Xây d ng m t s d ng bi u đ đa lí trên ph n m m Microsoft Excel 2010ự ộ ố ạ ể ồ ị ầ ề
M ĐUỞ Ầ
1. Lý do ch n đ tàiọ ề
Bi u đ đa lí là m t ph ng ti n tr c quan không th thi u trong d y vàể ồ ị ộ ươ ệ ự ể ế ạ
h c đa lí. Bi u đ đa lí giúp trình bày các s li u khô khan b ng vi c v thànhọ ị ể ồ ị ố ệ ằ ệ ẽ
các hình nh tr c quan, d hi u, góp ph n làm cho bài gi ng tr nên sinh đngả ự ễ ể ầ ả ở ộ
h n, h c sinh có m t cái nhìn t ng quan h n v v n đ và h ng thú h n v iơ ọ ộ ổ ơ ề ấ ề ứ ơ ớ
môn h c.ọ
Microsoft excel là m t ph n m m giúp chúng ta có th d dàng chuy n điộ ầ ề ể ễ ể ổ
s li u thành bi u đ. Hi n nay Microsoft office luôn có s thay đi các phiênố ệ ể ồ ệ ự ổ
b n đ ngày càng hoàn thi n h n, nhi u tính năng h n trong s d ng.Các phiênả ể ệ ơ ề ơ ử ụ
b n m i bây gi nh Microsoft office 2010, 2013.ả ớ ờ ư
Trên th c t v n có nhi u giáo viên s d ng Microsoft office excel 2003, vàự ế ẫ ề ử ụ
ít ng d ng vào vi c v bi u đ đa lí. Trong khi đó các phiên b n m i thì ítứ ụ ệ ẽ ể ồ ị ả ớ
đc s d ng vì có nhi u ch c năng và cách hi n th khác h n v i Excel 2003.ượ ử ụ ề ứ ể ị ẳ ớ
Chính vì v y tôi đã l y đ tài “ ậ ấ ề Xây d ng m t s d ng bi u đ đa lí trênự ộ ố ạ ể ồ ị
Microsoft excel 2010” nh m giúp các giáo viên môn đa lí nói riêng và các giáoằ ị
viên nói chung có th bi t đc cách v bi u đ trên Microsoft office 2010 m tể ế ượ ẽ ể ồ ộ
cách d dàng và nhanh g n.ễ ọ
2. M c đích nghiên c uụ ứ
- Giúp giáo viên có k năng ng d ng công ngh thông tin trong vi c v ỹ ứ ụ ệ ệ ẽ
bi u đ đa lí.ể ồ ị
- Góp ph n nâng cao ch t l ng gi ng d y và h c t p b môn.ầ ấ ượ ả ạ ọ ậ ộ
3. Ph m vi nghiên c uạ ứ
- M t s d ng bi u đ đa lí th ng dùng trong ch ng trình Đa lí THCS.ộ ố ạ ể ồ ị ườ ươ ị
4. Ph ng pháp nghiên c uươ ứ
- Ph ng pháp đi u tra, thu th p tài li uươ ề ậ ệ : Ph ng pháp này đc s d ngươ ượ ử ụ
thông qua qua thu th p có ch n l c các tài li u s li u liên quan đn v n đậ ọ ọ ệ ố ệ ế ấ ề
nghiên c u c a đ tài.ứ ủ ề
- Ph ng pháp ng d ng công ngh thông tin:ươ ứ ụ ệ Đây là ph ng pháp sươ ử
d ng các ph n m m tin h c đ x lý, t ng h p s li u. Xây d ng các bi u đụ ầ ề ọ ể ử ổ ợ ố ệ ự ể ồ
b ng ằph n m m Microsoft Exel, Paint đ copy nh,…ầ ề ể ả
1GV. Nguy n Th Đnh Tr ng THCS Chu Văn Anễ ị ị ườ
Xây d ng m t s d ng bi u đ đa lí trên ph n m m Microsoft Excel 2010ự ộ ố ạ ể ồ ị ầ ề
- Ph ng pháp chuyên gia chuyên kh oươ ả : Ph ng pháp nàyươ đc sượ ử d ngụ
b ng cách tham kh oằ ả ý ki n c aế ủ nh ng ng i có kinh nghi m, các sữ ườ ệ ố li u liênệ
quan.
N I DUNGỘ
1. Tính m i c a đ tàiớ ủ ề
V bi u đ đa lí trên ph n m m Microsoft excel không còn là m t v n đẽ ể ồ ị ầ ề ộ ấ ề
m i. Tuy nhiên, trong th c t hi n nay nhi u giáo viên còn đang s d ngớ ự ế ệ ề ử ụ
Microsoft office excel 2003 và ít ng d ng trong v bi u đ đa lí. M c dùứ ụ ẽ ể ồ ị ặ
Microsoft office excel 2003 là m t ph n m m d s d ng nh ng còn ít tính năngộ ầ ề ễ ử ụ ư
th c d ng và m t nhi u công đo n khi v bi u đ. Màu s c đ h a hay cácự ụ ấ ề ạ ẽ ể ồ ắ ồ ọ
d ng bi u đ trong excel còn h n ch .ạ ể ồ ạ ế
Micorsoft Excel 2010 hi n nay đang đc s d ng t ng đi ph bi n vàệ ượ ử ụ ươ ố ổ ế
có nhi u tính năng m i nh : Backstage View, ề ớ ư Sparkline, Slicers, đnh d ng dị ạ ữ
li u có nhi u đi u ki n, ệ ề ề ệ PivotTables, PivotCharts, SharePoint và ít công đo nạ
h n nên khi v bi u đ trên Microsoft excel 2010 thì s d dàng và nhanh h n,ơ ẽ ể ồ ẽ ễ ơ
đp h n.ẹ ơ
2. C s lí lu nơ ở ậ
2.1 Khái quát v bi u đ đa lí:ề ể ồ ị
M t cách chung nh t, bi u đ đc xem là hình v tr c quan m i t ngộ ấ ể ồ ượ ẽ ự ố ươ
quan gi a các s li u, ho c các đi l ng. Trong đa lí, bi u đ là hình v dùngữ ố ệ ặ ạ ượ ị ể ồ ẽ
đ th hi n các s v t, hi n t ng đa lí v quy mô, đ l n, c c u, quá trìnhể ể ệ ự ậ ệ ượ ị ề ộ ớ ơ ấ
thay đi.ổ
Ý nghĩa ch y u c a bi u đ trong d y h c đa lí là th hi n m t cách tr củ ế ủ ể ồ ạ ọ ị ể ệ ộ ự
quan các b ng s li u; nghĩa là th hi n tr c quan m i quan h gi a các s li uả ố ệ ể ệ ự ố ệ ữ ố ệ
đa lí; ph n ánh m t nh n đnh, nh n xét ho c t đó đa ra m t k t lu n c nị ả ộ ậ ị ậ ặ ừ ư ộ ế ậ ầ
thi t v s v t, hi n t ng đa lí.ế ề ự ậ ệ ượ ị
Bi u đ đc phân ra thành nhi u lo i khác nhau, tùy vào m i c s phânể ồ ượ ề ạ ỗ ơ ở
lo i. Theo ch c năng, bi u đ đc phân thành: bi u đ quy mô, bi u đ đngạ ứ ể ồ ượ ể ồ ể ồ ộ
thái, bi u đ c c u,… Theo lo i hình, bi u đ đc phân thành: Bi u đ c tể ồ ơ ấ ạ ể ồ ượ ể ồ ộ
đng, bi u đ tròn, bi u đ đng, bi u đ mi n,…Theo m c đ th hi n,ứ ể ồ ể ồ ườ ể ồ ề ứ ộ ể ệ
bi u đ đc phân thành bi u đ đn gi n, bi u đ ph c t p.ể ồ ượ ể ồ ơ ả ể ồ ứ ạ
2GV. Nguy n Th Đnh Tr ng THCS Chu Văn Anễ ị ị ườ
Xây d ng m t s d ng bi u đ đa lí trên ph n m m Microsoft Excel 2010ự ộ ố ạ ể ồ ị ầ ề
K t h p phân lo i theo ch c năng và phân lo i theo hình d ng, bi u đế ợ ạ ứ ạ ạ ể ồ
trong môn đa lí g m các lo i sau:ị ồ ạ
B ng 1: CÁC LO I BI U Đ TRONG MÔN ĐA LÍả Ạ Ể Ồ Ị
Lo i bi u đạ ể ồ Các d ng c thạ ụ ể Ch c năngứ
Bi u đ c b nể ồ ơ ả
C tộ
- C t đng (đn, nhóm)ộ ứ ơ
- Thanh ngang
- Th hi n quy mô, đ l n, kh iể ệ ộ ớ ố
l ng,…ượ
- Th hi n t ng quan v quyể ệ ươ ề
mô, đ l n, kh i l ng,…ộ ớ ố ượ
- Th hi n tình hình phát tri n.ể ệ ể
- C t ch ng (ch ng tộ ồ ồ ừ
g c, ch ng n i ti p;ố ồ ố ế
ch ng theo s li u tuy tồ ố ệ ế
đi, ch ng theo s li uố ồ ố ệ
t ng đi)ươ ố
- Th hi n t ng quan v quyể ệ ươ ề
mô, đ l n, kh i l ng,...ộ ớ ố ượ
- Th hi n tình hình phát tri n.ể ệ ể
- Th hi n theo quy mô, đ l n,ể ệ ộ ớ
kh i l ng,… c a đi t ng vàố ượ ủ ố ượ
s chuy n d ch c c u (riêng điự ể ị ơ ấ ố
v i bi u đ c t ch ng theo sớ ể ồ ộ ồ ố
li u t ng đi).ệ ươ ố
Đngườ
- Bi u đ đng bi uể ồ ườ ể
di n ễ
+ Bi u đ 1 đng bi uể ồ ườ ể
di n v i 1 đi l ng,ễ ớ ạ ượ
bi u đ có nhi u đngể ồ ề ườ
bi u di n có cùng 1 điể ễ ạ
l ng.ượ
+ Bi u đ đng theoể ồ ườ
giá tr tuy t đi, giá trị ệ ố ị
t ng đi.ươ ố
Th hi n ti n trình v n đng c aể ệ ế ậ ộ ủ
đi t ng theo th i gianố ượ ờ
- Bi u đ đng phátể ồ ườ
tri n (1 đng, nhi uể ườ ề
đng).ườ
Th hi n đng thái phát tri n c aể ệ ộ ể ủ
đi t ng theo th i gian.ố ượ ờ
Tròn
M t hình trònộTh hi n c c u c a đi t ng.ể ệ ơ ấ ủ ố ượ
Hai (ba ho c nhi u) hìnhặ ề
tròn
- Th hi n c c u và quy mô c aể ệ ơ ấ ủ
đi t ng.ố ượ
- Th hi n đng thái phát tri nể ệ ộ ể
c a đi t ng.ủ ố ượ
- Th hi n s chuy n d ch cể ệ ự ể ị ơ
c u.ấ
Bi u đ bi n d ngể ồ ế ạ
3GV. Nguy n Th Đnh Tr ng THCS Chu Văn Anễ ị ị ườ
Xây d ng m t s d ng bi u đ đa lí trên ph n m m Microsoft Excel 2010ự ộ ố ạ ể ồ ị ầ ề
Lo i bi u đạ ể ồ Các d ng c thạ ụ ể Ch c năngứ
Ch m đi mấ ể
(Bi n d ng tế ạ ừ
bi u đ c t)ể ồ ộ
- Đi m ch m ( v tríể ấ ở ị
đnh c a c t trong bi uỉ ủ ộ ể
đ c t)ồ ộ
- Th hi n quy mô, đ l n, kh iể ệ ộ ớ ố
l ng,…ượ
- Th hi n t ng quan v quyể ệ ươ ề
mô, đ l n, đi t ng,…ộ ớ ố ượ
Vuông (bi nế
d ng t bi u đạ ừ ể ồ
tròn)
M t hình vuôngộTh hi n c c u c a đi t ng.ể ệ ơ ấ ủ ố ượ
Hai (ba ho c nhi u) hìnhặ ề
vuông
- Th hi n c c u và quy mô c aể ệ ơ ấ ủ
đi t ng.ố ượ
- Th hi n đng thái phát tri nể ệ ộ ể
c a đi t ng.ủ ố ượ
Mi n (Bi nề ế
d ng t bi u đạ ừ ể ồ
c t bi u hi n cộ ể ệ ơ
c u trong nhi uấ ề
năm)
Mi n (hai, ba ho cề ặ
nhi u mi n)ề ề
- Th hi n c c u c a đi t ng.ể ệ ơ ấ ủ ố ượ
- Th hi n đng thái phát tri nể ệ ộ ể
c a đi t ng.ủ ố ượ
- Th hi n s chuy n d ch cể ệ ự ể ị ơ
c u. (ch y u nh t)ấ ủ ế ấ
Bi u đ k t h pể ồ ế ợ
C t k t h p v iộ ế ợ ớ
c tộ
- Bi u đ 2 – 3 ho cể ồ ặ
nhi u c t g p nhóm (cóề ộ ộ
2 hay nhi u đi l ng)ề ạ ượ
Th hi n quy mô, đ l n, kh iể ệ ộ ớ ố
l ng và t ng quan gi a chúngượ ươ ữ
v i các đi t ng đa lí.ớ ố ượ ị
C t v i đi mộ ớ ể
- Bi u đ có các c tể ồ ộ
đng v i đi m.ứ ớ ể
- Bi u đ có các c tể ồ ộ
ch ng v i đi mồ ớ ể
Th hi n quy mô, đ l n, kh iể ệ ộ ớ ố
l ng và t ng quan gi a chúngượ ươ ữ
v i các đi t ng đa lí.ớ ố ượ ị
Đng v i ườ ớ
đngườ
- Bi u đ nhi u đng ể ồ ề ườ
bi u di n (có 2 đi ể ễ ạ
l ng khác nhau)ượ
Th hi n s thay đi t ng quan ể ệ ự ổ ươ
c a các đi l ng theo th i gian.ủ ạ ượ ờ
C t k t h p v i ộ ế ợ ớ
đngườ
- Bi u đ có các c t ể ồ ộ
đng (đn, nhóm c t) ứ ơ ộ
v i đngớ ườ
Th hi n quy mô, đ l n, kh i ể ệ ộ ớ ố
l ng và t ng quan gi a chúng ượ ươ ữ
v i các đi t ng đa lí.ớ ố ượ ị
- Th hi n đng thái v n đng ể ệ ộ ậ ộ
c a đi t ng theo th i gian.ủ ố ượ ờ
Bi u đ có c t ch ng ể ồ ộ ồ
v i đng.ớ ườ
2.2 Vài nét v Microsoft Excel 2010ề
2.2.1 Gi i thi u v Excelớ ệ ề
Microsoft Excel (g i nhanh là Excel) là m t ph n m m ng d ng, dùng đọ ộ ầ ề ứ ụ ể
t o ra các b ngvà b ng tính này giúp ta d dàng h n trong vi c th c hi n: ạ ả ả ễ ơ ệ ự ệ
- Tính toán đi s , phân tích d li u. ạ ố ữ ệ
- L p b ng bi u báo cáo, t ch c danh sách. ậ ả ể ổ ứ
4GV. Nguy n Th Đnh Tr ng THCS Chu Văn Anễ ị ị ườ
Xây d ng m t s d ng bi u đ đa lí trên ph n m m Microsoft Excel 2010ự ộ ố ạ ể ồ ị ầ ề
- Truy c p các ngu n d li u khác nhau. ậ ồ ữ ệ
- V đ th và các s đ. ẽ ồ ị ơ ồ
- T đng hóa các công vi c b ng các macro. ự ộ ệ ằ
- Và nhi u ng d ng khác trong nhi u lĩnh v c k toán, k thu t, th ngề ứ ụ ề ự ế ỹ ậ ố
kê…
2.2.2. Ribbon là gì?
Excel 2010 thay th các thanh th c đn (menu) và thanh công c (toolbar)ế ự ơ ụ
truy n th ng b ng d i các nút l nh và bi u t ng ch c năng n m ngay phía trênề ố ằ ả ệ ể ượ ứ ằ
vùng làm vi c, đc g i là Ribbon. Hình 1.1 hi n th các nhóm Ribbon chínhệ ượ ọ ể ị
nh Home, Insert, Page Layout, Formulas, Data, Reviews, View. Ngoài ra, excelư
cho phép hi n th / n nhóm ribbon Developer và Add-Ins. ể ị ẩ
Hình 1.1 Thanh công c Ribbonụ
Trong đó:
- Home: là n i ch a các nút l nh, đc s d ng th ng xuyên trong quáơ ứ ệ ượ ử ụ ườ
trình làm vi c nh : c t, dán, sao chép, đnh d ng tài li u, các ki u m u có s n,ệ ư ắ ị ạ ệ ể ẫ ẵ
chèn hay xóa dòng, ho c c t, s p x p, tìm ki m, l c d li u,…ặ ộ ắ ế ế ọ ữ ệ
- Insert: Chèn các đi t ng vào b ng tính nh b ng bi u, v s đ, đố ượ ả ư ả ể ẽ ơ ồ ồ
th , kí hi u,…ị ệ
- Page Layout: Ch a các nút l nh v vi c hi n th b ng tính và thi t l p inứ ệ ề ệ ệ ị ả ế ậ
n.ấ
- Formulas: Chèn công th c, đt tên vùng (range), công c ki m tra, theoứ ặ ụ ể
dõi công th c, đi u khi n vi c tính toán c a excel.ứ ề ể ệ ủ
- Data: Các nút l nh thao đi v i d li u trong và ngoài excel, có danh sách,ệ ố ớ ữ ệ
phân tích d li u,…ữ ệ
- Review: Các nút l nh ki m l i chính t , h tr d ch t , thêm chú thích vàoệ ể ỗ ả ỗ ợ ị ừ
các ô, thi t l p b o v b ng tính.ế ậ ả ệ ả
5GV. Nguy n Th Đnh Tr ng THCS Chu Văn Anễ ị ị ườ
