ
m t b t ph ng trình tu ng đ ng . ươ ơ ươ
- N u nhân hai v c a m t b t ph ng trình v i m t s âm đ i chi uế ế ươ
c a b t ph ng trình thì đ c m t b t ph ng đ ng ươ ượ ươ ươ
2- Các d ng bài t p
D ng 1 : Gi i b t ph ng trình b c nh t m t n ươ
i 1 : Gi i các b t ph ng trình sau . ươ
a) x – 4 < - 8 b ) x + 3 > - 6
c ) -2x > -3x +d ) -4x -2 > -5x +6
V i bài t p này h c sinh th gi i r ràng b ng ch s d ng các ph p ế
bi n đ i t ng đ ng .ế ươ ươ
Gi i
a ) x – 4 < - 8 ↔ x < -8 + 4 ↔ x < - 4
V y t p nghi m c a b t ph ng trình đã cho S = ươ {x / x < - 4 }
b ) x + 3 > - 6 ↔ x > - 6 – 3 ↔ x > -9
V y t p nghi m cu b t ph ng trình đã cho S = ươ {x / x > - 9 }
c ) -2x > - 3x + 3 ↔ -2x + 3x > 3 ↔x > 3
V y t p nghi m c a b t ph ng trình đã choS = ươ {x / x > 3 }
d) – 4x – 2 .> -5x + 6 ↔ - 4x + 5x > 6 + 2 ↔ x > 8
V y b t ph ng trình đã cho nghi m : S = ươ {x / x > 8 }
i 2 : Gia các b t ph ng trình sau ; ươ
a ) (x + 2 ) 2 < 2x ( x + 2) +4
b ) (x + 2 ) ( x + 4 ) > ( x – 2 ) (x + 8) + 26
5