S GIÁO D C VÀ ĐÀO T O THANH HOÁ
PHÒNG GIÁO D C VÀ ĐÀO T O HO NG HOÁ
SÁNG KIN KINH NGHIM
Đ TÀI
MT S BI N PH ÁP
D Y H C T LÁY CHO H C SINH L P 4 - 5
Ng i th c hi n: ườ L ng Th Thuý Hươ ằng
Ch c v : Giáo viên
Đn v công tác: Tr ng Ti u h c ơ ườ
Ho ng Y n ế
SKKN môn: Ti ng Vi tế
Năm h c: 2010 – 2011
1
2
A. ĐT V N Đ
I. L I M ĐU
Trong giáo d c, vi c n m v ng ti ng nói (đc bi t là ti ng m đ) ế ế
có ý nghĩa quy t đnh. N u h c sinh y u kém v ngôn ng , nghe- đc chế ế ế
hi u l m , nói vi t không m ch l c thì không th nào khai thác đy đ ơ ơ ế
các thông tin ti p nh n t ng i th y, t sách v đc. B i v y, trong n iế ườ ượ
dung giáo d c chúng ta ph i h t s c coi tr ng vi c đào t o v m t ngôn ế
ng , xem đó là m t đi u ki n không th thi u đ đm b o thành công ế
trong vi c th c hi n s m nh tr ng đi c a mình góp ph n hoàn thi n
nhân cách c a ng i h c sinh. ườ
Bên c nh đó, T và câu có vai trò đc bi t quan tr ng trong h th ng
ngôn ng . T là đn v trung tâm c a ngôn ng . Câu trong h th ng ngôn ơ
ng quy t đnh t m quan tr ng c a vi c d y luy n t và câu Ti u h c. ế
Vi c d y luy n t và câu nh m m r ng, h th ng hoá làm phong phú v n
t c a h c sinh, cung c p cho h c sinh nh ng hi u bi t s gi n v t và ế ơ
câu, rèn cho h c sinh k năng dùng t đt câu và s d ng các ki u câu c a
ng i khác nói ra trong hoàn c nh giao ti p nh t đnh. Luy n t và câu cóườ ế
vai trò h ng d n h c sinh trong vi c nghe, nói, đc, vi t phát ngôn ng vàướ ế
trí tu .
Trong ch ng trình Ti u h c m i, tên m t phân môn m i đc hìnhươ ượ
thành, thay th cho phân môn t ng , ng pháp tr c kia là phân mônế ướ
Luy n t và câu. Đây là m t phân môn khó, ít lôi cu n h c sinh, vì th ế
vi c hình thành ng pháp cho h c sinh s g p khó khăn.
Trong ch ng trình phân môn Luy n t và câu l p 4 có bài : T ghép vàươ
t láy, Luy n t p v t ghép và t láy. M c tiêu c a bài h c là h c sinh
3
nh n bi t t ghép : ghép nh ng ti ng có nghĩa l i v i nhau. T láy : Ph i ế ế
h p nh ng ti ng có âm đu hay v n (ho c c âm đu và v n) gi ng nhau. ế
Trong đó, T láy trong Ti ng Vi t góp ph n r t l n trong vi c g i t s c ế
thái, bi u c m, làm b c l h t cái hay, cái đp c a ngôn ng nói chung và ế
văn b n văn ch ng nói riêng. Vi c n m v ng t láy r t quan tr ng đi ươ
v i h c sinh Ti u h c. Nó giúp cho các em yêu quý môn Ti ng Vi t, góp ế
ph n làm giàu đp và phong phú thêm v n s ng cho các em, giúp các em có
nhi u đi u ki n đ h c t t môn Ti ng Vi t và các môn h c khác b c ế
Ti u h c… Vì v y, vi c d y t láy cho h c sinh càng đc coi tr ng, ượ
không th d y l t qua. ướ
Xu t phát t m c đích yêu c u bài h c là giáo viên cung c p cho
h c sinh m t s khái ni m ban đu v nghĩa t láy Ti ng Vi t qua các ế
b c :ướ
+ T Ti ng Vi t do ti ng c u t o nên. T có th do m t ti ng hay nhi u ế ế ế
ti ng k t h p l i mà thành. T láy là m t lo i t ph c đc t o ra tế ế ư
ph ng th c láy. Tác đng c a ph ng th c láy t o ra t láy s hòa ph iươ ươ
ng âm có tác d ng t o nghĩa.
+ H ngướ d n h c sinh so sánh nghĩa c a các t láy so v i nghĩa c a t
g c đã c u t o ra chúng đ nh n bi t s bi n đi v nghĩa c a các t láy ế ế
so v i nghĩa g c.
Tuy nhiên, do s ph c t p c a chính n i dung d y h c, s khác bi t
trong s trình bày m t s khái ni m thu c ph m vi c u t o c các tác gi
giáo trình s ph m và các tác gi i sách giáo khoa Ti ng Vi t Ti u h c, vi cư ế
không lý gi i nh ng khác bi t này m t cách c n k trong các ch ng trình ươ
đào t o giáo viên Ti u h c
VD: nh ng t “cào cào, châu ch u, ba ba, chu n chu n…”trong t đi n
t láy Ti ng Vi t c a NXBGD Hà N i - 1995 do Hoàng Văn Thành ch ế
4
biên đã x p nh ng t trên là t láy. Ng c l i, theo tác gi : Đ H u Châuế ượ
trong cu n: “T v ng ng nghĩa”- 1999 l i cho là hi n t ng trung gian ượ
gi a t đn đa âm ti t và t láy. Đ ti n cho vi c d y h c, tác gi này đã ơ ế
x p nh ng t trên là t đn đa âm ti t. Nh ng quan đi m ch a th ng nh tế ơ ế ư
đó đang là khó khăn cho ng i d y và h c t láy, và thêm vào đó là cáchườ
trình bày các khái ni m trong SGK Ti ng Vi t Ti u h c đôi ch không th t ế
rõ ràng, chính xác đã làm cho giáo viên g p nhi u khó khăn. Trên th c t , ế
nhi u giáo viên r t lúng túng tr c nh ng câu h i v a h c sinh: “thu c ướ
thang, chôm chôm, chùa chi n, đn đài” là t ghép hay t láy? Vi c phân
bi t ranh gi i t , nh n di n t ghép, t láy là công vi c h t s c khó khăn ế
không ch đi v i h c sinh mà ngay c đi v i giáo viên.
II. TH C TR NG C A VI C D Y - H C T LÁY
TR NG TI U H CƯỜ
Tâm lý hi n nay, vi c h c v t láy đi v i các em r t ng i hay nói
đúng h n là s do còn y u và ít th c hành v t láy. Bên c nh đó, trongơ ế
sách giáo khoa l p 4 có đnh nghĩa v t láy: “Ph i h p nh ng ti ng có âm ế
đu hay v n (ho c c âm đu và v n) gi ng nhau - Đó là t láy (SGK- TV
4- T p 1- Trang 39). đây SGK đã l y d u hi u v ng âm, d u hi u n i
b t, c b n nh t c a t láy đ đnh nghĩa. Tuy nhiên, n u ch d a vào đnh ơ ế
nghĩa thì h c sinh s g p r t nhi u khó khăn và r t d d n đên sai sót trong
vi c nh n di n t láy, đc bi t là các bài t p b i d ng, nâng cao thi h c ư
sinh gi i
Chính vì đi u đó,ngay vào đu năm h c, tôi nghiên c u các bài làm c a
h c sinh nh ng năm tr c (d a trên bài ki m tra) và qua th c t gi ng d y ướ ế
nhi u năm , tôi rút ra nh ng nguyên nhân d n đn th c tr ng h c sinh xác ế
đnh ch a đúng t láy v i n i dung sau : ư
5