Ch đo nâng cao ch t l ng d y h c L ch s ượ tr ng Ti u h c Ho ng Phúcườ
A - ĐT V N Đ
Giáo d c Ti u h c nh m giúp h c sinh hình thành nh ng c s ban đu ơ
cho s phát tri n đúng đn và lâu dài v đo đc, trí tu , th ch t, th m mĩ và
các kĩ năng c b n đ h c sinh ti p t c h c lên Trung h c c s . Giáo d cơ ế ơ
Ti u h c đm b o cho h c sinh có nh ng hi u bi t đn gi n, c n thi t v t ế ơ ế
nhiên, xã h i và con ng i; có kĩ năng c b n v nghe, nói, đc, vi t và tính ườ ơ ế
toán; có thói quen rèn luy n thân th và gi v sinh; có nh ng hi u bi t ban ế
đu v múa, hát, âm nh c và mĩ thu t. Ph ng pháp giáo d c ph i phát huy ươ
tính t giác, tích c c, ch đng, sáng t o c a h c sinh; b i d ng cho h c ưỡ
sinh ph ng pháp t h c, kh năng h p tác, rèn luy n k năng, v n d ng ki nươ ế
th c vào th c ti n; tác đng đn tình c m, đem l i ni m vui, h ng thú h c ế
t p cho h c sinh. Vì v y, m i giáo viên ph i có trách nhi m d y h c sao cho
h c sinh c a mình đt đc nh ng ki n th c và kĩ năng mà ch ng trình Ti u ượ ế ươ
h c quy đnh. M i môn h c Ti u h c đu góp ph n vào vi c hình thành và
phát tri n nh ng c s ban đu r t quan tr ng trong nhân cách con ng i Vi t ơ ườ
Nam. Trong các môn h c, môn L ch s và Đa lý là môn h c m i đi v i h c
sinh l p 4, 5 và là môn h c khó, nh t là phân môn L ch s b i nhi u h c sinh
th v i l ch s dân t c, ch a có cách h c phù h p v i đc thù môn h c và ơ ư
không ít giáo viên ch chăm lo d y môn Toán, Ti ng Vi t mà ch a chú tr ng ế ư
đn vi c d y - h c l ch s . Th c tr ng đó d n đn vi c h c sinh th đng,ế ế
h c l ch, th m chí “mù m l ch s ”.
Nh v y, d y h c L ch s phát huy tính tích c c c a h c sinh là đi u c nư
thi t mà m i giáo viên c n h ng đn. Chính vì th , tôi đã nghiên c u vàế ướ ế ế
tri n khai Chuyên đ: Nâng cao ch t l ng d y h c môn L ch s tr ng ượ ườ
Ti u h c trong ch đo chuyên môn tr ng Ti u h c Ho ng Phúc năm h c ườ
2010-2011
2. Th c tr ng v d y-h c l ch s tr ng Ti u h c nói chung và ườ
tr ng ti u h c Ho ng Phúc nói riêngườ
L ch s là m t phân môn trong môn L ch s và Đa lý, cung c p cho h c
sinh nh ng ki n th c c b n v T tiên, Đt n c, dân t c mình. Các ki n ế ơ ướ ế
1
Ch đo nâng cao ch t l ng d y h c L ch s ượ tr ng Ti u h c Ho ng Phúcườ
th c L ch s Ti u h c, ch y u là l ch s dân t c v n đm b o cho h c ế
sinh nh ng hi u bi t chính xác, c b n, có h th ng v con đng phát tri n ế ơ ườ
c a nhân dân ta t th i d ng n c đn nay. Vi c d y h c L ch s b c Ti u ướ ế
h c đã đc giáo viên quan tâm v m t n i dung ki n th c, ph ng pháp, ượ ế ươ
ph ng ti n d y h c… song v n còn nhi u thi u sót, h n ch : nhi u giáoươ ế ế
viên s d ng ph ng pháp d y h c ch y u là thuy t trình, gi ng gi i, đc ươ ế ế
chép mà không chú ý đn vi c gây h ng thú h c t p, phát huy tính tích c cế
c a h c sinh, giáo viên ch a bi t v n d ng linh ho t các ph ng pháp d y ư ế ươ
h c đc tr ng c a môn l ch s , ch a bi t s d ng h p lý các ph ng ti n ư ư ế ươ
tr c quan đ khai thác tr ng tâm c a bài; ph ng pháp ki m tra n ng v ghi ươ
nh ; vi c c p nh t thông tin, v n ki n th c l ch s h u nh quá ít i. Bên ế ư
c nh đó, ki n th c l ch s là ki n th c v quá kh , yêu c u h c sinh khi nh n ế ế
th c ph i tái hi n nh ng s ki n, hi n t ng đó m t cách sinh đng nh đang ượ ư
di n ra tr c m t mình là m t yêu c u khó, đòi h i m i giáo viên ph i t ướ
ch c nh ng ti t d y h c l ch s sinh đng, truy n c m, gây h ng thú h c t p ế
cho h c sinh. M t khác, h c sinh ch u nh h ng c a xã h i, c a n n kinh t ưở ế
th tr ng ch a coi tr ng vi c h c l ch s , ch a có ph ng pháp h c phù h p ư ư ư ươ
mà mang tính th đng, đi phó nên hi u bi t l ch s c a các em h i h t, đi ế
khái, không h th ng, không hi u l ch s , không ham thích, h ng thú h c l ch
s , không bi t v n d ng nh ng ki n th c đã h c vào cu c s ng và còn có ế ế
hi n t ng “Râu ông n c m c m bà kia”. Nh v y, ch t l ng d y h c l ch ượ ư ượ
s ch a đáp ng đc yêu c u c a môn h c, tình tr ng h c sinh “mù m l ch ư ượ
s khá ph bi n. Vi c nâng cao ch t l ng d y h c l ch s c n ti n hành ế ượ ế
đng th i t t c các m t: nâng cao s hi u bi t L ch s c a giáo viên; đi ế
m i ph ng pháp d y h c; tăng c ng ph ng ti n, thi t b đ dùng d y ươ ườ ươ ế
h c; đi m i cách ki m tra, đánh giá h c sinh.
K t qu kh o sát đu năm phân môn L ch s l p 5ế
Năm h c 2010-2011
Gi iKháTrung bình Y uế
2
Ch đo nâng cao ch t l ng d y h c L ch s ượ tr ng Ti u h c Ho ng Phúcườ
SL TL (%) SL TL (%) SL TL (%) SL TL (%)
9 11,5 20 26,0 38 49,5 10 13,0
Th c tr ng trên đòi h i m i giáo viên ph i đi m i cách d y, t đó đ h c
sinh bi t cách h c và thích h c L ch s . ế
B - GI I QUY T V N Đ
I. CÁC GI I PHÁP TH C HI N
Trong h c t p l ch s cũng nh trong các môn h c khác ph i đng th i ư
ti n hành ba nhi m v : Giáo d ng, giáo d c và phát tri n. Ba nhi m v trênế ưỡ
có m i quan h h u c v i nhau, chúng đòi h i h c sinh tính tích c c trong ơ
h c t p. Đi m i ph ng pháp d y h c đ phát huy tính tích c c trong h c ươ
t p L ch s không ph i b công s c c a ng i l m l t s ki n quá kh , thú ườ ượ
s u t m đ c , các b n chép c mà ph i hi u quá kh , hi u cu c s ng ngàyư
nay m i nh n th c đúng, sâu s c hi n t i, t ng lai và ng c l i. Nh Mác ươ ượ ư
đã kh ng đnh: “Quá kh thu c v nh ng ng i xây d ng t ng lai”. Là m t ườ ươ
y u t c a n n văn hoá, tri th c l ch s không ph i làm cho ng i h c chế ườ
bi t nh ng gì x y ra trong quá kh đ ng m nghía, k chuy n mà ph i làmế
cho t m nhìn đi v i các v n đ quanh ta đc r ng l n h n, có th d đoán ượ ơ
s phát tri n h p quy lu t c a s phát tri n c a xã h i loài ng i. Tính tích ườ
c c c a vi c h c l ch s ngày càng tăng h n trong th gi i ngày nay khi có ơ ế
nhi u s bi n đi to l n và m i giao l u văn hoá ngày càng tăng. H c và hành ế ư
trong môn phân môn L ch s đòi h i tính tích c c trong t duy và hành đng. ư
T quan ni m đúng nh v y, chúng ta s khai thác n i dung ch ng trình sách ư ươ
giáo khoa và xác đnh ph ng pháp h c t p L ch s theo h ng phát huy tính ươ ướ
tích c c c a h c sinh, h c sinh là “ch th ”, là trung tâm c a quá trình D y-
H c. Ch đo nâng cao ch t l ng d y h c phân môn L ch s Ti u h c c n ượ
th c hi n các gi i pháp sau:
3
Ch đo nâng cao ch t l ng d y h c L ch s ượ tr ng Ti u h c Ho ng Phúcườ
1. B i d ng đi ngũ giáo viên v ki n th c và ph ng pháp d y h c ưỡ ế ươ
L ch s
2. Tăng c ng ng d ng công ngh thông tin trong d y h c.ườ
3. T ch c các ho t đng ngoài gi lên l p tích h p n i dung giáo d c l ch
s . 4. Giáo d c h c sinh lòng t tôn dân t c, yêu thích tìm hi u l ch s dân
t c.
5. Đy m nh công tác xã h i hóa giáo d c, đu t c s v t ch t, trang ư ơ
thi t b d y h c ph c v công tác d y và h c. ế
II. CÁC BI N PHÁP T CH C TH C HI N
1. B i d ng đi ngũ giáo viên v ki n th c và ph ng pháp d y h c ưỡ ế ươ
L ch s
1.1. N i dung b i d ng ưỡ
Qua kinh nghi m th c t gi ng d y và ch đo chuyên môn, tôi nh n ế
th y
r ng: đ d y t t L ch s Ti u h c, giáo viên c n n m ki n th c l ch s m t ế
cách có h th ng, hi u sâu s c các v n đ l ch s dân t c; Giáo viên th ng ườ
xuyên trau d i ki n th c, v n d ng linh ho t các ph ng pháp và hình th c t ế ươ
ch c d y h c, s d ng ngôn ng sinh đng, giàu hình nh nh m kh c h a
nh ng ki n th c l ch s m t cách c th , chính xác, t đó phát huy đc tính ế ượ
tích c c và sáng t o c a h c sinh. N m v ng đc tr ng c a b môn và đc ư
đi m c a t ng d ng bài h c đ l a ch n ph ng pháp d y h c phù h p. ươ
Chính vì th , tôi xây d ng n i dung b i d ng nh sau:ế ưỡ ư
1.1.1. M c tiêu, yêu c u v ki n th c, k năng phân môn L ch s ế
*) M c tiêu: Phân môn L ch s ti u h c nh m giúp h c sinh:
- Có m t s ki n th c c b n, thi t th c v các s ki n, hi n t ng, ế ơ ế ượ
nhân v t l ch s tiêu bi u, t ng đi có h th ng theo dòng th i gian l ch s ươ
c a Vi t Nam t bu i đu d ng n c đn ngày nay. ướ ế
- B c đu hình thành và rèn luy n k năng: Quan sát s v t, hi nướ
t ng; thu th p, tìm ki m t li u l ch s t các ngu n khác nhau; Trình bày,ượ ế ư
nêu th c m c, đt câu h i trong quá trình h c t p và ch n thông tin đ gi i
4
Ch đo nâng cao ch t l ng d y h c L ch s ượ tr ng Ti u h c Ho ng Phúcườ
đáp; Trình bày l i k t qu h c t p b ng l i nói, bài vi t, hình v , s đ …; ế ế ơ
V n d ng ki n th c đã h c vào th c ti n đi s ng. ế
- T ng b c phát tri n h c sinh nh ng thái đ và thói quen: Ham h c ướ
h i; Yêu thiên nhiên, con ng i, quê h ng đt n c; Tôn tr ng, b o v c nh ườ ươ ướ
quan thiên nhiên và văn hóa g n gũi v i h c sinh.
Qua đó, các em hi u đc l ch s , truy n th ng dân t c và công lao to ượ
l n c a t ti n trong vi c xây d ng “non sông g m vóc nh ngày nay”, b i ư
d ng lòng bi t n kính tr ng nh ng th h tr c và nh n th c đc tráchưỡ ế ơ ế ướ ượ
nhi m c a mình trong hi n t i và t ng lai. Trong m t ch ng m c nh t đnh, ươ
đi v i h c sinh Ti u h c v n có th ti n hành d y h c l ch s theo ph ng ế ươ
châm: H c l ch s không ch bi t quá kh mà trên c s hi u quá kh , nh n ế ơ
th c đúng hi n t i, xác đnh nhi m v c a mình trong cu c s ng ngày nay,
đt c s cho s phát tri n t ng lai. ơ ươ
*) H th ng ki n th c l ch s theo t ng ch đ đã đc ch n l c mang tính ế ượ
tiêu bi u cho t ng giai đo n l ch s c a n i dung ch ng trình L ch s l p 4, ươ
L ch s l p 5; Nh ng ki n th c l ch s trong t ng giai đo n đ giáo viên hi u ế
sâu r ng v n đ và làm phong phú, sinh đng cho m i bài h c c a mình.
*) Trong d y h c l ch s c n th c hi n theo các quan đi m sau:
- N m v ng quan đi m l ch s t c là ph i nh n th c quá trình phát sinh,
phát tri n và thay đi có liên quan đn đi u ki n c th c a m t s ki n. ế
- V n d ng nguyên lý “chân lý bao gi cũng c th vào h c l ch s . H c
sinh ph i n m đúng b n ch t s ki n, nhân v t (ra đi, phát tri n, suy
vong…). Nh n th c nh v y s tránh đc vi c xuyên t c, hi u sai l ch s ; ư ượ
góp ph n phát tri n t duy h c sinh. ư
- Nh n th c r ng s phát tri n c a m i s v t, hi n t ng đu thông qua s ượ
th ng nh t và đu tranh gi a các m t đi l p. H c sinh c n nh n th y r ng
ngu n g c, tính ch t c a các cu c kh i nghĩa, các cu c kháng chi n c a dân ế
t c.
- Tìm m i liên h nhân - qu , s ph thu c l n nhau gi a các s ki n l ch
s .
5