1

ề 1.Tên đ  tài:

Ỉ Ạ Ộ Ổ Ủ Ạ Ệ KINH NGHI M CH  Đ O HO T Đ NG C A T  CHUYÊN MÔN

Ấ ƯỢ Ể Ạ Đ  NÂNG CAO CH T L NG D Y ­ H C Ọ Ở ƯỜ  TR NG PTDTBT THCS

Ả Ệ Ỉ TRÀ DON, HUY N NAM TRÀ MY, T NH QU NG NAM.

ề ặ ấ 2. Đ t v n đ .

ấ ừ ụ ủ ụ ủ ố Xu t phát t ể    m c tiêu chung c a giáo d c THCS là c ng c  và phát tri n

ả ề ạ ữ ụ ế ể ể ệ ả ọ ứ   ế ụ nh ng k t qu  giáo d c Ti u h c, ti p t c phát tri n toàn di n c  v  đ o đ c,

ể ấ ơ ả ệ ẩ ằ ỹ ỹ trí tu , th  ch t, th m m  và các k  năng c  b n nh m hình thành nhân cách con

ườ ệ ữ ể ấ ế ng i Vi ộ ọ t Nam XHCN có trình đ  h c v n, có nh ng hi u bi ầ t ban đ u v  k ề ỹ

ậ ướ ể ế ụ ệ ệ ọ ọ thu t và h ọ   ng nghi p đ  ti p t c h c THPT, trung h c chuyên nghi p, h c

ắ ầ ừ ề ặ ộ ọ ớ ộ ố ngh  ho c đi vào cu c s ng lao đ ng. B t đ u t năm h c 2001­2002, v i ch ủ

ươ ớ ộ ổ ươ ủ ạ ọ tr ng thay sách giáo khoa, đ i m i n i dung, ph ng pháp d y h c c a B ộ

ấ ượ ề ấ ấ ượ ạ ạ ộ ệ ả GD&ĐT thì v n đ  ch t l ọ ng d y h c, ch t l ng hi u qu  ho t đ ng công

ượ ứ ể ơ tác chuyên môn đ ấ   c quan tâm h n và đánh giá đúng m c. Đ  nâng cao ch t

ượ ố ế ợ ế ố ụ ề ả ế ố ề l ng giáo d c ph i ph i k t h p nhi u y u t , trong  đó y u t v  “ng ườ   i

ượ ơ ố ỏ ả ầ ỏ ầ th y” đ c quan tâm h n,      “mu n có trò gi i thì ph i có th y gi ạ   i” và ho t

ộ ổ ữ ế ị ệ ủ đ ng c a các t chuyên môn cũng gi vai trò quy t đ nh trong vi c nâng cao

ấ ượ ọ ch t l ạ ng d y h c.

ơ ở ậ 3. C  s  lí lu n.

ề ệ ườ ứ ề ọ ơ ở ườ Căn c  theo Đi u 16, Đi u l Tr ng trung h c c  s , tr ọ   ng trung h c

ổ ườ ề ấ ổ ph  thông và tr ọ ng ph  thông có nhi u c p h c ban hành kèm theo Thông t ư ố   s

ộ ưở ủ ụ ộ 12/2011/TT­BGDĐT ngày 28 tháng 3 năm 2011 c a B  tr ng B  Giáo d c và

Đào t o.ạ

ề ổ “ Đi u 16. T  chuyên môn

2

ưở ệ ưở ứ ệ 1. Hi u tr ng, các Phó Hi u tr ng, giáo viên, viên ch c làm công tác th ư

ệ ế ị ụ ộ ư ấ ủ vi n, thi t b  giáo d c, cán b  làm công tác t ọ  v n cho h c sinh c a tr ườ   ng

ổ ọ trung h c đ ọ ượ ổ ứ c t ch c thành t ặ   ọ  chuyên môn theo môn h c, nhóm môn h c ho c

ạ ộ ở ừ ỗ ổ ấ ọ nhóm các ho t đ ng t ng c p h c THCS, THPT. M i t chuyên môn có t ổ

ưở ừ ổ ị ự ỉ ạ ủ ệ ả ưở tr ng, t ế  1 đ n 2 t phó ch u s  qu n lý ch  đ o c a Hi u tr ệ   ng, do Hi u

ưở ơ ở ớ ệ ổ ệ ủ ổ ụ ệ tr ng b  nhi m trên c  s  gi i thi u c a t chuyên môn và giao nhi m v  vào

ọ ầ đ u năm h c.

ữ ụ ệ ổ 2. T  chuyên môn có nh ng nhi m v  sau:

ạ ộ ủ ổ ướ ự ự ệ ế ạ a) Xây d ng và th c hi n k  ho ch ho t đ ng chung c a t , h ẫ   ng d n

ủ ổ ự ả ạ ế ạ ọ ế xây d ng và qu n lý k  ho ch cá nhân c a t ạ  viên theo k  ho ch d y h c, phân

ươ ạ ộ ụ ủ ườ ố ph i ch ng trình và các ho t đ ng giáo d c khác c a nhà tr ng;

ổ ứ ồ ưỡ ế b) T  ch c b i d ệ ụ ng chuyên môn và nghi p v ; tham gia đánh giá, x p

ủ ổ ạ ủ ề ệ ẩ ị lo i các thành viên c a t theo quy đ nh c a Chu n ngh  nghi p giáo viên trung

ệ ị ọ h c và các quy đ nh khác hi n hành;

ớ ệ ổ ưở ổ c) Gi i thi u t tr ng, t phó;

ề ưở ỷ ậ ố ớ ấ d) Đ  xu t khen th ng, k  lu t đ i v i giáo viên.

ộ ầ ể ọ ạ ầ ấ ổ ộ 3. T  chuyên môn sinh ho t hai tu n m t l n và có th  h p đ t xu t theo

ệ ầ ưở ầ ệ yêu c u công vi c hay khi Hi u tr ng yêu c u.”

ư ậ ổ ứ ụ ệ ấ ọ Nh  v y t chuyên môn có ch c năng, nhi m v , vai trò r t quan tr ng trong

ụ ủ ụ ự ệ ệ ệ ể ườ vi c tri n khai, th c hi n các nhi m v  giáo d c c a nhà tr ẳ   ể ng. Có th  kh ng

ạ ộ ủ ổ ằ ố ề ế ự ủ ệ ầ ị đ nh r ng, ho t đ ng c a t chuyên môn t t, có n  n p, th c hi n đ y đ  các

ư ề ệ ườ ụ ệ ự ầ ọ ị nhi m v  nh  đi u l tr ế   ẽ ng trung h c đã qui đ nh s  góp ph n tích c c, quy t

ấ ượ ế ệ ụ ứ ệ ượ ữ ị đ nh đ n vi c nâng cao ch t l ng giáo d c toàn di n, đáp  ng đ c nh ng yêu

ụ ớ ổ ớ ầ c u m i trong quá trình đ i m i giáo d c.

3

ơ ở ự ễ 4. C  s  th c ti n.

ổ ấ ơ ở ủ ẩ ả ầ Tuy nhiên t ề    chuyên môn không ph i là c p c  s  có đ y đ  th m quy n

ấ ượ ụ ệ ệ ậ ạ ộ ụ ể ự đ  th c hi n các nhi m v  giáo d c. Do v y ch t l ng ho t  đ ng c a t ủ ổ

ạ ộ ủ ụ ề ế ạ ộ ườ chuyên môn ph  thu c nhi u vào k  ho ch, ho t đ ng c a nhà tr ng, vào s ự

ạ ủ ệ ả ướ ụ ệ ẫ lãnh đ o c a Ban giám hi u. Trong các văn b n h ọ   ng d n nhi m v  năm h c

ỉ ạ ủ ụ ạ ủ ở c a S  Giáo d c và Đào t o, c a Phòng GD & ĐT năm nào cũng ch  đ o cho các

ị ườ ọ ố ả ế ệ ơ đ n v , tr ng h c làm t ộ t công vi c c i ti n n i dung, nâng cao ch t l ấ ượ   ng

ạ ổ ữ ệ sinh ho t t ụ ơ ả   ộ , nhóm chuyên môn, coi đây là m t trong nh ng nhi m v  c  b n,

ế ự ể ấ ượ ự ụ ạ ọ ổ ớ thi t th c đ  nâng cao ch t l ệ ng d y ­ h c, th c hi n đ i m i giáo d c.

ướ ộ ố ổ ạ ộ ủ ư Trong các năm tr c ho t đ ng c a m t s  t chuyên môn ch a đi vào

ấ ể ấ ượ ự ạ ổ ạ ọ th c ch t đ  nâng cao ch t l ng d y h c, sinh ho t t ặ    chuyên môn còn n ng

ế ự ụ ư ề ọ ề ả v  gi i quy t s  v , thi  đua ... H p nhóm chuyên môn ch a   đ u, còn hình

ứ ầ ượ ự th c ....Trong các năm g n đây, dù đ ấ ớ ủ c s  quan tâm r t l n c a Phòng GD&ĐT

ạ ổ ệ ệ huy n Nam Trà My trong công các sinh ho t t ự    chuyên môn, tuy nhiên vi c th c

ề ế ủ ệ ơ ị ượ ư ố hi n n  n p chuyên môn c a các đ n v  không đ ồ   ấ c th ng nh t, ch a đ ng

ả ự ế ư ệ ề đ u, hi u qu  th c t ch a cao...

ườ ườ Tr ng THCS BTCX Trà Don nay là tr ng  PTDTBT  THCS Trà Don

ủ ệ ị ộ đóng chân trên đ a bàn xã Trà Don, là m t xã vùng cao c a huy n Nam Trà My ­

ữ ề ệ ộ ế ặ ệ ệ m t trong nh ng huy n có đi u ki n kinh t đ c bi ả   ủ ỉ t khó khăn c a t nh Qu ng

ườ ộ ườ ệ Nam.Tr ng PTDTBT THCS Trà Don là m t tr ng chuyên bi t, b t đ u t ắ ầ ừ

ọ ượ ệ ề ệ ườ năm h c 2010­2011, đ c UBND huy n phê duy t đ  án tr ố   ẩ ng chu n Qu c

ạ ườ ậ ợ ữ ệ ư ườ gia giai đo n 2010­2015.Tr ề ng có nh ng đi u ki n thu n l i nh : tr ng đã

ượ ầ ư ứ ơ ự ụ ề ấ ạ đ c các c  quan ch c năng đ u t xây d ng, nâng c p nhi u h ng m c quan

ụ ư ọ ọ ọ tr ng nh  phòng h c, nhà công v , nhà bán trú h c sinh, máy móc trang thi ế ị  t b

ụ ạ ụ ẻ ọ ổ ộ ệ ph c v  d y h c; b  sung đ i ngũ giáo viên tr , nhi ộ ạ ọ   t tình, trình đ  Đ i h c

ỉ ệ ườ ữ ư ự ệ ẫ ế chi m t  l cao.Tuy nhiên, tr ng v n có nh ng khó khăn nh : do th c hi n đ ề

4

ể ủ ộ ồ ố ượ ả ỉ án luân chuy n c a H i đ ng Nhân dân t nh Qu ng Nam nên s  l ấ   ng và ch t

ượ ị ườ ủ ơ ự ế ỉ ệ ộ l ng giáo viên c a đ n v  th ng xuyên có s  bi n đ ng, t  l giáo viên lâu

ỉ ệ ấ ỉ ệ ệ ế ỉ ệ ế ợ ồ năm, có kinh nghi m chi m t  l th p; t  l giáo viên h p đ ng chi m t  l cao...

ướ ự ế ủ ầ ườ ướ ỏ ứ Tr c yêu c u và tình hình th c t c a tr ng, tr c các đòi h i b c bách

ấ ượ ữ ả ơ ụ ứ ượ ữ ph i nâng cao h n n a ch t l ằ ng giáo d c nh m đáp  ng đ ầ   c nh ng yêu c u

ệ ố ự ổ ớ ộ ậ ủ ộ ộ trong quá trình đ i m i, và th c hi n t t cu c v n đ ng “Hai không” c a B  GD

ự ử ệ ớ ụ   & ĐT: “Nói không v i tiêu c c trong thi c  và b nh thành tích trong giáo d c”.

ườ ủ ả ườ ể ậ Là  ng i làm công tác qu n lý chuyên môn c a tr ng, tôi đã cùng t p th  cán

ủ ườ ả ế ừ ể ộ b , giáo viên c a tr ng không ng ng tìm tòi, c i ti n đ  nâng cao ch t l ấ ượ   ng

ạ ộ ủ ổ ệ ầ ho t đ ng c a các t ấ   ớ  chuyên môn góp ph n khá l n trong vi c nâng cao ch t

ượ ụ ư ệ ạ ạ ọ ộ l ố   ng d y ­ h c. T i ngành giáo d c Nam Trà My hi n nay ch a có m t th ng

ứ ế ệ ể ổ kê hay nghiên c u nào đ  đánh giá, t ng k t kinh nghi m trong công ch  đ o t ỉ ạ ổ

ấ ượ ệ ọ ở ị ự ơ chuyên môn trong vi c nâng cao ch t l ạ ng d y h c ộ    các đ n v  tr c thu c

ỉ ạ ế ệ ề ụ ạ Phòng Giáo d c và Đào t o.Vì v y ạ   ậ Sáng ki n kinh nghi m v   ch  đ o ho t

ổ ấ ượ ằ ạ ộ đ ng các t chuyên môn nh m nâng cao ch t l ng d y – h c ọ ở ườ   ng  tr

ủ ụ ể ằ ọ PTDTBT THCS Trà Don” c a cá nhân tôi hy v ng r ng có th  áp d ng và nhân

ở ị ườ ữ ơ ệ ươ ư ườ ồ ộ r ng nh ng đ n v  tr ề ng có đi u ki n t ng đ ng nh  tr ng PTDTBT

THCS Trà Don.

ứ ộ 5. N i dung nghiên c u.

ể ỉ ạ ố ầ ủ ứ ạ ộ ệ ạ ọ Đ  ch  đ o t t ho t đ ng d y ­ h c phát huy đ y đ  ch c năng, nhi m v ụ

ườ ủ ổ c a t chuyên môn trong tr ự   ng PTDTBT THCS   Trà Don, chúng tôi đã th c

ệ ệ hi n các bi n pháp sau:

ứ ấ ế ạ ự ể ệ 5.1. Bi n pháp th  nh t: Tri n khai, xây d ng k  ho ch chuyên môn.

ườ ổ ế ể ả ả ộ ờ ị a) Nhà tr ỉ ạ   ng ph i tri n khai, ph  bi n m t cách k p th i các văn b n ch  đ o

ả ư ỉ ạ ủ ề ấ ả ạ ộ   ữ ầ ủ chuyên môn c a các c p; ph i l u tr  đ y đ  các văn b n ch  đ o v  ho t đ ng

5

ọ ủ ủ ự ấ ả ấ ườ ạ d y h c c a các c p. D a vào các văn b n c a các c p, nhà tr ả ng ph i xây

ượ ụ ể ủ ế ơ ộ ự d ng đ ị c quy ch  chuyên môn c a đ n v  mình m t cách  c  th  và có tính

ệ ệ ể ả ả ế   kh  thi cao. Phân công rõ trách nhi m trong vi c tri n khai các văn b n này đ n

ầ ủ ị ộ ộ ờ cán b , giáo viên m t cách đ y đ , k p th i.

ố ớ ế ệ ề ả ưở ­ Đ i v i các văn b n v  quy ch  chuyên môn do Phó Hi u tr ụ ng ph  trách

ể ấ ả ọ chuyên môn tri n khai cho t t c  giáo viên trong phiên h p chuyên môn chung

ườ toàn tr ng.

ạ ừ ụ ể ề ả ố ớ ỉ ạ ạ ả ộ ­ Đ i v i các lo i văn b n ch  đ o v  gi ng d y t ng b  môn c  th , do t ổ

ưở ự ệ tr ể ng chuyên môn tri n khai th c hi n.

ộ ồ ộ ố ư ạ ả ỗ ­ Ngoài ra trong phòng H i đ ng s  ph m ph i có m t s  ch  khá thu n l ậ ợ ể i đ

ử ụ ế ả ọ ườ ư niêm y t các văn b n chuyên môn quan tr ng hay s  d ng th ng xuyên nh  các

ạ ọ ế ế ả ạ ả   văn b n đánh giá x p lo i h c sinh, đánh giá x p lo i giáo viên; các văn b n

ớ ể ọ ậ ự ệ ệ ộ chuyên môn m i đ  cán b , giáo viên ti n theo dõi h c t p và th c hi n.

ệ ưở ụ ế ậ ạ ờ ị b) Phó Hi u tr ạ   ng ph  trách chuyên môn l p k  ho ch k p th i cho các ho t

ườ ừ ầ ọ ỳ ộ đ ng chuyên môn chung toàn tr ừ ng trong t ng tu n, t ng tháng, h c k  và c ả

ọ ờ ợ ổ năm h c, dành th i gian h p lý cho các t chuyên môn.

ệ ấ ụ ề ự ệ ệ ằ ọ ­ Đây là công vi c r t quan tr ng nh m th c hi n các nhi m v  v  chuyên môn

ầ ở ộ ọ ị ộ mà S  GD&ĐT, Phòng GD&ĐT và H i ngh  cán b , nhà giáo đ u năm h c đ ề

ệ ườ ườ ả ả ậ ộ ra. Ngoài công vi c thông th ng mà ng i cán b  qu n lý ph i làm là: l p k ế

ệ ượ ầ ạ ọ ỳ ừ ọ ừ ụ ả ho ch cho ph n vi c đ c ph  trách trong c  năm h c, t ng h c k , t ng tháng,

ệ ấ ầ ậ ộ ọ ượ ế ạ thì m t ph n vi c r t quan tr ng là l p đ ụ ể c k  ho ch c  th  trong vi c s ệ ử

ủ ầ ờ ỗ ụ d ng th i gian c a m i tu n.

ườ ườ ầ ị ­ Trong 2 năm tr ở ạ  l i đây, tr ng chúng tôi th ng quy đ nh trong 2 l n sinh

ủ ổ ạ ộ ầ ổ ứ ả ạ ho t chuyên môn c a t ph i có m t l n t ch c sinh ho t chuyên môn vào th ứ

ư ậ ự ứ ứ ủ ầ ị ổ ngày th  7  tu n th  2  c a tháng. Do có s  quy đ nh nh  v y nên các t chuyên

6

ự ủ ộ ề ờ ể ổ ứ ế ạ ạ môn luôn  có s  ch  đ ng v  th i gian, k  ho ch đ  t ch c sinh ho t chuyên

ả ệ môn hi u qu .

ự ế ạ ặ ậ ộ ệ ổ D a vào k  ho ch trên các b  ph n và đ c bi t là các t ủ ộ    chuyên môn ch  đ ng

ạ ộ ệ ậ ủ ổ ế ế ạ ổ ứ ạ trong vi c l p k  ho ch ho t đ ng c a t . Trong đó có k  ho ch t ọ    ch c h c

ề ề ồ ưỡ ề ả ạ ọ ỏ ậ t p các chuyên đ  gi ng d y, chuyên đ  v  b i d ng h c sinh gi i, phujddaoj

ề ế ả ạ hocjsinh y u kém, phân công giáo viên thao gi ng minh ho  chuyên đ  ... Do có

ụ ể ự ệ ệ ạ ớ ượ ạ ế ẩ ị ế k  ho ch s m, c  th  nên vi c th c hi n đ c chu n b  chu đáo, đ t k t qu ả

khá t t.ố

ứ ệ ổ ứ ố ệ ọ ể 5.2. Bi n pháp th  hai: T  ch c t t vi c ki m tra đánh giá h c sinh.

ứ ọ ệ ấ ể ế ộ ọ   Ki m tra và đánh giá ki n th c h c sinh là m t công vi c r t quan tr ng

ườ ụ ọ ữ ủ ệ ộ ủ c a ng i giáo viên, là m t trong nh ng nhi m v  tr ng tâm c a công tác ch ỉ

ườ ổ ả ạ đ o chuyên môn trong nhà tr ng. Giáo viên và các t chuyên môn ph i làm t ố   t

ệ ổ ứ ả ạ ượ ể ọ công tác này, vi c t ch c ki m tra, đánh giá h c sinh  ph i đ t đ ụ   c các m c

ầ đích và yêu c u sau:

ể ả ộ ớ ợ ươ ệ ­ N i dung ki m tra ph i phù h p v i ch ng trình và sách giáo khoa hi n hành.

ề ể ả ố ượ ợ ọ ỏ ­ Đ  ki m tra không quá t ớ i, phù h p v i các đ i t ng h c sinh: gi i, khá,

ề ể ế ẩ ả ậ ả ả trung bình, y u. Đ  ki m tra ph i đ m b o tính khách quan, c n m t.

ể ể ả ấ ố ­ Ch m bài ph i chính xác, đúng theo đáp án, bi u đi m. Ch ng hi n t ệ ượ   ng

ả ấ ắ ch m bài c m tính, qua loa hay quá kh t khe.

ể ọ ả ấ ờ ị ượ ự ế ủ ế ­ Tr  bài k p th i, đ  h c sinh th y đ ứ c ki n th c th c t c a mình. Giáo viên,

ổ ườ ắ ượ ắ ấ ượ ị t chuyên môn và nhà tr ng n m b t đ ờ c k p th i ch t l ủ   ọ ậ ng h c t p c a

ừ ệ ợ ờ ị ỉ ạ ọ h c sinh. T  đó có các bi n pháp ch  đ o k p th i, thích h p nâng cao ch t l ấ ượ   ng

ọ ạ d y ­ h c.

ổ ứ ả ả ư ế ể ả ớ ợ ­ T  ch c ki m tra ph i đ m b o qui ch  chuyên môn, nh ng phù h p v i tâm

ủ ọ ẳ ặ ề lý c a h c sinh, tránh căng th ng, n ng n .

7

ế ộ ự ệ ệ ả ọ ­ Vi c đánh giá h c sinh ph i th c hi n đúng quy ch , đ ng viên khen th ưở   ng

ờ ị ọ h c sinh k p th i.

ộ ự ế ủ ọ ả ể ư ậ ế ả ớ Có nh  v y k t qu  ki m tra m i ph n ánh đúng trình đ  th c t c a h c sinh

ụ ụ ầ theo đúng yêu c u, m c đích giáo d c.

ứ ệ ổ ứ ọ ậ ề ạ ọ 5.3. Bi n pháp th  ba: ả    T  ch c h c t p chuyên đ  d y ­ h c, thao gi ng,

ự ộ ộ ả ỏ ấ ườ h i gi ng. Xây d ng đ i ngũ giáo viên gi i c p tr ng, giáo viên gi ỏ ấ   i c p

c  s .ơ ở

ệ ổ ứ ọ ậ ề ạ ả ả ọ ộ ộ ­ Vi c t ạ    ch c h c t p chuyên đ  d y ­ h c, thao gi ng, h i gi ng là m t ho t

ủ ổ ấ ọ ề ặ ệ ộ đ ng r t quan tr ng c a t chuyên môn, đi u này càng có ý nghĩa đ c bi t quan

ớ ộ ự ệ ệ ạ ọ ổ ươ tr ng trong giai đo n hi n nay: th c hi n đ i m i n i dung, ch ng trình và

ươ ự ạ ướ ấ ọ ph ọ ng pháp d y ­ h c tích c c; theo h ng l y h c sinh làm trung tâm.

ề ườ ự ộ ­ V  phía nhà tr ng: phân công, theo dõi, đ ng viên giáo viên th c hi n t ệ ố   t

ọ ậ ồ ưỡ ườ ả ọ công tác h c t p b i d ng th ng xuyên trong hè và trong c  năm h c.

ườ ể ổ ế ạ ậ ờ ọ ể ­ Nhà tr ng l p k  ho ch và dành th i gian h p đ  t chuyên môn tri n khai

ầ ổ ưở ề ả ọ ọ ậ h c t p chuyên đ  sau đó có thao gi ng minh h a. Hàng tu n t tr ng chuyên

ự ờ ồ ế ệ ạ ờ môn lên k  ho ch và phân công  giáo viên d  gi đ ng nghi p theo th i khoá

ể ằ ườ ệ ả ổ bi u chính khoá, nh m tăng c ạ   ng trao đ i, rút kinh nghi m trong gi ng d y,

ệ ạ ạ ọ ọ ặ đ c bi t là các bài khó d y, các d ng bài quan tr ng. Trong năm h c: 2013­2014

ổ ượ ế ả ổ ượ ề ấ ườ đã t ứ  ch c đ c 10 ti t thao gi ng, t ứ  ch c đ c 2 chuyên đ  c p tr ng, 1

ề ấ ụ chuyên đ  c p c m chuyên môn:

ề ấ ườ ụ ậ ươ Chuyên đ  c p tr ng: V n d ng ph ng pháp khai thác kênh hình vào trong

ử ạ ọ ọ ố ị ườ Sách giáo khoa vào trong d y h c h c môn L ch s   kh i 6 tr ng  PTDTBT ­

THCS Trà Don.

ề ấ ườ Ứ ướ ẫ ọ Chuyên đ  c p tr ụ ng:  ng d ng CNTT h ự   ng d n h c sinh khai thác tích c c

ể ọ ố ị kênh hình đ  h c t t môn Đ a lí 6

8

ề ấ ụ ươ ớ Chuyên đ  c p c m chuyên môn: ộ ố “M t s  ph ọ   ọ ng pháp giúp h c sinh l p 6 h c

ố ố t t các phép tính trong s  nguyên”.

ự ệ ỏ ấ ườ ỏ ấ i c p tr ng, giáo viên gi i c p c  s ơ ở ộ .+ Vi c xây d ng đ i ngũ giáo viên gi

ượ ở ố ỏ ầ ả ỏ cũng đ c quan tâm không kém, b i mu n có trò gi i thì ph i có th y gi i. Ngay

ừ ầ ọ ườ ế t đ u năm h c, nhà tr ng ti n hành cho giáo viên đăng kí công tác thi đua,

ạ ỏ ổ ứ ố ộ ấ ỏ ấ ườ đăng kí giáo viên d y gi i các c p.T  ch c t t h i thi giáo viên gi i c p tr ng,

ạ ả ộ ử ữ c  nh ng giáo viên đ t gi ấ ơ ở i tham gia h i thi c p c  s .

ỉ ạ ấ ượ ệ ọ ổ 5.4. Bi n pháp th  t ệ ứ ư   Ch  đ o vi c nâng cao ch t l : ng h p t chuyên

môn.

ườ ả ả ả ầ ỗ ị ­ Nhà tr ọ ng quy đ nh m i tháng ph i sinh h at chuyên môn đ m b o 2 l n/ 1

tháng.

ọ ổ ộ ấ ồ ộ + N i dung h p t chuyên môn bao g m: N i dung mang tính ch t hành chính

ỷ ậ ề ế ỉ ượ ư ế ờ nh  thi đua, k  lu t, n  n p ... ch  đ ạ   c chi m không quá 1/2 th i gian sinh ho t

ổ ờ ề ệ ầ ậ ả ổ t .Th i gian còn l ạ ổ i, t chuyên môn c n trao đ i, th o lu n v  kinh nghi m ch ủ

ố ọ ệ ệ ậ ớ ộ nhi m l p,  kinh nghi m  trong công tác  v n  đ ng và duy trì  sĩ  s  h c sinh,

ươ ự ự ệ ệ ạ ọ ươ ố ph ng pháp d y h c tích c c, xem xét vi c th c hi n ch ấ   ng trình, th ng nh t

ế ạ ề ộ ủ ế ầ ươ ạ ồ ừ t ng ti t d y c a tu n ti p theo v  n i dung, ph ọ   ng pháp, đ  dùng d y h c,

ủ ừ ứ ế ấ ố ọ ươ ể ẩ ầ ị th ng nh t ki n th c tr ng tâm c a t ng ch ng, ph n, chu n b  cho ki m tra

ồ ưỡ ế ọ ỏ ụ ạ ế ắ ớ s p t i (n u có). Công tác b i d ng h c sinh gi ọ i, ph  đ o h c sinh y u…

ề ườ ể ỗ ổ ệ ạ ­ V  phía nhà tr ề ng luôn t o đi u ki n đ  m i t ề  chuyên môn đ u có 1 phòng

ệ ươ ố ầ ư ủ ự ồ ơ ấ ọ làm vi c riêng, có t ủ ậ ng đ i đ y đ  v t ch t nh  t đ ng h  s , bàn h p, máy

ế ố ỗ ổ ả ố ư ộ ợ ữ vi tính có k t n i Internet...M i t ph i b  trí m t góc h p lí riêng l u gi các

ạ ồ ơ ổ ạ ộ ử ụ ổ ế ủ ổ ổ ạ lo i h  s  t hay s  d ng: S  k  ho ch ho t đ ng c a t , s  phân công thao

ự ờ ổ ạ ả ả ổ gi ng ­ d  gi , s  sinh ho t  chuyên môn, s  báo gi ng…

9

ứ ệ ườ ứ ụ ệ 5.5. Bi n pháp th  năm: Tăng c ng  ng d ng công ngh  thông tin trong

ạ ọ ả qu n lí và d y h c.

ả ừ ọ ườ ụ Trong   công   tác  qu n   lí,   t năm   h c   2012­2013,  nhà   tr ng   đã   áp   d ng   th ử

ủ ư ễ ề ệ ậ ổ ể nghi m s  đi m đi n t ệ ử ừ ầ  t ph n m m c a T p đoàn B u chính vi n thông Vi ệ   t

ạ ị ụ ụ ỉ Nam (VNPT) t i đ a ch  http://www.vnedu.vn (Ph  l c 1).Đây là  trang web đ ượ   c

ề ệ ợ ườ ậ ầ ủ ậ tích h p khá nhi u ti n ích cho phép ng i dùng c p nh t đ y đ  các thông tin

ạ ộ ể ế ọ ố ư và ho t đ ng liên quan đ n h c sinh nh  thông tin cá nhân, đi m s , thông báo

ườ ọ ậ ủ ừ ủ ớ ể ạ ạ ườ ủ c a tr ng, c a l p, h nh ki m h c t p c a t ng em. T i đây, ng ị   ả i qu n tr ,

ủ ể ệ ệ ộ các giáo viên ch  nhi m, giáo viên b  môn có th  làm các công vi c liên quan

ư ể ể ố ớ ố ế đ n mình nh  vào đi m, đi m danh, th ng kê, xét lên l p, xét t ệ t nghi p tu ỳ

ượ ư ề ữ ộ theo n i dung đ c phân quy n.Trang web còn cho phép l u tr ủ   ả  hình  nh c a

ườ ẻ ữ ể ệ ậ ớ l p, cho phép ng i xem có th  bình lu n góp ý, chia s  nh ng tài li u, thông tin

ữ ạ ọ ườ ể gi a các thành viên. Trong công tác d y h c, nhà tr ư ầ   ng luôn tìm hi u, s u t m

ố ợ ậ ủ ấ ấ ổ ứ ậ và tham gia t ề t các đ t t p hu n v  CNTT c a các c p, t ch c t p hu n l ấ ạ   i

ổ ế ư ể ề ầ ộ ơ ị cho toàn th  cán b  giáo viên trong đ n v  các ph n m m ph  bi n nh : Power

ế ệ ử ế Point,   thi ả t   k   bài   gi ng   đi n   t E­Learning,   E   Mind   Maps,   Violet,   Lecture

Maker, Photo Story...)

ứ ệ ỉ ạ ổ ổ ứ ơ ế ọ 5.6. Bi n pháp th  sáu: Ch  đ o t chuyên môn t ỳ    ch c s  k t h c k ,

ờ ọ ộ ế ị ổ t ng k t năm m t cách khoa h c, k p th i.

ạ ộ ỉ ạ ạ ọ ườ ộ Trong quá trình ch  đ o ho t đ ng d y và h c, ng ả   ả i cán b  qu n lý ph i

ệ ủ ậ ủ ế ệ ể ể luôn chú ý đ n vi c phát huy dân ch , phát huy trí tu  c a t p th . Vì có th  nói:

ườ ạ ọ ườ ọ ng i d y h c là giáo viên – ng i đánh giá h c sinh cũng là giáo viên. Do đó

ạ ộ ỉ ạ ụ ạ ả ả ọ ộ trong quá trình ch  đ o ho t đ ng d y và h c, cán b  qu n lý giáo d c ph i luôn

ủ ế ắ ộ ồ ờ ế   ự chú ý l ng nghe ý ki n đóng góp xây d ng c a cán b , giáo viên. Đ ng th i x p

10

ể ỗ ầ ờ ọ ộ ợ ự th i gian m t cách khoa h c h p lý đ  m i th y cô giáo t đánh giá công tác đã

ượ ọ ỳ ừ ừ ệ ề ế ự làm đ c trong t ng h c k , t đó đ  ra các bi n pháp thi ằ t th c nh m nâng cao

ấ ượ ỳ ế ỗ ổ ạ ọ ọ ch t l ng d y h c trong h c k  ti p theo. Sau đó m i t chuyên môn h p s ọ ơ

ấ ượ ề ạ ỳ ạ ọ ế ế ọ k t h c k  và đ  ra k  ho ch nâng cao ch t l ng d y h c. Trên c  s  k ơ ở ế

ủ ổ ủ ạ ự ế ạ ho ch c a giáo viên, c a t ệ  chuyên môn, ban giám hi u xây d ng k  ho ch và

ấ ượ ệ ằ ỳ ế ạ ọ ọ các bi n pháp chính nh m nâng cao ch t l ng d y h c cho h c k  ti p theo.

ố ớ ọ ệ ỳ ườ ừ ầ Đ i v i h c k  I công vi c này th ế   ng hoàn thành trong tu n 19 (khi v a k t

ừ ặ ớ ọ ỉ thúc h c kì I). V i cách làm này chúng tôi không áp đ t ch  tiêu cho t ng giáo

ư ố ự ạ ọ ẫ viên nh ng v n phát huy t ấ   t phong trào thi đua d y và h c đi vào th c ch t,

ứ ạ không ch y theo hình th c.

ứ ệ ườ ồ ưỡ ọ ỏ 5.7. Bi n pháp th  7: Tăng c ng b i d ng h c sinh gi ọ   ụ ạ i, ph  đ o h c

ế sinh y u kém.

ộ ấ ị ườ ủ ụ ơ ­ Th c t ự ế ấ ượ  ch t l ề ng giáo d c là m t v n đ  búc xúc c a các đ n v  tr ng trên

ấ ượ ệ ụ ạ ơ ị ổ ể ị đ a bàn huy n. Đ  nâng cao ch t l ng giáo d c t i đ n v , t chuyên môn có

ộ ọ ế ứ m t vai trò h t s c quan tr ng .

ơ ự ồ ưỡ ự ế ế ạ ọ ỏ + Là n i tr c ti p xây d ng k  ho ch b i d ng h c sinh gi ọ   ụ ạ i, ph  đ o h c

ừ ế sinh y u kém cho t ng giáo viên.

ệ ủ ừ ơ ự ế ả ự ể ế ố + Là n i t c ti p đôn đ c, ki m tra  k t qu  th c hi n c a t ng giáo viên và báo

ệ ế ề ể ạ ớ ờ ỉ ị cáo v i Ban giám hi u đ  có k  ho ch đi u ch nh k p th i.

ộ ố ư * M t s  l u ý:

ụ ứ ệ ậ ả ắ ộ ị ả ủ ổ ­ Ph i nh n th c m t cách đúng đ n, v  trí, vai trò, tác d ng, hi u qu  c a t

ạ ộ ủ ơ ị ấ   chuyên môn trong ho t đ ng chung c a đ n v  và trong công tác nâng cao ch t

ượ ọ l ạ ng d y h c.

11

ả ượ ầ ư ứ ­ Công tác chuyên môn ph i đ c quan tâm, đ u t ợ ố    đúng m c, không s  t n

ố ủ ụ ộ ườ ệ ể ả công, t n c a và ph i áp d ng m t cách th ng xuyên và tri t đ .Khi nào và ở

ầ ư ự ứ ở ẽ ả đâu có s  quan tâm và đ u t đúng m c thì ệ  đó s  có hi u qu  cao.

ủ ổ ả ư ỗ ơ ủ ọ ­ Công tác chuyên môn c a t ph i đ a vào công tác tr ng tâm c a m i đ n v ị

ừ ầ ữ ế ạ ọ ộ ngay t đ u năm h c và là m t trong nh ng tiêu chí đánh giá, x p lo i thi đua

ừ ủ ổ c a t chuyên môn và t ng giáo viên.

ả ổ ứ ơ ế ổ ế ằ ệ ể ­ Ph i t ch c đánh giá, s  k t, t ng k t h ng năm đ  rút kinh nghi m và hoàn

ữ ệ ế thi n cho nh ng năm ti p theo.

ứ ế ả 6. K t qu  nghiên c u.

ư ừ ừ ự ệ ở ệ T  khi th c hi n các bi n pháp nh  v a trình bày ạ ộ  trên, ho t đ ng c a t ủ ổ

ề ự ụ ể ả ạ ự ể ế ế ọ chuyên môn và k t qu  d y h c có nhi u s  chuy n bi n tích c c, c  th  nh ư

sau:

ạ ộ ủ ổ ấ ượ ­ Ho t đ ng c a t chuyên môn ngày càng có ch t l ng, không còn mang tính

ả ế ự ụ ệ ầ ậ ơ ấ ch t gi ủ ế   i quy t s  v , công vi c hành chính đ n thu n, mà t p trung ch  y u

ọ ể ủ ừ ấ ượ ư ặ ạ ọ vào đ c tr ng c a t ng môn h c đ  nâng cao ch t l ng d y ­ h c.

ệ ủ ổ ộ ạ ổ ề ờ ­ N i dung công vi c c a t chuyên môn nhi u, song nh  có các lo i s  sách ,

ừ ể ẫ ổ ệ ậ ả ơ ẵ bi u m u đã có s n, phát cho t ng t ệ    do đó khá thu n ti n, đ n gi n trong vi c

ữ ế ạ ộ ọ ư l u tr ọ  các n i dung chuyên môn quan tr ng liên quan đ n d y h c, giúp cho

ườ ắ ị ấ ượ ễ ắ ờ ạ ọ ừ ạ lãnh đ o nhà tr ng d  theo dõi, n m b t k p th i ch t l ng d y­ h c, t đó

ế ạ ợ ỉ ạ có k  ho ch ch  đ o cho phù h p.

ự ượ ề ế ạ ộ ườ ­ Xây d ng đ c n  n p ho t đ ng chuyên môn chung toàn tr ẫ ạ   ng song v n t o

ượ ạ ộ ủ ừ ủ ộ ạ ổ đ c tính ch  đ ng phát huy sáng t o trong ho t đ ng c a t ng t chuyên môn

ủ ộ ớ ặ ư ợ phù h p v i đ c tr ng c a b  môn.

ấ ượ ọ ủ ạ ườ ượ ủ ­ Ch t l ng d y h c c a tr ng ngày càng đ ố ữ   c nâng cao và c ng c  v ng

ỉ ệ ọ ắ ỏ ế ẳ ầ ọ ớ ọ ch c. T  l h c sinh gi i, h c sinh tiên ti n, h c sinh lên l p th ng tăng d n theo

ỉ ệ ọ ố ệ ế ả ầ ằ h ng năm.T  l h c sinh y u, kém gi m d n (có s  li u kèm theo).

12

ủ ọ ọ ậ ứ ầ ượ ỉ ệ ọ ­ Tinh th n, ý th c h c t p c a h c sinh đ c nâng cao, t  l ỏ ọ    h c sinh b  h c

ừ ằ ả ử n a ch ng gi m theo h ng năm.

ố ệ ủ ộ ườ Xin nêu m t vài s  li u c a tr ầ   ng PTDTBT THCS  Trà Don trong  4 năm g n

đây.

ề + V  phía giáo viên:

Giáo viên Giáo viên gi ỏ ấ   i c p Giáo viên có Ghi chú

Năm h cọ gi ỏ ấ ơ  i c p c tr ngườ chuyên môn

02 03 07 07 y uế 0 0 0 0 sở 01 02 02 04 2010 ­ 2011 2011 ­ 2012 2012­2013 2013­2014

ế ế Chi n sĩ thi Chi n sĩ thi đua ộ Lao đ ng tiên Ghi chú Năm h cọ

ấ ỉ đua c p t nh 0 0 0 2 ấ ơ ở c p c  s 02 02 04 06

ti nế 08 08 10 8 ấ 2010 ­ 2011 2011 ­ 2012 2012­2013 2013­2014 ế ế ả ả ọ ườ ờ ế ng, ch  k t qu ả * Ghi chú: K t qu  năm h c 2013 ­ 2014 là k t qu  xét c p tr

ậ ủ ấ xét và công nh n c a c p trên.

13

ọ ọ ọ ọ ọ TS S  gi ố ỏ   i H c sinh H c sinh H c sinh H c sinh H c sinh

h cọ c pấ gi iỏ tiên ti nế lên l pớ thi l iạ ư l u ban Năm h cọ sinh huy nệ c pấ th ngẳ

ngườ

tr 9 9 8 12 42 41 42 44 172 136 116 133 8 6 8 6 2 3 0 0 2010 ­ 2011 180 2011­2012 139 2012­2013 129 139 2013­214 1 2 2 3

ế ậ 7. K t lu n:

ườ ữ ủ ộ Tr ng PTDTBT THCS Trà Don cũng là m t trong nh ng xã vùng cao c a

ậ ợ ữ ệ ớ ư ở huy n Nam Trà My v i nh ng thu n l ặ i và khó khăn đ c thù nh  đã nêu ầ    ph n

ữ ừ ế ặ ọ ệ ầ đ u.Tuy nhiên trong nh ng năm qua, t năm h c 2010­2011 đ n nay, đ c bi t là

ỉ ạ ữ ụ ề ệ ọ năm h c 2013­2014, chúng tôi áp d ng nh ng kinh nghi m v  ch  đ o công tác

ổ ấ ượ ọ ượ ạ ừ t ể  chuyên môn đ  nâng cao ch t l ng d y h c đ c đúc rút t ự    quá trình th c

ế ủ ơ ượ ả ố ẹ ư ữ t ị  c a đ n v  và đã thu đ c nh ng kêt qu  t ọ   t đ p nh  đã nêu.Tôi hy v ng

ớ ự ỉ ạ ủ ầ ằ r ng, v i s  ch  đ o sát sao và yêu c u ngày càng cao c a Phòng GD&ĐT Nam

ấ ượ ề ụ ệ ớ Trà My v  công tác chuyên môn và ch t l ữ   ng giáo d c toàn di n, v i nh ng

ệ ế ượ ả ộ kinh nghi m mà tôi đã trình bày, n u đ ủ   c đông đ o các cán b  và giáo viên c a

ị ườ ệ ươ ệ ề ọ ị ồ ơ các đ n v  tr ng h c trên đ a bàn huy n có đi u ki n t ng đ ng nh  tr ư ườ   ng

ụ ề ạ ộ ệ ụ ể ủ   PTDTBT THCS Trà Don áp d ng m t cách linh ho t vào đi u ki n c  th  c a

ạ ộ ỉ ạ ệ ệ ơ ị ổ ừ t ng đ n v  thì hi u qu  c a ả ủ Kinh nghi m ch  đ o ho t đ ng các t chuyên

ấ ượ ể ẽ ượ ạ ề   c nâng lên và ngày càng b n ọ  s  đ môn đ  nâng cao ch t l ng d y ­ h c

ấ ượ ệ ầ ủ ườ ữ v ng góp ph n vào vi c nâng cao ch t l ụ ng giáo d c c a tr ng PTDTBT

THCS Trà Don nói riêng và Ngành GD Nam Trà My nói chung.

ị ề 8. Đ  ngh .

14

ạ ộ ỉ ạ ấ ượ ệ ể ụ Vi c ch  đ o ho t đ ng chuyên môn đ  nâng cao ch t l ộ   ng giáo d c m t

ứ ệ ầ ế ủ ỗ ơ ể ị cách toàn di n là quy đ nh, là yêu c u b c thi ị t c a m i đ n v , tuy nhiên đ  áp

ừ ệ ạ ả ộ ơ ộ ị ố ớ   ụ d ng m t cách linh ho t và hi u qu  vào t ng đ n v  là m t bài toán khó đ i v i

ạ ị ườ ư ể ộ ị ơ đ n v , lãnh đ o tr ờ   ủ ơ ng và toàn th   giáo viên c a đ n v , nh ng qua m t th i

ủ ươ ể ề ự ệ ấ gian không dài, ch  tr ả ng này đã cho th y hi u qu  tích c c, đ  đ  tài nghiên

ơ ở ụ ể ộ ị ườ ọ ứ c u này có th  áp d ng r ng rãi h n ơ  các đ n v  tr ệ   ị ng h c trên đ a bàn huy n,

ế ề ị ộ ố tôi xin đ  ngh  m t s  ý ki n sau:

ố ớ ườ Đ i v i tr ng:

ườ ổ ứ ậ ệ ấ ổ ­ Th ng xuyên t ạ ộ    ch c t p hu n, trao đ i kinh nghi m trong ho t đ ng

ế ạ ơ ị ổ ứ ữ ề ơ chuyên môn cho giáo viên trong đ n v . Có k  ho ch t ch c nhi u h n n a các

ạ ộ ư ề ả ạ ỏ ho t đ ng nh  thao gi ng, chuyên đ , thi giáo viên d y gi i, giáo viên ch ủ

ỏ ệ nghi m gi i…

ườ ỗ ợ ờ ơ ề ơ ­   Tăng c ng h  tr ạ   ị  kinh phí nhi u h n và k p th i h n cho các ho t

ạ ộ ổ ộ đ ng chuyên môn, ho t đ ng t chuyên môn.

ố ớ ụ ệ ạ Đ i v i Phòng Giáo d c & Đào t o huy n:

ườ ủ ơ ể ố ­  Th ị ể ị   ng xuyên ki m tra, đôn đ c công tác chuyên môn c a đ n v  đ  k p

ị ắ ữ ề ế ế ể ạ ả ờ ơ ỉ th i đi u ch nh nh ng h n ch , khuy t đi m mà đ n v  m c ph i.

ữ ứ ể ề ấ ổ ơ ạ ộ ­ T  ch c nhi u h n n a các ho t đ ng chuyên môn c p Phòng đ  các

ọ ỏ ệ ẫ ổ ị ơ đ n v  trao đ i, h c h i kinh nghi m l n nhau.

15

ụ ụ 9. Ph  l c:

ủ ề ầ ả ạ ị ụ ụ .  Ph n m m qu n lí c a VNPT t i đ a ch : ỉ http://vn.edu.vn. Ph  l c 1

16

ệ ả 10. Tài li u tham kh o:

ự ể ươ ươ ng pháp và ph ệ   ng ti n 1. Bernd Meier, Phát tri n năng l c thông qua ph

ạ ọ d y h c m i ộ ớ ,Hà N i, 2005.

ả ậ ẻ ệ ấ ộ ợ Tài li u h i th o t p hu n chia s  và h p tác 2. , VVOB, 2009.

ả ậ ổ ưở ệ ộ Tài li u h i th o t p T  tr ng chuyên môn 3. , VVOB, 2010.

ư ố Thông   t s   12/2011/TT­BGDĐT 4. ngày   28   tháng   3   năm   2011   c a   Bủ ộ

ưở ạ ộ tr ụ ng B  Giáo d c và Đào t o.

17

ụ ụ 11. M c l c:

ề ụ Tên đ  m c Trang

Đề  m cụ

ề ậ

ế ể ứ ự Th ứ  tự 1 2 3 4 5 6 1 2 3 4 5 5.1 1 1 1 2 4 4

ệ ể ứ ổ ứ ố 7 5.2 T  ch c t ọ   t vi c ki m tra đánh giá h c 5

ề ạ 8 5.3 6

T  ch c h c t p chuyên đ  d y ­ h c,  ả ứ ộ ọ ỏ i

ấ ượ ỉ ạ ọ 9 5.4 ự ộ ỏ ấ ơ ở i c p c  s . ệ ứ ư  Ch  đ o vi c nâng cao ch t l ng, giáo viên gi : ng h p 7

ứ ụ 10 5.5 ng   ng   d ng   công   ngh Tăng   c ệ 8

ứ 11 5.6 ổ ứ ơ ế    ch c s  k t 8

ườ ọ  chuyên môn t ị

ọ ồ ưỡ ế ứ ườ ọ 12 5.7 Tên đ  tàiề ặ ấ Đ t v n đ ơ ở C  s  lí lu n ơ ở ự ễ C  s  th c ti n ứ ộ N i dung nghiên c u ạ   ấ ệ Bi n   pháp   th   nh t:   Tri n   khai,   xây   d ng   k   ho ch chuyên môn. ệ Bi n pháp th  hai: sinh. ổ ứ ọ ậ ệ Bi n pháp th  ba: ả thao gi ng, h i gi ng. Xây d ng đ i ngũ giáo viên gi ườ ấ c p tr ệ Bi n pháp th  t ổ  chuyên môn. t ứ ệ Bi n   pháp   th   năm: ả ạ thông tin trong qu n lí và d y h c.  ệ ỉ ạ ổ  Ch  đ o t Bi n pháp th  sáu: ọ ỳ ổ ộ h c k , t ng k t năm m t cách khoa h c, k p th i. ệ Bi n pháp th  7: Tăng c ờ ng h c sinh gi ng b i d ỏ   i, 9

18

13 14 15 16 17 18 6 7 8 9 10 11 ụ ạ ế ọ ph  đ o h c sinh y u kém. ế ứ ả K t qu  nghiên c u ậ ế K t lu n ị ề Đ  ngh Ph  l cụ ụ ả ệ Tài li u tham kh o ụ ụ M c l c 10 12 12 14 15 16