1
S
Sá
án
ng
g
k
ki
iế
ến
n
k
ki
in
nh
h
n
ng
gh
hi
iệ
ệm
m
M
Mộ
ột
t
s
số
ố
p
ph
hư
ươ
ơn
ng
g
p
ph
há
áp
p
g
gi
iú
úp
p
h
họ
ọc
c
s
si
in
nh
h
l
lớ
ớp
p
4
4
v
và
à
5
5
h
họ
ọc
c
t
tố
ốt
t
p
ph
hâ
ân
n
m
mô
ôn
n
T
Tậ
ập
p
đ
đọ
ọc
c
n
nh
hạ
ạc
c
2
PHẦN MỞ ĐẦU
Âm nhạc là một loại hình nghệ thuật nhằm phản ánh hiện thực khách quan
bằng những hình tượng có sức biểu cảm của âm thanh. Ở nhà trường tiểu học
mục tiêu của môn học là thông qua việc giảng dạy một số vấn đề sơ giảng về
nghệ thuật âm nhạc, nhằm hình thành và phát triển năng lực cảm thụ âm nhạc
của học sinh, tạo một “trình độ văn hoá âm nhạc” nhất định, từ đó góp phần
đào tạo có chất lượng những lớp người có ích cho xã hội.
Từ mục tiêu của môn học chúng ta hiểu rằng: Môn âm nhạc ở trường tiểu
học không nhằm đào tạo những người làm nghề âm nhạc chuyên nghiệp,
những diễn viên, những nhạc sĩ mà mục đích chính là thông qua môn học này
để tác động vào đời sống tinh thần của các em nhằm thực hiện nhiệm vụ giáo
dục đạo đức, giáo dục thẩm mĩ cho học sinh. Muốn làm được điều đó nhất
thiết các em phải được tiếp cận với âm nhạc đích thực, bản thân các em phải
là người trực tiếp tham gia ca hát. Tuy môn âm nhạc trong trường tiểu học là
một môn học riêng lẻ. Song mục đích của nó nhằm trang bị cho các em những
kiến thức kĩ năng giúp khơi dậy sự say mê sáng tạo trong hoạt động âm nhạc,
làm cho đời sống tinh thần của các em thêm phong phú, tạo điều kiện để các
em tham gia vào các hoạt động khác của nhà trường.
I. Bối cảnh của đề tài
Giáo dục thẩm mỹ cho con người là không thể thiếu được trong mục
đích giáo dục hiện nay của chúng ta là đào tạo những con người phát triển
toàn diện.Việc giáo dục một con người toàn diện không chỉ giáo dục cho họ
có đạo đức tốt, có trình độ hiểu biết, nắm chắc các kiến thức khoa học và xã
hội, có sức khoẻ, biết lao động, sẵn sàng lao động mà còn phải giáo dục cho
họ biết nhìn nhận, phân biệt, biết thưởng thức cái đẹp và biết làm đẹp cho
cuộc sống. Một trong những con đường giáo dục thẩm mỹ nhanh và hiệu quả
nhất là giáo dục thông qua các môn học nghệ thuật. Trong đó có môn Âm
nhạc.
3
II. Lý do chọn đề tài
Trong những năm gần đây, nắm bắt tình hình thực tế những đòi hỏi của
sự phát triển xã hội, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã điều chỉnh nội dung giáo dục
nghệ thuật trong nhà trường và coi đây là môn học bắt buộc. Âm nhạc là
phương tiện hiệu quả nhất trong giáo dục thẩm mỹ trong nhà trường phổ
thông, đặc biệt là ở bậc tiểu học, thông qua môn học này đã hình thành cho
các em những kiến thức ban đầu về ca hát, về kiến thức Âm nhạc, đặc biệt là
trang bị cho các em có một thế giới tinh thần thoải mái hơn, giúp các em phát
triển toàn diện hơn, từ đó giúp các em học tốt các môn học khác.
Bản thân tôi là giáo viên được phân công giảng dạy bộ môn, tôi nhận
thấy đại đa số các em rất thích ca hát nhưng lại ngán ngại tập đọc nhạc. Qua
thực tế giảng dạy từ những năm trước đây. Tôi nhận thấy rằng trước một bài
tập đọc nhạc, ghi chép nhạc, để các em hiểu, nắm được và thực hiện tốt yêu
cầu của bài người giáo viên cần có một phương pháp truyền đạt, hướng dẫn
thật tốt , đơn giản nhưng lại hiệu quả nhất, để giúp các em nắm bắt, tiếp thu
nhanh nhất kiến thức bài học.
Những năm trước đây việc giảng dạy bộ môn này giao cho giáo viên
đứng lớp giảng dạy, không có giáo viên chuyên biệt. Bên cạnh đó là đồ dùng
dạy học còn thiếu, đặc biệt là nhạc cụ, cùng với những phương pháp giảng
dạy cũ, chủ yếu là dạy hát và dạy đọc nhạc theo phương pháp truyền miệng.
Do đó kết quả đạt được chưa cao, ít gây hứng thú cho các em trong việc học
tập và tiếp thu kiến thức của bộ môn. Từ thực tế đó, tôi xin đưa ra một vài
biện pháp dạy tập đọc nhạc cho học sinh Tiểu học. Đây là những kinh nghiệm
mà tôi đã đúc kết được trong những năm giảng dạy tại trường.
III. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu
Học sinh khối 4 và 5 .
IV. Mục đích nghiên cứu
Giúp giáo viên dạy tốt phân môn Tập đọc nhạc và học sinh học tốt phân
môn này.
4
V. Điểm mới trong kết quả nghiên cứu
Sau một thời gian áp dụng các phương pháp, biện pháp dạy học tập đọc
nhạc thì kết quả học tập của học sinh có chuyển biến theo hướng tích cực. Âm
nhạc đã làm cho các em có một tinh thần thoải mái hơn, giúp các em phát
triển toàn diện hơn và các em hứng thú hơn để học tốt các môn học khác.
PHẦN NỘI DUNG
I. Cơ sở lý luận
Xuất phát từ thực trạng giảng dạy Âm nhạc cho học sinh ở lứa tuổi
Tiểu học. Vấn đề học và kết quả học tập của các em là hết sức quan trọng,
điều đó không chỉ phụ thuộc vào chương trình giảng dạy phù hợp mà còn phụ
thuộc vào phương pháp truyền thụ của người thầy. Hơn nữa còn phụ thuộc
vào ý thức học tập của các em cùng với sự quan tâm chăm sóc, tạo điều kiện
của gia đình và toàn thể xã hội.
Như chúng ta đã biết, Âm nhạc là một môn học mang tính nghệ thuật
cao, nó khác rất nhiều so với môn học khác, tuy nó không đòi hỏi sự chính
xác một cách tuyệt đối như những con số nhưng lại đòi hỏi người học phải có
sự yêu thích, sự đam mê thậm chí là một chút cái gọi là “năng khiếu”, điều
này không phải học sinh nào cũng có được. Học Âm nhạc mang đến cho học
sinh những phút giây thư giãn, thoải mái, học mà chơi, chơi mà học. Thông
qua những câu nhạc, những lời ca, Âm nhạc giúp các em nhận thức những
hình tượng âm thanh, giai điệu, kích thích cảm xúc của các em, giúp các em
cảm thụ những giai điệu qua từng bài nhạc, từng câu nhạc.
Vậy làm thế nào để các em đọc đúng được bài tập đọc nhạc? Trước
tiên các em phải nắm vững kiến thức về Âm nhạc, vị trí các nốt nhạc trên
khuông nhạc tương ứng với độ cao âm thanh, các hình nốt nhạc tương ứng độ
dài, giúp các em hiểu và phân biệt được những âm thanh cao, thấp, dài, ngắn
với lực độ khác nhau, tốc độ thể hiện khác nhau. Để các em có hứng thú trong
học tập, người giáo viên cần tạo cho các em có một tâm trạng thoải mái, một
hứng thú tràn đầy khi học âm nhạc. Để làm được việc đó, một trong nhiều yếu
5
tố quan trọng là người giáo viên phải truyền tải chính xác các kiến thức về
Âm nhạc.
Là giáo viên được bồi dưỡng chuyên ngành Âm nhạc Tiểu học,
qua thời gian trực tiếp giảng dạy bộ môn, bản thân ít nhiều đã đúc kết được
những kinh nghiệm trong công tác, tôi nhận thấy thực tế việc học tập và tiếp
thu các kiến thức của môn học, đặc biệt là kiến thức đọc và ghi chép nhạc của
các em là chưa cao, nhiều em còn rất lúng túng. Đứng trước những hạn chế
thực tại, tôi xin đưa ra một số kinh nghiệm hướng dẫn các em học tập đọc
nhạc khá hiệu quả mà tôi đã tiến hành dạy mấy năm qua.
II. Thực trạng của vấn đề
Trường Tiểu học Giang Sơn Tây là một trường có phong trào văn hoá
văn nghệ khá tốt. Các hoạt động văn hoá văn nghệ diễn ra rất sôi nổi trong
suốt những năm học qua. Các hoạt động đó được tác động nhiều bởi bộ môn
Âm nhạc, trong đó góp phần thành công không nhỏ là phân môn tập đọc nhạc.
Tập đọc nhạc là nền tảng để cho các em học sinh hát đúng, chuẩn, thể hiện
chính xác bài hát, đổi lại tập đọc nhạc đòi hỏi thái độ học tập nghiêm túc đúng
đắn mang tính chính xác cao, vì vậy để các em học tốt và có hứng thú học tập,
đòi hỏi người thầy phải có một phương pháp truyền đạt, phương pháp thu hút,
tạo sự hứng thú cho các em, đây là một quá trình cần phải rèn luyện lâu dài,
bền vững, mang tính căn bản và hệ thống. Đa số các em do ít được tiếp xúc
với loại hình này nên còn thể hiện nhiều nhược điểm khi học tập. Vì vậy
người giáo viên phải từng bước giúp các em có được sự tự tin, nắm được các
kiến thức, các kỹ năng cơ bản từ đó giúp các em phát triển tai nghe và khả
năng thể hiện tốt các bài tập đọc nhạc.
Những năm trước đây, việc đầu tư trang thiết bị cho môn học còn hạn
chế. Do đó việc truyền đạt và giúp các em tiếp thu kiến thức Âm nhạc là hết
sức khó khăn, thậm chí những kiến thức đó đến với các em hết sức trừu
tượng. Việc truyền thụ các kiến thức âm nhạc chỉ qua phương pháp truyền
