SKKN: “Bài giảng điện tử với Lecture Maker”
Trung tâm GDTX Kiên Lương GV thực hiện: Nguyễn Thị Hồng
1
Bài giảng điện tử với Lecture Maker
I./ ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Bối cảnh của đề tài:
Hiện nay, chúng ta đang chứng kiến sự phát triển như vũ bão của Công
nghệ thông tin và truyền thông (ICT). Với sự ra đời của Internet, nó đã thực sự
mở ra một kỷ nguyên ứng dụng Công nghệ thông tin và truyền thông trong mọi
lĩnh vực của kinh tế, xã hội... Trong khung cảnh đó, giáo dục và đào tạo được
coi là “mảnh đất màu mỡ” để cho các ứng dụng của ICT phát triển, điều đó sẽ
tạo ra những thay đổi sâu sắc trong công nghệ đào tạo và giáo dục.
Việc áp dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy thể hiện rõ nét nhất qua
các “giáo án điện tử” - đây không phải là việc làm mới mẻ song nhiều người
vẫn còn lúng túng trong việc ứng dụng Công nghệ thông tin vào bài giảng. Và
LectureMaker là phần mềm soạn thảo bài giảng đa phương tiện tương thích với
chuẩn SCORM để làm bài giảng e-learning cho các hệ thống học tập trực tuyến.
Đề tài này như là một cách để giúp giáo viên hiểu nhanh, ứng dụng nhanh
các công nghệ hiện đại một cách đơn giản nhất, tránh mất thời gian mày mò và
tránh dùng phải các công nghệ lạc hậu.
2. Lý do chọn đề tài:
Việc đưa công nghệ thông tin vào hoạt động giảng dạy trong nhà trường
nói chung đang được sự quan tâm đặc biệt của ngành giáo dục. Thực tế đó đòi
hỏi cần phải nhanh chóng nâng cao chất lượng giảng dạy bằng cách phát huy
những ưu thế của lĩnh vực CNTT, phải biết tận dụng nó, biến nó thành công cụ
hiệu quả phục vụ cho sự nghiệp giáo dục. Việc đưa CNTT vào giảng dạy những
năm gần đây đã chứng minh, Công nghệ tin học đem lại hiệu quả rất lớn trong
quá trình dạy học, làm thay đổi nội dung, phương pháp dạy học. CNTT là
phương tiện để tiến tới “xã hội học tập”. Mặt khác, giáo dục và đào tạo đóng vai
trò quan trọng thúc đẩy sự phát triển của CNTT thông qua việc cung cấp nguồn
nhân lực cho CNTT. Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng yêu cầu “đẩy mạnh ứng
SKKN: “Bài giảng điện tử với Lecture Maker”
Trung tâm GDTX Kiên Lương GV thực hiện: Nguyễn Thị Hồng
2
dụng CNTT trong giáo dục đào tạo ở tất cả các cấp học, bậc học, ngành học
theo hướng dẫn học CNTT như là một công cụ hỗ trợ đắc lực nhất cho đổi mới
phương pháp dạy học ở các môn”. Hơn nữa, năm học 2011 – 2012 này là năm
CNTT.
Sử dụng phần mềm trong hoạt động dạy học cũng là một yêu cầu trong
đổi mới phương pháp dạy học nhằm tích cực hoá các hoạt động của học sinh với
sự trợ giúp của các phương tiện dạy học hiện đại.
Ở các cấp học, bậc học Công nghệ thông tin đã được sử dụng vào hầu hết
các bộ môn với sự hỗ trợ của các phần mềm: PowerPoint, ViOlet, VCD Cutter,
Math Type... Tuy nhiên, trong quá trình ứng dụng CNTT nhất là đối với việc
thiết kế giáo án điện tử vẫn còn gặp không ít những khó khăn như: Việc thiết kế
bài giảng một cách công phu bằng các dẫn chứng sống động trên các trang trình
chiếu là một điều không phải dễ dàng với nhiều giáo viên. Để có một bài giảng
như thế đòi hỏi phải mất nhiều thời gian chuẩn bị trong khi chưa phải giáo viên
nào cũng thành thạo vi tính. Số tiết thực dạy của mỗi giáo viên trong tuần là khá
lớn, trang thiết bị còn thiếu nên giáo viên còn ngại áp dụng CNTT vào công tác
chuyên môn nghiệp vụ. Mặt khác, một số giáo viên bước đầu làm quen với việc
soạn giảng bằng giáo án điện tử nên chưa có những kinh nghiệm xử lí sao cho
bài giảng tốt nhất, tốn ít thời gian mà hiệu quả cao. Vì những khó khăn trên nên
việc sử dụng giáo án điện tử trong dạy học còn hạn chế. Chính vì thế, trong đề
tài này, tôi xin trình bày một biện pháp nhỏ nhằm thiết kế một giáo án điện tử có
hiệu quả mà đỡ tốn thời gian bằng việc kết hợp phần mềm LectureMaker cùng
một số phần mềm hỗ trợ trong thiết kế một giáo án điện tử. Đây là một công
việc dễ dàng và mang lại nhiều tiện ích vừa tiết kiệm thời gian, vừa tiết kiệm
công sức cho giáo viên.
Đầu năm học 2011 – 2012 này, tôi đã sử dụng phần mềm LectureMaker,
PowerPoint, ViOlet cùng một số phần mềm hỗ trợ để thiết kế giáo án điện tử và
đã đạt được kết quả nhất định. LectureMaker là một phần mềm soạn thảo bài
giảng đa phương tiện, sản phẩm của công ty Daulsoft Hàn Quốc
(www.daulsoft.com). Với LectureMaker, bất kỳ ai cũng có thể tạo được bài
SKKN: “Bài giảng điện tử với Lecture Maker”
Trung tâm GDTX Kiên Lương GV thực hiện: Nguyễn Thị Hồng
3
giảng đa phương tiện nhanh chóng và dễ dàng. Không chỉ có vậy, bạn lại còn có
thể tận dụng lại các bài giảng đã từng làm trên những định dạng khác như
Powerpoint, PDF, Flash, Audio, Video… để đưa vào làm nội dung bài giảng
mới của mình. Với phần mềm này cho phép các giáo viên tạo ra các bài giảng và
thể hiện các bài giảng một cách linh hoạt, nhịp nhàng. Đặc biệt điểm mạnh của
phần mềm này là cho phép liên kết với tất cả các chương trình được tạo ra từ các
công cụ tạo bài giảng khác, đồng thời phần mềm cho phép tạo ra các bài giảng
có âm thanh, hình ảnh, chuyển động và tương tác với các hiệu ứng hết sức
phong phú... Nhờ vậy, thông qua phần mềm này, giáo viên hoàn toàn có thể tạo
ra được các bài giảng theo phương pháp giảng bài của mình.
3. Phạm vi và đối tượng của đề tài
Đề tài xoay quanh nghiên cứu việc giảng dạy và học tập của giáo viên và
học sinh, học viên trên địa bàn tỉnh Kiên Giang. Song đối tượng nghiên cứu điển
hình mà tôi đã mạnh dạn áp dụng đề tài này là chương trình tin học nghề THPT
của lớp 3/1 – học sinh học nghề của trung tâm GDTX Kiên Lương.
4. Mục đích của đề tài:
- Hiện nay, giáo án điện tử đã và đang được nhiều giáo viên sử dụng trong
công tác giảng dạy, nhưng theo kết quả của buổi tập huấn về giáo án điện tử
(GAĐT) tháng 06/2010 tại Sở Giáo Dục & Đào Tạo Kiên Giang thì những bài
giảng trước đây trên máy tính mà ta nghĩ là giáo án điện tử lại không phải là
giáo án điện tử mà đó chỉ là bài giảng trên máy tính. Vì giáo án điện tử là một
bài giảng mà người học không cần có sự hỗ trợ trực tiếp của người dạy vẫn có
thể học được, là bài giảng chứa đầy đủ nội dung thông tin của bài học, hình ảnh
và lời giảng của giáo viên.
- Trong thời đại công nghiệp hóa, hiện đại hóa, công nghệ thông tin hiện
nay thì hầu hết mọi người đều bận bịu với công việc của mình. Người muốn học
thì nhiều nhưng vì điều kiện công việc không thể tự đến địa điểm, trung tâm để
học được.
Vì lẽ đó, tôi chọn đề tài này một mặt tự mình nâng cao kiến thức tin học
mặt kia mong có thể chia sẻ kinh nghiệm nhỏ của mình cùng đồng nghiệp để
SKKN: “Bài giảng điện tử với Lecture Maker”
Trung tâm GDTX Kiên Lương GV thực hiện: Nguyễn Thị Hồng
4
hưởng ứng cuộc vận động “Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào
trong dạy học”:
+ Giúp người học hiểu bài dễ hơn, chính xác hơn.
+ Đề cao tính có thể tự học nhờ bài giảng điện tử, đáp ứng tính cá thể
trong học tập.
+ Giúp người học có thể tự học ở mọi nơi, mọi lúc.
II./ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Cơ sở lý luận của vấn đề:
Trong quá trình công tác giảng dạy, tôi nhận thấy có một số kết quả sau:
- Việc vận dụng những phương pháp dạy học mới trong những năm vừa
qua cũng đã đem lại những kết quả cao, song nhìn chung chất lượng học sinh
chưa thật sự tốt, học sinh nhanh nhớ nhưng cũng nhanh quên, các em chỉ học
được những gì cơ bản nhất chứ chưa có sự đầu tư, tìm tòi những tri thức mới,
chưa thực sự “hiểu” và “cảm” được nội dung bài học.
- Rất nhiều học sinh chưa được tiếp cận với cách học tập mới và rất hứng
thú này. Có thể nói đây là một thiệt thòi của các em.
- Khảo sát hiệu quả từ phía học sinh cho thấy, nếu sử dụng phương pháp
dạy học truyền thống với phấn trắng bảng đen thì hiệu quả mang lại dù có cao
song cũng không đồng đều giữa các lớp, hứng thú học tập của học sinh cũng
chưa cao.
Đây là kết quả thu được từ học sinh lớp 3/1 – Học sinh học nghề của
trung tâm GDTX Kiên Lương sau khi học bài “Một số hàm cơ bản trong
Ecxel” – Giáo trình Microsoft Excel dành cho học sinh THPT:
Sĩ số Giỏi Khá Trung bình Yếu - kém
SL
%
SL
%
SL
%
SL
%
25 5 20 8 32 10 40 2 8
Rõ ràng không thể phủ nhận thành công của các phương pháp dạy học
truyền thống song kết quả khảo sát như trên là chưa thực sự đồng đều.
SKKN: “Bài giảng điện tử với Lecture Maker”
Trung tâm GDTX Kiên Lương GV thực hiện: Nguyễn Thị Hồng
5
2. Thực trạng vấn đề:
2.1./ Thuận lợi:
- Hiện nay trên đại bàn tỉnh phần lớn đã được kết nối mạng Internet, như
vậy để kiếm tìm một thông tin liên quan đến bài dạy để đưa vào GAĐT hay
công bố trên mạng các bài giảng điện tử là một việc làm khá dễ dàng.
- Các phòng máy và máy chiếu đa chức năng (Multimedia projector)
cũng đang dần được trang bị trong nhà trường.
- Sử dụng bài giảng điện tử với môi trường đa phương tiện kết hợp
những hình ảnh, video, camera… với âm thanh, văn bản, biểu đồ… được trình
bày qua máy tính theo kịch bản vạch sẵn nhằm đạt hiệu quả tối đa qua một quá
trình học đa giác quan.
Như tôi đã trình bày ở trên, sử dụng phần mềm và kết hợp các phần
mềm tiện ích vào thiết kế bài giảng điện tử là phương pháp dạy học mới cần
được ứng dụng để đem lại kết quả tốt nhất trong việc dạy và học. Đó còn là một
cách tiếp cận Công nghệ thông tin, phát huy tính tích cực, chủ động, mạnh dạn
tiếp thu và sử dụng tin học trong nhà trường của cả giáo viên và học sinh.
2.2./ Khó khăn:
- Phần lớn các giáo viên ngại sử dụng GAĐT vì cho rằng mất nhiều thời
gian để chuẩn bị một bài giảng. Việc thực hiện bài giảng một cách công phu
bằng các dẫn chứng sống động trên màn chiếu (slide) là một điều không phải dễ
dàng với nhiều giáo viên. Để có một bài giảng như thế đòi hỏi phải mất nhiều
thời gian chuẩn bị trong khi số tiết của mỗi giáo viên trong tuần là khá lớn, trang
thiết bị còn thiếu nên giáo viên ít khi nghĩ đến điều này. Giáo viên còn ngại sử
dụng GAĐT thì nhà quản lí giáo dục cũng chưa mặn mà lắm với việc đầu tư
những trang bị đắt tiền trên cho dạy học.
- Ngoài kiến thức chuyên môn, để thực hiện được GAĐT, giáo viên cần
phải trang bị được cho mình những kiến thức căn bản về tin học, sử dụng thành
thạo phần mềm Power Point, biết khai thác tài liệu phục vụ giảng dạy từ nhiều
nguồn khác nhau như sưu tầm trên Internet, từ các đĩa phim tài liệu… Công việc
này đòi hỏi giáo viên phải có niềm đam mê thật sự với công việc, sự sáng tạo, sự
