BÔ GIAO DUC VA ĐAO TAO
TR NG ƯỜ TI U H C LÊ H NG PHONGỂ Ọ Ồ
Sáng ki n kinh nghi mế ệ
Nâng cao ch t l ng đ c hi u cho h c sinh l p 1ấ ượ ọ ể ọ ớ
trong gi t p đ cờ ậ ọ
Ng i so n:Lê Th Thu Hà ườ ạ ị
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỌC HIỂU CHO HỌC SINH LỚP MỘT TRONG
GIỜ TẬP ĐỌC
A. Đ T V N ĐẶ Ấ Ề
I. LÝ DO CH N Đ TÀIỌ Ề
Trong d y h c môn t p đ c Ti u h c nói chung và l p 1 nói riêng,ạ ọ ậ ọ ở ể ọ ở ớ
thì k năng đ c hi u là vô cùng quan tr ng. Vi c đ c hi u đ c s d ng đỹ ọ ể ọ ệ ọ ể ượ ử ụ ể
tìm hi u n i dung bài m i. Rèn đ c hi u nâng cao năng l c t duy, t đó các emể ộ ớ ọ ể ự ư ừ
t chi m lĩnh ki n th c đó theo năng l c b n thân. Là giáo viên tr c ti p gi ngự ế ế ứ ự ả ự ế ả
d y l p 1, tôi nh n t p đ c là m t phân môn có v trí đ c bi t trong ch ngạ ớ ậ ậ ọ ộ ị ặ ệ ươ
trình. Vì nó đ m nhi m vi c hình thành và phát tri n k năng "đ c" nói chungả ệ ệ ể ỹ ọ
và "đ c hi u " nói riêng. M t k năng quan tr ng hàng đ u c a b c Ti u h c.ọ ể ộ ỹ ọ ầ ủ ậ ể ọ
T p đ c là môn công c , là chìa khóa, là ph ng ti n đ h c sinh ti p nh n triậ ọ ụ ươ ệ ể ọ ế ậ
th c loài ng i. M c tiêu c a môn h c theo m c đ t d đ n khó, t đ nứ ườ ụ ủ ọ ứ ộ ừ ễ ế ừ ơ
gi n đ n ph c t p, phù h p v i tâm sinh lý l a tu i c a h c sinh. Tuy v y ch tả ế ứ ạ ợ ớ ứ ổ ủ ọ ậ ấ
l ng đ c hi u ch a cao, m i ch d ng l i m c đ đ c đúng, k năng đ cượ ọ ể ư ớ ỉ ừ ạ ứ ộ ọ ỹ ọ
hi u ch a cao, d n đ n k t qu đ c ch a đáp ng đ c yêu c u c a vi c hìnhể ư ẫ ế ế ả ọ ư ứ ượ ầ ủ ệ
thành thành k năng đ c c b n quan tr ng. Đ giúp các em đ c "hi u" bài h cỹ ọ ơ ả ọ ể ọ ể ọ
c a mình là m t vi c làm h t s c v t v đòi h i ng i giáo viên l p 1 ph iủ ộ ệ ế ứ ấ ả ỏ ườ ớ ả
tr i qua và kh c ph c. Tôi r t băn khoăn trăn tr .ả ắ ụ ấ ở
V y ph i làm th nào đ nâng cao ch t l ng đ c hi u cho h c sinhậ ả ế ể ấ ượ ọ ể ọ
l p 1 trong gi t p đ c. Vì v y mà b n thân ch n đ tài: "ớ ờ ậ ọ ậ ả ọ ề Nâng cao ch tấ
l ng đ c hi u cho h c sinh l p m t trong gi t p đ cượ ọ ể ọ ớ ộ ờ ậ ọ " .
II. PH M VI VÀ TH I GIAN TH C HI NẠ Ờ Ự Ệ
- T i l p 1A tr ng Ti u h c Lê H ng Phong - ph ng Đông L ng –ạ ớ ườ ể ọ ồ ườ ươ
Thành ph Đông Hà - T nh Qu ng Tr .ố ỉ ả ị
- Th i gian th c hi n : 1 năm h c .ờ ự ệ ọ
- Năm h c : 2011 - 2012 .ọ
B. QUÁ TRÌNH TH C HI NỰ Ệ
I. TH C TR NG BAN Đ U KHI CH A CÓ BI N PHÁP TÁCỰ Ạ Ầ Ư Ệ
Đ NG:Ộ
- Năm h c 2011 - 2012 tôi đ c phân công gi ng d y l p 1A g m 34ọ ượ ả ạ ớ ồ
h c sinh. Tôi th y r t nhi u em còn r t b ng và m i th còn r t m i l . Choọ ấ ấ ề ấ ỡ ỡ ọ ứ ấ ớ ạ
nên cu i tháng 9 tôi đã phân lo i h c sinh c th :ố ạ ọ ụ ể
Năm h cọT ng sổ ố S em bi tố ế
đ c hi uọ ể S em đ cố ọ
hi u ch mể ậ S em ch a bi tố ư ế
đ c hi uọ ể
2011 - 2012 34 5 = 16% 9 = 26% 20 = 58%
* Nguyên nhân:
T nh ng s li u v tình hình h c sinh c a l p và qua nghiên c u th cừ ữ ố ệ ề ọ ủ ớ ứ ự
t gi ng d y b n thân nh n th y các em đ c hi u còn r t h n ch so v i yêuế ả ạ ả ậ ấ ọ ể ấ ạ ế ớ
c u chu n t p trung vào nh ng nguyên nhân sau:ầ ẩ ậ ữ
1. B n thân tôi ch a chú tr ng đ n vi c rèn k năng đ c hi u cho h c sinh.ả ư ọ ế ệ ỹ ọ ể ọ
2. H c sinh ch a phát huy đ c tính tích c c c a mình trong h c t p.ọ ư ượ ự ủ ọ ậ
3. H c sinh tr l i câu h i ho c gi i nghĩa t còn lúng túng.ọ ả ờ ỏ ặ ả ừ
4. Ph huynh không quan tâm đ n vi c đ c hi u c a con em mình.ụ ế ệ ọ ể ủ
II. CÁC BI N PHÁP:Ệ
Qua th c tr ng nhi u h c sinh ch a bi t đ c hi u, tôi đã tìm ra các gi iự ạ ề ọ ư ế ọ ể ả
pháp sau:
1. Bi n pháp th nh t:ệ ứ ấ Đ i m i ph ng pháp gi ng d y và các hình th c h cổ ớ ươ ả ạ ứ ọ
t p cho h c sinh.ậ ọ
K năng đ c hi u là m t k năng ph c t p, đòi h i m t quá trình lâuỹ ọ ể ộ ỹ ứ ạ ỏ ộ
dài, đ c bi t là l p 1. Quá trình đ c ngày càng nâng cao, h c sinh c n ph iặ ệ ở ớ ọ ọ ầ ả
chi m lĩnh văn b n c v n i dung và ngh thu t . Vì th c n hình thành choế ả ả ề ộ ệ ậ ế ầ
h c sinh các b c tìm hi u văn b n.ọ ướ ể ả
- Hi u các t , các c m t .ể ừ ụ ừ
- Hi u các câu.ể
- Hi u các đo n, nh ng t p h p câu dùng đ phát bi u m t ý ki n tr n v n.ể ạ ữ ậ ợ ể ể ộ ế ọ ẹ
- Hi u đ c c bài th hay bài văn.ể ượ ả ơ
Trong hai ti t t p đ c, đ giúp các em hi u sâu v n đ t o nên h ngế ậ ọ ể ể ấ ề ạ ứ
thú trong gi h c. Tôi cho h c sinh t phát hi n ki n th c ho c t ki m traờ ọ ọ ự ệ ế ứ ặ ự ể
b n, ho c ki m tra chính mình, nh ph n ki m tra bài cũạ ặ ể ư ầ ể ti t 1, tôi cho h cở ế ọ
sinh đ c m t đo n văn ho c m t kh th mà các em yêu thích và nêu lý do t iọ ộ ạ ặ ộ ổ ơ ạ
sao em l i thích đo n văn hay kh th đó. T ch c cho các em ki m tra l nạ ạ ổ ơ ổ ứ ể ẫ
nhau theo nhóm nh (nhóm 2) quay m t vào nhau đ bàn b c, th o lu n v vi cỏ ặ ể ạ ả ậ ề ệ
đ c bài và tr l i câu h i có trong bài. Nh th s t o h ng thú h c t p choọ ả ờ ỏ ư ế ẽ ạ ứ ọ ậ
h c sinh ngay t đ u ti t h c.ọ ừ ầ ế ọ
Ví d khi d y bài :ụ ạ M u chú sư ẻ - Ti ng Vi t - T p 2. Tôi yêu c u h cế ệ ậ ầ ọ
sinh đ c th m đo n " nghe v y mèo bèn đ t s xu ng…… đã mu n m t r i" .ọ ầ ạ ậ ặ ẻ ố ộ ấ ồ
R i t nêu câu h i đ tìm hi u s thông minh và nhanh trí c a s . H c sinh sồ ự ỏ ể ể ự ủ ẻ ọ ẽ
t h c đ c, t tìm hi u và nêu m t câu h i đ tìm hi u đo n văn, s có nhi u ýự ọ ọ ự ể ộ ỏ ể ể ạ ẽ ề
ki n khác nhau. Ch ng h n:ế ẳ ạ
- S làm gì khi mèo đ t nó xu ng đ t ?ẻ ặ ố ấ
- Mèo v a đ t s xu ng đ t, s đã làm gì ?ừ ặ ẻ ố ấ ẻ
- T i sao s l i thoát kh i mi ng mèo ?ạ ẻ ạ ỏ ệ
T nh ng ý ki n mà h c sinh đ a ra, tôi t ch c cho h c sinh tr l i,ừ ữ ế ọ ư ổ ứ ọ ả ờ
đ ng th i ki m tra hi u bài c a t ng cá nhân h c sinh.ồ ờ ể ể ủ ừ ọ
Hình th c th hai có th chuy n nh ng ho t đ ng b ng l i c a h cứ ứ ể ể ữ ạ ộ ằ ờ ủ ọ
sinh thành các bài t p thông qua vi c s d ng v bài t p , phi u h c t p hayậ ệ ử ụ ở ậ ế ọ ậ
b ng ph .ả ụ
Ví d khi d y bài :ụ ạ Quà c a bủ ố - Ti ng Vi t 1 - T p 2 ( ti t 2).ế ệ ậ ế
Tôi g i 1 - 2 h c sinh đ c kh th đ u , c l p đ c th m đ tìm hi uọ ọ ọ ổ ơ ầ ả ớ ọ ầ ể ể
bài qua câu h i.ỏ
- B b n nh là b đ i đâu ?ố ạ ỏ ộ ộ ở
Hãy ghi d u (x) vào ô tr ng tr c ý tr l i đúng:ấ ố ướ ả ờ
trên biên gi iớ
chi n tr ng xaế ườ
đ o xaở ả
Tôi g i 2 h c sinh đ c 2 kh th cu i, c l p đ c th m đ tìm hi uọ ọ ọ ổ ơ ố ả ớ ọ ầ ể ể
bài.
B g i cho b n nh nh ng quà gì ?ố ử ạ ỏ ữ
Hãy n i ô ch c t A v i 1 ô ch c t B sao cho đúng ý trong bài.ố ữ ở ộ ớ ữ ở ộ
Cùng v i ph n ki m tra bài cũ ti t 1 và ph n tìm hi u bài ti t 2 thìớ ầ ể ở ế ầ ể ở ế
ph n c ng c bài là m t y u t quan tr ng, nó quy t đ nh đ n vi c đánh giáầ ủ ố ộ ế ố ọ ế ị ế ệ
m c đ hi u bài c a t ng h c sinh . Tôi đã ti n hành nh sau. Khi d y xongứ ộ ể ủ ừ ọ ế ư ạ
bài: Ngôi nhà - Ti ng Vi t 1 T p 2, tôi đ t câu h i: Em hãy đ t tên khác choế ệ ậ ặ ỏ ặ
bài th ?ơ
Nhi u h c sinh đã đ t tên cho bài th là " Nhà em".ề ọ ặ ơ
H u h t h c sinh đ u n m đ c bài đ c đ c di n c m nh ng câu văn đó.ầ ế ọ ề ắ ượ ọ ượ ễ ả ữ
l p tôi có nhi u h c sinh y u, nên tôi th ng đ th i gian dài h nỞ ớ ề ọ ế ườ ể ờ ơ
cho vi c luy n đ c, ph n h i n i dung bài trong sách giáo khoa còn dài. Tôi đãệ ệ ọ ầ ỏ ộ
thay b ng câu h i khác đ n gi n h n, đ các em d tìm hi u ho c l c b t câuằ ỏ ơ ả ơ ể ễ ể ặ ượ ớ
h i trên t ng s hai ho c ba câu h i trong bài.ỏ ổ ố ặ ỏ
Ví d : Đ h i câu " Ai d t em bé t p đi men ng ng c a ?" trongụ ể ỏ ắ ậ ưỡ ử
bài Ng ng c aưỡ ử - Ti ng Vi t 1 - T p 2. Tôi cho vài em đ c đi đ c l i kh thế ệ ậ ọ ọ ạ ổ ơ
r i m i đ t câu h i.ồ ớ ặ ỏ
- Mu n cho h c sinh tr l i đ c câu h i: "Khi b đ t tay c u bé có khócố ọ ả ờ ượ ỏ ị ứ ậ
không ?", trong bài: Vì bây gi m m i vờ ẹ ớ ề , tôi cho nhi u h c sinh đ c l i câuề ọ ọ ạ
"Khi c u bé c t bánh b đ t tay nh ng không khóc", r i m i nêu câu h i. Sauậ ắ ị ứ ư ồ ớ ỏ
b c tìm hi u n i dung thì yêu c u m t vài h c sinh đ c l i bài v i yêu c uướ ể ộ ầ ộ ọ ọ ạ ớ ầ
cao h n: đ c hay, đ c di n c m. T vi c đ c di n c m bài văn, bài th giúpơ ọ ọ ễ ả ừ ệ ọ ễ ả ơ
cho các em hi u bài sâu h n. V i các bài t p đ c là th th ng có yêu c u h cể ơ ớ ậ ọ ơ ườ ầ ọ
sinh h c thu c lòng . Tôi h ng d n các em h c thu c lòng ngay t i l p. Quaọ ộ ướ ẫ ọ ộ ạ ớ
vi c đ i m i ph ng pháp gi ng d y và các hình th c h c t p cho h c sinhệ ổ ớ ươ ả ạ ứ ọ ậ ọ
nh trên đã giúp cho h c sinh c l p tôi bi t đ c đúng, đ c to và đ c hi u đ cư ọ ả ớ ế ọ ọ ọ ể ượ
bài văn bài th .ơ
2. Bi n pháp th hai:ệ ứ Giúp h c sinh phát huy đ c tính tích c c c a mìnhọ ượ ự ủ
trong h c t p trong ti t t p đ c đ phát huy đ c tính tích c c, ch đ ng vàọ ậ ế ậ ọ ể ượ ự ủ ộ
sáng t o c a h c sinh, khâu chu n b bài, thi t k bài d y r t quan tr ng, d aạ ủ ọ ẩ ị ế ế ạ ấ ọ ự
trên c s c a các ph ng pháp truy n th ng, tôi đ a ra nh ng đ nh h ng đ iơ ở ủ ươ ề ố ư ữ ị ướ ổ
m i các ho t đ ng, hình th c d y - h c nhớ ạ ộ ứ ạ ọ ư sau:
* Ph n ki m tra bài cũ:ầ ể
- H c sinh t ki m tra l n nhau.ọ ự ể ẫ
* Ph n bài m i:ầ ớ
- Gi i thi u b ng tranh, nh, v t th t đ gây h ng thú trong gì h c cho h cớ ệ ằ ả ậ ậ ể ứ ọ ọ
sinh ( Tuy nhiên ph n này tôi ph i đ u t cho s chu n b , ph i tìm tòi)ở ầ ả ầ ư ự ẩ ị ả
- Luy n đ cệ ọ
+) Đ c ti ng, t : Cho h c sinh phát hi n t khó đ c, t gi i thích tọ ế ừ ọ ệ ừ ọ ự ả ừ
khó theo s hi u bi t c a mình.ự ể ế ủ
+) Tìm hi u bài: Tùy theo t ng bài ể ừ mà tôi t ch c các hình th c khácổ ứ ứ
nhau đ h c sinh tìm hi u. đây, tôi cho h c sinh tr l i câu h i đ tìm hi uể ọ ể Ở ọ ả ờ ỏ ể ể
bài d i hình th c s d ng b ng ph ( n i dung nh v bài t p ti ng Vi t) đướ ứ ử ụ ả ụ ộ ư ở ậ ế ệ ể
h c sinh d dàng nh n ra đ c n i dung ph n tr l i câu h i ( đ i v i h c sinhọ ễ ậ ượ ộ ầ ả ờ ỏ ố ớ ọ
trung bình).
V i m c đ h c sinh khá, gi i tôi cho các em đ c m t đo n văn hay bàiớ ứ ộ ọ ỏ ọ ộ ạ
th r i đ t câu h i cho b n tr l i hay t đ c câu văn di n t ý.ơ ồ ặ ỏ ạ ả ờ ự ọ ễ ả
Còn v i m c đ h c sinh trung bình c a l p, khi tìm hi u bài tôi choớ ứ ộ ọ ủ ớ ể
h c sinh đ c k câu văn, đo n văn hay dòng th , kh th tr l i cho n i dungọ ọ ỹ ạ ơ ổ ơ ả ờ ộ
câu h i r i m i đ t câu h i đ các em tr l i.ỏ ồ ớ ặ ỏ ể ả ờ
* Ph n c ng c :ầ ủ ố
- H c sinh đ c kh th hay đo n văn mà mình yêu thích .ọ ọ ổ ơ ạ
- H c sinh k l i chuy n cho các b n nghe ( tùy theo t ng bài t p đ c)ọ ể ạ ệ ạ ừ ậ ọ
* Ví d : Khi d y bài:ụ ạ Vì bây gi m m i vờ ẹ ớ ề - tôi ti n hành so n gi ngế ạ ả
nh sau.ư
A. M c đích yêu c u:ụ ầ
- H c sinh đ c tr n c bài chú ý t phát hi n ti ng khó và phát âm.ọ ọ ơ ả ự ệ ế
- Bi t ngh h i đúng ch có d u ch m, d u ph y, bi t đ c cao gi ng, vế ỉ ơ ở ỗ ấ ấ ấ ẩ ế ọ ọ ẻ
ng c nhiên d u ch m h i.ạ ở ấ ấ ỏ
- Ôn l i các v n t, c. Kh c sâu v n, c u t o v n, tìm đ c ti ng, nói câuạ ầ ư ư ắ ầ ấ ạ ầ ượ ế
ch a ti ng có v n t, c.ứ ế ầ ư ư
- Hi u đ c n i dung bài t p đ c, luy n nói t nhiên theo ch đ .ể ượ ộ ậ ọ ệ ự ủ ề
- Rèn k năng đ c, nói đúng t c đ .ỹ ọ ố ộ
- Thái đ tích c c h c t p.ộ ự ọ ậ
B. Đ dùng d y h cồ ạ ọ
- Giáo viên:
+ Tranh v m t em bé c t bánh b đ t tay nh ng không khóc ( tranh vẽ ộ ắ ị ứ ư ẽ
phóng to t SGK)ừ
+ B th c hành bi u di n Ti ng Vi t, SGK.ộ ự ể ễ ế ệ
- H c sinh:ọ
+ B th c hành ti ng Vi t, SGK.ộ ự ế ệ
C. Các ho t đ ng d y - h c:ạ ộ ạ ọ
1. Ki m tra bài cũể
- Đ c m t kh th mà em yêu thích trong bài " Quà c a b " ? Vì sao emọ ộ ổ ơ ủ ố
thích kh th y ?ổ ơ ấ
- T ki m tra: Ki m tra đ c ( t ng c p h c sinh cùng bàn) quay m t vàoự ể ể ọ ừ ặ ọ ặ
nhau đ ki m tra.ể ể
- Giáo viên nh n xét m c đ hi u bài c a h c sinh r i đánh giá ghiậ ứ ộ ể ủ ọ ồ
đi mể
2. Bài m iớ: Ti t 1ế
- Gi i thi u bài: Giáo viên treo tranh đ gi i thi u.ớ ệ ể ớ ệ
+ Tranh v gì ? ( h c sinh quan sát và tr l i).ẽ ọ ả ờ
+ Giáo viên ch vào tranh nói: Tranh v c u bé c t bánh b đ t tay nh ngỉ ẽ ậ ắ ị ứ ư
không khóc.Chúng ta hãy đoán xem đi u gì x y ra khi m c u ta v ? Cô cùngề ả ẹ ậ ề
các con đ c và tìm hi u bài: vì bây gi m m i v .ọ ể ờ ẹ ớ ề
- Luy n đ c:ệ ọ
+ Giáo viên đ c m u l n 1: Đ c gi ng ng i m ho ng h t khi th yọ ẫ ầ ọ ọ ườ ẹ ả ố ấ
c u bé khóc òa lên, gi ng ng c nhiên khi h i " sao bây gi con m i khóc ?"ậ ọ ạ ỏ ờ ớ
gi ng c u bé nũng n u.ọ ậ ị
+ Giáo viên nêu câu h i:ỏ
Bài văn g m có m y câu ? r i khoanh chân d i nh ng d u câu có trongồ ấ ồ ướ ữ ấ
bài.
- H c sinh luy n đ cọ ệ ọ
