Sâu năn (Pachydiplosis
oryzae)
1. Đặc điểm nhận biết
- Trưởng thành còn gọi là muỗi:
con cái thân dài 3,5 – 4,5mm, sải
cánh rộng 8,5 – 9mm. Con đực
thân dài 3mm, sải cánh rộng 6 –
7mm.
- Trứng: dài 0,4 – 0,54mm, hình
bầu dục dài. Bề mặt trơn bóng.
Trứng mới đẻ màu trắng sữa sau
chuyển thành màu đỏ tím.
- Sâu non: đẫy sức dài 4 – 5mm,
màu trắng sữa. Dịch cơ thể màu
hồng nhạt.
- Nhộng: Dài 4mm, màu đỏ da
cam, đỉnh đầu nhộng có một đôi
gai.
Lá nõn bị sâu non gây hại
thường tạo thành cọng hành màu
vàng nhạt làm cho cây lúa không phát triển được, bị nặng
tỷ lệ rảnh bị hại cao làm giảm năng suất rõ rệt.
2. Điều kiện phát sinh phát triển
Sâu năn thường phát sinh mạnh khi trời âm u, mưa
nhiều, nhiệt độ từ 23-300C, ẩm độ từ 83-90%.
Muỗi năn phá hại chủ yếu thời kỳ mạ đã lớn, giai đoạn
hồi xanh - để nhánh bị sâu hại nặng hơn các giai đoạn
khác.
Ruộng bón nhiều đạm thường bị sâu hại nặng hơn.
Hàng năm sâu phát sinh 7 – 8 lứa, quan trọng nhất là lứa
1 (phát sinh từ đầu tháng 1 - cuối tháng 2) và lứa 5 (đầu
tháng 5 - cuối tháng 6).
3. Biện pháp phòng trừ:
- Vệ sinh đồng ruộng: tiêu diệt cỏ dại và xử lý lúa chét.
- Sử dụng giống chống chịu.
- Bón phân cân đối, lưu ý bón phân lân và kali đủ hoặc
nhiều hơn bình thường để hạn chế sâu năn.
- Dùng bẫy đèn diệt muỗi.
- Bảo vệ ong ký sinh là thiên địch của sâu năn.
- Ruộng chớm bị sâu năn hại cần tháo nước phơi ruộng
để hạn chế sự lây lan phát triển của sâu.
- Sử dụng các loại thuốc hoá học: Có thể sử dụng Địch
bách trùng, Regent 5SC xử lý hạt giống trước khi ngâm ủ
(80cc cho 10kg) hoặc dùng Regent 0,3G, Vibasu, Furadan
rắc trên ruộng lúa hoặc mạ trước khi muỗi ra rộ 1 tuần